(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Advanced Microdevices Manuals | Linear Circuits Manuals | Supertex Manuals | Sundry Manuals | Echelon Manuals | RCA Manuals | National Semiconductor Manuals | Hewlett Packard Manuals | Signetics Manuals | Fluke Manuals | Datel Manuals | Intersil Manuals | Zilog Manuals | Maxim Manuals | Dallas Semiconductor Manuals | Temperature Manuals | SGS Manuals | Quantum Electronics Manuals | STDBus Manuals | Texas Instruments Manuals | IBM Microsoft Manuals | Grammar Analysis | Harris Manuals | Arrow Manuals | Monolithic Memories Manuals | Intel Manuals | Fault Tolerance Manuals | Johns Hopkins University Commencement | PHOIBLE Online | International Rectifier Manuals | Rectifiers scrs Triacs Manuals | Standard Microsystems Manuals | Additional Collections | Control PID Fuzzy Logic Manuals | Densitron Manuals | Philips Manuals | The Andhra Pradesh Legislative Assembly Debates | Linear Technologies Manuals | Cermetek Manuals | Miscellaneous Manuals | Hitachi Manuals | The Video Box | Communication Manuals | Scenix Manuals | Motorola Manuals | Agilent Manuals
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Pseudo-Isidorus et Turrianus vapulantes, seu, Editio et censura noua epistolarum omnium : quas piissimis vrbis Romae praesulibus a B. Clemente ad Siricium, &c. nefando ausu, infelici euentu, Isidorus cognomento Mercator supposuit, Franciscus Turrianus Iesuita, aduersus Magdeburgensium elegchois, aculeato stylo defendere conatus est"

/W*JLty 



\ 









\ 



X 






PSEVDOISIDORVS 

e t 

TVRRIANVS 

VAPVLANTES: 

Scu 

EDITIO er CENSVRA N^pVA 

Eptftolawm ommum , qucts piiffimis Vrbvs Rom<e Pra°julibus 

a B.Clemente ad Siricivm, &c. 

nefando aufu^ infehci euentu^ 

ISIDORVS COGNOMENTO MERCATOR 

Suppofiit, 

FRANCISCVS TVRRIANVS IESVITA, 

aduerfus Magdeburgenfium e'Ag/^,aculeato ityio 
defendere conatus eft. 

REC ENSFIT, NOTIS ILLVST RAVIT, BONO 
,Ecclefu dicauit, Dav i i> B loi^EJll y sCatdfiunenfts. 



GtkbujJb.ftJ- 







Ex Typographia Petn ChoueV. 

c3/.-J>C. XXVIII* ' c l&>£?j 




REVERENDIS 

IN CHRISTO PATRIBVS, 

VI R 1 S C L A RISSI MIS, 

Symmyftisobieruanciis puiio- 

ris Ecclcfix Gallicanae 

delegatis. 

CASTRI TECTOS AGVM VOLCARVM 

Chrijlianijjimi Reglsnutu 1vfwix&\y/u8poM; 

DavID BlONDELLVS &guf>w. 

Vo d olim , Reuerendi Pa~ 
tres y de toto genere Graco- 
rum , Domma gentium Ro- 
maiudicium tulit, idhodic_j 
Domimhareditas, Ccelorum 
h&res , Scclefia , de ^Rgmam 
projtibuli mangombus , quo- 
rum Calliditas Graia, atque aftus pollentior o- 
mnis,iure meritofyferat: : tribuendx illis litera?, 
danda multarum artiumdifciplina, non adi- 
mendus fermonislepor,ingeniorum acumen, 
dicendi copia : denique etiam fi qua fibi alia fu- 
munt, nonrcpugnandum. Atteftimoniorum 

a ij 




Ciccro pn 
Fkcco. 



4 E P I S T O L A. 

religionem&fidem nunquam iftam nationem 
coluiffe , totiufque huiufce rei quas fit vis , qux 
audoritas 3 quodpondus,j^^^r ignorafle^- 
lam efi, cum ea iamdudum voluntzite proeefferit 
vtUderety noniurifiurandi fedUdendi <verba ha- 
Etenmmeditnta eji\ 'vtnci , refellt, coargm etiarru 
nunc putat ejfe turpiftmum \ad tdfeparat , nihil 
altudcurat,non opttmm qmfquenecgrauiftmm y 
fed tmpudentifimm toquacifiimufque deligttur. 
Exemplum emultisvnmTunianusefio. Erepfe- 
rat ant e%oo. annosefoto Iberico y tumhrtcm nefcto 
quis IfidoriHifpalenfis/kr^ tefim 3 quivtlift- 
masf&ces > prettofifimis antiqutorum Vrbis Epi- 
fcoporum tttulis appofitis 3 fempitern&gtort& (ftdi- 
uina prouidentia pateretur ) commendar&t : offo 
propemodum feculorum decucurrit ordo , tantif- 
perdum Latinorum ommum pattentta abutere- 
turjxc&catique orbis ocutum fuis fuhtineret ojfu- 
cus, wgemo hebes, 'vtta turpts,extftimattone dam- 
natm , tmpudentta atque audacta , fuper quarru 
quoddiapoteft yfretus ,proiecb& nequttta rabuU. 
In tpfafattcet mortis vmbra iacentibus, caliginern \ 
li J - 20, in dtesnouam offundere 3 lucem tenebras , tene— 
bras lucem coramfcotomatepercuflisponcre,fa— 
ctlltmum fuit : At nunc in media tuce conftttutoss 
penitus excacarejucemipfam (pipi<r&iov extmguere^, 
<vigilantes piorum oculosfodtcaremaiortsmotiso^ 
fusefi.Idtamenfacrilcgoconatu ,labore indefeffb?^ 

induftruA 



eum vo- 
Efpen- 
dccon- 
a cap. 



DEDIC ATORI A. $ 

induBrUfumma <vi jmpudentta pari > & patrum 
nojirorum memorta ^ggrejfa eji , £5* hodie aggredi- 
tur , & in pojierum aggrejfura vtdetur hojitlis 
pontifctorum cohors. Stmulac difcuffo teterrtma 
cali^tnis horrore, redaccenfa Euangeltc&verttatis 
faxfalutare lumenintulit terrisjotoque Occtden- 
t e rejplenduit \,vidit &ingemuir,magnus*^^/;z ^j 
ipfa luctfugarum col/uuie libronim helluoT^r- ™>J. 
rianus, Luminainterramdedit,compreifito- ** l ' bl \ &R . i - 

■L badcncira in 

culos,&dieminuifum expulit. Htctnteromnes Caal fcri - 

1 pcorum So- 

deleftus eji\qm profpeftum imperttis eripiens., **%***- 

mtferam turba?nfafcinaret a Magdeburgenfes ini- 

qutftma cenfura <vexaret\nebulonisperditiftmi, 

eorum omnium qut fcientiam ex confctenttA purt- 

tute &ftimant, cauterto muJii,defenfionemfufctpe- 

rety dtgnumfe, hoc tpfonomtne ,fodalempr<z[iaret 

blajj?hem& Soctetutis cui tufturandum tocm ,tejit- 

monium ludus 5 8ccleft&extJiimatiotenebr& , latts, 

werces ^gratta^gratulatio pofttaeji omnisin tmpu- 

dentt mendacto. Huimdumpefimamfdem.per- 

uicactam intolerandam , craftfimoserrores Chri- 

Jiiano orbt tefiatosfacto \ eademo^ opera ^Roman^ 

™f>w; pudenda reuelo0 Mercatoris vafri, quem 

ab <vltima Hefberia # cum mendaciorum fuo- ub.,. 

rum merce in Gailias no/iras nautgajfe volunt^, 

furtadetego - y fauete, SancTnftm^ quantulafcun- 

que has nojiri pro Chrtjio Chrtjiique vobisde- 

mandatogrege, laboris prtmittas ,ftnupaternofo- 

a 3 



* i.Tian.^.it 
z.T;on.4-. 7. 



6 EPISTOLA DEDICAT. 

uetesEcciefui homines nonfolumfermonis&vocis 

• incitamentofedfidei& <virtutis exemplo ad* bo- 

Hcbiz.T! ' num certamen armate , e vitiriciaque armajbiri- 

tusin confertos aduerfantium cuneosJiringite.Sic 

ipfe qut redintegrationem EcclefiA fu& , fecuritu- 

temfalutis nofira ,pofi pluuia>s feremtatem ,poJi te- 

nebra>s lucern, poff procellas & turbines placidarru 

lenitntem ojiendere dignatur Dominus ,piapater~ 

m dilectionis auxilia , & dimn& NLtiefiatis fotita 

mamalia offendere pergat , qmbus & furentiurru 

^jLgrj/ucL-^v blafphemia retundatur , & lapforurru 

pcenitentia reformetur , tffortis (£ ffabilts perfe- 

uerantiumfiduciaglorietur^ veffrapietas exa- 

nimogaudcat.OptovoSyPatresVenerandifemper 

bene valere. ^Dabam anno Chrijiiana &r& 

cid lo cxxvi. 8. KaLQBob. 



PRO- 



7 




do- 
6. 



T%OLEGOMENA. 

C AT VT P RI M V M , fiue ingreffus tn hunc fermonem. 
NfiSiK A m d v d v m veteris prouerbij fidem probauitSophifta- z ^ ar0 "" s ^ 
d)1 Efe rum k&iOtSimiles habuere labra lactucas. Hiberas Pfeudo-Ifi- ^ ' Binks ia 
*# dori namias,Hiberus ipfe prasco laudauit Turrianus-,Turria- notis aci Epv- 



^tft|ij ni rto%f.cf^Tfi£W non probarunt modo , fed plenis buccis ftolas 
i£&v©' pra^dicarunt,imoetiamnumirantur,c[uotquotculina!pon- c .^ ta P lct 
tihciae mefcauit nidor,aut caecus tranfuerfos abripuit afFedtus. 3 Fortifiimam ftrin ^iib* 
(eoium iudicio) defenfionemfcripfit : b folidtfitmam , c in qua acquiefcant erudi- cap.15. Har- 
ti: d qud tn concuffa perfifittper totannos. Is vero c fanclifiimas atque omnifapien- tus coilat. ca- 
tia & grauttate fententiarum ac decretorum falutartum refertas , Apofiolicorum P ir-8- 
ponttficutn Eptfiolas fuopatrociniotutatuseft, vt Magdebuigeniium»o«J0- r n f et p Cr }i * 
lum lcuttas , tmo vanitas coarguatur -.fedgrauttas, antiquitas, & vera acfohda au- imm C 6trou. 
iloritas epifiolarum demonfintur. Ideo miratur f quid in proteftantium men- i.Hb. 3. cap.5. 
tem venertt, vt has negarcnt, antiquitatefua , & tottus mundi reuerentia conficra- co1 Ili ;°- 
tas,omnigrauitate, doclrtna, & fanctitaterefertas, & tefiimomo ac vfupofterttatis ^ri^S? ' K 
Qmmumficukrum confirmatastyiVuAzs : prscfeitim cum e Iciumco iodalitio E ri it m e m- 
aher OEdipus nihii obfcurum reliquerit , S nihtlpratirmtfertt, nihd difiimu- ftola ad Ho- 
lauent, qtim omnes aduerfariorum qmfitones explicaret ,fiue ex temporum ratto- *~ lum c : m *- 
m&hifioriarumfide,fiueexargumentcrum demonflratione,fiueexfcripturarum a f 1 ^ ut*" 
fctenttafiue ex Apofioliu tradttionis difciplma , & rationispatrocinio,fiue ex corre- £ ]^ em jfeV 
ttioneveterum exemplarium , fiue ex teftium audontate penderent , ita vtomnia prc epift cap. 
qtttbus vel minus qv.idem cautt velparum tntelligcntes, capt , & trretiri deincepspof- "• 
fent, expedtu iam eisfint; tis vero qui adhucab ijs decepttfunt & vulnus accepjrunt, j Jj*-*- P ro e " 
medicwaparatafit adfanandum: nec tantum parata medicina ad fanandum, £~p*' & " l± £ 
fed propinatum adueriiis omncm quaecuncjue contingerepoteftinuale- 10. iib.A. ca* 
rudincm Antidorum : Sicjuidtm non fohm qiu ofpofucrunt centuriaium w.lib.j.c.17. 




eflc pofliint, Eufebij (£ Deoplacet) Alcxarunni 'frmoms^ Eufebium k lib.^. cap.^. 
Cslarieniem^/wtr;^^^^ 8c Thebaimm, n !i ; x r rl1 - 

Magnttem m aduerfus Thecflhemm , Theodonim" Ancyranum, Scn-eria- ° yt^. 
num ° Gbaioneniem tni.ad Corinthios, Apoilmarem S mNumeres , Leon- r iih" 4 c • '^ 
tium ' iv. }.lan\i&um , Euili arium Conftantinopolitanum f de operatwm anu ( lib^.c.i' . 
».'<f,Damafcenum l de tetunijs , &: t ie ccmmtmtom' ccrporis ^Thcodoium^ An- r I:l ' f 6 f * 
diiochenum,iJlun>fcil.qui Mopfueftenam Ecclcfiam rexit , Theopha- l8 ^ 4 - - 1 - 
nem ^ mSynmhcma Veteris & XouiTefiamnti , Confrantinum t ^ ^eAa- a>^ ^ '£% 
&r2v : V\\oii)' L Lexicon, qutefltonesad Amphilochium , CommentartostnEpiflolaj, lii> f.cap^. 
H.k lib.4cap.i3. y lib.i.cap.z8. z lib.j.s.n.& iz.lib. j.cap.iif. lib.x.c.ij. lib.4.c.i*< *" **' 



8 Prolegomena. 



a lib.j.cap.*. Nilum* i»L//f.f>M,Pamphiiii> Canones,&:cxt.c'tz it,plurimae fanclc&io- 

b iib.i, c. 15. nis, feci frontis pcrfiictiflimavudiciiqi tenuiflimi, homo ajper &'tmprobus 

c . l'; l -c- J f- ira,gwxi$ ammal,Pyrgopolinkesalter , qui Hmcmaru Rhcmeniis Eccle- 

ci libi^c a.0 fi £m GalliaBclgica Pxx(u\exti,eGermanic<tnationis Eptfcopum (uilYe (cxibit y 

& c . qui d inramcm lilum Theociorum , qucm 1 16. prft obitum annis quinta 

e lib.i. c.15. SynodusanathematcpercuiIir,&: c Sixrivci ieciidi veltctrijtitulosinua- 

lib.i.cap.i6.& dcnre tcriptorem,Pciagiane.lepra2tabofiuemtem,c\: nigtothetanotatiun 

1$, hb.5tca.1x. rc ft es i au dat;QuiSynodurn f EIibe:itanaquamA.D.3o^.Matcello(eden- 

f lib.5x.10. teceleb;ar^nic6itar,fibSylacfh-oconc^am vult;(^uigTheodo(iumma- 

g lib.a.c.T^. ioremA.D. 395. motuium , Chiyfoitonii Ann 407. Jctunctircliquias 

h Ibid. & c. Conftantinopolfm anno 438. tranftulilTe credit : Qut h Linnenfes Epi- 

?• ... fcopatus in Galiia^afchauos Romae,Etifebios k Alexandrix Epifcopos, 

k lib 1 c 11. Piclauorum ' in Britannia rcges , &. m Eccieiiam liue Garoliranam , iiue 

& L . Garopoiitanam a Canonicis regulaiibus, ad hancvfquediem admini- 

] lib.^.c.ii;. flyatarn in Scotia comminifcitiir; Qui" RufHnum primae Clemenrinae 

m lib.^.c.i. interprerem fuiifc, modo air , modo neeat; Qui Viclorcm °, queni ad A. 

r kb.x. c 13. TN * ' ' t> ^- '~1 

& lib c z4 D. zo 5. perucnilievoluntaduertarij , z^o.ampnus annis ante Synodum 

o lib j.ciy, Nicaenam A.D.3i5,cong;egatamlcdi({e,RabanumP A.D.S^cV.moituum 

p lib.j.c. 19- anrcannos$>co. vixilTe; Germanum <? , quem diem vltimum A.D.730. 

q hb. 5. cap. c l au fi{^f cn bit Baronius,ante annos^oo.obiifle, Henricum Kalthey- 

e °l'b c ■> o ^ri quem Papalis primum palarij Magiftrum , deinde Nidtoiicnli &c Cse- 

& «>' farienii archiepifcoparu au&um , & Bafilienfi Concilio interfuiile do- 

£ in catal.he- cenr Bernardus ' de Luxemburgo , &c appendix ad Concil. Bdiv.tgnotum 

jret. Ibid.vo- j )om inem , &cannisfexagtnta,Dominic? aerc,annoi57$.quofcripueftpro 

canu mquijt- j) ecrera hbus Epiftolis defenfio,fuperiorem fuille opinatur.Quid memo- 

trauitatts, remfoedos perpetuofque ibmmiculoii (cd<p /\vaf*y1<>r theologi paralogif- 

trofejforfacrA mos, &c frequenria aV*;yf««7«ia&:abundi Cririci , quem nihil praerer nouas 

theologU in Le6tiones, manufcripros Codices,Bibliothecas, Vattcanam, Florenttnam, 

cclebernm* $ an ft t Marci , Crypta. ferrata , cum incredibili antagoniftarum , diuineque, 
Colon.Acadc- , . Jl J r ■ 11 ■ \r ■ ■ 

ia orat ha- cuam vel rcmtente confcienua velhcat , Veriratiscontemptu,crepareau- 

buit coram dias? 

Concil. Bafil Ad ranram ftreperarum cenfurarum pompam,nouique Goliae aduerftis 

dehberafra- tj) omn icos exercttus plufquam giganreos infulrus , crederes non modo 

aiiaciofiever- Maedeburgenliumfquos infeito mucrone adoitus eft)animos concidiilc 

piDei aauei- o © 1 n- r 1 1 a 11 tr 

fus Vdabncii fedfott^I/rat?/» cordacolhquelceredebere. Ar quae iaborare porelt, non 

orpbanorum vinci Veriras , emergit tandem j quasque per(e«urionibus &c procellis cre- 
presb. A. D. f cere { a \ et Ecclcfia , conrinuis admorarum quoridie machinarum pulll- 
? J5 h^bdfv busquaflaranuquamfubuertendapcrftatj Omne entm vas u quod contra eam 
madisp^ceno^ fictum efl,non dirtgetur. ,Cum perdirutus titDominus* loquentesmendacmm, vt 
fa- : dc eodem adfumi modum deficianr impij , &cyficut tabefctt ceraa facieignis /tper- 
videBellarm. ean reorum molimina. Nemo lgirur miretur li inlana PleudoTfidori fjM- 
deJcript.Ecd. ^j^^^ poftannorum , adminimum, o&ingenrorum <afae<T<ilV<fr ww/e 
& n°Jratu. m ruanrfna ■> &c (Domino in dies * occulta tenebramm reregenre) impims men- 
t 1. Sam. 17. daciis mnixus Turrianus a ,ventos pautffe demonftrerur. Mulri multa hacfcc- 
4 5. nus ad vtriufque p<*c/>«p><ct* x^ f«3B«r«<« ^cw'»f reuincendas artulerunt y Nos 

u Efai. 54.17- , . 

% pfalra.5.7. J Pfaim.^8.3. z i.Cormth.4.5. a Prouerb.10.4. 

prio- 



Prolcgomcna. 9 

jmorom lampadatradentiu vcl\igiis(\icctnonpapbut <e<7«tf)inftitimus, 

&orumquc cxemplo, pro donationis Chrifti menfura , paucula obfer- 

uauimus. Tu quicunq; legis,fiuc *nofieres fiuc aduerfartorHtn,CingaU ia * l0irue * *** 

timorc Dommi cxpendc,nofque ficubi caligauimus,accenfa face,ve- 

tioradocc ; licubi cefpitauimus , porredta chriftian»c. charitatis manu, 

cngej vt enim nihtla nobis humani alienum putemus , facit ingenitae in- 

firmiratis confcientia; vt aduerfus comperte^ Veritatis (timulos nun- 

quam caicitremus,dabitpropitius Dcus-, montti meiierafequemur. faxit 

modo Ventaris vindex,mifericordiarum pater,vt noftra qualifcunque 

opera fi non piorumftudia promoucrc , faltcm diligcntiam acuere b Iudic.j, £ 

& prouocare qucar, fitquc tandcm meltor ^racematto Ephraim vtndemta 

Abteuemn interim le<5tor,quam naufeae moleftiam ineruendo, & fter- 

conbus mriuniriflimi mendicabuli , Veterum auro, & aucrruncando 

prifcorum vrbis Epifcoporum dedccore , fufcepimus , a:qui boniquc 

confule,&piispro veritatis caufa conanbus fauc. 

Jfdorm Htfpalenfis Decretalium collettornonfuit* 

C A P. II. 

QVo facilius dc fcculi iam tenebrcfcentis ftupore fecurus , noa 
rudi modo plebecuhe,fed dodriorum Hincmari c , Iuonis 6c a- c Hiocmar.- 
liorum fimplicitati &c £»Seia. iiluderit,cam quam colle&ioni feu ve- C P~/' . 7 ' Cu ] K 
rius colluuici fusc praefixit praefationcm. Ifidori titulo confignauit , E- p j tum ca _* 
piftolarum (fi Deo piacetj Decretaliam totus ad fallendum compa- i4.Iuodecrc- 
ratusartifex,dequoTeientianumilludmciitoquis pronuntiet,Poff4 « parte4. c- 
cumprimum animum adfcribcndumappultt , idjibi negotij credidtt folum dari I0 7- 
Topulo vtpiacerent quas fecijfct fabtdas : Nc tamen vel pudendie veftigia 
iraudis,inipioslipporum oculos incurrerent, velafini fubleonina 
delitefcentis,piominentes auresfuipicioncm mouercnt : ifidortis, noa 
Bptfcopus , non Htjpaleufis metropolis antifies , quod toiis votis ambiebat, 
icdpeccator, \e\ccnc(li d manufcnptis quibufdam codicibus fides ha- j ficMs. co- 
benda fit) Hcrcator dici arfeclauit. CurMmtff0r,nonadeoclarum: dcxSedanen- 
cur vero peccator rnec caufa efle poteft. Sxpius cxquifitis phrafibus f s bibhothe- 
peccatadcplorauiffepccnitentem Ifidonmi compererat : is enim fe c QX ' . r „ 
yaldeianguere & tnfirmitatibuscarnis & culpamcntis , ad Braulionem Cae- n0 nymi. 
larauguftarumifcripfcrat; aquo 8c peticrat, vt { propeccatis fuis ad Do- £ kutio ope- 
minuminterceJforext(icredtgnaretur. Mcntisaddiuiniiudicijexpe&atio- lis etymol. 
nem exhorrcicentis anxietatem his verborum formulis delcripferat 
idcm^vbi tunc % egoparebo,peccator & impitu t &c paulo poft, Placeat Chri- g lament. 
fie,damnatum reparare naufragum. Item, Quomodofecuruseroqmprinci- prcnit.. 
paliamalacommifi? Ibidem h ommbus imptis ic nequiorem ,nullttts fceleris orar " P ro 
peccatorum-, ntdltiu facinoris , cuitts Ccfordibus non coinqumautjfet vitium de- * ' 
fuijfe confeffus erat , &c paucis ante obitum diebus a Clero & plebe e- 
nixius poftulauerat , vt ' profc mfelici &pleno omntforde pcccati, adDomi- l , Re ^ cm P» 
mm eorum porrigcretHroratto. Audiuerat pr^terea impoftor,Concilio 6. <l»r?relatio '" 
Toktzno > Stluam:Sepcimo i BafcQwum ) GQtomarHm,¥arum,Sonam.D\iO'' ; 

b 



io Prolcgomcna. 

a ad finem dt cimo, lulianum , & Liubam.Demnozcmo y lultanum. Dectmofextc* 

hbn Ifidori Eeiicem } Fauftum,Maxmium,Veram:Emcritci\i\,Almarium, fuinpco^- 

ftAbhs " & n * fy l f co ? 1 cognomento fublbiiplilTe •, Et in Turonenfi primo , Tbalaf- 

b in Chroni- fium Epifcopum Andegauenfem ; in Pariiienii tertio vndecim alios ; in Tu- 

co. ronenli (ecundo,ocT:o; in Matifconcnfi ^rimo } Euantium,peccatores vo- 

c bb. 1. hift. cari volui (Tc. Quidniigitur peccator qui tammuita peccauit, cui ludus 

? d "bku I ^ OCLl ^l ue ^ Ult ^ei & hominum paticntiam tentare ? Quidni Mercator 

fidori. ^l 111 tot fcorias conquifiuit , quas fpecioto titulorum auguftiorum ve- 

e inCaral.o- lamine circumte&as Chriftianis venalcs obtruderet; &callidiorum 

perum ifido- quos prifca tulit artas furum vota nuncupare,erefuaduxiile vidctur 

?•.- SanctaLauerna, damihifattere,dafanctumiuftumquevideri? Atquifquisis 

p iib 6.C.7. c ^ quibufcimquc eum (eu nominibus , ieu cognominibus Ifidori ,pec- 

h annot. in cator'is,Mercatoris , iniignireplaceat, Iiidorus illc Hifpalenfis Eccleiix 

hift. R eciem- prjties eile non poteihSiquidem (iib Recaredo,Liubane,"Wittcrico, 

pu nanatio- G un( i emai -o > Si(ebutho,Suinthilano,Sifenando ,ideft toto illorum 

nC Ve ba Ifi- tcm P ore » vixiile eum Hildephonfus a au&or eftjfatis vero conceilifle 

dori a Redc- certumeft ,vel A.D.647. vt Vafasus b autumat , velaera 681. feu A. D. 

pto recitata 643. vt Rodericus c Toletanus , vel Anno ^35. vt ofticium proprium 

hafc funt.s*- San&orum Hifpania? ; vcl certe #ra 674. anno D.6$6. Cinthilarc- 

crt fontti vn- g num i neunte } Heraclij Augufti anno i6\vr RedemptusDiaconus 4 

die deuotm tei ^ ls «w^»; , Braulio c Caetarauguftanae Eccleiiae Epifcopus , Lucas f 

eji poptdus Tudcniis Antiftes, Baronius adhuncannum , Mariana g , Gnalus h &C 

percep.urtu a Iij, quorum fentcntia: fauct.Characlerifmus Pafchatis a Redempto, 

jitwbutnre ex ipiis Iildori verbis,notatus •, ciimenimllidommpridienonas Aprilis 

Tatorum &c diem claufifle conftanter fcribant omnes , moneat autem Redem- 

k hanc cor- ^ms^eimdcmpoftquatrtduumpoemtentum ipfa ■ baptifmi folennis die 

lcdura pro- iiifceptae obdoirniiilqanno mortis Kidori Pafchalcm fcftiuitatcm pii- 

batBaron. ad die Kal. Apriliscontigifleoportet :id autem conuenit annoD. 636« 

. 3 .7. ^^^hjjgpp^-ji-nQ^yt-if^orumannihuiusinitioj^n/wrf^ 4.^45. ob- 

eadem ipfius hife neceftc iit. Eandem fementiam firmant Concilij^.Toletaniiub- 

Ifulori tefti- fcriptioncs,cum enimTudeniis teftetur IiidorumannoCinthil^pri- 

rnunio ex e- rno ad Synodum Epifcopos eonuocajfe: cui necipfe necalwsBa?tica?Epifco- 

piit.ad Brau- fubfcripfit > k annon conicdcuraailiquilicet tunc tcmpoiis virum 
Iionem,cum 1. . n . . r ., r . , l . . , * .. ,■ 

xa morbogra clanflimum viuere dcnille , prouinciales vero ob Merropolitaeobi- 

uatus dtcum tum capite carentes domi fe continuific ? His adde , ex ConcilijTo- 
beretfcnpta, lerani 6. anno 6$8.congiegati fubfcriptionibus mamfeftum fierilii- 
pento, tulai \ j orum v l tra ann { 5 ^^ metas vitamproducere vix potuiffe,cum thro- 
LwVncuit I- no c ' us Theodifcum infediffecx Luca Tudenfi conftet, Honorati 
fidoius) ety vero qui , Thcodifeo fidei perduclle ob fcelcra amoto , in eius iocum 
tnci gatrum fuftec^useft , nomen adfinem Concilij huius appofitum repeviatur. 
cumaliu co- Hinc patetdec.etalium Epiftolarum, (quifquis tandemiUefuit)pa- 
dtrJtr' C,lU ~ renrem » a hKidoro HifpalcnfisEcclefiaeEpifcopolongcaliumfuifle, 
/z,^> iicet in- °i u ^ n ° me)i i ' Concilj Toletani vndecim.iA.D.675.ab Kidori obitu 
emenda v.m pr* inualetudine , tamen tibi modo ad emendandum slatueram ojferre Ji ad dejii- 
natum Concti ; jlocumpcruenij/em:ictt!L^'n crgo eum morbi vis, & dcmtunrepeteretO' : git,ab- 
icAa fpc Toleru perendi. I hasc iuifi mdicia notarunt Baron.in not.ad 4.Aprii.& Kainoid^ 
CetUt.cuia Hasto cap.S.Sedt.j .& Ceniura de iibris apocr.pr*kd 173. 



Prolegomena. xi. 

59. congrcgati , cV fexri Oecumenici A.D,68ur.enfcNouembr!,46'. 
ab eodem obitu colle&i memincrir,fed Gregoriotum,fccundi &: rer- 
ti), Zachariae , Bonifacij Moguntini(quemanno75y.obtruncatum 
vult Baroniusjforte etiam Adriani I. qui ad A.D. 796. peruenit , Yer~ 
bis per fummum nefas adulteratis abufus fuerit; Hunc tamen Htjpa- a tn vcrbo /- 
lenfem(de quo locuttfutnus)fmffe,plura Pofleuino * vtdentur euincere, quae fi dcr ^ «# ; 
brcuker 1 efellemus . j Pnmum quod multa verba,qua in prafattone GoMtto- n °' j tam ^ 
ttis hum kguntur , extant m libro qmnto etymologiarum ifidori Hifpalenfis. At V eibo Bur- 
td,meo iudicio,aptius eft ad eumcendum, prscfationcm illam Indori chardw.con- 
fcetum.noncfle. Quisenimprobaenotajfciiptor recoclam cramben le- ttaniam fcn- 
cT:onbus apponcrc, & quxfemel icripfit(nulla cogcntc neceflitate)ad tentlam c "c- 
verbum reperere folet? Deinde cumlibros Etymologiarum nonab rarTquTk*' 
Ifidorc fed a Braulione poft Ifidori obitum editos , doceant nos compilatoru 
*> Hildcphonfus & Braulio c : quis dubitet Iiidoro pofteriorem fiiifle < anonum , 
quifquis libios lllos deflorauit ?. 3. Ncminimirumefle dcbet , li is qui ifitu ^rnS./Ji. 
liidori nomen fumpiit , &c ex ligno quolibct Mercunum fuum finxit, Tiluu*^*/' 
lfidori,fub cuius larua delitefcebat, vcrbis mendacia fua lncruftauiflc fiy conftat 
dicatur. Secundum VoRcuiniMQpmcmum , QuodnonfolumperanttquM Ie. r uita. 
esl h ic ifidor us, qui Mcrcator dicttur , cuius collecltoprotendituraCanontbus D . a ^ fincm 
Apofiolorumvfquead Concilium Hifpalcnfi fecundwn , habeturque mduobus ^ * . . Ifi !JJ* ri 
Codtcibus Vattcam Btbltotbeca , & vno tnonafterij DomtnicaniS.Marufupra fcfcu^ ' ' U 
Mineruam\verumetiamquodeidemipfiConcilioHifpalenfiinterfuit,acprimas c in Catalo- 
partestenutt ifidorusHtfpalenfis. Refp. Siquid ha^cprobant,id tantum gooperuml- 
probare videntur,Dccrctalium compiIatorem,non Hiipanic^e fcd al- ~?ri« »<* «ii 
teriusgentis hominemfuifle,qui(quoniamadmanum noncrant)Hi- ^° ifiJori 
Ipanicorum Conciliorum Catalogum ad fua tempora pcrtcxerc non pf ws epiftola 
potuiuvt igitur demus Pofleuinum in antiquiflima collecTiionis Mer- ad Braulione 
catorisnoftriexcmplariaincidifle,id femperfaucntibusp/Xaxndrw o- Iiorl ,? °«ginu 
mnium iudiciis obtincbimus , antiquitatem illam annum Domini P ra ™ » * e 
800 nonfupcrare,necadliidori£tatempertingerepofleicumcxvc- P * 

tuftiflimorum Colledtionis huius codicum infpe&ione idcm ille qui 
vltra fecundae Synodi Hifpalenfis tcmporagradum non promouifle 
dicitur, eorum d quipoftannum 70o.vixerunt Epiftolasantiquio- d inferuite- 
ribusmonumentisfiueprudens fiueimprudensattcxuifleconuinca- nim colic- 
xm.Terttum argumcntum, jQuod conftansferme fama per omnia tempora ft ,oni fu* 
percrebuit,auc~torem eiuscollecltonisfuiffe Ifidorum Htfpalenfem. Htncmarus &%° n { zSc 
Archieptfcopus Rhemenfis,m libro de Sjnodis, loannes Gerfon,Trithenms teftan- ^XoU^ 
turab eodem Ifidoro Hifpalenfi ItbrumDecretorumfutffeconfcnptum.KcCp. 
Tama malum quo non altud velocim vllum: Curvero malum,{si Tcrtulliani « c ad nationw 
Verbis vtar) fi verafemperfit,non mendax plunmum, qus. ne tum qutdem cum l-b.i.cap.7. 
tera defert,a libidine mendacijceffatfStneynofamam nomtnatnifitncerttss,quta 
nemofitfamafedconfctentiacertus, nemo verofam<ecredttntfiftultus,qutafa- 
fiensnoncredtttncerto:non debuit Pofleuinus ad famaj,non ommumfer- 
tne temporum, fedeircaannum Domini 800. orc mendacifeminate^ 
patroeinium recurrere,fcd ad cius fidem explorandam f ,Baronium tk f ride inira, 
alios monitores audire,ncc ciauiis oculis errantes fcqui. Quartum, ar- 

b x 



II 



Prolegomcna* 



a Bierarch. 
Eccl.lib.6.c.< 
b thcfauri 

Cathol.Tem. 
i. I1K7. art.6. 
c de Rom. 
pont. lib.2. c. 

M- 

d pro cpift. 

lib.j.c.13. 

e in Tertull. 

de pudicit. 

cap.i. 

f HHar. de 

trinit. lib. 6. 

ab initio. 



gumcntum ,quo<l expurgatores , rff^w emendatoresDecretiacDecretalium, 
Gregorij i^.pont.max.iuffu,editorum , inhanc tpfam videntur fat liqmdopre- 
pendcre fcntentiam , ficut initio ante corp us Decretifigmficarunt. Quamobrem 
& collector fius Compilator ejidiclus: Refp. Poterat Poilcuinus&a- 
lios in hanc ipfam ientenriampropend cntes laudare Pighium a ,Coo 
cium b , Bellarrninum c , Turrianum d , Pamclium e &c. quos vel falli 
vcl fallcrc ccrtumcft. Sed hiclocum habet quod fuo temporedeplo- 
rauit Hilarius , Grauis f &pericubfus efi error in plurimis,& multorum lapfus, 
etiamfi fe inteiligat, tamen exurgendt pudore auttoritatemfibipufumit, ex nu- 
mero boc habens tmpudentu, vt quod errat prudentiam velit exiflimari,& quod 
cum multis errat, intelltgentiam effs afferat verkatis , dum mmus crroris ejfe e- 
xijiimaturmmHltis :idce\:tcd£i}ios :n viam reuocare.crrorifqueargue- 
repotcrat,quodinBraulionis& Hildephonii (qui cum liidoro vixe- 
runr,bpcrumque eius catalogos reliqucrunt) fcriptis,nulla Collccl io- 
nis Canonum ab eo concinnate; habeatur mentio > fed tanti non fuit 
veritatis amor , quanti Romanorum pontificum,quorum a multis 
iam ieculis formidolofa potcftas fuit, gratia, &: prexoncepta dc iis- 
qui hbendi initiumfccerunt opinio. 



g ad fincm 
Cccilij j.Bia- 
tarenfis fub- 
fcriptus rcpe- 
ritur ifiiorus 
uifturicenfis , 
& ad finem 
Concilimam 
Tcletanoru 
ii.if.<Scr6. I~ 
fidorus Seia- 
bi:nfis , fed 
neuter Col- 
iectionis i!e- 
cretaliu (cu- 
ius auctor pa 
ftciior fuit 
anr.o Dorni- 
»; 7^0; com- 
pihtor.efTc 

Ijortft ; md- 
§u« alin Hi- 
fpaniariunE- 
pifcopi qui-I- 
fidorusdicliw 
fitfecnio7.8. 
& 9. yipiam 
$<]uod fcianij 
cxtatmccio- 
xia. 



Hifialcnfts Epifeopus nonfutt Decretalium coSeclor 
AnteA,D.-j6o. 

C a r. III. 

ISidorum Mercatorem , ab Iiidoroillo Hiipalenfi quem A.D. 6$6. 
vita functum fcripfimus , airum fuifle demonftrauimus : Nunc , vt 
doceamusnullumab A D. ^^.ad70o.&quodexcurrit,inHi(pa- 
lenii carhedraliidorum S (ediiiejEpifcoporumjHiipaleiium fcriemcx 
Eccleiiae monumentiseruemus, ac velutin tabella lincam ducemus 
ad qua-m coiiimantes in ipfa vcritacis adyta dedncamur.. 

ifiiorus. quemA.D.o^tf.obiiflediximus., 

Theodifcm. hic iibros Ifidori corrupit, refecans vera, & inferens fa'- 
£1, atqne pcr cjuendam Araberh nomine Auicennam 
deLannoin Arabemtranftulit. hic in us & abispluri- 
bus infidelis inuctus Sc erroneusin articulrs fidei com- 
probatus, perSynodumab Archiepifcopali dignirate 
dfgradatus eft. aileiebatenim Dominumnoftrumje- 
fumChriftum cumpatre & SpiiituS t8 noneflevnum 
Deum,fed potius adoptiuum.Hic(vt ditrumeft)priuar 
tus honoi e facerdotij ad Arabes traniiit , & ic&arpfeu- 
doprophetaeMahometar adhaeiit, &c pluradocukdcte- 
fhnda iiib Imp.Heraclio.64^/«» Tudenfis. 

Honoratus. hic 6. Concilio Tolctano fubfcripfit i£ia 676. ieu k, 
D. 6^ 



Prolegomena. ij 

Antonm. hic A.D.<>46.iubicnpfitConcuio7.ToIctano,& A.D. 
^53Concilio8. 

Tugmuus. hic concilio Toletano x.fubfcripfiti£ra 694.A.D.656. 

hilianus. hic Concilio j.BracarXubfcripfit A.D.675.& Tolctano 
n.A.D.68r. 

Tlorefcindm. hicConcil.15. Toletanoiubfaipfit,/£ra7ii. feuA.D. 
683. ConcilioToletano 15. A.D. (J88.&: Concilio 14. 
per Gaudentium abbatem Vicarium A.D.CT84. 

Telix. hic abdicatoSifbcrto Toletano laefaeMaieftatis reo,de 

Hifpalenfi fede in Toletanam tradu&us cft Synodi 
i6.Toletanae,cuietiamfubicripfit A.D.693. 

Tauftinus. hic ex Ecclefia? Bracarenfis Epifcopo ,iubente eadeni 
Synodo , Hiipalenfis Ecclefiaepraeies fa&us eft, quoto 
vero Epifcopatus viuere deiierir, latct. 

Oppa. hic a "Witiza patre Archiepifeopatu Hiipalenfi au&us, 
*poftcain exiiium miilb Tolccanae Ecclefias Epifco- 
po , vtiique Eccleii.t praefeaus eft (Lucas Tutlenjis , & 
Rodericus Tolet.hb. j.eap. 18.) quoidannopieafcfa&um 
id lir nefcimus : hoc vnum ceitum eft \^itizam A. D. 
7io.obiiilej annovero 7iS.OppamaPelagioduceca- 
ptumfuiife» 

loanms. - hie eodem tempore icdit Hiipali , quo Uibanus,Oppae 
intrufo oppolitus EccleiiamToletanamrexit. Roderic. 
Tolet. lib.+.cap.}. regnante Abdulazi A.D. -jij.Vaftus in 
Ckron. vide Marian.hijl.bb. 7. cap.}. 

Yerus. hic Epifcopatum admmiftrauit Pipino rcgnante. T)i- 

thon. (iib Froila Alphonfi JEtz 7575. feu A.D.754. mor- 

tui filio , circa A. D.76Q. aut6r. Vaf&us in Chronico ,& 

Martana lib.7 cap . 6.. 

Hin c patere poteft , illi , qui ijidorus fiue Mercator, fiue peccator dici vo~ 

luit, in Hilpalenfium Epiicoporum fcric, ad A.D. 760. quo fortc 

nondum natus erat, loaim nullum efle pofle. 



* lo<j«ititt: 
quafiid con- 
tigifle velit — 
Lucas jEra 
733. id eltA, 
D. 695. qu® 
fimul cu pa- 
tie Egicane 
regnare coe- 
pit Vvnifa. 



Decretatiam colLtferem Hijpanumfuijfeverijimitencnejt, 
Cap. IV. 

NOn cqtridem Is lumquipoftVerum^Sarnrcnisrenrmiampo- 
tientibus, circa A.D. 760. Hifpalenfifediprade&um, Eccle- 
fiafticuegiminisclauum,Epi(coposaliostcnuiiIenegcm. Paternaru 
^nimmiierationum , etiam dum a fpargeret iram, mcmor Dominus,. * V7 b ***** 
^JtioiiisacmentWtfW^ a * 



14 Prolegomcna. 

a Efai. *.8. puli?, ntc radictm rcXinqwntjiec umum i in lamcntabili Hifpani* torittt 
* c.iicgeto- ft n e Ci fc inclu6tabiliGothic*reipub.ruiju,flebiles manfemntEc- 
Mauri* chri- defiarum arfli&arum iciicjuiae, * velut vmbraculnm invinea , &tugurium 
fttanos fa& «* cueumtrario ,nec dira Sarraeenorum immanitas Chriftianis giegibus 
fe, vt Maho- paftorej, aut ^aftoribus omnem*conucniendi poteftatem ademir. 
roctanc, fcfte, f a do tamen fqualorc obfcptam Hifparuc* Ecclefia? faciem mifcran- 
D ° n C * iiYro damque piorum pmnium iub Mahumetano iugo conditionem fuifc 
Ms. cutus ti- fc, vltro ratetur Mariana hift.lib.7.cap.8. In tdhty($it ille) tenebrit tan- 
tulus /mfra*. f^we malorum omntum colluuie , w<?« offsndcre, nonfocdarimiracult injiar ef- 
lm luminc- fet.Quis emm ingrauifiimaferuitute literts lecus, cum opprep veciigalibiu vita 
a h M l ^ U ne( ^ artA fubfidtacompararecogcbanturftlebant EcclefuConctlia,quibus difci- 
fes ad librum fonam Ecclefiafiicam adjiringere, & retp.vulnerafanare Veteri infiituto fufce- 
i. Eulof ij : i- ptum erat\ Proceres crpopulusprofe quifque vt collibitiim erat , ita vttam mjii- 
dcm nosEu- tuebani, atqne de rebus diuinis nullo prohtbente , pro voluntateproque arbitratu 
logius ipie (inwltfenticbantMiamaQnaperniCMefi. Tacuiftetplane fub immani rui- 
docct.vtmox J * > \ r \ c 1 r u f J \ r\ o -r 

licividius co- narum moie fepulta EccIeiiaeHiipanicxad A. D. 050. memona , niii 

ftabit. nos famofus au&or Elipandus b , inepiftola ad Videlem Abbatem fcri- 

b Vide Iibru pta,non modo fe ab Afcarico Epifcopo (cuiusmeminit Indiculus Epi- 
Beati & Ete- ft l arum Adriani I.)confuItum j fed teetiam, uterofquefratres fuosf» 
FI' a ndum. US titydttanii dijudtcajfe f &(Deo auxiliantejtam mfejiis Pafchaltum , quamiti 
c quifuciint cateriserroribm Migetianorum c lurefim emendauijfe, monuifietjquodper 
illi Migetia- Synodi Hijpali conuocati Deeretum Vafquez d , alij (inter quos « Garfias) 
ni dfcat qui p er libellumnonab Elipando,fed a Petro cognomento/?«/cfcro ad Ve- 

p i 0t «r r rum Hifpalenfem fcriptum,fa&um putant : Monetnos etiam Epifto- 

d Vaiquex . .r . r > . r > r 

Tomo 1. in j. larum Adnam I. Indiculus, lcnptam ab eo ad Egilam Hiipanum hpi- 
p. Tbomx fcopum Epiftolam , cuiusfummaibidem recitatur. Motaprxtereaa 
dif^89-cap.i. F euC e Urgelitano & ElipandoToletano de Domini nofiri lefu Chrtjii 
e Garlias m r ecun ^ um ] )umammm turamiiliatione , controuerfia,Neftorianamfen- 
notis ad dc- * _ a r ■ ■ i- • r\- j ^ 

cretum Gutv tcntiam & viua voce & fcnptis editis propugnauit Ehpandus , quam 

demari. Beatus prefbyter, & Eterius Uxamenfis Epifcopus (apud Afturcs f 

f VideVafo. cum aliis multis Epifcopis Maurorum tyrannidem fugientibus exu- 
loco cnato. j ans ^ con j; ra n f cr ipt g confutarunt: damnaruntvero Germani#&S 

%kA.D? 7 *l Galii i EpifcopihRati(bonacA.D.79a. Itali Foroiulij A.D.795-& 
h vidc Ari- Romac A.D.75)2..ConciliodcniqueoccidentistotiusFrancofurtico- 
nsles anony- acl:o A,D.794.Latiniomnes. 

mos a Pi- Hinc dc Ecclefiafticis apud Hifpanos rebus altum vbique filen- 
TauMenfcs ? tiumad A.D.851. quo fpiflas infelicis feculi tenebras fcriptiunculae 
Rbefinonem pertreuis tenui radio leuiter difcuffiile videtur Eulogius Ecclcfias 
Adonem &c Cotdubenfispresbytcr, a Maurisanno D.$$9.cxCas antequam Tolc- 
i eius memi- t^naeEcclefiacpoft "Wieftrimiri dormitionem, airam capeflercpo- 
Dlt ialisSS^" tuifletjisin epift.ad^WillefindumPampelonenfem fub Chriftiano- 
cap. 7. " rumprincipumvmbra quiefcentem,refert, fecirca A.D.8i7.folum 
ic Idem in yertere coadum PampilonaediuertifIe,inredituSeniori Ciefaraugu- 
documento ft^no^Sifcmundo Seguntienfi , Venerio ' Complutenfi, & 'Wieftri- 
^ttafunt pc- miro Toletano innotuifle,tanclem vero ara 8 8 9. exarfiffe k f<tuum aduer- 
Jcw* l?a D car- futDeiEcclefwnfurorem tyannicum j qui, omntafubuertit , omnia vajiamt, 

vmuer- 



Prolcgomena. ij 

vniuerfadijpcrftt ,retrudens urcerehptfcopos ,presbyteros , Abbates , leuitas& ceiis derico* 

tmnem Claum , adeo vc Ecclefia— vtduata—facro mintslmo,prtuata— ora- n ~ l cateruis , 

culo,alienata--tfficio,HiCp2nisnequeoblatio ) nequefacrtficium,nequetmen-- V1< *uata cft 

fum, neque prtmmarum locus fuent:Idem Epifcopi Cordubenlis * cuius f "! ^ ** 

ur n r- iij»«- ■■ i. praru.um ot 

tamen prsterit b Spera m Deo <-' , Frugelh <* , Martmj aichimandnta- Lceraotu of- 

rum,aliorumque nempc e Saluacons S.Felicis f j FclicisPinnae Mella- ficio. horrent 

ria:; gOdoaiij Legerenfis} Odearij Serafienfis; Achilij Cellarienfis; c,iuioa uber - 

Scemeni Igalenfis; Dadilams Hurdafpalenfis, & Ccenobiorum h Ta- ISam^folm?" 

banenfis ' , Cuteclarcnfis , Sanctorum^ Jufti &Paftoris,SancT:i » Sal- dinem ,° ara" 

uatoriSjSanccimGencfi^Bafilicarumdcnique^AcifclijZoilrOjChri- nea texit te- 

ftophori P , Cypiiani q , Cofmae & Damiani r &c. meminit : id vero F lum > «*»«t 

maximaadmiratione dignum videtur, quod cum fummo ftudioeo- cun<aa fllcn " 

&• r • • 11 > tium. 

uiente--per[ccucionisprocclla martynum fece- a memoria- 

runtcatalogumfcripferit, & locorumomniumvndefinguliprodie- lis lib.3.c. 7 .& 

runtnominainnumerosretulent^veibigratiafAcci 1 , Albigse Aqui- in s P G l°gff- 

tanica2",AftigissBethkhcmi,yBofcce Compluti,* Cordub* •» Ega- b ^.i.&Iih. 

brae b, Elibcns c , llhpulas <*, Italic* «, OfTarix f, Pacis Iulia: S, Toleci h, * C jJ; z c ^ 

Tucci ', Imo & viculorum minimorum , Tabanorum k , Cuteclara I, d iib. z. ca.i. 




Jpalenfis prouina&icmel 0/>f /d* * mentioncm fecerit ,ac fi cum eiurata g epift. ad 
Chriftianifmiprofeflione,abominandis infidelium ^AXJj^OTpol- Vvillcfmdu. 
lutiHifpalitamadimpioseoram rituspenitus defeciflent. ^ in P ra;fat « 

Silcntij huius caufa efTe non poteft , quod Eulogius , dc folis Cor- "^ "* 1 " 
dubeniis prouincix martyribuslibellum memonalcm fcribcrc infti- & lib.3x.7l10 
tueritjcum enim tres Maurorum in Hifpaniarcgias fuifle conftet , Hi- i lib.z.cap.8. 
fpalim A.D.7i7.yregnante Abdulazifuba&am, Cordubampoft A. i?rWj7« 
D.Sii.regnicaputeffeccam, & Carchagincm nouam : Abdarragma- f $g~' 
nis impeimm agnouiffe omnes^Eulogiumque non modo Marcyrum m apologcx!' 
e Cordub# viciniaoriundorum , auc Eliberiranorum, & Accitanoru, n lib.z.c 1.8. 
Carthagini;aut Icalicefium & Tuccitanorum Hifpali viciniorum, fed lib.3-cap.8. 
Pacenfiu',I.ufitanorum,&exceiorum,Bcthlchcmita:,Galli,Getuli ■> ° [&*•*•*• 
paflionesdefcripfiilepalam eft.CurdeHifpalelibusfilueritcaufaha-c [1 l^S^u." 
verifimilior , quodeorunemo Mauros Dominos,occafione faeuiendi lA.j.cap.io. ' 
data , prouocaie aufus fuerit; cum iamapud Hifpanos c plurimi , co- r apolog. ad 
rum qui (pracpoftcro pro Chnftiana fide zelo accenfi) tyrannorum fincm> 
aduerfuspios omnesgladios acuebant, ardorem improbandum du- ! c mcinox lu 
ccrent , & congregati , iuflu regis, Epifcopi Concilio fafto vecuitfent: t iib.i.c.j. 
ne quis vlterius adhanc paladtram fponte fua currercnagnofcitid u bb.z.c.4. 

... ,. ,. . x lib.2 c. 10. 

y hb.i.c.7. z hb.j.c*. a vbique fere. b lib.}.c.i4.& in apol. c lib^.cap.n. & 13 
d hb.i.c-.4.& 8. e iib.j.c.ij. f iib.i.c 8. g . iib.z.c f. h lib.z.c?. i lib.j.cap.». 
k hb.z.c.z. 1 hb.2.c.4. -m lib.z.c. 4 .& 8. n lib.i.c 8. o hb.r.cii. p Ibid. ' 
q hb.zcT3. r lib.j.c.ij. f lib.z.c.n. t iib.apolog. u lib.3 cap 17. x Hb.z.cap.8. 
y VafariCbion. z Eulog.memor.lib.ic.i. a lib.j.cj.?. b lib.j.c.?'. c inrerfentcnti^bu. 
aus propugnatores vebementior fiiiflevidetur Hcftigiefius Makcitanus Epi'copus,aduerfus 
^uem 5afafoo5^oiii abbas apoiog. fcripfiilc dicitiu: > co guodJaConcilio Coxdttbenfi Hofti» 



i6 Prolcgomena. 

gicfms ipfum Eulogius memotialis fanci-orum iib.i. cap.15. licet ambiguis verbo- 

h^cticu dt- rum an ^ a ,5tibus obicuratum & per funulationem cdicumdecrecum 

Ambrafij Mo Synodicum fuiflc fenciat.,£>«?^w (inquit i\\c) publk&rei exceptor,prspo- 

miis notas in tins vttiis & diuitiis , fclo Cbrtsliamftni twinimdenotatus,opertbus autetn Deo 

lib.i. F.ulogij & angelts etus tgnotus, a principw certaminibttsbcatorum tnfenfus detraclor t 

& Garham m fa r0 g a t or & mfamator eorum, intquus, tumidus, clatits,fuperbtis &* improbus, 

demui " 1 u °d an i dn (p r &fente Concilio Eptfcoporum) multas aduerfum meltnguam 

a an hrc E- commouens , exaggerauit contumeltas. Anatbematizarefanclofdeccrmttalta 

pifcopomm nuditantes,maledicere imperat , perfequi siylo tubet elecfos: Verens infeltcifitnm 

mens fuerit, omnium, ne lac^uram honortspattatur, qui nonfolum nuUam rcucrenttam fan- 

ci r^d'" • ^ ' exmoen 'ftudutt , verumettam pr&i.tcarc fimslrum ejfe quodagtmt ■inpopulu 

eniin idem p r &£tpit, Et * quanquam metu compulfi & Mctropolttanorum tudtcto, qut ob 

dc iis qui in- eandcm caufam tunc e diucrfis prouinctts arege fuerant adunati altquidcvm- 

fideles rub.im mcutarentur , quodad ipfimtyanmacpopulorumferpiretaures: tnhtbttum ejfe 

mrerentia co- mAr fj num . ncc l iarc cuiquamdeinceps ad paUHram proffiionis dtfcurrere, 

ic * acdc \i s p r£m ff p o ntific^Stdccretoipfizliteriinuntiarunt:¥.ademquefi 

qui Idolafra- cedentium agonem impugnans ,quodfuturos laudabtliter extoUeret tmlttes per- 

gendo mor- cipitur^verumtamen allegoriceedtta nifiaprudenttbusaducrti nonpoterat: Nott 

tempaflierat tamen mculpabtle iUudfutjfe putamusJimulattomscoufultum,quodaliudge- 

tint Er" 8 Ans & a l iu d f onans > qtiafi a dtfcurfu martyrtaltplebem compcfcere videbatur, 

berit.ni pa- Qutnimo, mfi legttimafatisfactwne 3 faltem pro plebe , nuUatenusremittendum 

tres can. 60. effe confitemur. 

Viderit etii At qualis qualis fuiflTc dicatur Concilij (ententia,id tandem maxi- 

an Mariuna mo Ecclefiaruin dirpendio.lucTtuofi expcricntiacomprobauic, Eulo- 
fadclisConci- .- . . r \ r \ r ■ ■ i- r 1* 

liiCorduben- gio contcntientes lam plus iansad mutiem prodiucs Maurorum a- 

fis interpres nimos in apcrtum furorcm propuliflc , ex 1U0 cnim in pcius ruerc&rt- 
dici merea- trofublapfa referri fidelium res apud Hifpanos ccepit : Antea rorte ex- 
tur-. dumhb. a ft ]0 nibusgiauati lunanter b foluere cogebantur^rawi cum mcerore tri- 
'patrumAD butum^taliumdumentorumfuorum indtgtitab infidelibusiudicabantur, 
85i.Cordubx falforum fratrum iniuriis obnoxij erant c , qui importabth cenfus ontrt 
congregato- coUa mtferorumaggrauabant , vtut d contumelijs obruti, Sc mordacibus pc- 
rum, Jenten- tu lcorum Mahumctanorumdideriisimpetitipij,maxime Clciicijvi- 
ttn miurtaru. Danr ramcn.Hbcrc, public^,ctiam c fiVno dato, Sc ad campanarum 
auicunctue i pullumconucmebant j at poltquam eorum quidam mrelici auim- 
fii olim cum gnemgladio fodicarunr , ommbus 1 utwitncns tntenttis multos errarecom- 
Maurisfaedc- ^«/jf.-palatini omnesabdicati,tributarij facli %,nous.bafiitce.del\rucl:&,an- 
nt cUuiones tiq^^p^ aducia ornamenta ablata ; rebcllantes armis coerciti,inter- 
b "mcmoi-ial ru P ta Pracfulum fucceflio,diuina humanaque iura omnia violata iuntj 
lib.i.p.6 jr. hinc Toletum regia olim ciuitas '> per annos i$o.paftore deftitutum ', 
c lib.3 .cap. j. abfcondito Det iudtcw 3 (■> G.annos a MaumpoJfejfum,Cbrtftianipontificij dtgni- 
<i vide indt- utc caiu ifle dicitur, donec k ^£1^1133. velin^. vel im.ab Alphonfb 
vcrba^abAnf 6 ' Mauris cft creptum. Quis meliora fibi fpondear de Corduba? quis 
brofioMoia- de Hiipali,quamprimusSarraccnorum impetus fub iugu miierat^vt 
lccitatain 1. 

lib. mcmorial. e lib.i.p.6ji. , f iib.z. mcmor. cap.i<?. g lib.j. cap.1'3.4 h Gariiasin 
decretum Gundemari. i Vexba Vrbani Papa: Sc Alphonfi ab eod.cuata. k ficRodcrk. 
Toiet.lib.6.cap.i3. & aliw ' 

* } r Iongifli- 



Prolegomcna. 17 

longiflimam 50 0.adminimitmannorum(eruitutemferuiret,adan- a k Man 
num nimirum J nKj.velknij.vel 12.47. quo Ferdinandus II I.Ca- "^ j-if 
ftellae & Legionis rex feriule iagum a nobiliilimae vrbis ceruicibus p^otaric $ an ' 
deiecit ? Obtcftor tuamfidem,le&or,pofllsneinanimuminducerc, t ius hift. par- 
eosquosimmenfa miieriarumvoragineimoque malorum omnium te5.cap.j9. 
gurgitc pertot (ecula demerfos audifti, adeo tndurutjfe malis, vtillo b VI ^cRoJe- 
ipfo tempore, quo vix (e a pauore recipere , vix reipirare ipiis licuit o- T . iC A A ° f V - 
portunumducerent, non iniurias quoquo modo propulfare nona- cifc.Tararhi 
nimos ex ipfo periculi imminentis mtuitu fumere, feda»#tf x»p&v, in Ferdinaa- 
& in mendaciorum plauftris conuehendis malam operammale loca- do II I. 
re, vt diuino oraculo fua fides conftaret d , denspumda dimotufquepes esl £* ^anana 
mendacu (iduciam dte anguslta? Si(vt (apienter monet e Siracides )?««/&* biicum pcn^ 
in lutht mtempeWiuaeli, imo fi Salomonicam parcemiam non modo derecoaclam 
Deiloquentis.m&oriras fedexperientiaipiaindubitatamfecir/eum vult A. D. 
qut canniritbw cotiftat fuper cordeafflicio,parantifiricum tn dtcfiigoris, & a- j. 2 - 4 ^ ob fef- 
cetum hi ndenti fuperfaponem fimilem eflc ; quis triumphatos a Sarrace- ^ m . ™ 10 
nis Hiipanos in fabulis comminifcendis animos oble£tafte, dicam ftj lc . ca £;f 
amplius, quis eos fabularum anilium portenta 6c nasniasaudirepa- ecd.annoFer 
tieter potuifle fibi perfuadeat, quas non ingenij aerumnoii,anxij,V|«- dinandum 
mpvuSlt)* > (ed lafciuientis in mmia pace , adeoque otio abutentis fae- tIlU F^? r e m 
tusefleconltat ?iiscertequibus(vtcumPaulogioquar) e/fw&p (*&%* cem - , ^ 
tW&K <po£oi nugariex profcifo non vacat; quofque variis ac tcnacibus 13. cap.5.& 7 . 
anguftiarumvndiqueprementiumdoloiibusconrli6tatosfcimus,in- d Prou. 25.19. 
credibile eft in ipfb malorum fenfu , quando gcmitus exprimit ipia e Eccle f Zi - 
incumbentium calamitatum grauitas, limplicioribus tendiculas , do- f' p , 
lofquene&ere vtin erroremrcedumprolapii,ea vera, iancta, vene- 25.10. 
randa— putent , quae nonfani ejfe hominis nonfanus turet Orejics. g 1. Cor.7. 5. 

Eorum igitur opinioni allentiri nondum polTum , qui Hifpanum 
deeretalium Epiftolamm fiue Colledtorem fiueaudtoremfiiiilevo- 
lunt;eum Baeticos,Carthagincnfes , Lufitanos fub Maurorum tyran- 
nide miferrimam vitam traxifle, Galla:cos , Aftures, Cantabros, Tar- 
raconenfes, Galloium auxiliis , vix fuftentatos quotidic in procinctu 
eIie,quoridie pro vita,fide,libertate,pngnarc ad annumDomini o o o. 
coa&os fuiiTe vidcam : oportct itaque (mea fententia) vt qui Hiipa- 
num tot fomniorum patrem quaerunt , eum in alieno fblo, extra om- 
nempcriculi aleam conftitutum , non dicam vixifle , fcd vigilantem 
fbmniafle ftatuant;'qua dc re infra videbimus.Quicquid fit neminem 
negatumm confido ,Hifpanosin eo rerum ftatu,Iibrorum praefidiis, 
pacis artibus , litcrarijs ingcmorum exercitamentis deftirutos , acie 
mentis obtufa fcedam rubiginem contraxifle , qua obducti ad erran- 
dumquamad fallendum procliuiores fuerint; Prastereaftfj/wjcfin- 
xiilent, quce a delirante plano fcripta Deo fauente demonftraturi fu- 
mus? Qua fpc,quo praemio illeclros putabimus vt Ecclefiaftici regimi- 
nisantiquam formam peflundarent, Romanolque Epifcopos cuncti- 
potentcs pronuntiarent ? Quidadexcutiendum vel faltem fubleuan- 
dum Mahumetanorum iugum opis fibi ab illis polliceri poterant, qui 



i8 Prolegomena. 

Romam a Longobardorum & Saracenorum incurftonibus alienis vi- 

ribus cegre tutati Italia? trientem,Siciliam toram Chriftianis eripi paiK 

a wde mfra. f um? itietiam memouet,quod cumplurimasad Gallos •» , Italofquc 

D PlcUClO- > -r • i • r •,- n \ lr» c \ \ i • 

Sixtus II. c- a P 111QS vrbls tpiicopis epiftolas dictatas mennatur vsrc&Acjcbis 
pift.i.&Pfeu- tantum Hifpaniae •> , bis Baeticae c , femel Cordubenfis d prouincie. me- 
«fc-Melchia- minerit: quodopinor non feciffet Hifpanus de patrix gloriaetiam ex 

vf a pfeudepigraphis fciiptiombus paranda. follicitus. Id denique fu~ 

Antcrus & fpicionem auget^^cjujodinjutulentacpiftolarum decretalium conge- 
Pfeudo-Eu- nc fi*oki Gallofrancorum & Longobardorum idiotifmi lcganturjHi- 
tj chianus e- fpanorum,* quales cx Ereii), & Eulogij fcriptis annotari poflunt a cu- 
piil.i. riofis, nulli; quisenim crcdat in tanta feculi barbarie impolitiffimum, 

rv e ^ °.~, fed cuius impudentia omnem fidem fuperat fcriprorem alienam bal- 

Dionvi.cpiit. i r cf cl rr*- \ ■ r > tv- 

% ' bunem lta perpetuo attectare potuilie , vt a natiua iemper abltmeretj 

e Vtrbi gra- nec fibi, vel imprudcnti, veibulum exciderc patcretur, vnde cuias ef- 

tia in ante,in fet,dcprehenderet emundlx naris lector? Iudicent t?<AaX».>«V. 

amplius,glo- 

riohter , dci- — — . ■ ■ — — > 

cola, itus,©', Decretalium EpiftoUrum colleclorem Germanofrancum 

Itum pro ttt- I J r rr r n 

nere , adepfit vd Gallofrancum fuijjc venfimile ejt. 

fro adepita 

eji \ metal u- C A P. V. 

lum , projpa- 

tio , vi&oiia- T"N Iximus ex ipfa corniculae furacis crocitarione & vitiofi iermonis 

re , oramen, J_ > 'charadt.ere,;Etatem eius nidumque deprehendipofle ; licet enim 

vindkium nullum adeo barbarum fcriptorem a Caroli magni 6c pofterorumae- 

Heiiquiu pro uo natum videamus , qui Epiftolarum decretaliumartificisimpurita- 

peccaicmul- tem axmauent j in tammuhis tamen in.s;enium & foli quod Carolus 

tiplicus pro calcauit , & feculi quo vixit refert , vt ncmo, nifi qui fibi iponte oculos 

mui ^P-^' [ cl cruc n t negare id audeat : praefertim fi(velin rranlcurfu) Stephani III. 

' &I V.Adrianil.LeonisIII.&fucccflorumcpiftolaSjAnaftaiijbiblio- 

thccaii) fcripta , Germanofrancica fub Pipino, Carolo , &c Ludouico 

pio congregata Concilia, & Capirularium Caroli M.Ludouici pi) , 8C 

Caroli Calui libros legei ir. Ncc vcro fi fpurciflimi fermonis vitia a 

bipcdum omnium nequiflimo abeuent , eum Caioli magni xtate (u- 

periorem dici parercntur abfurdiflimaillacommentaqux impcritif- 

fimum hiftoria: politucquc non modo primitiuieEcclefue, fcdetiam 

Ve.eris Romanorum rcip.riebulonem produnt. Llnde enim porten- 

tofa ab eo confi<5ta ptifcorum apud Ethnicos Magiftratuum nomi- 

*vide i.Pfcu- na *, Archiflamines, Prtwiflamtws, Vrimates kgisfteuli, priau legufecuh Do- 

Jo_( lem, e- g Qm > ync j c ^nmateSy Arcb^pifcopi, Patriarch&cmm vnwerfales, m Eccle- 

* ' fiaame4..'cculum? vnde apptllationes ex toto orbe adRomanum 

Papam? vndc paradoxa vix opinabilia , Non ItierepopuUsjmo nullifasejfe 

ppifioposaccufare-ylllafota Concilia rata effe qu&Romanus Antiftesrataha- 

bwmt^ hcae quidem Metropohtis Eptfcoporum caufasaudire,arfolius Pap£ tjfe 

fententiam defimtiuamprvmntiare tikc. vnde inquam illa omnia pi aecer- 

quam ex fumma impudentiflimi faperdx carcirate , quiquicquidin: 

tiuccani Yenit in> chaitam defpuk, & qjuaefuo foitc tempoic patroaos 

gr uiium 



Prolcgomena. 19 

bfimum nancifcebantur weJw Jiz*t primis Eccleiiaj toto orbc celc- a videfupra. 
berrima: Epifcopis adicribere non eft veritus i Germanofiancumau- P |cu <io-A. 
tem fuille id(prae;er ftyli barbaricm) iniinuare videtur,quod cum a ad " ac cr ' **" ' 
Hilpanos nonniii quinque Epiftolasiad b Italos & c Campanos o&o, Pfcudo-Pius 
ad «* /EgYpnos nes,ad c Afros & Mauros duas,ad ( Orictafes j.fcriptas epift.t. 
finxerit ad Gallos S ; Germanofquc i vctenbus vibis Epifcopis datas ptcu ^p- S°- 
decem populo perfuafum volucrit : hac forte opinionefibi blandi- tC pi cu jo n 
tus , Gallicanam ;i Diceceiim iam pcr fc fatis nobiiem , eo quod vcrae mafus erift" 
fidci mcer omnes Occidencalcs tenaxruiilet , ' mouftrifque (vt cum 7. Pfeudo- 
Hieronymo loquw) caruijfet ,inde nobilitari pof£ ii priicis Eccleiix *oan.i.-ep. 1. 
Romanar prxiuiibuschariilimafuifle videretur. c !cu <lo->o 

AddcndaetiamdcUO^uaeidipfumnon modoinfinuent,fed, vclab pf eu j £ u _ 
inuitis , propemodum extorqueant : alterum, quodmaicfenatus im- feS.eoift .;. 
•poftorincer alia plurima poft A.D.^oo.edita ic;ipta, Bonificij Mo- rfruio-Pc- 
guntim ad Etlubaldum regem epiftolam poil A. 0. 744.ditam , & 7%>r* f plft * 
Cangich abbaciilce epift. aiiampoft Annum 710. ad eundcui Bonifa- u rifterift t" 
crum fcripram dcflorauit. llnde cnim , cuius opc , qua via , in Hifpa- Pieudo-Eu- 
norum vix tuncammamtrahencium manus venillent familiarcs rue, feb.epift.i. 
prafcrtimmulicbres , epiftols ? at nemo mirabitureafdem fub Ger- Pfeudo-Ze- 
manofrancorum manufuifle, mter quos ab A.D. 719. ad zj^.vixic \ p[-' c ? \?~ 
Bonifacius , quofquc & infularum 6c fchedarum & eorum omnium dor epift. 1. 
quaedomiieconditahabuit, haeredes rehquit. Alterum,quodpri- & Pfeudo- 
mi omnium Moguntini , Epiftolarum Romanisantiftitibusfuppoii- Damaf.epift. 

tarum colle&ionem in medium protraxerunt , & pei totumorbem f n( , r 

dir 1 1 c \ 1 r r * * Pieudo-Fa- 

llieminaucrunt, vt cam ab hoc ronteadnoaunumfamamprofiu- bian. epift 1. 

xiflc , & a Germanofrancis ad cacteras naciones dimanafle conftet: Pfeudo-Mar 

Cum igitur leges • eum quifamofihbellt vim manif:flaumt , quafiauclorem celiin.epift. 1. 

deliftt, capitalifententufulwgandum pronuntient,qui> immeniam chai - ri «udo-Iu- 

tarum m fancliflimorum puilimorumque Chrifti martyrum&cou- ip^doSixt 

fcflbrum imuriam vel infamiam a fceieratiflimo impoftore propofitam \\ i.erift.-. 

congenem aMoguntinis aiferuari , legi , ofTerri, publican audierit, £ Pleudo-A- 

cofque vc 1 vc cnminis auclores, vel vt culpas iBincs^xlege^donecauclorem nicerus epift. 

^^T;«fjwi;^«^eircdubicauerit?TcibsinatroaiIimicriminisac- V p"' , 

cufarione cxpectas , benignc lc&or: ar praefto funrdjque fidc dignifli leuthcr q>ift. 

mij& proptcr patriam, Francus enim vterque fuir; 6c propcer dignita- vnica. 

tem, vtcrquc enim e Clero ; & propter a;tatem , eodem enim vrerquc Pfcu ^o-Cal- 

feculovix!t,quoprimumprodieruntconficl:a:in Eccleiiv hriftianjc p^^*** 

diipenduim dccretales cpiftola?:&proptcr ftudium,vterquc enim eas c im epift v" 

citauit:alcerforteenumeroplanorumquieasfuppofuerun:; aherini- nica ' Pfeu- 

tiodeceptuSjicdqui^errorcagnitOjintermonitOieslocumobune.c ^o- r ;lix I e- 

mereatur,vt fuo loco dicemus. P ifti - . rreu - 

00 Eufeb. e- 

do-Anaftaf.I.cpiit.i.Pfeudc-tcocpift.<?^Pfeudo4^ 

h 'nrer Gallicanx Dioece'eos prouincias i7.fuerc , Germama i.iub Mogunri.co,^ Germam* 
i.fab Colonia Afrriprina merropob: vtraque cti.;m fub Gallofrancorum imrcrio fiiit i His- 
rcn.adua-fVici[. m tium. k Vide epift i.Pfeudo-Anacleti. 1 Cod.Iuftin.lib.^.titi^.c.vnl 
ca.Theod.lib.9.tit.}4,c 9.io.cum Aniani interprct. 



/ io Prolegomcna. 

a nota, le- Primus nominandus vcnit librorum 5.6; & 7. Capitulatium , poft 

Sum hunc Anfcgifum Lobicnfem Abbatem,collc6tor Benedi6tus Ecclefi? Mo- 
Ibarjim ediia gnntinx Lcuita , is enim in praefatione quam farragini a fe c«mpilato- 
inuenilie cme. rum Canonum pr_pofuit, aflerit , ea qu& fub fequentibus tnbus libcllis ipfe 
delcnpfit, no coadtinare fiuduitjm diuerfis locis *,&in diuerfisfcbedulisficuti in dtuerfis Sy- 
exaiiqua co mi Uf , acpLcttis generalibus edttacrant ,ff>arfim inuenimus: maximeinS.Ma- 
prompfiiletvt guntiacenfis Metropolis Lcclefufcrinio a Riculpbo etufdem S.fedtsMetropohta- 
tandem ali- norecondita, & demumab Autcariofecundoeiusfuccefforeatqueconfanguineo 
cmando ad- inuenta repertmus qu& in boc opufcuh tenore fuprafcripto tnferere malutmus: 
uertas, com- u, e nedi_t.i teftimonium confirmat Hincmarm Rhcmenfis Archicpi- 
f x^qua^tam lc opus libriaduerfusHincmarum Laudunenlem poft A.D. b 870.10:1- 
muita mutua pti cap. 24. Quia (inquit) forte putafti neminem almm cafdcmfententtas vel 
tus eft, vel ipfasEpiflolasprAtertebabere,&idcircotalialibereteexiflimafli pcjfe collige- 
nondum m v • re> m mra € j} } cum fc ipfisfmtentiisplenafit tfia terra -Jtcut & de libro colle- 
nun } ; q- or P U j ftarum Epifiolarum ab Ifidoro , quem de Htjpanta allatum Rtculfus Moguntmus 
adeoab incu- fytfcopus in bumfmodtfficut &>in capitulis regijs c , ftudiofus obtmuit,&tfias 
de colentem regionesex tllo replerifectt. In eandem fententiam incertus au<5tor de Bc- 
r\uiVe,\ t eam nediclo Leuita verba facies,ha_c d habct y Benedtctus Moguntiacenfis Eccle- 
nommare au ^ fenfa^ capitula qu&dam regalia, Synodalta,&aliacouegit.exijsqu&in 
nt > enpieta- fitintiseiufdemMetropolisrepertrtfecerantRtcohbus Archiepifcopus qui mona- 
tem& ndem flertum S. Albanirenouaittt , & Moguntina Symdo fub D.Caroioprsfuit,& 
hominis. # Otgaritts eius confanguinc-us & fecundus pofl Atfiulpbum fuccejfor &c. 
b poft Atri- £ x rrmm horum(quos velut vno ore loquentes audiuifti) reftirica- 
nodurnv: \l- r i° ne :> naDes lcctor, fcrmia Moguntinadecretalium (ii Deo placet) E~ 
cereeftadfi- piftolarumvel nrriomam vel emporium fuiile , & Moguntiaci fi non 
oc:n c.ft. orrtcnatorem , faltcm tabernarium qui promercalesnamias vendita- 
c nohn le- ret e ai(ie Ricolphum Moguntinorum Epifcopum , qucm refertam. 
aionemmu- d ccrct? ij um penumbabuiife vcl inde conftarepc-teft,quodCapitu- 
tarehcetnon .,,,,* j .._. . „ . ,.., r V _ ,-/r 

defmt,qui m lanumlib.^.cap.iof. Gregoru Papaeptjtolam \vormatu dicitur attulift, 

Mss. curiojM cuius nulla necante fuerat , nec poft fuit memoria. Is Lullo , quem m 

wstyjludihfm CatbedraBontfactj aniios^i.Ccdiitcwoium^def.inftofuccejht^A.D.j^^.wcl 

legi moncar. cette ( nc J c rc nihili cum quonuam litem moueamus) f Anno 787. 
d Videmitio i _ ,. . . _ , 1 *■ »!•«_• _ c 

libri Capitul circahnctu Octobns Eodcmquc tcmporc,nempc Indictionc gy.bc-< 
e Annal, a ptembris 19. ab Hadriano I.promulgatadicitur h 80. vel 71. ■ Cano- 
V uiicto edi- num farrago hoc titulo , £ Gracis &Latinis Ganonibus & Synodis Romanis 
u , Vrfpcrg. af q Ue Decmtispr^fulum ac k princtpum Romancrum , \m capituUJparfim coi- 
'^n c I tHer ldiafunt,clngelramno ' MediojnatnuvrbisEpifcopo , RomaaB.Papa Ha~ 
rtati drum data fub die 1 3 . Kalend. Octobris , quamio m fui negotij caiifa agebatur 

_ Earon. ad hanc colleitionem qua. poftea" Hincmari ncc iuipicionem errugit 
didn iC. O- 

Aob.cx Matiano,Scoto & Breaiario Moguntmo.Vide & Chron.Q»ede!burg. g indictio Cae- 
iarea ccepit-Anni -85. 5eptembri:pontir;cia aruio 786abinitio. h Sic BarOn. A.D. ~>86. §.6. 
j $icTomiConcil.?.partisi Se&.i. k lh'.\i.n\ax.Dncum. 1 Icie-n Engelramno, iedifl_ 
alitem vidctur £nccivamnus,«^ yi.D.yj^.ad 797. m I^cm prefuiS-bm.propri). - 
zt Hincmarus libri adner'us Hiocmarum frepfttem fcripticap.i^. de humscolle-tionis ao- 
_or. dxtbii ar.rer loquitur ; dejententiu inquit,^/^ dicumur colleda &c. i"oi - te Qiii?., indign.nri. 
«ffcbatu* Adri_noI. eaaim^cUedio-, vtpOf. vfinqua s^Jjhm inmj» haiek^nkHr &td:aerjk£ 
jAsritCAh«n}biii 3 & a Widki U i.iclefi.^iicti Mfin$mtuk. . ' 

;ac£.-gssi- 



Prolegomena. n 

nec cenfuram, tanti fecifle videntur quicunque prifcis vrbis Epifcopis 

pudendadeliramenta fuppofuerunt , vtexeaplufquamfexagintaca- 

pitula vel ad vcrbum(ncc ld femcl)defcripferint, vel additamentisau- 

&a, infuliis nugis attcxuerint ; vel, ienfu ieruato, aliis verbis exprefle- 

rint:vel faltcm iniinuauerint; vbique crambehacrecocl:a,vbique(ne- 

gleda leclorum naufea) appoiita vcre patribus cum Paulo exclamare 

licuit , a fiiKf * &hm oAck 75(?i/'prtiU« &fM?. Quid enim epiftolae ? annon a i.Cor.j.tf, 

confperfio Hadrianasorum axiomatum acore fermenrata ; amara de 

venenato fcminario tranflataplantaria; e iblo licetinfeliciluxuriofa 

feges? Quide contra Hadriani colledtio , niii corporis epiftolarum b Matth.z4. 

oYAAtw , vaniflimae ftruCturc-E baiis , fementis in culmos & ariftas fteri- X J- 

lcs excrefccns,vtpote nadta folum idoneum,cultorefque quidlibet cx 

quoiibctexfculpere, cVAnaxagoraeum fjuTua conflare docfos ? Non 

credent, quos praeconceptahacfenus deEpiftolarum veritate 8canti- 

quitate fefelht opinio , multos enimne nuperum delirium auerfarii. 

6c b abommationem locofancio exturbare cogantur, fronte caperata pro- 

nuntiare audias, non efle in Epiftolas tranflata Hadriani capitulaj (ed 

Epiftolis , Hadriani collectionem maximcexparte natales fuos dcbe- 

re. At quamplurimis(corum pacc dictum velim) fententiam hanc in- 

commodisobrui , pauca haec planum facient. 1. Si Epiftolae eorum 

funt quorum titulis ornantur ,annon prorius hebes,imo in Patres in- 

iurius dicendus Hadrianus , qui quod e fan&iflimorum martyrum 

penureucrahauiit, Romams Ductbus, Synodis, Canombus tum Gracuxutri 

Latinis acceptum tulit ? annon vel pedibus in fentetiam noftram con- 

cedendum, vt titulo fua veritas maneat, vel falfltitulus arguendus, vt 

Canomb!t$,Synodis,principibtis,nihi\-,Et)i{to\is omnia debeantur? 

1. Si ex epiftolis Capitula fua mutuatus eft Hadrianus , quo cafo 

faclum, vt capitulorum illorum verba quibufdam faepc , quan furcil- 

lis,in Epiftolarum tcxtum intruia,videantur,vt nefcias qaidcui cohsreAt, 

totaque iermonis feries omni materu conuemre vidca.tm ,quianullt con- 

uemt? expendc leclor & iu clica. 5. Si, vt poftea ad oculum(Deo pro- 

pitio)demonftrabimus,Epiftolarum artifices plurimorum qui eorum 

«tatemcprxceflcrLintj/ciiptaincredibiliaudaciaintcrpolarunt-j ver- c dico pr*- 

bi cauia Ambrofij, Auguftini,Bcnedicli, Celeftini,Damaii,Ennodij, cc ^« <pi» 

Hieronymi 6vc. quacautionenegabimus, nihii a^dirisillis Harpyis cT^rTd 1 

in I ladriani primi colleclionem attenratum fuiifc ? 4. Si ex epifto- cos diuinare 

larumfonte Hadrianiriuusprorluxiflecredenduseft, quo fareeue- potuifle quae 

nit,vt cadem-verbaab iis quianteNicaeniConcilij temporaEpifto- P°ftea a po„ 

lasclicfaflc fcmntur, Apoftoiorum de quibus nihil Hadrianus dixit; c" 5 «"-*>*»- 
1 •• n a o ~ • r,-r 1 -v-r- t- i- i zo erant con» 

abns,qu! polt A.D.^.iaiphflecreduntur, NicamasSynodidecrera ftribcnda. 

diccrcntur?anveriiimileeft, velNicasnos Patres, inter quosnonnulr d exejaplo 

li.dquofcUmvrbisantilHtesne dcnomine-nouerant cx EccleflarRo- fittnrer nlios 

jnanx fcriniis,ck Latinorum abditiflimis jc«m»aiW canones fucs eruif ^ 1 * .P accr En r 

fcjvei juiiuin, Felicem <k alios pofteriores^adeodefipuifte, vtea qna; Marcellus,3c 

ab Apcftolis ftututa fuifle cxpro?dece£Iorum£piftoiis didicerant, Ni- jGletus ignoti 

&en*%:3yw)do *d*cribjej:-ent , mallcntque-S^nodi au&oritate quarn plano fucrut. 



xx Prolegomena. 

Apoftolica niti? H«c ad fpecimen,vt qui hadrenus oicitantcshallu ct* 

n.tnfunt, erioredepofito , tandem ftatuant Pfeudo-Iiidori mc.cei 

nonniiipoftannum Domini 786. fiue Riculphi, fiueCquod m.igis 

probamusjaliorum qui Ricolpho fuperuixeie arrc conquiiitai fuilfe. 

Non fane ncgoquos fupra cicaui teftcs m ea iententia eile fcpiitolas 

fub Ricolpho innotefcerc ccepiile: nec diffircor Hirrcmaro pcrfua- 

CumtuiffcezsdcHijpanMattataf,* F.xolphoiw vulgus fearias <3cc.nonde- 

niq; abnuo eafdcm annorum aliquot mterpoii a abediuone Colle- 

a obiit Hj- dionis Engilranmo datae mora , expectaioqucHaduani «pnmiobt- 

dnanusA.D. j U produe potuiile ; iurHciebat enim piena annorum teila adecas, 

705. 7. Kai. q luma b A.D.8oo.ad Ricolphidormitionein b efflaxtfle coitat,dif- 

bR^cololitm fcminandishuiuimodi quifquilits vt tandem Gallicanas regiones re- 

Anno 814 vi- plerent:non tamcndeiunt argumenta qux fuadeant Ricoiphovel 

uere defihic mtegiam pfeudoh mercatorU coUcdtionem, vel (altem cpiflo^as aliquoc 

fcnbut. Larft- q Ua fe S nunc habemus incognitas ruiile: Hitpanos eidem nihii contu- 

bertus , chatt j-^ ^ Hincmarum vero ( quod ad iulpicionem haudis amolicndam, 

rianus Sco- " repetcndamque ahius nuperai farragints onginem vulgo ta&atum 

tus,Trithem. Eiit ) vlteriore vcritatis inquiiitionc iniiiper habita , cicdiddle : Quid 

in Chron.Hir nos a( J Hilpanos a falii crimine liberandos impcliat , iam fupia dixi- 

• %*n. w 3 " musmoftrasmoxfupcremcntitoliiioii mercatoris titulo co liectu- 
rmshiit.Mo- ,, • 1 • j j c 1 c 1 

aunt. lib 4. rasauaturi,vnumnicadacmus, nonrxilc ndemmucnturosquicun- 

amc Z^.^vel que Hadriani colle&ionem ( x quaintantacollapfa: reip. & difcipli- 

ctrte 81$. nae Chriftianx ruina nihilpropemodumcommodihaurirc potcranc 

HiipanijCtim nuila inter eos appellanliPapacporeftas, nulia Cleri 

priuilegiaillibata eflem) Roma in Hiipaniam poft A. D. 786. perla- 

tanv, acdemum ex Hifpaniisin Germaniam pauciflimis annis exa6tis 

numeroiamepiftolarum fegetem aduedram contra omnem veri ipe- 

ciemafTcEerc maiuerint, quam(quod ipfa rei eutdentia tn dubium re- 

uocari non patitur) confitericolie&ionemillam Gallofranco Engel- 

ramno primum datam,ad Moguntinos finitimos poftea delatam hiik 

fe,qui ca abuii,quicquid libuit finxerunt , &C Vigilantium fomnia Ili- 

doro,& aliis a tanta mcntiendi libidine alieniflimis,affinxerunt. 

Porro ne auis vcl Pfcudo-Iii iorianae compilarionis , vcl Epiftola- 

rum omnium, quas hodic farrago illa compleclirur , iiueaudcorem, 

fiue collectorem Ricolphum fuifle fufpicctur, quod poftHincma- 

rum alij credidcrunt ; clariilimo, & quod arte nulla eludi queat argu- 

mcnto, ficri id non pofle probamus : Quod fcilicet , cum abiurditate 

non careat Ricolphumanno Domini 8i4.vitafimc*tum,Centones ex 

c annusDo- Icriptistoto quatuordecimo poft editisconiaicinatos,velfarciuiife 

mini * l 9-*ft vel nouiiTe, Epiftolasquafdam,verbicaufi,Pfeudo-Utbani&Pieu- 

l \? **?.£ do-Toannis ;.in quibus Concilij Parifiis fub Ludouico pio A.D.Sio.e 

Aiftuipbi oui coa$i,fententue ad veibuleguntuij vel penitus,vel quaies nodie iunt, 

Ricolpho (uc ignotas Ricolpho fuifle ncmo iurc dubitarc poifinmeminerit praeter* 

cciTit ^otmi- € a le6tor,illaipfamdequanobisfermoeft,Picudo Uibaniepiftolam, 

j 01 ^'. aliis olim verbis conceptam fuifle quam nunc legatur ; vbi enim ante 

€t>ift.8.c.j. annos770.^Hincmaius & Carolus Caluusin cpift. ad Patres Cocili) 

^ iu Cha- 



Prolegomcna, 13 

inCharifHaco»c6gregatilcgebanr f R^c^^«/^^Eff/^/w^/f<co&/<ifww a Ccmril. iL 
appellantur,quiaDom'moojferittur 3 &votafuntfidelium,acpretiapeccatorum, lucl con g'c- 
(jrpatrocinta pauperum :fi quis illa rapucnt, reus eft damnationis Ananut & j^ 1 g 1 " *V 
Sapphtrt, & oportet hutufmodi tradere Satan<z,vtjptrttusfaluusfiat in die De- autem hodic 
wtm.-incodicibus noftrish£clongediuerfahabemus,ty/irajWc/tHW dicitur Crejfi 
oblationes appcllantur ,quta Domino offeruntur. Non ergodebent inaliis vfibus I ur Serre > 
quam Ecclefiafttcis,& pr&diclorum Cbrtftianorumfratrum vel tndigetium con- 
uertt; quia b votafuntfidelium,&pretiapeccatorum acpatrtmoniapauperum, ~j e vcrDa 
atqueadprtdtttum opus explendum Domino tradtta. Si quis autem\quodab- diximusTex 
fit)fecus egerit,vtdeatne damnationem Ananta & Saphtraperctpiat .-acpoft Profpero. 
lineas 41 . partirri ex Scriptura c partim ex d Codice Thcodofiano,par- « defcribit 
timexipiaimpoftorismantiilapetitas tandemfubdunturruccverba, "^P ^ 01 ca « 
quontam e tuxta Apoftolum tradere oportet buiufmodi hominem Satanx, vtjpt- *j verfomn 
r;f«ip/Hwy?fm^Dw«wz.Idetiamobitermoneo,defecundaPreudo- d lib. 16. rit! 
Joannis pnmi epiftola dici pofie,eandem eius acepiftolarum Pfcudo- ic.40. 
Urbani & Pfeudo-Joannis tertij rarionem efle debere , quandoqui- e ^Cor.j.j, 
dem in ea notari poflunt imitationes qua:dam phrafeon quibus vfus 
cft Jonas Aureliancniis in epiftolaad Carolum Caluum,quem regna- 
reccepifle anno^aRicolphi obituzj. nemo negauerit: idem forte in f AD.g39.cv 
aliis Epiftolis alij obferuaturi funtjfed haecin rranfcurfu.. Dlit enim *; u - 

Poftq uam Ricolphum fi non cx toto , faltem ex parte a culpa exc- j£"i S T plUS 
mimus,alium quipoft ipfius obitum vixerit, Epiftolamm vel confcri- hoe anna '' 
ptorem vel mangonem quaeramus necefle eft; is autem non longe 
quacrendus videtur , Ccfc enim quodammodoorTertinqucmlmpo- 
ftura* fufpicio merito cadat , ille ipfe qui modo de Ricolpho tcftimo- 
nium tulit Benedi&us Diaconusjis enim omniumprimus epiftolas in 
partesfecuit, quasinfigni temeritate fed non omni pudore deco&o 
(titulos cnim omifit) tcgiis Capitulis admifceret £:ipfum etiam ,fed g Vidc capi. 
ftuftrajtotoaduerfus^ChorepifcoporummunusimpetUiVtecclefia: tular> ilD - *• 
noxium perfuaderet, debacchatum opinor; licet enim circa eos fub h^vVieca '- 
Leonelll. (adqucm Arnojuuauienfis ' EpifcopusdGermanofraiv- tul. lib.y.cap. 
dsmifTuslegitin) aliquid attentatum videatur: nemo tamenChore- 187.318. 320.. 
pilcopatnm liiicitumautantequadringentos annosaDamafo prohi- ? iK - & J*9« 
bitum, autaLeone I. & Joannc III. penitus improbatum fxnflevel a^^^" 
prowuntiauit vel credidit : habuerc femper Chorepifcopos k fiios Ec- eum . . 
cleflarGailicanum imperiumagnofcentesvflquidempaulopoftA.Di ik Vidc capi- 
814. Agobardus ! LugdunenfisEcclefia Cboreptfccptts in locum Lekuad» tular - iib - fc 
monafticamprofitcntiseit fubrogatus, ckpoftA.D.S^j. Theganus ca ^, ,' - 
Treuirenfis Ecclefiae Chorepifcopus de Ludouict pijgcft tflibellumfcri- chron 
piit,& Gallicanae Ecdeiiae Synodus A.D. 8zo.Parinis racongiegata, m Conctl.Pa- 
Hilpalcniis Conciiij fecundi n ve(b'giisinfiftens , Choicpifcoporum rif.cap.x7.lib. 
munusarctis limitibus circumfcribendum hdn. abolcndiim cenfuit: l '^S^S C f" 
^uod diiBmulans Benedi Aus Leuita , a quo fcriptasfubDianafi Leo- a r^^.na! 
ms, 6c Joannis ponnficum nominibus epiftolas&defloratam Parifir biti,cap.44. 
naraSynodumiIifi)icor,Chorepifc.opatum cVab antiqu is,«.V. fuotcm- n Concil.. t» 
porc i Gcimaaioirancis. abiogauim Mb afleruit .>,cum Iligboldus. Uli ? il ^P-7' 



verbis 

incarnattoms 

i 



24 Prolegomena. 

a ajrad Pro- Rhemen{isEccleil^Chorcpifcopus«^SynodoSueflioncn/ifubHinc« 
doarda hift. maro i nt eifiii(rc A. D. 853. & Nicolausl. poft A. D. 858. ad Rudol- 
Rl.em. i .3. phumBituiicenlemfcnbens b Chorepifcopalc niunus probauiflelc- 
b Vide epi- gatur. Aduerfus Benedichimeundemfuipicionem augereporeft,e- 
ftolam, adfi- aitum ab eo,in ipia quam fuo nomine euuigauic , capitularium colle- 
nem pamst. c^one,mala?fideiipe-:irnen. Audierat c circa A.D. 787/110 Paulini A- 
Tomu.Con- <juilegieniis patriarchae Romanx fedis legatione fungentis aufpiciis 
c Vide caoi- pnmam Capitulorum collectionem Aqiufgrani prodiilfc ; &c d Caro- 
tul. lib. 1. ad lutn regcm anno S o 2. legatosper impenum mififfe , & i^.capttuta confiituijfa: 
cap 81. ac candem Anfcgifum Abbatcm e A.D.827. quascunque repererat ca- 

d Sigebert. pi tu la magna cum laude digeffiiTe : huius Miltiadis tropa:is a fomno 
"sicebett exeitatus Benedi£tus parifque adorca^ confequcndae ardore inflam- 
ibid* AnfeeU matus , qiucamque vel inuenit pnmus velabahis inuenta interpola- 
fus ipfe idem uic,ftudioiiftime conuaiauit : ne cui autem mirum videretur poft An- 
tcilatur ini- f e gifl laborem tantam capituiorum e tencbrisnefcioquibuseiepen- 
--rat.nis ^^ f catiu -iginem momento veluteterranafciifinxic<i& Anfegifo nec 
'atiotus wtdia inuenra forfitan fuiilc vel collecla > neceile fuifte f vt afidelibus vbi- 
ItRfu %rj.in- cunqueinueninpotuijfentqiarerentur. Idco ea fe qiu lUe aut g tnuemre ne- 
diB. 5. mno quiuit,aut h infererefortaffe nolu;t,&illaqu&pofiulans afideltbus S.DeiEc- 
i>ero l \'*f$p clefu,&?iptnKtc Carolt atque Ludouici didictt ■ in iam diclisltbellismtnimeef- 
"* S , ^ trin- fitnferta, k pro Deiomntpotentisamore,& S.Det Ecclefuacferuorum eiusat- 
cipttmD.Lu- quetottuspopulivttlitatefidelitermuefitgare curauiffe, & m tnbus libellisdi- 
donia Atigu- fimttecum tttulisfuiscoadunan l ac Ludouico,Lothartoque,atque Carolo no- 
fit cbnfiianA faiifl m if regibus Jihis vtdeltcet Ludouict ptfitmi lmperatoris habenda & om- 
religionu tna- ^ chrtfiianorum fideltbus tradenda fcrtbere non dift ulifle. En homi n is 
gnt propaga- . . J .'**■* ■ «'"•••>/•'"/•'»•" ~ 

toru; & Lc- mYeiena\udemis,t&chnas:Vtrtutisver&cuJtosngidujqueJateues,Tertitis 
tha\ ij c&ju- eccelo cectdit Cato,cwi popult falus fuprema lex eile videatur : at quiiquis 
rn fiitjtpjius penitius inomnesoperis ab ipfopublicatipartesintrofpexeritj is vel 
Anfegtjus i n (ulia mendacia, vel centones m*vm>i>uh\sf , vel certe Canones maxi- 
*tei ° defcrtpta ma ex P arte incerpolacos fxpiiTune dcprehender; ac fi inter libros tres 
adunant ca- poftremos capitularium &: priores quacuor in quibus etii forte non 
pttnla. omniapuriflima, nihil adeo porcencoiumaucadulcerinum occurrit, 

f Vide pra£ com p arat i ouem inftituerit facile comprrier quancumdiftencaeralu- 
BenC ut d fcili- P inis - Conferanrur (Ti placet) •» Concilij PariC A.D.Sio.celebrati 
fet^nondum lib.l.cap.l.2.3.4.6.0.10. i^.zo. 27.33. 40. 41.41.^.44.46.47.4$.+?. 
erant aut ad- 50.53. cum cap.164.6c ifylib.^. Capitulanum , cap.i(?o. lib.6. capiti- 
huciatebant. DU s i^^.i^.i^^.Iib.^. cap.i.^.^.addit.Lad 7 capicnlar.cap.175. 174. 
h curmfere- ^g.&itfo.lib.j. cap.6.11.12.13.14.15.16.10.7.8.0.17. addic.2.ad 7.U- 
mfimiiaTii brum Concilij Parif. lib.2. parcis i.cap. 4 .& 12. cum cap.2. addic.2. ad 
tuxn eiar, fu- finem lib.7. capitul.Epiftola Epifcoporum ad iincm lib. 2.partis 1. 
fpeda vidt- Concilij Parif & cap.2.eiufdem partis-,cum cap.22.additionis iam di- 
ba "™ r? r cT:^.Concilij Parif.lib.2. parr.2..cap.2.5.22.23.24.25.2(>.27. cum capp. 
te a rafuis ^^7'H^^^' eiufdem additionis. Concilijeiu{cicmlib.2.part.2. 
rapafSrre cap.8.o.i4.i7.i8.cum capp.i^. 170.180.181.116.5. CapitulariumCo- 

Acmctus eft. 

Jc fcil.ccnronesfarciuitproDei,F.cclefiae,populiamorequiscredat? 1 egregia verolaudcm 

fabulas re^ibas & plebibus obtrudere. m haec pauca ad ipecimcn,plu« obferuabutur i.b atiif 

cilij 



!-• 



Proiegomena. ij 

cilij Aquifgran. afubGtcg.^.part.i. cap.6.7.8. cumcap.171.171.173. a A D> 8 57 
libri^. eoiundemcapitul. eiufdemConcilijpart.i.cap.1.1.3.4. cum coa L 
cap.n.& ii. additionis 1. ad librum 7.capit«I.Concilij b Cabilonen- b A -D. 815. 
iis fub Leone III. cap.15. 16.17. 30.31. 53. 54.35. 36.38. 41. 43.47.48. habltl - 
49. cumcapp. 13. 15. 16.18. 19. 3 1.31.35. 34. 35:36.37.3 8. 39. 4i.additionis 
3-ad lib.7.eorundem capitul. 

Quo tcmpore^cjuo monitore ad opus fe accinxerit Benedi&us,iam 
fupiaex eiulaem praefatione &c incerti au&oris de eodem elogio di- 
dicimusme tamen nos incautos obliuio caperet,monuitipfe rurfiisi» 
caimine praefationi addito,vbi haec inter alia, 
Autg.mo demum,quem tunc Mogunita futnmum 

?:nfjictm temut,prmpientepio, 
Pojf Amegifum Ccil.Benedtftus ego ternoslemtaUbetos 

Adne.xt legts queis recttatur opus. 
OmspAtet inuent<ts,prxfatiopandit vtipfa, 
l);jlmttwititulisfuppofitofquefuis. 
Cum igitur Aurgarium iecundum Aiftulphumab C A.D. 815. vel c eudera (t 
8i6.ad 847. Epifcopatum Moguntinum adminiftrafle teftentur An- ^c A - P 
nalesa Pithcev)editi,incertusaucl:orinitioCapitularium,Hermanus 8l7 ' colh P' 
Cotraclus, Lairbertus Schaffnaburgenfis, MarianusScotus,Auenti- Ludouici pii 
nus lib. 4. Gafparlirufchiusi» epitome cpifcopatmm GermanU , Sezznus Concilio Pa- 
MoguntMb.$. ck in epijlBonifacif epift.116. conftetautem Benedi&um "f prafixa. 
Lothario &z fratribus poft Ludouici pij mortem in regni pofleflio- 
nem A.D.839.vocatis, colletHonem fiiam dedicafle,adcuiusfinem 
adiecta eftvltimaappendixav IKcretisW emlonis Senonenfise^ Hutc- 
mari Rhemeniisdeprompta,4««0 Caroli Caiui vndecimo,Ceu A.D. 849. 
Capitulariumpottrenos libellostres inter annum847. ^ & 850. vcl d Baron. ad 
certe 855. prodiifle oportetjquo tempore vel ab ipfo Bencdi&o confi- A.D.84j.poft 
c\x, velabeodemfubincudemreuocataeactandern invnurncorpus Al ^- 8 S4.pro- 
redaitae videntur Decretales Epiftolse : vnarn enim eandemque be- ? u, S ara * ui .fc 
luam, informeni, quemquealiafbrte abegerat , partum lambendo de § i"' 
paulatim figurafle, praeter ea quae fupra adnotauimus, ftylique identi- 
tatem,& pnrafcon fordes , & periodorum inconcinnam ftruem , haec 
etiam inhnuant ; 1. Pagina; integrae ex epiftolis in epiftolas tranflatae 
fcpiillme leguntur -, 1. Quos locos ex Bibliis & fcriptis Vetcrum de- 
promptos,fiue ftudio fiue cafu , mendofiim exemplar nadtus, adulte- 
rauit vstdCoamk, (adulterat autem fere omnes)eofclem corruptelis iiC- 
dem infectos in pofterioribus epiftolis faepius repetit. 3. Necalicnis 
folum verbis faepius abutitur , fed illis ipfis phrafibus , quarum ope a- 
lienafiiis connexuerat. 4. Siquando ipfiim fpirirus deficit, authaz- 
rerc in vado cogitur , folennes habet formulas quibus quafi contis fii- 
bigat orationem &c ad vlteriora faepe d'^r</>rVi;<rapropellatjhancc- 
xemph caufa in quam aliquotics incurras,H<cc;, jrafw, valdettmenda 
funt Scc. 

Quo vero fine tam multa in Romanae fedis gratiam commenti 
4unt,liue Autgartopr&ctpiente Benedi&us , fiue Ricolpho hortante alij 
n d 



lent. vi- 



i6 Prolegomena. 

priorcs? Meminerit priinum,lec~tor, Bonifacium,fub quo Moguntia- 
cum ad primce fedis nonorem A. D. 7 45. eucctum cft, ad promercn- 
dam pontificum gratiam crebro Romam commeauiflq Anno videli- 
cet7io. quando Germanorum Apoftolus & Rom. fedislegatus fa- 
ctus eft: Anno 723-quando Epifcopali dignitate au&us eft:Anno 738. 
u >it«r Bur- quando Gregorium 1 1 1. inuiiit •, Anno 751. (fi Egiluardo a fides ha- 
chardi hb. 1. bendafit^quandoBurchardusWirceburgenlis epi!"eopuscrcatuscft. 
cap '~'' i.Eundemcrebro legatos ad vrbicos papas miiifle , nempe A. D. 731. 

clcricos aliquot quorum nomcn excidit ; Anno 7z6\Dcnualj Anno 
74Z.& 745.Deneardum:Anno 748.Buichardum:Anno 75i.Lullum, 
quem poftea fucceiTorem habuit. 3. Eundem iureiurando prxftito 
b A.D.713. Gregorio 1 1. b polhcitum fluile (c fidem ,purtfatem atque concurfum Pe- 
tro,&vtilttatibus Ecclefia Roman£,,cui a Domtno Deo potefias Itgandtfoluendt- 
qttcdata efi,&etus Vicario atquefuccejfortbus eiusper omma exlnbcre. Grego- 
c A.D.73L ri ° I II» (a quo pallium c obtinuit) A.D.731. le omnem debitam obedien- 
d A.D. 741. tiam redditurum : Zachaiiae , fc d feruum , fubdttum & dtfcipulum, 
quantofcunque obedtentes vel difapulos donauertt Deus ad obedientiam A- 
e A.D.75L pofioltcdfedts inuitareatqueincltnarenon cejfaturum ; & Siephano c l I 1. fe 
fedi Rom.feruiendo feruumfiddem &. deuotum permanfurum. 4. Eu n dem f a 
f. anno 751. ^acharia delectum quiabdicato Childerico Pipinum regnum Fran- 
« corum inuadentem vngeret. 5 Eundem denique horrendi huius pro- 

g dift 40. c. nuntiati quod GratianusinDecretorum § codicem retulic nouitate 
h Papa. commendatum fuifle j Si Papafu<n& fiatznu falutis mgltgtns dcpreben- 

ditur,inuttlis & remiffus in openbus futs,& tnfuperabono tacttumus,qtiod ma- 
gis offtcitfibi, & omnibus,nihtlominusinnumerabtlespopulos cateruattm fecum 
ducttprimo manciptogehenm, cum ipfoplagis multisin&ternumvapulaturm: 
h DcufJe- h Huius culpas ifiic redarguerepr<x.fumtt mcrtalium nullus,qiua cmitos tpfe ui- 
tUt. Card. lib. dicaturus, a nemine efi tudicandus , nifi ! reprchendatur afidedeum. QmSr 
*&ajp*3*- c *- ncm f irn C apitale magnumque lpondere pontiiices debuerunt de viro 
i Deufdedit cuitaliaactantaporcencaexcidere potuere ? Bonifacij muneri,vicanj 
nifi fcrte de- ordine fucceflerunt , Lullus fanguine Bonifarioiundtus, Ricolphus k 
pehendatm. Carolimagni Archicapcllanu jAiftulphus; AutgariusRicolpnicon- 
k vide Re- •(j&£ U j nei |5 & c . quorurn vrur oblcura rnanlit nicmoria,propcniior ta- 
f^&^Auenti- menin Romanos Pontifices afTectus latere non potuit \ extant enim 
num lib.3. ] Lulli,coaetanei Papse opem expectantis, litera?; extant T - Leonis III. 
1 vide inter &: Gregorij I V. adRieolphum <k Autgarmm Euchariftica epiftolia, 
ewltolas Bc- m q Uorum a ltero Autgariogratulantem audias Gregoiium,quiayefc- 
m ^lbid tum iY & x fai* Apofio\tc&pr&fulem,vt candecebat,tmpenden curautt : extat de- 

nique mcerri auclrons initio colle&ionis Bcncdidti de Ricolpho& 
Aiitgario tcftimonium j vterque (inqui't) hutufmodi capitulorum percurio- 
fusfuit,&ergafancT:amfedem Romanam valde deuotus,adeo vt Autgario cttam 
Apofiolicus Gregortusfuasvicesin Germanta aliquando commtfertt illic lllu- 
ieuiit Impwatorufiltts contrapatremfauit,fedpofiea recomtltatus efi,&cc. 

Cum itaque Bonifackim proximoique eius fucceflbres Romanx 
(e:dis,cuuis fauore fubleuatiad fummam dignitatem excieueiar, com- 
pendia ftudioiUlime ieftatos f uiHc conftct j qmsveldcuindliflimos 

clien- 



Prolegomena. zj 

x:\ientcs patronorum quorum gratiae omnia propcmodum debcbant, 
commodis inuigilauifle dubitct : vel Moguntiacenfem agrum a man- 
dmis Papalibusexcultum , fabularumin Epifcoporumvrbis gratiam 
cfiictarum fer.icem fuiilc miretur : vel ta tantamancipiorumturba 
4liquem fuifle cui grauc non eflct deuotum caput famamque Roma- 
aae EcclefuE vrilitati,etiam per nefasparandaj,ofFerre,neget : vel ab eo 
qui filiorum aducrfus piiffimum patrem rebellantium propc parri- 
cuialcs animosimproboconftlio incendit, falfi crimine teneri , faf- 
qne om ;ie proculcare ftupeat : vcl denique ab vrbici Papas iamdudum 
ad tyrannidem anhelantis legato,rcgibus honorifica, Ecclefiae (aluta- 
ria,vericati qoafona expedtet? Adhanc quam Autgarius geflit legatio- 
ncmielpjceicvidetur Capitulaiiucollec^orBenedicliuSjCumfcribit,* a vkle pras 
ag ufcmdum ffi omnia h&c qiuc in vnu corpus redegit capitula maxime A- ***• Bencdi- 
po(toltcaa;dioriratcforefirmata:Luc\ouici capituia ° Apoftobcaauttontate & r" 1 .., 
Sjmdah fancltoni d.cretafiudc \trtu c vlttmorum librurum capituU Apofto- L ,,ca r*- 
Uca ejfc cuncia auiiontate roboratA : quta btscuderidis maxime Apoftoltca mter- c ad finem 
futt legarto,iuicc pta. nempeab Autgario:quo prasfenre , nx\6 prmptente I^ti?. 
(vt iupiaaBcnedic-to ipfo audiuimus) Moguntiaci cufa funt Capitu- 
laria, & inucftigitai eorum fodinae ifirmata ergo Apoftolica auciontate 
dicuntur,quia Autgarius Romarue (edislegatus, Gregorij I V,com1- 
liis & auctoritatc fictus eadcm confcribi iuflic, & poftea probauit. 

Ca:terum ne quis quod de Ricolpho fcripiit Hincmarus CapttuU- 
num cunofum eum fuine, fruftta de Autgarioablncerto audtoredi- 
<5tum lufpicetur ; monco Autgariumhunc,.contra <* VererumCano- d VidcCo*- 
numftatuta , fuillc in comitatu principis afliduum , aulicifque turbis cil - «woefc. 
adeo implicitum vt neccflc fuent e Moguntinum clerumplebemque C 'V' S an * icc ' 
porre&o libcllo millioncm eius a Ludouico eftligitare,nefempera t videintcr 
grege abcffe coge; ctur. Vidcri fcil. volebat Autgarius, vt libelli verbis Epift.BomfV 
vtar,Imperaton in ommbusfidelis,beneuolus,bumiltterfubieclus,ritebentgnus, ci j cpift.u^. 
& in eo maximejibentertfc laboraturtts , quo valeret benepttfitma Augufti Ex- 
cellentia tlUfa extfiere, &tn dterna beatitudine cumfantiis ommbm tnumpba- 
ta tn coelo gauderc. At hoc praetextu reip. gubei naculis affidens Ludoui- 
cum plus fatis (pro innata pietatcj ad fauorem Clcro impcrtiendum 
propenfum magis ac magis deliniebat, Epifcoporumiamrunc f ad f vide c °n- 
maioraafliirgentium ( deprelfa politici mapiftratusau<5toritate)fpes cil - Are l at -fub 
exigcbat:leges,fi non figereacrefigere pro arbitrio, at certeinfle&ere, t , JjL^' 
addcndo & fuggerendo quatcunque videbantur oportuna conaba- cap.s.Turon. 
rur:Iiincenim Benedi6tinam Capitulanum , vtplurimum , ccntoni- cap.jj. 
bus rcfcitam collectioncm originem ducerc probabile eft.Supremam 
deniquc Gallorrancicorum principum poteftatem,ip(umque dignita- 
tistunc tcmporis vrbis Epifcopis formidolofae , florem paulatimin- 
frmgebat; cum cnim Carolus acccptis S patrtcij & h Auguftt titulis, vr- g A - D.774. 
bis Dominus euafiflet , abdicatorumque Graecorumexarcharum& 
Impcratorumiuraomniaiibi vendicafIet:Summam nafccntis Imperij h A - D -8oo. 
;maieflatem reuereri coa&i Papx, principum religiofiflimorumpcr e 
«cmijQtarios quofcunque, maximeperlegatosalatere,intcrquosAut- 

d z 



exeunte. 



18 Prolegomena. 

a Amgarias garivts fuit, patientiam tentarc ; ra&iofos a ad perturbandam remp.fti- 
ac-uc; fus Lu- mu lare,lapidemque omnemmouere cceperunt , quo tande m CqCc iu- 
Jouicum itc- omn j fubducerent. Hic autem fubit animum nimiam opti morum 
k ftatru par- principum ienitatem & fecuritatem,{iimmamque fcculi illius poarifi- 
tes fecutus ; cum,clerique verfutiam mirarimam quo tempore reges diu ino cultui 
ideo a Thc- addicliffimijomniaintutoeilecredideruntj&profperaomniafpcra- 
gann cap. 47. riinr) j(i Ecclciiarum praefides, fouere,fufpicerc,venerari,fummi impe- 
fdiattr voca- xx ) parricipes eflicere poilenr : eodcm Pontifices , vclut Orci galea 
tur: idcm po- tccti , improuidosaggredi , fimplicitatipiorum infidiari , pietati om- 
ltea aduerfus n ium illudere,zelo abuti,fabeliis niti, fattionum fe duces profiteri au- 
LudGUicum^ g a< j f U p rcmam inrerris regibufque ipfis tremendam, quamia£tant 
& ^carolum hodie,potcitaccmgraflati iunt. 
Caluum fra- ( 

thario arms £>up confilio Decretalium Epifiolarum ccllcclioni ifidori 
conepus in- Mercatorls nomen prtfixum fuerit. 

iarrexvt, M- r J J 

thard.lib.z.p. CAp> yi 

;i 7 .&lib.?.p. 

351A 357. /T> Vm diuina teftificarione b certum fit eos qui maU agunt lucem (r- 
b Ioau.j. -o. V^>^jfje , tantum abeft vtmirum cuiquam videri pofiir Epiftoiarum 
eonfercinatorem alieni nominis larua tectum in lucem hominum 
prodirevoluillei vtmirum plane iudicari debeat , fi quifquam tanti 
fcelerisreusetiamdatafidepublicaindicari fe paflus fuerit. Nemoi- 
t Pfal. 91. girur id de me fperauerit , vt quafcunque latcbras quxiiuit, c negotio in 
tenebris perambulanti incumbens tenebrio , inueftigarurum meprofi- 
tcarjfatis,mea quidem fententia,ofHcio defunclus vidcbor,fi dc abdi- 
ditiilimis denfaquecaltgme merfis rebus non impiobabilcscomeCturas 
crudito le&oii obtulero. Ifidorum Hifpalenlis Ecclefiie epiicopum 
viuere dcfiilie antequam ex vtcro prodiifletv?n>Cc.\<lV fupradcmon- 
ftrauimus \ docuimus ctiam verifimile non cfle vel ab Hiipanis com- 
pa6kam vel inter Hifpanos primum vifam decietalium farraginenv, 
reftare videtur, vt inquiramus,an circa A.D.8 o o .id eft vcl paulo ante 
m paulopoft Hifpani vllius fitmemoria,qui intet Germanorrancos 
conftitutus iiue nomenfiueoperam,impoftoribus dedecoris parti- 
ceps futurus , communicare potuerit : Occurrit autem initio noni fc- 
culi Eulogij Cordubenfis frater Ifidorus nomine, Hifpanusgcncre, 
conditione vitae ncgotiator, exulinter Germanofiancos, Moguntiaci 
habitans ; illo ipfo tempore quo Autgarius , cuius praecepto Bcncdi- 
c*tus Leuita Capitularium libros collegit , fcdem Epifcopalem occu- 
pauit; vt tanta circumftantiamm fimilitudo,tot verifimilium concur- 
ius ,hunc ipfum Ifidorum Mercatorem efle credere propemodum 
cogat. Eulogium ipfum fiugulaqiue fubnotauimusediilcrcntemau- 
i Vide Bibl. diamus. d OlmiBmtipme Papa (inquit ille ad "Willefindum Pompelo- 
PP. Tom. 9. nen {i s icdis Epifcopum fcribensj cum dtrafecultfortuna, qmjratres meos 
f afte i.r.695. jfimgjHw & iddorum agenitaltfolo abdv.cens, penetn vlterwres Togatx Gallif. 
partesapudHludouicumregemBaioarm exulare fecit : atm .me etiam proptes 

eos di-~ 



Prolegomena. 19 

*9t diuerfas ad:re regtones , & ignota atque laboriofa itincra fubire compelleret; zGothta , id 

Ouomam fnpata oradombus vta, & funerofo quondam VVtlhelmt tota a Gothta \ quicquid 
-^- , J t } - , . , ' J , ■> *, _ rerrarumGo- 

perturbata erat mcurfu (qm adutrfum b Carolum regem Trancorum eo tempore rr . i U m re!i- 

auxdtofictus Habdarraghmavu rcgis Arabum tj/ranntdem agcns , inuia&t- quias fouc- 

nadibdiacuncia reddidirat) ad.partes Pampilonenfes dmerfus putaueram me bat. 

inde cito tmgraturum. Sed ipfa tterum qu& Pampilonem c & -} Sebuncos limi- °. mc c £ 1! '" 

tat Gailta comaia , tn excidium pmdtcH Caroli contumaciores cermces faclio- | us Mo' r ales 

tiibus comttis Satictj Sanctonis crigens cdntra ius prtfati prtncipu veniens totum m noris ad 

illud vbfidevs ttcr,immane periculum commeanttbus ingcrcbat.Eo temporema- hacepiftbel- 

gnam mthi confolattcnem beatitudo tuaitiipfaperegrinationeexbibuit,tkc. ium abanno 

Scriotam hanc cpiftolam i7.KaLDeecmbris a:ia88o.Eulos>iusipfe r 2 ' a \r° 
I n l n r x 1 1 n ■ & / r iuccremilc: 

prohtetur; noltrum vcro cit iingula qua: ad hiitonam temporumque ct - vero < u _ 

ieiiemin caraciunt diligentcrcxcutete , vt in claram annorumqui- fpicor cfle in 

bus Hludouicus, & Habdarragmam regnare , Wilhelmusrebellare Eulogij ver- 

cacpcrunt noritiam poflimus deuenirc. Hludouicus Imperator fdium e<p**n# 

r 1 j '■ j ■ ■■ r ■ rt ■ r pr'>'4(A3"'HS v '> 3 ~ 

Juumprimogsnitum Hludartum coronautt & nomtnu atque imperu Jutjibtjo- deoqneCaro- 

cium confittuit, uteros reges appellatos , vnutn « Aquttanu,altcrum \ Baioaru lum ab eo nc- 

pr&fmt anno 817. iic aci veibum Annales anonymi aPithoeoediti, rninari , quia 

qiiosx^ -/rijhtc, fequuntur Theganus de gefiis Ludouici cap.zi. VitaeLu- S uo J5 m P orc 

douici lciiptor Anonymus, Nithardus lib.i. Habdarragman regnum r , a \... 10n J^j a 

iniit ?ra859.A.D.85i.NotatenimgEulogius9am888.ieuA.D.85o. aduerfus eu 

incidere in annum 29. Confulatus Habdarrasmanici. Quis fuerit rebellauit 

Sancio Sancionis nemo quod iciamus literis prodidit. Quisautem vvrmexmus. 

"Wiihelmus? narrant AnnalesPithoci ,&vitaLudouiciA.D.8z6. *b ° ^ or ^f C r ' 

vtlla Salt<,confifientt Ludouicopio ,pcrfidtam atque defettionem b Aizonis ^i^ r uam 

Gothi nuntiatam,qui depalatioBotmniimperatoris fugiens,ad ciuitatem Au- vttlt Ptolem. 

fouam ' vsnit , ibique receptus,Rodam ^fubuertit , fed & refifiere nttettttbus non **&- i-Ettrop*. 

parum iHCommodttatis intulit:cafiella qua trrumpere potutt atftodtbus impofitis , Ideml ; to - 
r „ijJr/-j J 1 1 Icm.oppuium 

fortitcr communuttt. Sed ermtjfofratre Juo ad regem Sarracenorum Abdtra- suburinAc- 

mam nomme } vahdum contra Gailos exercittu robur acceptt. Qu&qutdem Im- cetanis profe 

peratoris atiimnm comtnouerunt , nilnltamenpropere gerendum ratus confiita- Tarraconem 

rtorum fuorum fententiam quid tali facto optis effet (iatuit openri. Anno trans Rli ^ n r '- 

iequenti rercrentibus ld Annahbus anonymis Loioniaeexcuhs , Impe- - pj in j- D 

rator^Hdyfachar presbyterum &abbatem, & cum eo Hddtbrandum atque 30. j. inj/er- 

Donatum comttes ad motus Htjpattk Marc<t componendos nuttit. Ante quorum getibut collo- 

aduent:>m AtzoSatracenorumauxiliofretus, multa eiufdem limitis cufiodtbus Q *\ » &abco 

<ducrfa intulit\ eofque afitduis incurfiontbus adeofatigauit , vt quidam tllorum . fif^Vf A 

reltclit qu£ tueri dekbant caftellisrecedercnt. Defectt ad eumfilius Bcronis m aD vrDe Pom- 

nomine VVdtemwndus , & alij complures nouarum rerumgentdttta leuttatc cu- pelone vkina 

■ Se/jnri , ad A- 
ragi ripam (itn , cuius nuliahcdie veftigia fuperfunt ; Cogitabac eraoEtilogius n Gailiampejc 
Lapurdenfemagrum vci Benearnenfem pagum euadere. e Pipinum. f S Ludouicum. 
£ memcriabsianclorumlib.i.cap.i. h Carolus M. Vaiconif.m & Hifpanixpartem adChr- 
Urauguftam fubegerat t\T>.-j-]%.Annales Pithcci vita CaroU,vita Ludomci. i hodie Salfona. 
k hodieRcza. I in exilium milTum cum Vvala & Matfredo,& pofleapcr facliolcs cnitodia 
millum ref-en Nirhard. iib.r. m hic fiuc Bera fiuc Bero a vicmisiiiis infidclirarisinfimularus 
cuaccjfarovc (uo nomine Saniia,fccur.du lcgg propria,vtpote quia vrercj; Gotl.us eratc ; queilri 
jwcilotjlgireiriis Sc vidus.Rotomagi cofifteie iuilus eft A.D.8io. AtmtU.PithoeuvitA Ludmicu 

d ; 



jo Prolcgomena. 

•'■& Bevnardi=s ttiti } iunclique Surraunts Cmtamwn & Vullnijem r upinw aujitc mand.k 

hic fie ftkpe auotidie uifSubunt. Ciimque ad fdandth & mtiigundosGothonim utquellt- 

rcfwli, & Iiu- k anorumin tUtsfimbus babitatitmm annms Heiyfacbar abbas curn aius Iwp:~ 

KrT™ tftff ™ w» ^ (fe ' mtllca &P' ?™ «*$W* & fawm «W#i prudentcr adnn- 

mate filius , mfharent, ;| Bernardus quoqite Qaranom Comes At^onts injtdtjs,& eorutn qui 

carr.erx po *J «*» defcerur.tcullidnati acfraudidentis inacbinattombtispertinacifiimere- 

[{ ca p raeft- fifiiretyOttpte eorum temcrarios conatm trntos tfieeret 5 exeratus arege Sarra- 

aus A.D.xu> cmmm Ha bdarrag?nanad auxUmm At<,om fenndum mtffus Cafaraugafta 

LUSSiV vw# nuntiatur ffuperquem Abmnarban ngis proptnquus dux conHitutus 

ga fibrc^hfc - experfuafioneAt^onu baud dubtomjibt viciortampoUtcebatur.Cotra quem Im- 

fu>, ac tan- p era tor filtum fuum Ptpinum Aquitannregemcum immodicis Franccrii coptis 

dem / TK 55 ' ****«*» Wgw^fiw terminostucripraceptt. QHoditafuhimeffet,mducmn(kft- 

donis villam <**»<l«* Francontm exeratutprsfecerat, tardiusquam nrum necefittas poftu- 

■ dc obi c»fc Ufrrff, <j*«w fabiM* W MtfMJN pcrtiemffet exeratus. Ott£ turdttas tn tan- 

'regitic, ludirh ww mxiafuit vt Abumarbun vajlatn b Barcinonenfiim & Gerundenfium 

ftupio fc pur- ^ yiUtfque incenfiscunctis,mam qn&exnu vrbestnneneratdinptts, cum m- 

^V^Tl" w/ " w ' «««** Cafarauguftamfe reaperet prutfquam a nojiro exeratu vel vi- 

?" C Ann*les deripotuiffet. Eandem hiftonam vua- Ludauiciaadtoi defaibit his ver- 

plthcei &■ vi- bis. Pr&tena Aiz.one infeftante eos qui tn noftns fimbus confiftebant, &pua- 

taiudouia. p Ue LCcritamam Valienfemfy rcgtonem vfquequaque vuftunte, eo vfqueim- 

b Barcino a mamtasl u ius procefiit , unmtenttbus Mattrorum& Sarrucenorum auxtlijs,vt 

1 io Sepa- altqut noftrorum caJieUa & muniapta qw bacienus tenuerant nhnquere coge- 

tr e occupata rentut ;plurimtque ettam a nobts dcjicennt, & eorumfe foaetati confrnnt. In- 

A.D.80 ' . vi- ter quos VViUemundus Berafilius , eorum perduelltont cumplurtmisfcedcrato- 

ta Ludouici. mm r imxlt% A( [ q U0S m otus comprimendos noftrofque roborandos,dum Impe- 

C '■ St *fn lh ; rator exeratum tlltic mtttendum ordinat ,pr&mtfit Eljfacbar abbatem,& Hil- 

\™ui™ e ™~- debrandum comitem , necnon Donatum. Qm,prs.cedentesiuntUsfibi Gotborum 

&l%i w*»s Hijbanorumque coptts , illorum protcru&peritnucu nftitertmt , Bernardo quam 

iUtiffy o\tmr Maxnne Bacanon£ comite conatus eorum inirrttumnducente.Quodcernens 

ffyvs wxz- nfaafrterutm a Sarracenis petttum abtjtpmcrianum. Ouem tmpetratum 

2fc l f"p 3 - cum dueejuo Abumurum C&farauguftam , & tnde vfque ud Buramnum per- 

tuvo;. Vide 4uxit . Vorro Imperator Ptpptnumfiliumfuum Aquttunu regem contru cos mt- 

Ptolem. Mb. & f mil ilque mtffos ex iutenfuo Hugoaem & Mutfi-tdum comites , quibits mett- 

i.Furop.Plin. ^j^ qitam A. em t occunentibus , tumdiu mm mmxaftmt moris, quoufque 

illt vaftata Barcinom atque Gerunda regione Cafaraitguftam fefe receperunt. 

SimiHahabent ad A. D. 817. Pithoei Annales , m quibus tamennulla 

iiue VVillelmi iiue VVillemundi mentio occmnt. Theganus cap. z 4 . li- 

belli de Ludoutageftts hcec pauca , Alto anno dtrexit exeratttm obuiam Sar- 

fucenis :hinc crgo manifefte deprehendimus Aluaium, Iiidorum&: 

Euloeium fratrcs Sarracenis, fiue ob fuipicipneminitae cum Barcino- 

nenfibus aliifq; Francico impeno fubditis c6iurationis,fme ob caufas 

d A.D. 817. alias,inuifos,fuga fibi cofulcre coados fuiflej Aluarum & Ifidoru per- 

ruptis obicibus , inter Germanofrancos perfugiumhabuiflc ; Eulo- 

gium eodem fe conferre parantem Pompelone iubrtitiiTe , <» illo ipfo 

temporequo Wilhelmus aduerfus Francos rebellauitj c^Lobieniis 

coenobii Antiftcs Anfegifus Capitularium libros 4. cdidit : quod 

fum- 



Prolegornena. jt 

fiimmopercnotandumeft-.vbivero profugi Eulogij fratres domici- 
lium collocaucre?C«W4 vobkjnquiz ipfeineadem epiftola,egwfer<r/<?- 
ftinus, » C&faraugitfiamperuewcausaftatrummeorunhquosvulgiopimoMgc- a A. D. 777. 
fwfoww» cohortibtis mtereffe twper ab vltenoris Eraticu gremio ibidem defcen- ^^^ 
denitbm lactitabat. Demde vrbi appropmquans , negoiiantes quidem repen,pe- aut ' Amat ^ 
regnnosautem meos ecrum relaiiomapudMaguniiam b nobihfiimam Baioa- rabimCxfa- 
rix amtatem exulaff? hoc cognoui. Etverumfiufhocnegotiatorumnantium, aucrufta? re- 
regredientibus(Deofautore)fuccedemt temporeab mtenori Galliajratribus no- §^^*7 
fins dtdiamus.ha&cnus Eulogius:Ex cuius verbirhacc rurfus habcmus; C e p cra^Vide 
Aluarum & Ilidorum non modo mter Germanofiancos verfatds fuit- Annnles Pi- 
fc fcd Mogunriaci per annos aliquot(etiam poftquam Eulogius Pom- theei , -vitam 
pclonc digrcflas eft)ha:nfle,ne°;otiatorum contubernio afluetos, for- CaroliM&tc. 
talfis fublcuanda: mter extraneosinopuccaula mercaturam aliquam v ~ hn * m n5 
fecifle. Quid aurem vetat Moguntinoschoragos,impietatis, quam Botltr i ortimy 
tum temporis meditabantur, dramatiintentos, fcena? feruiifleiac ifi- quos inter 
dori Mercatorts nomen , iiue mfcio fiue confcio Eulogij fratre Ifidoro, VitubticU po 
earumquas fub manibus habcbant epiftolarum colle&ioni praepo- J^jj^ TI £ 
fuiflqvt fcilicet crederent impcriti tantam fabuLu um anilium molem crat . {e j [ole _ 
deHijpauiis (vt Hincmariverbis \m)allatam , ab Hiipano, Mcrcatore r adus hicer- 
quidem (ed pietatis caufa profugo , quique pretiofiflimum (ii Deo ror in Hifpa- 
placet) thefaurum barbarica: libidini fubdu&um, Germanofranco- J^^T 
rum amiciflimorum fidei concrcdere mallet , quam furentium(a qui- foli finibus 
bus Hifpania , iketica praelertim , vaftabatur)pra:donum periculis ob- excedcre. 
iicere ? AtfortcJlfCT-wrtwepithetumpraE^fWWrwtitulo in ^Afotv- 
/u« Ifidori appellatione fpeinis Lectorj hic veronouum exEulogi) 
praxi de tratris ingenio indicium capcre potes. Ifidorus enim c peccato- c titulus pre.- 
ris nomine gauilus eft,gauifus cft etiam tepius Eulogiusicxcmpli cau- ■jjjjj!j^]£ 
fa \icirionz\is\ib.i.nefcioqubtendererea menspotent cui legalis auctontas coue ^ lonem 
exvvceDomtm4ccumt,dtcms:PeccatonautemdixitDeus,Quaretuenarras f uam q c na , 
lufiitiasmeasFtkc. ApoIoget.Sandorumpag.687. ego tnterim peccator bet , ifidortts 
Eulogius:8c ad finera , obfecro vos cgopeccatorEulogius. Documenti marty- JJJJJJJJ^ *££ 
ri j pag. 69 z.profit mthipeccaton medwcritas huttisfuccinda libelh : ad finem ^ C clnfii, 
epi ftok quam ad Willelindum f ci ipfit •, tnter martyres, ego illepcccator cov f erlio &c . ' 
aviabihs vcfter deutnclm ■fum,Scc. Kidorus Chnftifirum dici volmt,voluit 
& Eulogius cpiftolas diclansjfic enim llle pag.68 5. Euiogimfmus Chri- 
fti vtrgmibusfiicris Eiors, & Maru canere compeditts , &:. pag. 6 99 . Eulogius 
feruus Chnfii chartfiimd mDpmmalefu Chnfiofirori noftraBaldegotom,tkc. 
Curn itaquc Decretalium coljectionem poft A.D.Si^. quo celebra- 
ta eft lujfuglohofifimio/Mm lmpp. Uidouicifiltique ems Lotfiarij PaiidnaSy- 
nodus natam fuifle (iipra docuerimus , eodemquc tempore Mogun-t 
tiaci Ifidorum Eulogij fratrem habitafle probauerimus : fupercft vt 
Chnftianus ledor pronuntier,an ex Hidorihuuis,in quem tam multa 
vci ilImilia.concurrunt y mantina : an vcro ex eorum qiubus rum notus 
Xuit IlidorasoificiinjprodiiileKiiccirdaiiir. 



ji Prolegomena. 

U\fateria y EpifteUrttm non conuenit feculo qtto vixerunt 
qiti Epijlolasfcrtpfjfefnguntur. 

Cap. VII. 

a C cntut.4. £> Cripferanr Magdeburgenfes 3 Materias rcrum quas temportsfiaHtsre- 

< a ? 7 »3 quircbat, citta controuerfiam argucre non ejfe epiftolarum av.ciores Ro- 

tnanos illos primos Epifcopos : cum de rebus &fiatu corum temporum, ne vnum 

qutdem verbv.m habeant; Nthil de perfecutiombus, nthil depericulis Ecchfi.<c,ni- 

bilde doclrina,de cfficto Epifcopalt, decuragregis, de coufoUtiom martyrumde 

refutatione \ureticorum &c.dtcant ; aut ii quid dicant, id cum controuerfiis 

& rebiu huiusfcv.li non congruat : v.g.qutfiio illa an filius fit minor patre; 

an filius folus habeat immortalitatem, qua Arij tcmpore agitata efi&r.on 

i.feculo. /£quiflimam hanc veriflimamquc ceniurain vellicaturus 

Turrianus , qua^dam epiftolarum verba arripit , qua: nos vel liiis au- 

ctoribus reftituemus, vel inconuenientia eile piobabimus. 

b proepift. T V rri an. b In Anacletiepifiola i.funt confclattonesmartj/ruw, cxcm- 

hb.z.cap.n. pli ca u(a ,Tnbulationes vefiras audtutmus,fratrcs &c.& nonnuUts tnterteais, 

Quidaltudfi Chrifiuspajfusefipronobis &c. 

^,. Prima coniblatio,fi quidhabet, e i.Petii cap.2.non defum- 
ptum, Anacleti feculonon conuenit : meminit criim apocrifariorum. 
quorum nenomen cognitumRomaeanteannumDomini 450. Pra*- 
terea pollicetur auxiliumquod prceftare nemo potuit pcrfecutionis 
ventilabro agitatus. In 2. confolationc,poftquam lineas 4. vel^. ex 
epiftolis 9. & Z4. libri 4. Ennodij Ticinenfis defcripfit varoCcA<j£r,ver- 
ba aliquot ex i.Pet.i. 8c Matth.i6\deprompta adtexit , quibusrurfus 
fcdfuit centones ex Ennodijlib.4.epift.S.4. ip.&ex Pfalm.^.Eftita- 
quehaec eiufdem ponderis cum praecedente confolatio. 

Tvrr. Efi ineadem epifi. doclrma denon accufandis Eptfcopis , denonde- 
trahendo,de DetfimtlttudiHe. 

^i. At quiiquis epiftolam fuppofuit, do&rinam iiiam de Epifco- 
porumaccuiatione& detractione cauenda variis ibripturae locisim- 
pudenter detortis coniirmarc conatuseft; ncmpe *.. Pet.?..i= z.Piaim. 
33.13.14. Jacobi 2.8.9. Jacobi 1. 8. Jacobi 2.10. 11. 12.13. Ezcch.18.2j. 
& 33.11. Rom.14. 7.8. 9.10. 11. 12. 13. quibusinterieruit vcrbaAniani 
Conftitutibnum Auguftarum interpretis , Socratis vel potius hift. tri- 
part.lib.3.cap.8.Damaiiepift.adIllyricos, Ennodij lib.j.epift.i?. Sc 
ii.libAi.epift.ii.fcprxht.quandoArafoyaudttoriumefiingrejfus.Lociim 
vero de fimtlitudme Dei deprompiit ex libello Ambroiij de dtgnttateho- 
mtnis cap.3. 8c Cangith abbatiilae epiftola ad Bonifacium Mogunti- 
num. 

T vrr. Efi in eadcm epifiola officium Epifcopale, Nihtl(inqutt Anaclettts) 
iUo efipafiore miferius qui luporum laudtbus glortatur , &c. 

^i. Hec verba nullo modo proxime prscedcntibus cohaerentmec 
(fi cohasreant) Anacleto conuenire poilunt, quandoquidem confir- 
mantur aliis verbis ex Ennodij opwiculis petitis , nempe ex peittom 

quo ab- 



Prolegomena. 33 

quo abfolutus eft Gerontius puer Agapctt , & exDiclione qu& dtciaeft , quando 
Eufibijjilitts traditus eft adftudta. 

T v rri an. De ejjiao Epifcopi fcribit etiam Euariftus epift.i. 
^r . Docliina Pfcudo-Euarifti vcro Euarifto indignaeft,cum falso 
h oc prin ci^ io n itatur , Eptfcopum quemque Ecclefia concredtU ejfe maritum, 
& cx variis cpiftola: quam Clemens ad Jacobum fcripfifle iingitur , I- 
fidoiiqac Hb.Scnrenr.?.cap.j9.cx: 46\locisconfarcinatafit. 

T vr.r . Scnpjit tbid. Euariftm de refutatione htrettcorum , vt & Alexan- 
dcr eptji.i. 

Ty.. Irj Pfeudo-Euarifticpift.z.nihil, tti i.multaaduerfushacreti- 
coslcgunrurcx libcllo Ithacij Ollonobcnfis Epifcopi aducrfiis Vari- 
madum Arianum cap.66. tranflara : eiufdem plagij rcus eftPfeudo- 
Ak xnndercrui caput i. libelli Ithaciani variis corruptelis deprauauit» 
& Alexandro, Benedi&oque Romanis Epifcopisimpudentiflimeaf- 
finxit. 

T v r r. Errciis de minoritate filij Arius inuentor nonfuit, imb nec Ori- 
gcncs, nec Mtgtfter eius Clemens Alexandrinus , qui male etiam defilij Dei con- 
fubftantialitAte uliquandofenferunt,exPlatonefctl. quiexltbris VeterisTefta- 
menti antejo. tranjlatisTnnitatem nonperfecle dtdicit , tefte Clemente Ale- 
xandrino lib.^.Stromatum,Eufeb.C<tfarienfi,&Iuftino in Apologia. 

]$£. Per me Iieet ; quid enim hoc ad veritatem epiftolarum quas a 
nupcro impoftoreeffi&as infinitafuadent? Moneotamen Baronium 
ad A.D.i 9 6 .§ .16. Sc Schottum ad Cod.i o o .Bibl.Photij,Clementem 
a culpa: fufpicione liberum pronuntiare. 

Tvrr. Plurespontificesfcripferuntin hmfimquam Artus propugnauit : 
Sixtus I. Hj/ginus epift.i.Soter epift.i. Marcellinus epift.i.Eeltx I. epift.$. Sixtus 
1 1. eptft,i.Eutychianus,Gaius,6cc. 

fy. Hx difputariones omnes aduerfus Arianos & Eutychianos in- 
ftiturx funtarccentioribus, quorumplumas furripuitfuraxcornicn- 
la Nam Pfeudo-Sixtus I.libelli Ithaciani cap.i.Pfeudo-Hyginus cap. 
3-& ^.Pfeudo-Sotercap.^. io.n.Pfeudo-Felix cap.iS. 19.10. Pfeudo- 
Marcellinus cap.5i.5i.5$.& 55. defcripfitjPieudo-Eutychianus conti- 
nuauit locos illos omnes quos ad finem epift.97. Leo Papa ex Hilarij 
libroi.& 9. dcTrinitate tranftulerat; Pfeudo-Caiusmaximam97. 
LeonisPapaeepift.parteminterpolauit. 

T v r r . Eelix 1. in epift. ad Maximum Alexandrinum qua in Ephcfina Sy- 
nodo recitata eft delncarnatione fcripfit. 

$i. Epiftola: illius fragmentum exofculor,quia nihil cum Pfeudo- 
If ldori quifquiliis habet commune. 

T v r r . Omrent tftifortajfe cur de multb antiquioribus pontifictbus Apo- 
ftolicisnon memtnit Atbanafius in eptft. adAfios, fed deillis tantumquiprope 
1 5 o .annis ante estatem etus de Deitatefilij fcnpfiffent. 

^i. Non quaeremus , perindeenim eftiiuefcriplenntantiquiflimi 
vrbis epifcopi aduerfus haereticos,iiue non fcripferint , cum nulla fu- 
perfint eorum de eiufmodi quaefhonibus fcripta. 

Tvrr. Neccjfe noneft vt omntumpontificum fuperiorum eptftoUadma- 



34 Prolcgomcna. 

a Baron. ad nusAtkanafi)venerint,fipoft*iwmvenerunt. 

A.D«fo.§tt- Rtsp. Fareor neccflenoneiTe: meminerit tantum le&or in de- 

?6. 37. 38. A. creta li um ab Ifidoro pfcudonymo confi&arum colle&iane nihilef- 

D 8 ° Vi A ^, q 110 ^ ve * ^ Athanafij manus venerit, vel genuinum prifcorum il- 

ii-.§.i.A.i^. lorum patrum fcetum redolcat. 

§.-.A.i58 § 1. Tvrri an. Agnouit Atbanafius cpifiolam Sixtill. & ante Atbanafium 

A.167% i. A. EiifebiusAkxandrinusfirmonedeRefurrecttone. 

175 §.i&c. ^ Eufebiusille Alexandrinuslaruaeft, quaenunquame tenebris 

f^Uitt 1. emerfit : fac tamen emeifiile, nego ab vllo ad 9. vfquc feculum agnita 

IY.ntiani. Pfcudo-Sixti deliria. 

F, biani. 

Cornelij. ■ ~ : " " ; 

Stephani. Mendax adfnem EpijioUrttm confitlattmm conjignaiio 

Eunchiim non ^ ue e ft m ¥°ttttr& argumentum. 

£# ... . Ca p. viii. 

Marcellini. 

Fehcis 1 V. £- , Vm mcndofiflimam,» Baronioiudicc,libripontificalis Chrono- 

c mnotisa i i pri amv biquefere fe&atus epiftolarum artifex, adhancvnam 
FAiltolasran- ^- b n T ' 

te Bmium no Cynoiuram,a qua tamen aiiquando deficcr.it, curium direxille videa- 
diflimili con- tur - mirum non tft eum in notatione Coniulum ade6 Baronianae 
filio vSurhus f enten tiaeaduerfari vt vix b decem Ponrificumepiftolas annotare poi- 

re.ecuitquq- ^] s ciuarum confignatio Annalium parentiper omnia placere poiHt. 
cunqjinpno- * . . p ^ , r r r r ■ 

ribus Conci Noitris lntolerandoscraiioiqueerroics obieruanuous,ex quibusli- 

liom editio- quidoapparer nebuloneminterdum neciibiconftare , necredtefen- 
mhus ex Ma- t i cn ubus confentire,nec libri pontificalis lincis infiftcrc potuifle, du- 
riano,Canio- j. • ^ occurrunt adueriarii ; Aroumentum a Confulari Chronolonade- 
doro,Haloa- r, a « * ■ J „ , ° . 

dro clc Con- furnptum Apojtolicorum virorum hpijiolts nullani fidem nuilamque auctonta- 

fnlum annis tem adimere poteft, inqujt c Binius. Curvero? Notam confidarem epifiolis 
erant anno- pnttficiis non tpfiponttfices; fed alijqutdam exfcriptores earandeyi nonfatisfi- 
tata. qma n. ^ $ ( u f, @> obreptitieaddiderunt, vt infra futs locts efc oihifum. Atqui tan - 
Htm res ea , ' ,, \ r ■ \ 1 <v 1 , \ c - • J 

ff c .l/ cura tum abeit vt ld luisloois probarepolnt adueitanus, vt aSnicioad 

t£et, exiHc- Hadrianum primum vixoftenfunislit M uuni,Agathonis,Sergij,Stc- 
rum dijcre- phanoiumque III.&l V.epiftolas qiuc appohra vclConfulatusvel 
famia T.:mio indictionis nota careanr.quo argumento periuadebit exfcviptores 
fcif {t^curtr ab A-D.385.ad 8oo.fumma fide vios , ab A.D.100. ad fo.nonfatisfi- 
&intric*titth delestuiile ? Cum uaque omniveri ipcciedcftiruatur Biniana afiertio 5 
ita 'vtCalui Neino vel Apoftolicorum virorum eptftolts audoritatem fidemque lulimere 
nwinieoccc- co^itabit , yelexfcriptorum malamfidemexagitabit , icd quod res cft 
pom habutjje l q Uetur , acplane indignos qui Apojlolicorum viromm nomenfcranr, 
llo.M^onries centonesa malcferiato plano priicis vrbis Epifcopis fuppoiitos fate- 
frorfus exfi- bitur. Aliudfibi Hf oyvynvv adinuenitTumanus j ne veritaticedere s 
bdandi : ptx- a ut ad incitas rcdadt:us ab epiftolarum aucloribus adclitos confulatvts 
fat. Tomri. ne g are C ogcretur,omnemconfularibusfaitis dignitatcm, fidemquc- 
abrogarc auiivs : quod quia vcl ab inuitis chro.nologis extoiquerefc 

pro epi • p 0l £ fpcrauitJeuiterpractercundum non eft.Skautemille. 
ito.x. c.io. & r r ' r «... „■ n t 

Ii^j.c?p.io, Tyrrian.* 1 Chrijhanus Majfkus duigentifiinuis atatis nojtu Cbror.o- 

Jgaphus 



Prolegomena. jj 

grapJm , confulum notationibasfidendum non ejfe docet, pufat.libri 8 . 

fy. DiligenrilTimi huius fcriptoris adeo celebre nomen fuit, vt nt- 
^y««9«5-*5f Tnrriani fodalis Pofleuini notitiam fubterfugerit : fed 
qualis qualis fuerit eius fententiam audiamus. Nihtl, inquit, incemus 
bodie quamper folos confules computare : quodparttm fupprimantur abbijiori- 
ciSfpartim dtuerfo loco&ordtne w//oce«f«r:idautempoftquampluribus 
excmplis docuir, addit confiteri ettam Tttum Liutum nefctrcfe tn midtis an- 
nts qiu fmffent Confttks : eile pmerea confules btmefires, trtmefires , & inter- 
dum paucarum horarum. Hic poflem cum a Baronio obieruare faftorum a P rxfat - a <* 
veritatcm per annos Imperatorum & vrbis condita? , &: Olympiadas, na j § , 6 ~ 
&Infcnptiones, & hiftoricorum teftimonia(quibusaddereliceta- apparatu§. 
ftronomicas eclipfeon ccelcftiumque motuum epilogifmos) fulciri: 99- ad A. D. 
poifcm etiam b cidem Baronio fiirTeclios Confules ad Plautiam & Ge- *+°- x & a d A. 
fceconfulatum in faftis numerari (blitos nonfuifle , monennacquief D ' * *£? ~ ' x * 
cercjfcd cum l Dionis verbis abufum videam,malo Turriano refpon- § j. 
dcrc dmdedeperfolos Confules computare, quod «e^aAer jion efle do- c confundit 
cet MaiKeus; aliud mendaces fi<5tafquc vt plurimum confulatuum no- Ba »"""ius di- 
mcnclaturas ex ipfis Confulum faftis aliifque antiquitatis monu- uer ""» ma *■- 
mentisfalfiarguere, hacque ex parteinftrumentaquibusadditafunt «^'^Lr'* 
figmenta illa, fufpe&apronuntiare;hoc feceruntMagdeburgenfes, Sc&m-niXn- 
hocBaronius d ipfe fecit,hocaiij: an male? probare debuit Turrianus, i^^uueu. 
nunquamveroprobabuntTurrianidifcipuli. Apparat.§. 

Tvrr. Cunnagis Cafitodoro aut MarianoScoto,autaliiscredant Mag- § 57?8 * 4?> ' 
dcburgenfes hos aut tllos Confules oltmfutjfe ,cumbas literas htc aut illepontifex 
fcrtpjit,quam tpfispontificibus qui tuncfuerunt? 

y.. Principmm petit Jefuita; nos enimepiftolarum& 'QnypnqiLu, 
& materiem , & datam fald arguimus : cum nihil horum veritati con- 
fentaneum efle probare poflit , quo iure Magdeburgenfibus obiicit, 
eos Cafliodorum prifcis vrbis epifcopis (quos indignis modis tradu- 
cunt qui epiftolarum a Pfeudo-Ifidoro confi&arum au&ores efle vo- 
lunt \ fide dign iorem habere ? 

Tvrr. Cur non recipiunt epifiolam Euarifii qua Gallo & Bradua Cojf. 
data efi , vbt tempus cum norma verttatis congrmt ? 

fy. Quiaalia fuppetunt YoSeias argumenta , quae nos fiio loco at- 
tulimus. 

Tvrr. Atfi hanc Euarifit epifiolamfemelrecipiant , cogenturrecipere epi- 
fiolam Clementts ad lacobum ab Euanfiocttatam. 

y. . Nullam rccipere cogemur, quia fuppofititias efle omnes ad o- 
culum nos demonftrafle fperamus. 

Tvrr. Quidfi Heltanus tn i.epifiola Alexandrt btmefirisaut trimefiris 
Confulfutt, & a Cafitodoro etiam ignoratus & ab altis ; quod Ltuiusfateturfi- c Co ^ ■ T " co - 



bt inplertfqueaccidi(fe,qut primo anno,quo e(fe Confules ccepcrunt,qutnqtteiuiC- ^ "^ -1 V tie ' 

feCcrtbtt? JJ ?9.c...Vidc& 

r>. ■ i r r ■ i r Granan.Ti q. 

VfL. Cjuid ii non ruit ? annon tn ommbus caufis( Aniano tefte in C.j. ^.c.accujater, 



tk.^Xib.u.Cod.Thcodofu^i) slatutumefi vt Scrtpturamprobator afitr- ex Co '- ^nft. 
met? nec c isfelumquide Scriptura dubita?,falfoconfcriptan?ofiendereco' Iib ' 4 ' ti:A ^ c - 

e z 



3 6 Prolegomena. 

ijendus eft, wrumetiam ille quieadem vtitur , veritatefubnixamprobare des 
bet? Facile autcm probate poflumus Hclianum crH&um a Pieudo-A- 
lcxandro Coniulcm ,bimefirem aut trtmefirem non fuiife, extcmpor- 
quo data diciturepiftola ; cum enim fcnpta tingatur ^.Kal.Augufii,\xn- 
nonvel adieptimummenlemmagiftrarufun&umoportet ii prima- 
rius Conful fuit,vel ad itxtum teniiiiVe ii furf ectus cft? 

Tv rri an. Non cum Tiaiano/t</ ctim i£milio , autloribiis Cafiiodor* 

&Mariano, vctus Confulfuit;fedab ijlis fortaffe male bt Coufules itinclt fuut. 

Vfi. Rurium probare debuit Jeiuita,non fuum fortajfc cornicari. 

a lumcerro- Tvrr. ln epiftola Telejpbon cum a Marcusyi#eMarcius pr&nomenfitt 

rerti cx libro jl n f en t} a Varroms; Qmdfipr&nomenpro nomine vfurpatum efi,ficutaltqtiando 

3n l c . a 1 m pr&uomenpro cognominibus , quod Carolus Stgonius obferuatwnes AnnaUumfe- 

x<£s : cum e- cutus notauit? 

nim fcripiit- ^. Pcrinde agit Turrianus acii dicat , Qmdfi quodnunquamfaclum 
letiibelUpo- efifactumfuerit . ? Quid veroli Jefuita otiofusnugasegit ?fiexemplaad 
a-Velelbbo iranLls habuit cur non protulit ? fi caiuit exemplis,cur lccStoris patien* 
rum tempori- tla abutcns ad inania conuerius eft? 

busAntonini, Tvrr. Sed qutd cgo morov in re tam incerta,& obfoleta acfallaci & tam 

& Marci , id p arm vfus? abutatur otto cutfuppetit, & qtiia meltoribus vacuus efi . 

^ v^m" 1 " ^* Itane,quam b Baronins apatnbtts do&us regtam vuint,facem,in te- 

Auielio Cx(. tiebris oberranti , exoptato perfulgentem , certiorempauefitigandtveri modum 

baperatibus , vocauit , Jeiuita faftidioius tncertam,fallacem , obfoletam ,parui vfus rem 

fuifleyid toriit pionuntiare non pudebit! Eft ianqauctorc Ciccronc, f vit&magifira,& 

, ^ ntomm lux Veritatis,&vitamemoru:a.t(]ui(quis hiftoriam a Chronologia ie- 

fcio auem iunxcrit,Mc»j?r«w borrendum , tnforme, tngens,cui Ittmen ademptum efFor- 

Confulamm. mabit, vt tandcmquod ab antiquisfcite pronuntiatum fcripiit PoiTe- 

b pr^jfat §. uinus,veriilimumelie comperiatur, ii apud quos tcmporum notatio non co-r 

6 . appar.§. 9 9 . Jjj^-^ ^d }) CS nec veritatis , ncquc htfioriufidei rationetn vllam poffe confiara. 

" ' Sunt itaque poftrema hasc Tuiriani verba , non modo oicuante, fed 

c Cicero <ie pianeiideratoac lucem veritatis cxhorrcnte digniilima. Monuimus 

orat.lib.i. iupuaeum qui Vetetum vrbis Lpifcoporum nomine epiftolas com- 

<{ ^ Bibiioth. fciipiir,cx vno pontificali libro Chronologiam fuam omnem hauiif- 

s ,° ' fe : id etiam obieiuatu difznum vidcrur, auodidcm plurimaquaca. 

i.lic.i. C.61. ... - o » I ... 

prilcisillis pontificibus decreta librum cundcm euolucndodidicit, 
iarragini fux peilima nonnunquam fidc inieruit; multa enim vel quia 
ienium verborum non cepit , ad nugas ncfcio quas tranftulir,vel quia 
mendoium naclus eft codicem, nouis prarcer mentem corruptelis fce- 
dauit,veldeniqi deditaopera aduherauit: Exemph caufa,cum lcgiftet 
Anicctum conftituiiTe,vf Clerict comam nonnutrirent^fecundumpraceptum 
c i.Cor.n. Apofioh, e finxit ab eo promulgatam legem ie radendo in madumjpher& 
capite. Cumaudiilet ab Eleuthero aduerfus Montaniftasdecretum, 
nuilam efcam vfualem quam Deus creautt repudtandebere, ibmniauit Gallos 
ab Eleuthero reprehenfos quodefcas irrationabiliter rejpucre foliti efient. 
Cum didiciilet pofi Fabiampafiionem , eodem temporequo Mofes& Maxi- 
mus in carcerem comectifuntffuperuentpNouatum ex Africa j negletfcis his» 
pontificalis verbis pofi pafitonem eitts , Nouatum labtajii temponbusex 

Afrtct 



Prolegomena, 37 ' 

Afi-ica fupsruemjfe commcntus eft. Cum legiflet Joanncm primum* 
lufiino Augufio omma qu<c pofiulauerat /«<T«i/fe(poitulauerat autcm, vt A- 
rianis in Oriente reffr tuerentur Balilicae , ne orthodoxis in Occidente 
a Thcodoroeripcrencur) finxit lufiinum a Ioanne tmpulfum Arianosom- 
nes Bafilicis exturbaJfe.Cum deniquc in hacc libii pontificalis verba inci- 
diflet, BonifacioII. fedentc ventjfe ab Afrts Eptfcopts relatienem de Confii- 
tuhone, vt cum confiho fedis Apofiolic& omnia CarthaginenfisEpifcopusfaceret, 
cadem ad anilcs fabulasdctoriit: fbmniauitcnim^^«^//)'& Augu- 
fti ni tcmporc Africanas Ecclefias a Romana Ecckfia commumctie fegrega- 
to*/«/jfe.-quodfcdulbrefutauit a Baronius. Finxit etiam Afris commu- a Ad A. D. 
nionem rcflitutam poftquam Eulalius Carthagincnfis Lbclloporre- 419. §.92. &c. 
£tofe humiliauit &c quod rurfus a veritate plancabhorretjlcgimus & ^° .§•?•& 
emm Maximo b ConfuleidcO: A.D.523. Hildericum Wandalorum re- tyr^^o" 
gcm Bomfacium EcckfiA Carthag. Eptfcopum confecrautjfe , qucm viram ad clob. 
A.D.jjj.pi-odiixiflemonctnosVicloiis Tununcnfischronicon,cuius b ViclorTu- 
hxcvevba.i'unv.Bclifariocoufule,ReparatusCarthaginenfisEcclefuEpifcopa- n ^ n ^ s m 
tumpofi Bomfactum fiifcepit.C\imitaque c A.D.523.8.1dus AuguftiHor- J ro ^' Ful 8 g '" 
mifda Roni. fedis Epifcopus vitafunctus, Agapetus A.D.535. Kal. Ju- 2.8.19. 
lij in Joannis fecundi locumfubrogatus dicatur,Bonifacium Cartha- c Vide libra 
ginenlem Epifcopatum toto Joannisprimi, Fclicisl V. BonifacijII. p on "£ 
6c Joannis fccundi tempore adminiftraffe, nivllumque Eulalio a Pleu- 
do-Ifidoro cfli£to locum relinqui oportet. Finxit dcnique Bonifa- 
cium fecundum de Ecclefiarum Africanarum cum Romanarecon- 
ciliationead Eulalium d ,liue Alexandrinum, fiue e ThefIalonicen- d ficCodices 
fem,literas dedifTe.at neutrum verumefrepoteft ; fiquidempoftDio- vu Jg ati - 
fcori iunioris obirum Alexandric-eab A. f D. 519. ad 535. quo Gaianus Jjg vult^fia"" 
ele£f.us cft , fedit Timotheus , Eutychianorum haerefeos aduerfiis Sy- dinohus. 
nodi Chalcedonenfis fequaces Synoditaszb aduerfiriis vocatospropu- f Libertt. 
gnator Theflalonicae vcro poft S Dorotheum ad qucm dat£, inter c ..i9.zo. Leo- 
Hormifche cpiftolas, extant 3.12.& 73. JLlias, cuius Vicarius Benignus ^ e Z^r^ 
Herackae Pelagonie_ ad £rigonum fhiuium Epifcopus,Concilio quin- ^hon Chron. 
to Oecumenico A.D.553. fiibfcripfit. Alij plura oblcruabunt ; harc e- g Vide eiuf- 

nim ad fpccimen annotauimus. ° em Doro- 

thei ad Hor- 
mifdam bi- 
nas cpift. A. 

Vulgatdc Scripturarum njerfwnis <vfus jrequentifiimuslucultntcr D.jtj.& jzo. 
docet Epiftolas pofi Hieronymi dtatem effiftas ejfe. i^ndlT- 

^ A P. 1 A. & 60Ji 

QVod olim de teftibus in L. Flaccum citatis pronuntiauit Tul- 
lius , idinepiifolarumpatronosoptimequadrarc cxpcrimen- 
to comprobabunt, quicunque certo iudicio,fubquc momento fmgu- 
lorumai&a ponderabunt •, nonenim laborare eos quemacUnodumpro- 
knt,quod dtcunt;fcd quemadmodum feexpltcent dicendo-.necid potiflimum 
c\xziccpzh\dc,quAreligime^edquovultu,qua£onfidmtia etiam cum fa? 

e 3 j 



}8 Prolegomena. 

rtjfc , pudoris, vericatis hGtu-cn ,nunquamadrogata rtjjtondences; cau£m 

Igattt , manifeftiftimum eft : mterrogatiis de toto vulgatx quam ho- 

Vi^eCoiv die * autbcnticam babet Rom.Eccclcfia, quamque vnamagnouiflevi- 

cfr. Tiident. detue decretalium paiens,veriionis corporejde fblo Nouo Teftamen- 

S.'C4.Decret. to re {pondet Biniiu; an conlulio, vt conricencem maxima exparte ha- 

r c tdt.Sc vtu k LV . n , lls r eum j idque (altem vel ingrauis largiri coadfcum Epittolarum 

cohiarcinatorem hocipfonominefacnlegij compertumef{c,quod E- 

faix aliorumque prophetarum verba , non fecundum yo.inrerpre- 

tum verlionem Larine ante Hicronymi tempora expreflam citauit, 

fcdexHieronymiana adHebraicam veritatem cxacla tranflatione v- 

bique prompfit ? Scd liue prudens fiuc imp: udens ad has fe incitas re- 

digibaiFuselt aduerfai ius,cau( i cadir neceiie eibaudiamus hominem. 

h V'd '-otas Bi ni vs. b Vulgata edttto Nout Tefiamenti , ex quapcttfima iocafcrtptu- 

ante C lemen- r<t defumpta funt, ab Hh ronjmo non edita,fed emendatafutt; tdeoque argumen- 

tis epiitolas. tum contra auctorttatem harum eptfioUruiV a cttatis Scrtptims quas S.Hiero- 

njmus tranfkdifftt mutuatum f nuliw efiporuUrts. 

y.. Imo maximiicumenim contirenrc te, Bini, Hieronymus vete- 
remltalicam Noui Tcitamenti editionem emendauerit; velisnolis, 
fateare nccefle eft a quocunqucemendarionesillaeexfcripte- funt.eum 
Hicronymo poiteriorem fuifle. hoc autemvbique fccit epiftolarum 
artifex.Nec folam vulgatam Veteris Nouiquc Teftamenti verfionem 
fecutuscft, fed eamvbicunque libitumfuitintcrpolauit; quinimo vt 
nouum quid afferre vidcretur , & fecuriuslarerer, Hieronymianam 
pfalcerij cxHebraeo verfionem («epius citauit: quodnediutiusnefcias, 
monco. 

Binivs. African& Ecclefu, Nic&ni &Sardicenfis Conctlwrum Canones 
c in notis il- per Donatiftarum grajfatwnes, vt infra c in notis Concilij Sardtcenfis verbo ap- 
lis de Nicce- probatum dtcemus ,eo temporenecdumimtotuerant. 
norum Cano- -, g j) e Nicasnis Canonibus faliiflimum cft; verifllmum tamen efle 
num occul- ^ -j ad iftolas? 

tationc ninu _ * ~ •/ • \ r ni i ■ ■ ■ < r ■ ■ -n 

video Binivs. Quidmtrumomnesbafceepifiolasinarchiuus er Jcrimis Roma- 

n& Ecciefu deittefcentes nonfutffeagnttas ? 

Bt. Imo mirum ne ipfis vrbis Epifcopis,Epifcoporumve fcriniariis 

per fecula 8. notasfuific; an Donattfiarumgrajfanones, aquibus Italia 

femper tuta fuir , ctiam in caufafuerunt , cur tandiu Romazdelitefce- 

rent ? pudeat eiufmodi nugarum. 

d pro cpift. Turiiano, d etfialiaviaremaggrediatur,nonfeliciusceditepifto- 

lib.^.cap. ii. larum dcfenfio. De boc,mc[uiz,nonnu[li Catholici qmrerefolent,non qutdem 

* ™ lla "^ e quod* dubttationem vliam ets de epifioiis hoc afferat quas iam vetuflas tpfa& 

taris^uiden" prifcafamaconfccrarunt;fedquianon tntelligunt vndefa£tumfit,autquomo~ 

na duHtandi do.vtinterpretatw Htermijmi inplerifquetefiimomisVeteris Scnptur& qu&in 

ra tio afFerri ] ns eptfloUs cttantur pofitafit; quod certc non alta caufafacium eft,nifi quta cum 

poteit. pnmum h& epifioU, vt a nullis ignorarentur ad Ecclefiji vfum vuigat&funt; tam 

Uieronjmt tnterpretatio VeterisTeflammtiin manibusomntumerat, &&que 

fcre vt tlla Vetus interpretatw 7 o . trita , tdctrco vtfiim efl tunc prudenter & v- 

tthterfienfi vtraque meerpretatio exparte adfuberetur, tta pr tn quibufdam lo- 

cis mter- 



Prolegomena. 39 

cis wterpretatio 7 o . propter antiquitatcmfuam relinqueretur, & in multis in- 
terpretatio Hieronjmt m Lcum interpmattonis 7 o .fuccederet \ & m aliis non 
paueis tnterpretatioexvtraquebarum temperata & mtxraejfet. ha&enusil- 
le. Ar vamflima haec ludibiia m fumos abire cogit diuina vcritatis 
vis : Si enim Epiftolarum euulgaton propofitum fuit Veriionem qute 
in manibus omnium erat , iliius quaepaulatim obfolefcebatloco fub- 
ftituere, 1. Cur id non vbiqueingratiamlectoruin piceftitit, quos 
yno verbo coiilij fui certiorcs faccre porerar? 2. Cur Veriioncm non 
attemperatam ex Veteii & Hieronymiana, iedplane corruptam de- 
dit ? Annon fatius fuiflet venerandam antiquitatis caniciem,nulla tin- 
cl:ura decoloratam , quam nouis corruptelis adulteratam contem- 
plandam dare ? 3. Cur ncglecta vulgata pfalterij qu# adnos vlque 
ptopagataeftverfionem nouam , nullipropemodum cognitam,ad 
Hebraeorum codicum fidem ab Hieronymo claboratam , le&ori iae- 
piusobtrufit ? 4. Quis fcrat, Turriano id prudenter &vtiliterfa- 
cT:umvideri, quod pollea non conuenire , non quadrare,nullomodoadrei 
propofiu rationem accommodart pojfe jiomachabundus vociferatur a ctv»p a Iacobix.8. 
fi^j%o<; et^lasafo ly -nlamc, TiusciJbrt eu/re? Id ergo& vcrius & certius eft 
circumforaneum rabulam , cum apud fe ftatuiftet impofturam facere, 
& fuppofuifte & diileminafie Epiftolas , quas furreptis hincinde laci- 
niismaie confarcinauit , ac (fi quando decerptis e 7o.interpretum 
veifioneHofculis difcriminauir)exaliorumfcriptistranftatislQCuple- 
tauir omamentis. 

Tvriuan. Faclumeftwbisepiftolis, quodaGregorioprimoinIob,vbi 
nnnceft tmcrpretatio Hteronymt ,futtante tnterpntum 70. Idautem docen- 
dum,imo ettam ante cculosponendum vtnegannonpofitt^vt^tndeteftimonutm 
petatur,faltem ante Weronymt atatem fcriptas. 

t$l. Euge Turnane, perfrica fionrem,praefta promrfti fidem, & eris 
mihi magnus Apollo. 

Tvrr. Loctu h Zacharul l.in epift.prma Alexandrtprimt citatur ,vbi fc Zachz.8, 
fcrtptum fiut oculi fiii, (non oculi mei vtin verficne Hteronymi) exverfiom 
7o.Cyrillt,Theodoreti,& Tlnodon Antiochem &c. 

$£. Moneo Theodorum illum Anriochenum illum ipiiim efie 
quein 5 Oecumcnica Synodus anathemare perculir, Neftorijfon- 
tem , Sc Mopfueftienfis Eccleii e xoVcrKomy vertus quam Epifcopum. 
Nego praftcrea vcrfionem 70.abHieronymianaex Hebraeo hilo di- 
fcrepare , illi enim fcripferunt c(fi5*KfAi ajjrljcuit iU&vx ex Hieronymo 
conftat ; qua? verba cum ad Deum & ad 1 tdenrem ex aequo referri 
poflint , ad Deum retulerc non modo Hieronymus, fed etiam Theo- 
doretus , ac forte Cyrillus, cuiuscommentarijnuncadmanus non 
ftmc, &:Theodoius cuius nihileditum viditaetasnoftra; qtudenim 
de Jefuit^ qui fefellit in Theodoretofide fperem ? Eum certe qui epi- 
ftolas cflinxit non aliter legiffe euidentiftimum eft j nam non fola 
Pieudo-Alexandri epift.i.habetww// mei, fed Pfeudo- Anacletifecun- 
da, Pfeudo-Eufebij prima, Pfeudo -Julij i.Pfeudo-FelicisII.prima, 
«&Pieud.o-Damafci ^.quinimofxpe-wroCoAj^huius le&ionis vclra- 



40 Prolegomena. 

tioncmreddit vel imfyy*** *&sti\ Exempli caufi , Pieudo-Clemcns 
cpi ft. i . Admoncre eos nemtnem dcbere dccebat , quia oculi Domunfunt , & <[ui 
eos tangit , tangtt puptilam oculi eius. Pfeudo-Aiuclct.cpift.i. poftquam 
Jocum Prophetx citautt:NrfW fi attquis num inmalum oculos alicuiusprin- 
apk trcipit traftare,manifsftc rcus Maicftaits tudicatur, 3cc. Pfeudo-Pius e- 
pill. i Epifcopi a Dco funt tudtcandi qui ecsfibt ocuhs elegit.Vtcudo Mclchia- 
des cpift.ad Hilpanos, Epifioposfibt Domtnus lanquam oculos elegtt. Pleu- 
do Felix 1 1. cpift.i. Ponrficibus,qui pupills. oculorum Domim nuncupantur, 
diutna atqv.c catholua lex fujjragari debct \j'tt entm dtuinum de Epifcopis eio- 
qutum, Qm vos tangit, &c. An aliam Pfcudo- Alexandri mcntem fuifle 
dicemus ? Imo candcm, ficenim ille loco cirato , Ipfi decimantvictimas 
Dcwiru in pr;fimdu?u ; qui eosdcuoraut vcl imu(k lacerant qui icuiiDomtm 
dicuntur.Nam fi modo qutfquam principis fccularts ocuios laccraret, autamouc- 
rct, effetrcus crimmis matcfiatis ,annonprofccto aut morii traderctur,autper- 
petita notaretur infamia? Sipro fecultpoufatibus taiia ab bominibusfiunt, 
quidpro bisficriputatis,dcqutbitsDomiuus ait Qut vos tangit,6cc.l nunc,Le- 
clor, & Jcluiticamaudaciam fciTcamquc trontem mirarc. 

T v rri an. Nemo cfl qui confiquentia tum m Propbeta , tum in cpiflola 
Alexandn attente legat, qui ncgare hoc cmn raiionzpofitt \ fubiungtt enim Pro- 

h Zaeh.x. 9. phcta a : Quoniam cccc leuo manum meam fuper eos &c. vnde Alexan- 
derhunc fenfum Prophetm. fequens , poflquam rccitauitex Propbeta Zacharia, 
Qui vos tangit &c. quia fuis verbis , Propbet&minaspericiilorum & malo- 
rum iniquis accufatortbus Eptfcoporum idem Pontifex Alexander propofuerat', 
fubiungitfiatimScquin nosfineillis, nec illosiine nobis periequi poi- 
mnt &c. eis pericula & perditiones eorum non aufi fumus celare cVc. 
31. Si verba pcr Zacnariam loquentis Domini, quia leuo , &c. non 
patiuntur de Dominicis oculis pra;cedentia intelligi , vicerunt Mag- 
dcbMgenfcs,c[uipropterfcripturas violenter citatas , atque indofte,perplexe, 
& contrarie expitcatas epiftolas reiecerunt. 2. Nunquam confequentta tu 
Propbeta attentc legerunt, quos Turtianus , Clementes, Anacletos,Pios 
&c. ftiifle cicdit. 3. Male Hieronymus Sc Theodoretuspropheticum 
locum vexaueruntj quorum tamen interpretationem ab ipfb Pfeudo- 
Alexandro nrobari fupra docuimus. At nihil eft in hac intcrprctatio- 
ne non planum. Quid cnim diuinam vindi&am vrgere acrius vaieat, 
quam fenfus iniuriarum ipfi Domino,dumpiis inferunttuyllatarum? 

b in hunc An patienter ferant Jefuit x 11 quis cotumpuptlUs vexet,cofque(vt b Hie- 

locum. ronymi vcrbis vtar) clara luceprtuarenitatur? non opinor. Nec dicenda 

funt tf-a^ereftoWa prorfas Pfeudo-Alexandriverba fcqucntia; &itcet 
nospcrfiquantur &c. Vultenim docercfe (quamuisammoquxfratres 
pati finxit patientem) non pofle temperarea dcnuntiatione diuini iu- 
dicij quo tandem obrucndi funt pupiilam Domimcam , ideftpios, fo- 
dicntes. 

T v rr. Si uonfic legic Alexander , quomodo hoc tefiimonio Zacharu reci- 
tato,pcrtcula tk yctc\iiione.spr&dixit\quodfefacercait,nedamnationem Pro- 
pbeu Y.zxcbteiis tncurrat -.gladium c ergo venuzntem annuntiat hic Alexander, 

c Ezech. cumaitpupillamocuiifuiUdere,qmpiosinfeftant. 



Prolegomena. 41 

^i. Haecrurius fenium mutare non cogunt , nec ab Hieronymia- 
na interpretatione adeo abludunt : licet enim noftrum non fit praefta- 
re quicquid nebuloimpudensehartaeilleuit jnihilominusfidenteraf- 
iero , non eile vfquequaque alienam aZacharix meate argumentia 
Pfeudo-Alexandro afl.ui confequentiam.Vult Prophetadominicos 
oculos fodicantes iudieij imminentiscomminationeperterrefacere. 
Idem conatusPfeudo-Alexandcr ait ie Domini oculos tangentibus , ideft 
Clericos periequentibus,/>m(:«/<? ?/>/0r«/»ceruicibusimpendentia cela- 
renonaufum,quiz fcil.animum angebant minae in malos paftoresper 
Ezechielemintentatae. 

T v r r . Citat locum * Ofeafecundum interpretationem 7 o .idetn Alexan- a Ofec. 4. 1 s. 
der, quoniam ficut vacca afiio percufla inianiuit Iirael Scc.pro quofub- 
fiitutum ex verfione Hieronymi, quafi vacca: laiciuientes. 

^,. Hoc nego : cum enim Hicronymus non vaccs, lafcmientes quo- 
modo Pfeudo- Alexander,ied vacca lafciutens CcripCeriv t nc cprotettortbus 
fuis,Ced proteclores etus \ hacc plane indicant impoftorem, cuinullaalia 
verfio praeter Hieronymianam ad manum fuit , eandem ab initio cor- 
iupiiTe,vt inftituto fuo ieruire cogeretur. 

T v r r . Quodfequitur nullo modo ad reipropofiu rationem accommodari 
potuit. 

y. . Ergo necprudcntermc vtihter faCrum , quod antea &prudenter & 
vtihtcr fa&um laudauit Jefuitaj fed rationem 6"d/rip<ti huius tffnif& 
audiamus. 

Tvrr. Sic h apud Hieronymum,dilexerunt3ifferte ignominiampro- b Ibid.verf. 
te&ores eius , populo fcilicet \pro quo quta ao^a-tDmavv erat fubfittutum 18. 
protecToribus iiiis : Quadrat veroedttio 70. & dilexeruntignominiam 
ex fremitu fuo , tdefielatione,tefie CjtriUo- y btncenimprofictfciturpetulantta 
infectandipafiores & aduerfuseosfiemendi. 

■ y.. Rurfus Magdeburgenfium epiftolas a Scripturarum tortore 
poft Hieronymi astatera dicTatas inclamantium cauiam agit Jeiuita 
tKuv itwTtyi Sv/xy : hinc enim conftare poteft 'Gh&ho^dyov verfionem 
7 o.non legifle,fed Hieronymiana(quam pro more corrupit) abufum 
fuiiTe.Fateorexelatione faepe infedandilibidinemnafcijatnonideo 
quadrabitPfeudo-AlexandrifcopoProphetaelocus ex 7o.interpre- 
tatione petitus:fic cnim habet, ^ivn EDhraim^av<UA{\if,ckc.7a>pvtvov- 
TK (yfttvaJ^ot fupple) 'J^i/dpvtvauv, vyimftvt MVpdmuifpitywmt «a/*77K,id 
eft (Hieronymo interprete)/>ro«^«if Cbananaos Ephrzim yformcantes 
Chz.m.nxi,fornkatifunt,dikxerut ignomtmam exfiemitu etus, Ephraim ni- 
mirum. Veftram fide Jefuitae, quid hoc ad Epifcoporum adueriarios? 
Aptentur,fi placet,verba hee Epifcopos periequetibus,& tota Turria- 
nifabulaeuanefcet : Stcutvaccaafiloperctijfa infaniuerunt qui Epifcopos 
vexat 8cc.&dtlexerunt tgnomtmamexfiemttueius:qui dilexerutrcuiusdi- 
lexeiut?hic aqua hxreat neceile cft,non dicamPfeudo Alexandri,cui 
nihil rale in mentem venit , fed Turriani parronis. Vidit fane Jefuita • 
ad impoftoris,cuius patrocinium fufcepit , fcopum non magis 70. in- 
tcrpretumquam Hieronymi verba dirigi poiTe j fed cum fcena? quam 

f 



4i Prolegomcna. 

exornauerat feruire vellet , necaliamclabendi viarri nancifci poilet, 

in textum 70. infcftus irruit , ac pro cwrif, ajltfJ, \>wjremituEphraim, 

ftemitum Chananaeorum fubftituit , totamque &locipropheticife- 

riem , &c interpretum mentem interuertit : dignum fanc Epiftolarum 

adulterinarum protectore facinus:at is non fuit opinor Alexander 

gloriofus Chrifti martyr, quem Turrianirabies inuaderet, quique te- 

ftimonia captiuaferuire fibi adviclonam cogeret, qu& fuis in vohtmmibm 

non dimicabant. 

a Oieq j.n. Tvrrian. a non conuenit quod ex Hieronymom Alexandri epifiola legi- 

b forteimpo tur ? Calumniam patiens Ephraim , opprejfonbus epifcoporum : at conuenit 

Itor c.ccluht ver c 70t ppreiIIt,J«fl«ir,Ephraim adueriarium iuum, &c. 

catiinmt^ pa- J r n ■ • j j .a 1 r ■ ■ C cc 

tiens idem ^* Efto, nonconueniat: quidadnos? Annon Jeiuiticaconreiiio 

▼aiexeac ca- Magdeburgeniium accufationem firmiorem reddit ? Videturtamen 

Itmmtam pa- b ex Hieronymiana interpretatione exfculpi poile qus ad Pfeudo- 

tiet»r:vtqai Alexandti mcntem explanandam eumque quodammodo excufan- 

i;~ 1 ,^;,,; r dum faciant. Cum enim nos doceat Hieronymus , enm dici poile ca- 

ipic vicifiim lummam quandampatiqmpewrwus (e traaitur: vidcnzm Epiicoporumin- 

caluniis im- fe&atores hac inparte calumniamfufiinere, quodpewribus traduntur\ videri 

petatur , & e tiam poteft erg<« illosiudicium nonferuari, quia coepit Ephrdim abirepoH 

videturautg f or( l<Mi,hoc eft quiaipfiputidis calummis pios infe&ari auii funt.Expe- 

in commen- cl:as forte, Le&or, ex ipla quam vexare conatur Turrianus, 7 o . inter- 

tarios Hiero- pretum veriione,commodiorem ienfum; at eam a Pieudo-Alexandri 

nymi m idif- f CO po longius abire compenes vbi animi aciem intenderis. Id fcil. 

S^f . probandumfiifceperatvaweoAoCr, eosquiepifcoposiniufteamoueremtun- - 
De htretick tt6,infamia perpetua twtari : quomodo probat? deijsdecretahabemusqui- 
mamfejlm bus eorum vocem obfiruamus. \lxc prima probatio , de tis Dominus loquitur 
tfifejm-.qnod p er prophetam calumniampatiens dcc. c[ua.{i dic&i pewribusfe tradet , forte 
fophifmatt- d.&moyubus, poftquam infamia notati & Eccleiia pulii fuerint. hxci. 
^DUUBUa P r °hacio : quid ii dicamus de tis Dominus loqmturper Prophctam; opprefiit 
JApe opprimat Ephraim, id eft epifcoporum infeftacor, aduerfanumfuum, \d eft epifco- 
hcclejtafti- yo$. t CDnciilcauitiudicium,qMa ccepit abirepofi vatta ? iic iubet Turrianus: at 
cos: fcd cum haxnectheilm propoiitamprobant, nccfpemvllam probationiso- 
oc ftcermt , Q. cmzm . non ennT1 docent Oporefforeseoifcoporum eadecaufa poenasluere 
ver* fidetfed qwa EpijCypis wftnitfuerunt, iedailerunx tpijcoposab aduerjarus uleo opprej- 
fordes jequd- jos , quia adutrfartj illiabire cceperunt pofi v^Wtfyhocveronihiladrhom- 
i-.irmaJ.iij,- b um . Ca:tera nihiio mciioia iiuu : expcriatur, cui tempusinar&e 

dLZ"o% noneft * 

A/teelu eius, T, vrr. c In Alexatidri epifi.i.kgitur ex Ofettcap.^iCces maris congrc- 

•videntur fibi gabuntuiy/«ffrf non quadrat,ficut verfio 7 o ./« qua dencient legitur,quod ad 
c.limmapa- tenuwres deuorantes accommodat Cyriilus,fecundumpropbetiam Abacuf^ai^, 
tii&infefra- y. 

duti-*4erit4- ^ ' ^^.^ vtrumque quadrat, quia vtrumque eodcm recidit , iiue 

iem. congrecabuntur fiue deficient iegamus ; nam qu^ de medio tolluntur, 

c lOCcq 4.5. congu gantur &c colliguntur, vt in pofterum non compareant : iic O- 

ieejocum interpretatuseft Hieronymus ipie ; refque per fe planaeft, 

annonenim quofcunque rete conclufos piices congregauit pifcator 

deri- 



Prolegomena. -4j 

deficiunt ? Annon fi nullum de captura excipias, omnes deficient? 
Docet igitur Propheta,c6gregandos in rete pifces ne fcil.mare dinini iu- 
duij vim effugtat. Non poteft autem meo iudicio Pfeudo-Alexandri 
fcopo aptariCyrilli intcrpretatio , quam Theodoretusquoque infi- 
nuare videtur , perreptiliacv vohtilia, potentes, per piCcesinopes defi- 
gnans ; quem enim fenfum facient haec conccptuum portenta ? De hit 
quifratrtbus laqueosponunt loqmtur Dominus dtces,ldeo,id eft propter infe- ' 
ftatione rxatrufn lugebit terra,&c.&pifces id eft tenuiores, deficientzma.- 
ioribus feu fiatres perfequentibus deuorati. Sperafti, Lecfcr,Pfeudo- 
Alcxandrum metum incuilurum infidiatoribus piomm$ob ruinam j, 
Propheta prajdidtamrat te Ipem omnem abiicere iubet Turrianus, 
alfcuerans prsedidtum ab Ofea tenuiorum excidium , eorumque om- 
nium qui calumniam & perfequentium iniurias pafli funt. 

T v rr. a In ead.epiftola leguntur luc verba,oopu\us tuus ficut qui con- a Ofec 4.4. 
tradicunt Sacerdoti j nonpoteft autem facile tntelligi quomodo ad minas & 
fupplicium hocpertineat. 

Bi. Non necefle eft ad minas pertinere-,poteftenim adeorum qui- 
bus cxitium minatur Dominus defcriptionem referrij retulit fane Hie- 
ronymus b , haec fcribens, quia infceleribusperfeuerant , & tmpudenti Deum b Hieron.in 
fronte contemnunt ifraelita, audtunt, Non necejfe eft vt ventatU ad tudicwm, vt hunc locum. 
in veftrUflagitiU arguamini, quia tanu eslU impudentU,vt nec conuicli quidem 
pudorem habeatis & verecundtam :fed contradtcatU mthi,quaftfi difctpulus 
magiftro ,facerdott plebecula contradicat ', qm non habet facerdottj dtgnitatem: 
jEf quia tales eftU,ideo hodte corruetis . &c. Demus tamen ad minas perti- 
ncre, annon miferaefteorum conditio , qui fimilesfum contradicenti- 
busfacerdoti,idek c Core& afleclisquos tandem terra viuentes abf br- c Num.16. 
buit? 31. 

Tvrr. Interpretatio vero 70. quam Alexanderfecutuseftrecleconuenit, 
& erit populus ficut facerdos cui contradicitur ; fignificat entm , inquit 
Cynl\us,priuandos ejfe facrificiU: Sacerdos emm, cui contradicitur, eft qui 
babebat altquod vitium aut morbum corporispropter qm arcebatur afacris. 

$i . Eadem fere eft Thcodoreti interpretatio , Sacerdotem cui con- 
tradtciturreprobatum, &qui dignitatefua excidit, intelligentis ; at eodem 
grauatum incommodo, quo allata a Turriano in ha?c vetba.ptfces marU 
deficient expofmo : minaeenim aProphetaintentataenon infidiatores 
fed infidiis petitos ferient j demonftremus id ad oculum; de hU, inquit 
Pleudo- A\cxa.ndct,quifratribus infidiaspr&parant loquiturDominus dicens, 
ldeo,quia infidias no(uctunt,lugebtt terra,&c.pifces,id eft quibus infidias 
patant deficient,vtnuUus neque iudicetur,neque arguatur , populus autem meus 
Jicut facerdoscuicontradicitur .-ideft fintpijabiedbificutfaccrdos qui di- 
gnitate fua excidit. 

TvRR. d Tefttmonio clarifiimo eft ,quodnuUoingenio eludi queat,quod qui j proepnV 
bas epiftolaspoft Hteronymi tempora reperit , & tnpublicum emifitpro interpre- lib.i .c. 1 9. 
tattone 70. qua Zephjrtnusvfus efi , tnterpretationem Hieronjmt pofuit , & 
fubftituit , Oui quidemftueficlas repertjfet,fiue tpfe tdem easfinxiffet, necejfe erat v 
vt interpretatwne jo.qui ante atatem Zephjnnifuerant vfus ejfet •, QuU hoc 

r z 



44 Prolegomena. 

dubitetritfi qttt omniprorfus iudicio & ratione careat ? 

31. Necefle erat impoftorcm,fi latere volebat , antiquifllmam ver- 
fionem fequi; fed eius frons dura fuit , guftus nullus, prudentia caeca: 
quid vero necefle erat pofi Hieronymt &tatem in publicum emittere quae,fi 
vlla titulis fides efle debet,<wi omnes Cbrifitanos, ad omnesEpifcopos, ad£- 
pifcoposplebefque Ortentis, AEgjpti,ltalu, Afrta,GaUiarum,HiJparitarum 
fcripta funt ? (juis hoc cum Turriano afleueret nifi qui omnisprorfm tudtcto 
&rattonecareat? 

Tvrrian. Vfumautem Zepbyrinumverfione antiqua probatttr exloco 

Efaut 51.7. citato fecundum verfionem 70. 

a Vide ad j^. Docuimus a fuoloco verbaquaeZephyriniefleTurrianus cre- 

marg. epifti. didit^aMartino I. inConcilioLateraner.fi A.D. 640, Odob.17, pro- 

Pleuc o- e- nunt j ata c ff e . n j c vero monendum videtur , Martinum verfionem 

Hieronymianam loco citato fccutum £ai(fe,Nolitc timere opprobrtum ho- 

b alias mt- mtnum,&blaJphemtaseorumne b timeatis, licet paulo ante ad feptua- 

tuatis. gmta mterpretum verlionem allufifle videatur \ dixerant enim illi um 

poGei&t otnJlojxov Mfya7ra>v , %, tJ <paxi\iojjiaajuT^ ^iiiia&t , Hierony- 

mus vero fic vertebat,Nc/ift timere opprobrtum bominum,&contemptu eo- 

rum ne vincamirit : Martinus autem , & ex eo Pfeudo-Zephyrinus , No» 

debemus mulittm timcre opprobrtum bomtnum neque eorum exprobrationibm 

vtnct. 
e pro epift. j y R R , c Addendum efi , quod iUefecit quifiudto & induftriafua tnterdum 
hb.j-oap.ii. p rotn i er p re t a t t one-7o.cumet vtfum e(i Hteronymiinterpretationemvtdocui- 
muspofuit, non nouum & inaudttumfuijfe, neque exemplo imttattonis carutjfe. 
A Videapud ty« Quandoquidem neminem ld fecifle quodjefuita fufpicatur 
Phot.cod.ui. iameuicimus,fruftra exempla quaerit quibus egregiefa&um tueatur. 
Hippolitnm T v R R . Imitatus eft interpretem eptftoU ad Hebr&os,tn qua teftimonta qus, 
& A f™ Tb 3 " ex vetertfcriptura ab Apoftolo Hcbraica qutdem (vtpar eftcredere,vt qui & He- 
nb 6 cu & braice&ad Hebraos [cnberet , cttatafimt , qui epijhlam ex Hebuo tn Gracum 
Hieroii. ca conucriit qmfquis ili,efueritfiue Ckmens Romanusfwe (vt altjputant &credt- 
ral. in Paulo bittus eft) U.cas , ex tnterpreratwm 70. qua-Smitt Apoftolt, &mnnes Ecclefia 
TerroUe pu vl: y nturmmiam efi. 

die.cflp.io. Diuerfi diuei :&s d<° eoiftols h"i>>s apc^o^e tV lin^na onVinaria 

epift. ad f o- fententias rouerunr d : alij non a Paulo (ed vel a Barnaba , vei a Luca, 
rimh. Clem. vel aClemente:plurimi(iique fide « digniflimi) a Paulo dicTratam cre- 
Alex. apud diderunt : nonnulli rurfus a Clemente , nonnulliaLuca f in Graecum 
i^OriawKJ f ermonem tranflatam fenferunt. Sed cum nemo fibi vifum Hebrai-r 
euna.lib.6.c cum exemplar teftetur , aut ftylum quo epiftola haec confciiptaeft 
2^ LuccE ftylo diflimillimum efle negaie , aut Paulum alibi aduerfus S 

f iidenv, St Hebraeos difputantem 70. verfionem fecutum dtftiteri audeaf, fint. 
1*^ d ^2l" autem non leuia nec paucaquae Graecum exemplar font-em nonri- 
Ifaufttmsjji uum e ^ e fuadeant jExemph caufa^Jnterpretationes vocabulorum 
Th^doret. Hebraicorum cap.7.1. Emphafisvocis vm g-anuf cap.n.verfui.Pa- 
inhanc epift ronomafiiEnonnullce,vt cap.^vg.g^^v^wa&tv.cap.ii.j^. i<®fi$f »<*»>** 
g Rom.10.8. ^ ft ',g., w & c# a b Apoftolo Hebraice fcriptam negamus. 
Cal 4 18 Tyrr. Confident qui att Apofiolum nrfionem y.Q.fecutum > qnemad- 

modum 



Prolegomena. 4j 

xdmodutn hocvcrifimilefiat,vtcum VaulusadHebr&osfcriberet Hebrdice, teftt- 
moniafcriptura Veteris citaret , qu& Hebrdpofteain libris fuis quoslegebant 
non repertrent , qui erant ahoqui hteris Hcbraicis tta addicti, vt ijs quijo. in- 
terpretibusvtebantur femper obiicerent (vt Hieronymus teftatur) quod Btblia 
haberent corrupta ; riderentque(vt Origenes in epift.ad Africanum ait) quod ea 
qus, apudHebr&osfcripta erant Chriftiam ignorarent. 

$*. Ccrte qui Apoftolum ad Hebraeos HebraVce fcripfifie ftatuc- 
runt , feptuagintaviralis editionis vfum nonApoftolo fedinterpreti 
imputare debuerunr,verum cum eorum fententia firmo fiindamento 
careat,nihil nos cogit eandem propugnare; iure merito Hebrazi Chri- 
ftianos feptuagintainterpretumeditionem Hebraicae veritati praefe- 
rentes exagitauerunr,atPaulum,quinihilefta 7o.mutuatus quod (fi 
fubftantiam fpe&es) lb Hebraeo abfit , exagkare nullo iure poruerunt. 

Tvrrian. Demque quomagisfubftttutiotllainterpretationis Hierony- 
mi inpluribus locispro interpretahone 7 o . credibilisfit,memini ego non itapri- 
dem audirecum effet Cyprianus Rom<timprimendus,fuijfequiiudtcarenttunc 
in teftimoniis Vettrisfmptur& , qu&funt omnia apud Cyprianum ex interpreta- 
tione yo.pro tnterpretahone 7 o. interpretationem Hieronymi fubftttui de- 
bere. 

3*. Docuimus nullam fubftitutionem in epiftolis locum habuiflq 
interim meminerit Le6tor , quibusartibusfcioii inter Papalesparafi- 
tos in fcripta veterum graflati fuerint : huic enim hominum generi &c 
poetis quidltbet audendtfemper futt&quapoteftas. 

T v r r . Intelltgere mihi videor dtuino conftliofaclum effe , vtille, quifquis 
fuit,in locum yo.in tefttmoniis fcrtptura Veteris interpretationem Hieronymi 
tam vulgatam inplertfque locisfubftttuerit. 

fy. InteUigeremimvtdeor , diuinoplaneconfiliofaflumvtncbulofeGao 
mdicio proderet , nec artificiofe dedecus fummum celare pofleriaepe 
id quidem conatus eft,vbi enim Pfalmi citandi fuerunt, recurrit faepe 
ad Hieronymiinterpretationem ex Hcbraso, fed fruftra fuere conatus 
eius omnes,Deo opt.maximo immanefacinus auerfante. 

Tv rr. Dixijfent Magdeburgenfes (fivbique verfio 7 o .feruatafutjfet)fi- 
ttas cpiftolas a quopiam qui calhde (vtjpectemprobabilitatis tmitaretur ex tn- 
terpretatiotic 7 o .tcftimoma veterumfcrtpturarumfumpfijfet. 

fy. Dixiflent jatnuncdicendunlarudeimpoftoic rotamfabulam 
pera&am: quem, neprobabilttatisjpeciem imitaretur,dcl\ituh eruditio. 

T v r r . Nunc . cum vftisfuerit vcrfwie Hieronymi ( quod confilw huic pa- 
lam rcpugnabat)quis iilutn tamftultum &communis fenfus expertemfuiffepu- 
tet, vtdeinduftriafidemftbi derogare veUet?tamamemerat,vtvnaatqueea^ 
dcm opera idem ipfe qued tmhebaturfimtd eusrterct? 

j$i. Nemo putauerit illum fibi de induftria fidcm derogare voluif- 
fe j derogauit tamen,quiay?«/ri«, amens, expers communis fenfus fuit. 

T vrr. Confifits nohfiima veritati nihil hutc incommodt,aut fcrupult , vel 
dubttationis de. aucloritate epiftoiarumpofterisimuit-.fcicbat enim nemtnem 
ignoraturumejfe, nonpotuijfepontificesiUos verfioneHteronymi vti. 

^. De fuifeculi ruditate fccurus crediditxieminemfuturum qui 

f 5 



4<S Prolegomen a. 

(Deo ferrei feculi rubiginem detergente) infanaitw£«u>»«*7ttdepre- 
liendere pofTet:abfurdus vero Turnanus qui notifitmamverttatemdS- 
ferere audeat fcriptis quae veteribus pene omnibus ignotafuiffe cogi- 
turconfiteri. 

Tvrrian. Illi qui Hieronymiverfionem fubflttuit , boctantumpropofi- 
tumfutt, ea interpretJtione vti.qm tam erat Latinis (vt nunc efl)famtltartor. 

fy. Quancioquideni fubftituta non fuit Hieronymi verfio ,fubfti- 
tuemi boc vel illud propofiwmfutjfe dici non poteft : atei qui cpiftolas 
eftinxit, hocvnum propofitum fuit , impeiiros quacunque viapoflet 
a vcritate abducere. 

Tvrr. Quodfimulatum efl tenuietiamfufpicionearguitur-.omni ergofiu- 
diocamffet ne cxijumattonem antiquitatis quam illis eptjlolis appoflrre volebat 
tolleret. 

Rt. Cauifle debuerat,fednon potuiflc docuimus. 

jdentitasjlyli quo epifioU omnes confcript&ftnt, eas adul- 
terinas effe conuincit. 

C a p. X. 

i- 

a pro epift . >"Tp V R R i a n . a Stylus (etfi non femper) certus index ,pr&feritm in quibuf- 
lib.i.cap.i. & damaucloribus,verioperisejfefolet,quoaddtfcernendosvcrosltbrosafalfis 

cx eoHartus. j> ^ confueuimus*vt a qutbufdam tn TertuUtano,Cypriano,Ambrofio,Hiero- 
co at. cap. . mQ ^ Au ^uftno,&a{mfatl:um:efienmaitquandofiylusautloris fuiitapro- 
prius, vtfacile ex eo& qutdem medtocritudicio opus etus dtgnofcipofiit >vt in 
TertuUtano > Apuleto,Pltnto maiore,TranqutUo &c. 

Sji. Hxc omnia concedo lubens:non enim noftraefed Jefuitica: 
caufae iugulum petunt. 

T v r r . Quta ab iispontificibus,quorum Magdeburgenfes eptfiolas negant, 
nibtlpr&ter eas tpfas epifiolas fcrtptum babemus, reltcla dtfitmtlttudinefiylt, qu<& 
obbanc caufam obtici nonpotutt, adfimilttudtnemflylt argumentt &matert& 
ridtculefe tranftulerunt. 

#.. Etfi mhii aliud fcriptum haberemus , argumcnti Magdebur- 
genfium vim non efFugcret Jefiiita; cum enim ouum ouo fimilius non 
fit, quam epiftola; decretales inter fe funt : fiue materiam,fiue formam 
fpeCtes , merito fe ridendum propinaret quifquis perfuaden fibipate- 
retur, fieri poffc vt 40. vel 45. viri diuerfis temporibus, eodem quafi 
orelocuti, eofdemorationis namos amauerint,eofdemdi£tionis cha- 
ra&eres feruauerint,eandem exercendi ftyli materiam fumpferint,ea- 
dem fingendi audacia laborauerint Scc. Quis credat fatales fuifle vr- 
bicis Epifcopis quofdam quos femper incurfarent fcopulos, nccvl- 
lum eorurn qui epiftolas di<5tafie feruntur , ab antecefforum lapfu im- 
munem fuifte ? Sedneexfolaftyli fimilitudine aduerfus Pfeudo-lfi- 
dorinaenias argumentorum nobis copiam fiippetere quifpiam putet, 
difcat nos in promptu habere ftyli diflimilitudinem quam fuo ordine 
obiiciamusjSuperfuntenimpluraveterumpontificugenuinafcripta, 

ex quo- 



Prolegomcna. 49 

ex quoru ftylo euincerc liceat , quaecunq; nos falfitatis arguimus adul- a Vide inrer 
terinaeiIe-,cxuatncpeComelijbin^ad a Cyprianuepiftol^,Julij bin^ b epift. Cypria- 
ad Orientales & Alexadnnos c , Liberij n.Damafi d fex, Anaftalij vnica ad , m v 6 \ & * 8 ' . 
Joanem Hierofolymitanii; Sixti Ill.binae, Leonis plurimaejoannis fe- 2 .Athanafii 
cundi duae,Pelagij I. quindecim,Pelagij fecudi^.Gregonj volumina c VideHila- 
plura &c.qua: longeahtercatulos,ahterfuesolereCms fuperq; nosdoceat. "j fragm vi- 

Tvrrian. e Magdeburgenfes fragmentum epiftoU Cornely ad Eabtum " m ^^i 
Antiocbenum nacxi apudEufebtu?nhb.6.cap.^.inepteverfionemeGr£CoEu- c ^ at llb 
febij cum decretahbm Cornelu' Lattne fcriptis epiftolis comparauerunt. cap.n. 

Ri. Ineptam comparationem inftituiilent, fi verbaPfeudo-Cor- d Videinter 
nelij cum Rufliniaiit Chriftorphorfoni , qui Eufebium im -rpretati °P era Hiero- 
funt,veibis contuliffent ; fed conceptuum cum conceptibus collatio- -t i . j . t 
ne facH , recte monuerant, veram Cornelij epiftolamnihilmartyre Hb.z op. 22. 
Chrifti indignum , Pfeudo-Cornelij farraginesnihilhomine,cuifa- & lib.j.c.10. 
numfinciputfit,dignumfpirare. & Tomos 

T v r r. f Plura arguunt primam Clementis epift. & Conftitutionum libros Conu *- 
emfdemauclomeffe. * hb^.capag.' 

r>. Idforte verumeftdeepiftolaquam Graecam vidit Turrianus, f proepift. 
non de lacinia a Pfeudo-Ifidoro afTiira.Vt tamen id certum eflede- lib.i.cap.i. 
mus , non ideo Turrianus obtinebit vel epiftolam vel conftitutiones 
iegitimos B.Clementis fcetus eflqvttumque enimnegamus. 

Tvrr. Epiphanius hsr. ^o.exhbri «&tofa>y cum Clementis collattone, 
coUegit hbrum tllum ab h&reticis deprauatumfuiffe ; atfimilem coUatwnem epi- 
ftolarum decretalium cum aliis Rom. pontificum fcriptis facerebodienon pof- 
funt Magdeburgenfes. 

fy. Collationem illamfieripofle docuimusjnegamus vero Epi- / 
phanium decretales,quarumpatrocinium fufcepit Turrianus,cum li- 
bro ^oiay contulifle; cum fint^oo.annis poft eius dormitionem 
efliclse. — 

Tvrr. Reliquas aliorum ponttficum eptfiolas Magdeburgenfes negant, 
quia exfimiluudine cbaracleris fuorum auftorum effe quorum feruntur pro- 
bare nonpoffumus,quia[vt ante dixi) ahaeorumfcnpta non habemus. 

^i. Non ideo neganr , fed quia itylus bai baricus , & diclionis cha- 
racter per omnia fimilis, vnumeundemquefuiiie omnium epiftola- 
rumartificemquodammodoclamaie videturj poflent tamcnnoftri 
eiufmodi merciummangonesexpauculiscjuaehodiemanibusterun- 
tur veteru monumentis reuincere,&: plane 'foszpi&iv, vtantediximus. 

T v r r . St acetfijh ex jhmhtudtnc & argumentt reitcere bas epiftolas , U- 
cebitetiam Apoftohcas Petnjacobi , Paitli reijcerepropterfimihtudimmfimpli- 
cis characleris ac fimihtudinem interdum dogmaticam &par<nneticam. 

E/. In pauculis lineismulta peccauit Turrianus. 1. Nonnrqua- 
cunque finnhtudinefijh & argumenti,vt ipfe fingkyreucwr.turepiftoU/ed 
exeoquod vbique eandem cramben iifdem fere verbis recoquunt, 
vteademmanu exararas, eodem ore dictatasvideantur. 2. Ccnfe- 
quentia nulla cft , cum alia fcriptorum Apoftolicorum , aliahumano- 
rum quoruncu nque latio cfle dcbcat; facenim Apoftolosidem argu- 



4 8 



Proleg 



omena. 



mcntum eadem methodo , eodem ftylo tra&afle , quid mirum in vi- 

ris quos eodem feculo vixifle,quibufque Spidtum fanctum non folos 

conceptus , fed fingula vcrba inlpirafle conftat ? An idem dici poteft 

de Romanis praefulibus, qui diuerfiilimis temporibus, fuo marte, 

prout (e obuhm tulit occ.ifio, fcripfilTe iinguntur ? An verifimile eft 

eos (quo tempore plebs ipfa Rom«e pure locutaeft) barbariem affe- 

6ta(le , acfibi peculiares phrafes illas efle voluiffe qua; paflim 8.& 9. 

feculo obdnuerunr? At quanquam in toto faiprorum Apoftolicorum 

coipoie fanctiilima fimplicitas , fummaque dogmatum & paraene- 

feon conformicas clucet , non tamen vbique eadem fermonis facies 

occurric; ftngulorummanummentemque fapienciflimo xonfilioica 

direxic Spiritus San&us , vtfingulipropiium (cribendimorem ferua- 

rent, &c in eiufdem audtoris monumentis quaedam nonnunquam fer- 

a Vide Hie- monis diuerfius apparerer: hinc enim factum vt *fecunda Petri epifto- 

ronym.ciue.ft. \z.apienfque eius ejfe negaretur propter flyh cumpriore dijfonantiam : &c epift. 

1 1 . ad Hedib. a( j pjebraeos a c&teris Paulinis propter eandem (iylt fermonifque diffonantiam 

EufeMib" rf*/cr^4rei?«fer*f«r:&nonnullideJacobi, Judae, Joannis z.&5.epifto- 

yc.^8c 15. lis & Apocalypfi dubicarenc. 

b Vide etiam Tvrrjan. b Addere potuerunt Magdeburgenfes , quodf&pe eafdemfen- 
Bmi) notas. tentias prtorum Pontificum Apoflolicorum &eifdemfereverbispoflerioresPon- 
tificesin eptflolis vfurparunt\fedfidem & aucloritatemid auget & confirmat. 

yts Addenc quicquidinmencem veneric epiftolarum patroni : at 
nunquam perfuadebunt jWew & auclorttatem earum augere & confirma- 
rtfpoile, quod flngunt^o. vel 40. virosiifdem centonibus diuerfi- 
mode farciendis intentos , iifdem fordibus delectacos , eafdem mate- 
riasvnaeademquemerhodocradtare, auteofdem conceptus iifdem 
plane phrafibus iifque fpurciillmis exprimere aufos fuifle. Si qua igi- 
tur in epiftohs inter fe collacis, ftyli fcrmonifque vel diuerficas, vel in- 
aequalicas apparec ( apparec autem non raro) eadem in fingulis per fe 
fumptis obleruari poteft ; eaque non aliunde orta quam ex lacinia- 
rummale confarcinatarumdiflimilitudine ,& inconcinnadifpofirio- 
ne, quce fepe tam confpicua eft , vt ex profefTo Horatianum pictorcm 
imitatus , Humano captti ceruicem eqmnam iungere, variafqueinducereplu- 
w<«voluifIe videaturirnpoftor ; alioquiquicquidepropriapenuhau- 
fit, id vbique iifdem maculis fcedauit , iifdem coloribus diftinxit , eo- 
dem orationis habitu induit. 



Sturcifftmiin Epiftolisfermonisfordesnonpatiuntur eas 
aprifcis vrbis Epifcopis fcriptas effe. 

C a p. XI. 

POftquam ex ftyli omnimoda fimilitudine feu verius identitate 
epiftolas non aveteribus EcclefiaeRomana: Epifeopis , fedare- 
centiore aliquo fcriptas fuifle docuimus , de barbari fcriptoris quem 
velperfebrem fomniare , vel arreptum morbo pbrenettco Htppocratis vmcuiis 

alligan- 



Prolegomena. 49 

aUigandtunputes , mquinatilfima oiationepaucaaduriencUfunt. Mo- 

nuerant * Magdchm genfes genus iUudfermonis ab eoquo vfifunt fccimdi a Ccntur. x. 

-XChriilo n<\tofccultfcrtptores <fif<%$7itt<rw difiare. QuidhicTurrianus? ca p-7- 

Owjffo (inquir) b cjuod ifit boni lingua Laitm auclores ekgantifitme &pu- |', P ro er,Iir * 
rifiimefcripfiffedicun? Plinum,Suetomum,Sohmum,Tacitum,luflinum &reli- Bimus in no- 
quos eorumfiwiles : in quofatisfe iingus, Latim ignaros ofiendunt & rtfum I- tis. 
talis mouere poffunt , quiinoculis ferunt elegantiam Plauti , Terentij, Varronis, 
Ctceronis , Cafaris, Lucretij, VirgUij, &fiqmalijeiufmodi. At certe nihil eft 
cjuod rideant Itali praerer faftuoli Jefuka» vel pudendam xCxt-iiai , vel 
poitentoiam mentiendi libidinem.Non enim Magdeburgenies dixe- 
runt Plinium , Suctonium , 6Yc. eorum omniumqui inter Latinos vel 
ante vel poft C hrifti natalem claruerunt , puriflime fcripiifle: ied inter 
fcculi feeundi fcriptores puriflimos atque elegantiflimosefle: quod 
ncmoopinor negauerit. Magdeburgeniium verba funt,Etfieotempo- 
re (id eft ab anno Chrifti 100. ad zoo.) Laitna hngua non adeo omm fuo 
cultu, & munditieperfecla erat , atque Iulij C&faris & Augufit tempore ; tamen 
nondum tam infulfe, mepte & barbare quenquam locutum effe tefiesfunt multi 
eiusfecith dotttfiimi viri , quipurifime & ekganiiftme locuti funt, vt Plintns c Pfeudo-E- 
ckc. Annon(atis(evelofcitantemvelmendacemoftenditJcfuita,qui Yv>c I ■" 
ea Magdeburgeniibus obiicere veritus non eft , quaeiplineperfom- g. QJ . -^ 
nium quidem cogitauerant? Pfeudo-Cal- 

Tvrr. Concedamuseisnoncarerefoloectfmisepifiolas. lift.epift.i. 

•fy. Quaii vero niii concefleritjefuita, laboraturus iitprobatio- Pteudo-Eu- 
num penuria quifquis euincere volet vbique ea folcecifmis barbari- c pfljdo 
mifque fcatere , cum paflim liceat eiufmodi flofculos decerpere , Epi- Callift.ep.z. 
fcopifunt c obediendt non detrahendi, Junt portandi & amandt , d nocerealt- f Pfeudo- 
quem, e loqut, Uueri, gperfequi pafliue ; h malisahcuiusparttcepseffici, ! con- Sixt.I.epift.i. 
tineniia Uterarum , k paternas difciplinas iniurtare , '■ cbantatiue, m potefiatt- j> cudo-A- 
tte, n rigorofusfe cauere, & iexcenta alia. tn£t,i. 

Tvrr. Annonerat confihumvprudensfermoneimperitivulgivtiinrebus h Ideepift.3. 
adfalutem ommumperitnenitbus , vt etiam ab idwtis tntelligtpoffent ? * Pfeudo- 

r>. Aliud vero e{kfiylumdemtttere,& ad captum tenmorum accommoda- Marcellm. c- 

tispbrafibus vti , aliud cum vulgo mepte & fenttre & loqui : illud facere fo- ^ fbid. 

lenr pij quiqucdocl:ores,magnacum laude prudentiae & charitatis 1 Pfeudo- 

Chnftianejhoc vnum facere potuit epiftolarum fuppoiitor,cuius fcri- Stepli epift.r. 

pta omnia fordent,funtque,vt Catullinis veibisvtar, cacatacbarta:fcd ff 1 , Pfeu ^°- 

ii eorum coniilium probant Jefuit£,qui de rebus adfalutem omniumper- ^ - 

tinentibus verba facientes eas quae ab idiotisintelligi poflint phraies n Pfeudo- 

feligunt , cur iniquum iacra peregrina lingua tradendi morem ie- Eufeb.epift.i. 

quuntur, quoidiotisbarbaraDominiinScripturisloquentisvoxfit, ° ,., u , °f 
: /v _y*. »• ■ v tc ■ Euteb.ibid. 

ipIaque^iimphcium»;max(y7n»-eikcogitur? diuinum 

Tvrr. Zephj/rinus r locutusefivtvulgustunc loquebatur , probent Mag- cofilium vo- 
deburgenfes nonfic Ulis temportbus vulgo loqui folitos. cat Binius. 

y.. Quaii vero necefle iit probare veteres vrbis Epifcopos cum *I l - Cor - l ^ 
fsece plebis,agafonibus, coquis &c. loqui folitos non fuiile -,aut eos in "'4' ep j,ft 
•ftercoribus,ceufcarabeos,perpetuovolutatos fuifleipfeprobauerit, iib.i.c.17. 



jo Prolegomena. 

Tvrrian. An exiflimant Magdeburgenfesvocem modernus, qua Ze- 
pbjrmus vfus eflfa modo diUam, tunc nouamfutjfes' 

t$l. Nobis necefle no eft quod in vulgi vfu fuit , ab eo quod inuiitatu. 
fuit feccrnere-, fortevulgo recepta,forte nullinotafuit vox modernus; 
quam quia Romanis Epiicopis dignam aflerunt aduerfarij , probare 
debent idoneo aliquo exemplo antiquis cognitam fuifTe : interim no- 
tabunt Turrianumde veritate eorum de quibus ad rauim vfque di- 
fputat, adeo fecuri animiefle, vt quae de Pfeudo-llrbano notauerant 
Magdeburgenfes ad Pfeudo-Zephyrinum , in cuius epiftolis vox mo~ 
dernus non occurrit,temere tranflulerit. 
n , T v r r Zepbyrtnus volutt imitari Paulum qui fe * fermone non fcien- 

a l.L.Ol.II.6. . r rr r i ■ J • 

b Suidas. v*fuijfefmbtt lmpentum. 

c Thecdo- fy. Paulus telStuTbuj vocat , nonabfolute fedix^^oyu) : eftautemi- 
ret. m i. Cor. Sttiivif , b 7!bAit»c , c opoy tyjQ 'tJi®- - } et (/ ca.?nf, dyod^jfxAT^c, : quo ienfa 
\ 4 \ ,, , C hry foftomus d ailerit Paulum sat »ox*(jfyucv tLu, •ffi^aZnv Myuv -np- 
lib.4.cap.6\ SfeidJf* eL^iyi/jSjuot -ni nfejtpjfiv <r$J tfctabtv n<t.K)\a-m7}j.ov :$C HicronyniUS 
e quadt. n. fcribit eundem Tito e interprete vti coadtnm, diuinorum fenfuum maiefla- 
ad Hedib. tem digno non potutjfe Gr-dct eloquij explicare fermone ; { puro nonpotuijfe quod 
„ jTI^ r ' fintiebat transferre fermone quemz^mentn vernaculahngua babebat difertif- 
„ A *f ac i fimum Cilicum idwtifmos, eloqutum tncis impltcatum fmiphcia £ verki bomi- 
rv.mmach. nisquafi rufttcam adhibere folitum fuifte:ca de caufa Apoftolusipfe 
pro lib. ad- quam iibi tribuit /</>«■!■«<«■ rishzy>\> opponere videtur h tmvs^o^m ra ao'- 
ueri. iouin. y>v^7Tti,b(i7f axSfwmmt cvtyicu, Aojpk, ] md&vctioyict, k <nua. > o^u,qua iim- 
h^i Corzi 4 phcioribus iniidiabantur impoftores<?p£io;OTtw,at cmipvxigramma- 
i Colofl'. 1.4. tiu imperuia , vitiofa elocutwne vfus m grammaiiu vitia incurrit , &cfolcecif- 
k i.Cor.1.17. mosfcctt,6c Rbetortci nitore fermonis verbdrumque compofitione, &ebquij ve- 
I cmxib o. uuflate caru it , non tamen ignoraiiit Itteras feculares ; quas etfi nonfauit ad 
n lib ' pcrfe&um, alwua faltem exparte contigu : ampiius di Cdm^quifolcecifmos in 
pift. ad Eph. verbisfecit , &bjperbatonredderenonpotiiitfmteniiAmqueconcludtre,auda- 
ab initio , & Herfibi venduau/tfaptentiam;le quidem hoyu , nequaquam vcro yvatrn l- 
hb.i. in epiil. Jiutujo pro£eflus: an ldem de epiftolirum fuppoiicorc dicere quii- 
a (ja .cap 4. ^ uam a^dc.i.t? de cuiusfaii.iginibus (fi {erael emendicata:aliquot ien- 
piit 1x6. ter.ri.c cxcif)i.mcur veris aiiftoribusieftituendx) iurc pronunciare ii- 

ccbit, vij(V»w>/2.',quique HiLirij Luciferiani elogro *iigmiljmus femper 
iudicabirnr i! imperitus fermone &fcienha,wz Eccleiia;praepofito 1» A»'^« 
7ria>.>€ti<fy ij iiw jujj tvkLjj ryu ovo/mitwv dnr.Luj tivo. Kj atptxri ieligere nun- 
quam indignum f-uitific Dod:oiemfaentia tmperitum efle iy kk ^7« (ja- 
£«t&uj ws^ ■$$$ ctrynStiot foyua-ruv , indignum femper facinus vifiam 
eft : quaie non poilunt Apoftolico iJic.>reictf cxcmplo fe tueri qui plane 
ck rcium ck verborum cognitione deftituuntur \ non emm ita icrmo- 
ne iniperitus fiiit vtaduerfanosfapientiiefermone reuincere non polF- 
o Rom.iy. iet,qui nibil non fccit *k -vsraKoLuu i$yrSv> i^ *6ya<&i r yu, quique (vt 
l8 - Chryfoftomi verbis vtar) P Judaeos Hclleniftas xj 1 xjjciW cvika tJ ac> «, 

f, ij «f TocnJnv iwtxxs «Atujev «V >y «« ipwv wu&%#Ju£LwaJ\ p> tp^vmf tLuj 

"' SHaJir. 

Tvrr. & Bin. Sipropter fohxcifmos aut barbarifmos &c. eptflokPonti- 

ficum 



Prolegomena. ji 

ficttm negarivel reiici deberent,omnes S. Pauli epiftoU, omnts Veterk acNoui 
Teftamenti fcriptores facrt & Canonici reiictendtforent. S.Paulus i. Cor.i. de 
feipfo ait, Et fermo meus , 8c prasdicatio mea non in perfuafibilibus hu- 
nianx iapientiae verbis , fed in oftenfione Spiricus & virtutis eonfiftit. 
r> . Plemus £quo laudat v&nales qut vult extrudere merces: vbi docuci int 
decretalium propola*, ipiis inefle quam fcripds fuis & praedicationi 
tribuit Paulus ybivfifyr mnCactTot iy \Suua(j^(h>s , tum demum confe- 
quentiam admittemus: tii facianc , cur pergant non modo diffimilia, 
ied plane pugnantta fecum jronttbus aduerfts componere? Vere olim de Pau- 
linis icriptis Ongenes • aduedus Cclfiim , <Gtt£"nv G.<t>l*Mt<nv 7« 70^7« a aduerf.Cel- 

(l.Cor.l.6.W*{ 'fh-<&h<H,KA i*a.TtviQ.f t$ fcvKBUM.TI ixjttf cv ouurvjf M^iUc, iumlib.3. 
tLfx^onpa. a ti£o\ jyy 071 vi'oii¥.m Tts\j WmjKy hoytf x^ 077 tr&fyL&tfjvu <yi>n$ic xf- 
..fdi h »*/d*««. itjxyup 8hA u taiJTov t£ /jQ t* <B&oiyetv tt»zyvtt<r<\ , tt> lTc^ov $ 
&oU)ueltt^r<vv*v<riscLViPtZ?t eW^&>77x.H*'e^e* (ttyaha <zfcjvo\iVTOf. » (jlm dctu ud- 

Qc, &im Ka^.yiw.g-Q- <p<w«ra> jat contrarium plane de epiftolis ftatuen- 
dum videtur; quas nemo a ie attento animo le&as profiteri aufit,quin 
eafdem ftukas efte fatuafque(nc quid grauius dicam) confiteri necefle 
habeat. 

ImtM. Infcnpmrafacra innumerasphrafes & locutiones inueneris regulU 
grammattcacontrartas. 

fy. De Vetens Teftamenti HebraVco codice id plane falfumeft, 
in Grasco Noui Teftamenti nonnullae occurruntphrafes, quat Graeca- 
nicam Sy ntaxim admittcre nullo modo pofliint , fed has omnes toti- 
dcm Hebraifmos efle conftat; vulgatam vtriufque Te ftamenti vcrfio- 
neminnumerislocis,partim interpretis(quitamcniualaudefraudan- 
dus non eft)partim exfcriptorum culpa, mendofam eife nemo diftite- 
tur; fed menda? illa? Ci cum epiftolarum faecibus conferantur , orna- 
menta propemodum videri poflint. 

Iidem. Ortgenes lib.6.&j.contra Celfum multa dijputat aduerfus phtlo- 
fophos qui to ouTihif Scrtptur&fantfaexprobrabant. 

r> . Recte Origenes Prophetas , Apoftolos , ipfumque Dominum 
Jefum attendifle monet cfoVwtfVa^A/ctf»' rd dxr&i fxivov ft&t^vtmf , 
d\harictvuL>afjSlfjv\f iTrttyaryc&vuf t&j mhhif y itof<titfo<rfa7nYTif)(j}J, ei(ay_dif- 
Tift Ka<?Q> rj} c^iwatfjjv dJoiha,£uo~lv,'£)n Tct ov Wf cfoKVcnu^ it) cAjTihici h\- 

^t<r/c,^roppH7a»f «pf^ee : at id dici non poteft de decretalium fcripto- 
re , in cuius fermonibus (excipio iemper alienas phrafes) quaerenda 
non fimplicitas fedbarbaricsincultiflima, nonphraiis abiedtior fed 
fcediflima illuuie fordens , non falutaris dodtrina ied lmpofturarum 
lentinaiplumque oyi/Mctf uxwejov. 

T vrr. Qut negant eptftolas ob negUclam phraftm , negent epiftolas B . Cy- 
priam,quta tn eis legunt , iubitatos , hbcllatos , quaeftionatos, adunatos. 
Imonegent Scnptores NouiTeftamenti , qttodtn eis folaecifmos &verba rudta 
legant,aut dicant nefctjfe loqut Sptntum qui eos docuit . 

fy. Bona verba Turriane:hoc forte tuis iimilibus non nobis diclra- 
ueritfpiritus blafphemias , caetera nos nunquam negabimus ; diximus 
cnimquidde NouiTeftamenti foleecifinis fentiendum iit:addimus 

g * 



jr Prolegomcna. 

vero humanitatem ipfam a le&oribus aequis exigerc , vtde Cypriani 
fcriptis Horatianum illud owmmticnt, nonegopaucis offendar<maculis: 
at epiftolarum difparplancrario,in illis enim quicquideftLatinisau- 
ribus dignum, adfcititium eft ; quicquid <rjyyptt(p%Jt fuo marte fcripfir, 
fcetet. 

Tvrr. Eademaudacia Lutberusepiftola?nlacobin\ram'mea.m vocauit. 

r>. Errauere fateor Lutherus , Magdeburgenfcs , aliique pauciffi- 

mi qui in Magiftri verba iurauerant ; at quis hodie errorem ex imperi- 

tia natum propugnat? nullumcerte nouL 

a i.Coi.ij. Tvrr. GrcgorMNyfienusmittud*TuncinCe&\msmbiicietm,afferti 

i8 - Taulum vti nomtmbmpro poteftate, etiam contra quamferat confuetudo. 

^i. Gregorij verba (iint: oT-h » ao^itt <m uiyxh* n«j'x« <®f« ? -n JokQy x*- 
pgn&vui kclt <j%Mvtav%tt p»Vta0i, ty rdittiu ^ tfferoiat tHputv<a&<raf(M><Z<rtt rai 
<fflovua.Tut ifxpaj nc, Kcf.r •Tiyoc aX> oi Tttoi cwotai VTUviid-cicL tuo Karapgjt- 
tnt $2 xifyuv ttc». Exempli caufa,vocis wvb»9af, qua vtitur Phil.2.7. 1. 
Cor.i.i7-& 9.15. vocis7np7np*vi£w 1.C01.15. Ji.wocis iuti&ptv, i.Theff. 
i.8.vocis*e^^-«*Rom.z. 8. vocum-usra7aj* & va*Tet7?ee&tt/ 1. Cor.15. 
27.28. addit vero a\\ Siouc, %uceiv tUtrtuo^aZh^roitTuuohoyiai-^J^Ai 
ii uv t&iKtnu Al^Mtf /2>sAt7*i •ntteiwoTttonu*. iy yaf qjM aAXet m\Xct rotC 
tcKpiColi 'J|t?!(.'(«oif cv pid-eiti dLV avfittf Koytt, <m aotscA« fjwSvXiuoYTUTr! ^n- 
tret^ cnxxjn^eiai^Kha k$ TtvdiJioreoTXOv tvrotoJt •#' \j%*oiai rrup turm «3C?0t- 
&fjSlpaiA*fiv'i7n<?f)i<potj$p\i <atfo\ tuu ow>r>Setcw. At aliud eft ab vfu com- 
muni aliquando deflectere docendi gratia , quod fecit Paulus diuino 
confilio; aliud inquinatilfimis vulgi phrafibusabutiadimpofturam 
faciendam,quodepiftolaiumefficl:oiproviriliconatuseft. 

Tvrr. & Binivs. Origenes Tom.^. tn Joannem folcecifmos Pauli ex- 
cufans ait,Qm voces diftinguit,& fignihcata,& res,non offenditur fb- 
lceciimis : &paulopoft,Non ignorabant Apoftoliin quibusimpingc- 
bant,& de quibus non curabant,&c. 

$i. Quandoquidem de hii foloecifmis fupraegimus, nihil hicad- 

derc necefle eft : monemus ramum allcgataOrigcnis ver,bainTomis 

per Ruffinumin Latinumfenrioneni tranflatis hodie non reperiri, 

fed in Philocaliaf cap, 4. neca Turriano fiuelirer verfa cflc; ficenim 

b Tnrnanus Origencs: Jiajpcvy Tttf hcwrd l> zovUjj >y cm/Muro/jfyia, >(gjj <wfa.yfJia.Tff. Ktf.3- 

. egi q6>v<*{. £ v y.etr<u rae-Hucv. ofjSptx \hv^$7m\<h rti r/jcpurtiv c oihotK ofJ.a&CC. cfrn'~ w. 

i<ruLt< &7iwa\£iiTt>t*ibinow>-oi TuyyarovTi'. r/jov <.i . &&0Ttr7rl\iCTi ,%*■■&& a.\SK»fyo- 

hutJTtii, tyam. tJ)u>Tan u) tl^ htytfi a\\ -ATviyvoso-e:. (Jmittitautem 1 urria- 

nus has voces, w*p' iavrqSjnad-' av x«7iu t« o-nuaj.vti/jfy/tt r^tl' <puv^v:dcindc 

male vertit i^ohkuTai curabant, pio verfati erant: fed hsc obiter. 

Bj n 1 v s . AEterna memoria digtyim ejje utdicatum efl, id quodS.Spiridion 
Trimituntis alias Inmituntis Cjpri Eptfcopus,mJigmsfacrdfidei confejfor,& \fa- 
crarum Scripturarumpropugnator,Tryphilium virum cloquenttfimum, afeper 
mtraculaadfidem Chrifit tam antetonuerfum , tn S.Nic&na Synodo peroran- 
tem & locavcrborum CbriftttoUegrabbaium tuum dicententi tolle le- 
6tum tuum humilem^cw/wwenta vt refert Sozjomenushb .i.cap.u.obtur- 
jptttit,quod verbU Cbrijit vti dedtgnautur &ebquentta efferretur. 

$£. Nec 



Prolegomena. jj 

$£. Nccnos cenfemus ferendos effe cos,qui auribus prutiunt,fum- 
mamque diuini eloquij fimplicitatem fibinaufeam parere teftantur. 
Athincnon fequitur dcbere quemquam decretalium nugas 8c #</W- 
tyiMt-m exofculari. Interim notetLedor Binium multiplex hocloco 
imperitiae iux fpccimen edere , i. Dum quae propofito nullo modo 
feruiunt congent. 2. Dum vibem cuiusEpifcopatumSpiridionad- 
miniftrauit,TrawJf««few , alias Inmituntem didfcam fuifle aflerit : Cui e- 
nim nota.Irwiitus ? nam apud Ptolem. Geograph.lib.5-c.13. Te*ft»3a?, 
Soctat.lib.i.cap.12. Te^Sec/c, Sozom.lib.i.cap.n. Te*/xvS«<. Hift.tri- 
part.lib.i.cap.io.Trewif/jw*. Metaphraft.adn.Decemb. Trimmtthus; 
nullibi, quod iciam , Irimitus memoratur. 3 . Dum Trypbihum vocat, 
quem Trtphylltum a & Sozomenus Hift. triparr. & Metaphraftes di- a Videetiaaa. 
&umvolunt. 4. Dum fingit Trtpbyhum illum tnSynodo Ntctnapero- Hieron. in 
rantem obiurgatum fuifle. Sozomenus enim diferte id fa6tum mo- catai ' 
net, quando contigit u rewji awuthd-eir 7VuZfa<r/.o7w<; -f Kv>s>f>v y & Hift. 
tripart. quo temporepro aliqua vrilttate in vnum Cyprios epifcopos conuemffe: 
inter quos fuit Tryphyllius Ledrenfis Ecclefiae Antiftes. 

Tvrrian. & Binivs. HmcS.Hieronymus, alioquin dtfertifiimus & 
elegantifitmus fcriptor &DoclorT.cclefi<t(vt tn literis adDamafum fcriptisfate- 
tur ^phrafes Scriptur&, quasregulis Grammattcorum repugnantes ejfe non tgno- 
rabat,retinerequammutaremalutt:hasmmtrum,.non nubent neque nu- 
bentur; magis pluris eftis vos: fru<5fcumplusafFerat, miniftrare non 
miniftrari, pceniteminfnon capitperire extra-Hierufalem &c. • 

Ri. Cum Hieronymus hos barbarifmos difIimulauerit,non lubens 
fed coa&ais, ne fcilicet b erumperent in voces qui ipfum falfartum ,facrile- b Epift.i zj> 
gum,zu fum altquid in vetenbus libris addere , mutare , corrtgere clamttabant, 
miror qua fronte fperaucrint aduerfarij fe verborum eius inuolucris 
decretalium turpitudinem te£fcuros.Proteftatur llle fe in Euangelifta- 
rumeuitione *f4 calamo temperauiffe , vt ijstantum qu&fenfumvtdebantur 
mutare corretiis, reltqua manerepateretur vtfuerant,ne iciLnmltum a leclwnis 
Latina confuetudtne dtfcreparent-y ceilit igitur confiietudini , confuetudi- 
nem non probauit : fac tamen illi non difplicuifle Latin# leclionis vi- 
tia,anproptcieaplacuifIc:nebuloqui veteres vrbis Epiicopos men- 
titus in fcriptaHieronymi ipiius aliorumque patrum inuolauit , con- 
tacKiquc omnia quasfurtificas manus fenlerunt fcedauit ? Cum Matt. 

20.28. Grasca veiba t$$)c*»»3-&/o*/ &c<ffyKo/nmt commodius reddeve 
non potuiflet vetus interpres,(cripfit mtmftrari & minifirare-.cum Matt. 

22.29. in Latinum iermonem transferre conatus eflet Giaecas voces 
ya.lj.viny tk mya/M(c\ 7a>,v ertit nubent tVnubentur: Marcii.i5.& A&.3.19. 
verbi ^&newfignificationem voce barbaraptfwmw/w/exprefiitvtpo- 
tuit.Luc.12.z4. qaia deerant verba quibus GraecafphiafcosmVw^TA- 
hov Jfe$if,e7i emphafim cxprimerer,in barbariiinum hunc incidit, quafr 
tomagisplurise{iis.'Luc.i$.$$. cum confudiftetGraecaverbac^'^«t&^& 
w.jVfce «&a/, vcrtit capit pto contingit:Ez Joan.15.2. quianulla phrafis oc- 
currebat quae Graecis verbis ^eWa xa/W refponderet ,phtsfruclum pro 
topiofioremfiu&um tranftulit ; an ideo exagitandus fuit ? Imo quiahaec 

g y 



j4 Prolcgomena. 

(vtut barbara)ienfum non mutant, ea non reiccuit Hieronymus;rios 
vero qua mente veteris Interpretis & imperitiam excufamus , & iirn- 
plicitatem miramur, & conatum amamus, cVpietatem laudamus, ca- 
dem Pfuido-Ifidori ww«p>Ja# & impietatem cum incredibilitemeri- 
tate & inicitiaconiun&am deteftamur. 

Iid em. Hinc B . Gregor, in epift, ad leandrum in commentarios libri lohfic 
ftjhtmfuumincultum&imleganum. Unde & lpiam (inquit )*nem\o- 
quendi,quam magifteriadiicipline, exterioris infinuant,ieruaredefpe- 
xi. Nam, iicut huius quoque epiltolae tenor enuntiat, non Metacifmi 
colliiionemefrugio, non barbarifmi conhifionemdeuito. Quia indi- 
gnum vehementer exiftimo , vt verba cceleftisoraculi reftringam fub 
regula.s Donatii nccenim ha:c ab vllis interpretibusinScripturaeSan- 
t\x au&oritate ieruata funt : Sicut igitur omnesfcnptores Veteris ac Noui 
fefiammti,omnefu-pojkrtorumfeculmimfcriptoresfacrivulgan 
fuerunt, ita Apofiohcivin eptfiolas finpha fermone barbartfmisacfolactfmts 
fcatentefcnpfermt,quasnon negaffefed exaltaffe oportutt. 

&.. Poterant etiam Grammaticuli vcriumin Magdeburgenfiura 
caput torquere aduerianj .Grammatiu legcs plerunque Ecclejiajpcrnit j x- 
que enim adpropofitum faciunt quaecunquecongeilereveterumte- 
ftimonia , cum nos epiftolis non verborum paupertatem,non ferrno- 
nis negle&i fimplicitatem, quam ncmini vnquam vitio vertimus, ob- 
iiciamus-, fed contaminatiilimas fordes, quaeque fimplicioribus &ru- 
fticano ftylo alTuefa&is ftomachum mouere pollint : prae huiufmodi 

Eortentis, Gregori) phrafes gemms funt, quas faepe cceno fuo obleuit 
alatro. 
Tvrr. Scimus quofdam autforesante mtUe eiiam & ampltus annos , & 
quodplus eft , mfiudiis humanitatis tritos, cum Latme &pure loquentes imita- 
ripotmffent , fermone tamenplebew , & incompto ac folcecifnm & barbanfmu 
interdum tnqmnato magvs delettatos, vt Cafiiodorum , Apollinarem Stdomum, 
Claudidnum Mamercum , Marcianum Capellam , Ennodmm Ttcmenfem, Ve- 
nantium Eortunatum,8cc. 

^. Scimus haec omnia Jefuita? caufam iugulare : fi enim auctorum 

illorum quos nominauit icripta,quanquam ieculo iam inquinaro nro- 

dierunt &nonnihil rubiginis contraxerunt,nitent,fulgent,excultavi- 

dentur ad Pfeudo-Ifidori nugas comparata ; quis ie adeo hebetem 

profiteatur , vt credat fpurcis lllis nugis contaminata fuifte primitiuae 

. , Ecclefias cunabula , pnicofque vrbis^Epifcopos illo ipfo tempore nu- 

^oliix ' giucndos & barbaros fuifle , quo ad coronam anhelabant Chriftiani 

b° Matth.xy. omnes , & viliffime. plebis Romanae feces purx Latinitatis odoread- 

2.8. Marc.ij. hucimbutaerant? 

16. Io. n. 18. Tvrr. Clemens in Recognitionibuspure locutus eft, tefte a Vhoiio in Con- 
5X53. & 19.9. a tt utiontbuscontra ycrbisvilioribus vfuseft, ibienim luc occurrunt, vxt<ft<l>M> 

c Ioan.x.i*. iicutinEuangelio b ^^«'e«oi' , c ?p«r>iA<oy,H«5S)«rt*. d 
d Matth.ztf. ^ # SiuegeniiinosiiuefpuriosRecognitionum&Conftitutior.um 
*j. 66Sc lS - UbioscredideritPhotius,perindeefti nec noftrarefertanvnius ciuf- 
lh demquc 



Prolegomena. $$ 

dsmque , an diuerforum au£tori*m fcetus fuerint : at veritatis intereft 

monere, i. ClementemnecRecognitiones fcripfifle quarum au&or 

hb.9. affingitPetroquas Bardefanes,Eufebiotefte, a (fc/*i*0 dilputauit a lib.tf. prx- 

circaA.D.i75.feu yj.aClcmentis martyrio:nec Conibtutiones,in P ai 'at 

quibus fabula b de Phoenice,& fcripta Sibyllina c abimpoftorc male- £. Coni " r 

feriato poft Veri obitum circa A.D.172. & 70. a paflione Clementis c y£' a j^ 

fuppofita, fidem inuenerunt. 2. AfFedtationem plebeijfermonisin ne m 

Conftitutionum libris non excufare fbrdes & deliramenta Pfeudo- 

Ifidori;quiavero vocabulaaliquot in epiftolis nominatim aMagde- 

burgenfibus improbata funt , quibus machinis eorum cenfuramele- 

uetTurrianus audire operaepretiumeft. 

T vr r . Epifcopus Epifcoporum diciturficut d Deus deorum , e Sancla San- d Pfal. i.j&t. 

ciorumj Rex Re?um,Cantkum Canttcorum ) & apud DtonyftumS Sacramen- f. ^ um -4.i9- 

* v» < ■■■■*» r Apcc. 19. 

tumSacramentorum^tiwrp -nhm. l6 r 7 

Ri. Permelicenfedquianonquomodo verbacomponantur, fed g Eccl. Hie~ 
quo iure iis vtatur epiftolarum efti&or quaerimus : meminerit Lc<5tor rapch. c. 3. ajb 
tituli huiusrem vni Chriftoab Apoftolis adiudicari Adt.}. 15. 6c 5.31. lmuo - 
Heb.II.17.IIL1.IV. 14.15. V.io. VLio.VILi^. VIII.1. IX. 11. 
Xin.n.2o.i.Pet.i.i5. &5 # 4. TitulumveroipfumabEcclefi$Africa- 
naepatribus damnanin Epifcopis fiii temporis,quos longiflime a gra- 
tiaApoftolica quae in Jacobo h enituit abfuiile nemo nefcit. Vide H ad quem 
Concil.Carthag.fub Cyprianoabinitio 3 &: ConciL3.Carthag.can.25. i cri bcs Pleu- 

Tvrr. Hacvocevfw eftTertulIian.de pudicttiacap.i. o-Ciemens 

$£. Uiiis eft ? Imo abufus in fcripto virulento ' aduerfus Ecclefiam j co p orHm vo- 
fcripto:annonpudetaduerfariosinSarcafinis,quibusiracudus Mon- ce nitur. 
tanifta adueriiis orthodoxos dimicansRome. vel Catthaginis Epifco- * Vlc ^ e Hie- 
pum pro veritate dimicantem fuggillauit,caufa; pradfidium quaerere? rcn ' in cata1, 

T v r r. Vox patriarcha efi m Scriptura ApofioUcis virU accommodata. 

fy. Hoc pernegamus :nec vllum exemplum dari poteft huius ac- 
commodationis. 

Tvr r. Efia Symdo Nicana vfurpata un.44. Arabico. 

^t. Arabicorum canonum ongo obfcunftima, auctoriras apud 
nos nulla eft j id vnum de iis certum eile videtur, eorum auctoies Ni- 
cacnos patres non f uiife. 

Tvrr. Male Magdcburgenfis reliqtterunt Epifcopi vocabulum aCice- k lib.7.epiir, 
rone k vfurpatum vt fuperimendcntis nomen afumerent. »d Attie. 

R^. Hui piaculum! quafi veronon licuerit Graecam dictionema 
Cicerone vfurpatam interpretari :aut interpretatione quam ipfr ! pa- * Hieron. c- 
tresdederuntvtiadvimGraEcaevocisexpdmendam , qua; nunc in vfu P~ 'rLi ■ 
noneft vt munus veiis Ecclefias Paftonbus a Chrifto demandatum pf a ] m :z6 ' 
iigairicet, fed viipihQTopu.riv crmv Potificiorum^TaoxcVft)»' poteftatem, Ifidoi.etym . 
contra natiuam figniflcationem , dciignet : ne quis tamen quofdam e bb. 7. cap.n. 
noftris a vocabulo confiieto ahftinuifie putet nouitatis ftudio , & an- Bec * a in Iob ■ 
tiqui vfus odio , cogiret illos ipfos quos Germaninonnulli^abdicato '^^trof. de 
c^uo&zmmocxo Eptfcopatm mu\o) fupermtendentes vocauere , inter An- dignit. facer- 
«los eptfcopos hodic appellari. dot.cap.6. 



$6 



Proleg 



omena. 



TvR.aiAN. CbriftusrettedicituraCkmenteepiftj. Vroph.zza,Marc.6. 
4 t .Luc.i f .iA t .& 13.35. d^ 14-19 -nenvocaturftmpltctter Prophet3,/£dverus 
Propheta.-rf enim verus Chriftus natura Cbrtftus eft\ftccum de Chrtfto fer- 
mo e)r,verus PoKf*/b:,verus Sacerdos,vems Magtfter, verusRex, verus Pro- 
pbeta : cjl natura Pontifex , natura facerdos &c qutaproprtum Propheta? eft 
cognofcere ventatem , &eam ahis interpretart , verttatis autem verus cognitor 
& interpres eft Cbnftus , idcirco peropportune Cbrtftum vocat verum Pro- 
phetam. 

fy. Hac de re nolim cum Turriano contenderejmiror magis quid 
Magdeburgenfibus, qui ignorarc non potuerunt Chrifto faspe Scri- 
a Ioan.6. 14. pturas a Prophetas titulumdare , in mentem venerit vt eo nomine 
A&.$.n.&7. pfeudo-CIementem cenfuravexarcnt:quemtamenvel hocnomine 
impofturasreumperagerepoterant quod qusede veroPropbeta habet, 
adverbum hauiit ex tnterpretationc Latina recognttionum a Ruftino 
confctipta,ad finem 4. feculi.Vide lib.2. difputattonem quam Caefa- 
reae Petrus cum Simone Mago habuiilefingitur;& lib.^.ab initio,C6- 
cionem eiufdem PetriadTripolitanos.Tandem (quaiire benegcfta) 
Epinicium carmcn canere exorfus Jefiiita , plenafunt inquit epiftoUfpt- 
ritus fapientia, & intellettus ,grauitasfentcntiarum , auttontas dtttorum, anti- 
quitas traditionum Apoftolicarum , & Ecdefiarum prifca confuetudo meiselu- 
cet : nos e contra plenas nugaram, quas& Scriptune auclroritas, & an- 
tiquae Eccleiiae hiftoria , &t prifca confuetudo cumulatiflime refellunt 
eile docemus : adeo vt quicquid in eis vdiapientiam vel grauitatem, 
vel antiquitatem , vel faltem Latinitatem redolerevidetur, aliunde 
ailumptum eileomni aileueratione aftirmari poflit:pluribusidqui- 
dem per iingulas epiftolas probauimus,fed nonnulla iuperfunt , meo 
iudicio,Latiniora quam vt PfeudoTiidori eiTe poflc v ideantur : quo- 
rum ha&enus fontes, iiue quia poft tot literariorum monumentorum 
ftrages cxaruerunt , iiuequia fiib Bibltothecarum pluteis etiamnum 
latent, inueftigare non potui: exemplicaufa in Pfeudo-Clementise- 
pift.z. ha?c verbahabemus , quae forte ex diueriis locis deprompta 
funt, Paftoralis eft ord/wtfinfatigabiiiter reuocare quicquid ad correttionem 
populorum cognouem pertinere , 8c noncum fuopenculo aliemjpeiper Co- 
lam negltgentiamfacere detrimentum , Cedquod ad generalis falutis jpettat 
compendiumfalubn necejfe eftproutdere trattatu: 8c paulo poft , Ecce oris no- 
ftn bucctna adaures homtnum perfonamus', nequefe deinceps excufabit non mo- 
nitum , qui quodfequi debeat tam verbis quam hteris edocetur. Et initio e- 
pi ft. 3 . Vrget nos multus amor vefter & reltgiofa inuitat dcuotio , quta debitores 
&c.In Pfeudo-Anacleti epift.i. Doceri omnes oportet , qui Domtni facerdo- 
ttofunguntur, vt & c&teros tnftruant &fibi proficiant. Et epift. 5 . Manifeftum 
eftDtabolum (quiftcut leo rugiens ctrcutt Scc.) cordibus plebtum fuadere ,vt 
dottores atque paftoresfuos detrattiombus accuf ent , vt plebtbus languefcenti- 
bus, vel maleagenttbus non tenenttbuspaftoribusjrena eorum lafctutant , atque 
in imaruant &c. In Pfcudo-Anteri epiftola , Qtu,precor, mator charttas, 
autquodejficactus pietatispatrocinium poteft a quoquam alicui tmpcndi, quam 
fiignorantis. tenebras & imperittA caliginem ab eo depellat :ac demum ver&fidei 

dottri- 



Prolegomena. jy 

doclxw&pabulo non adqu&ftum,nonadambitionem,fedaderuditiomm &&dr 
ficationem reficiatitanquamemmmuttlofitmanus, claudopes, oculusc&co, qui 
ignoranti&tenebrisobuoluto,fapienti& &fcienti&thefaurumreferat, & cando- 
rem lucis viafque Domini bemgniter apertt / Et paulo poft, Vnicuique pr&ui- 
dendum,vtcum dies extretnafimfque vtt&aduenerit, non tranfeat adperpetuam 
mortemfedadvitam&ternam.ln Pfeudo-Sixti 1 1. epift.i.ad finem , Anti- 
qui hoftis (cuiusinuidia mors tntroiuit tn mundum) funt femper ocult vigilesad 
animos honunum illaqueandos : multdfque fuaprauttate fecum inperdttionem 
trahere cupit , qutfuapte malttta aglorta lapfus eft in mtferiam &$c. In Pfeu- 
do-Marccllin.epift.i.ab miuo^Charitasnthilagttafperum^uhilfacltofum, 
nthilquod honori diuino repugnet , anim&]propri& noccat , aut proxtmt com- 
tnodo dcrcget : oblttafui non qu& fua funt fed qu& Det vdproximt qu&rens , ne- 
mim tnuidms , omntbus confulens, nonf&uiensfed compatiens , non raptens fed 
largtens, non murmuransfcd otnnta &quanitniter tolerans :fitn teperfecle habi- 
taret,temperaresanimum a tnalis ,f&uire defineres, DetEcclefiamacfancloseius 
perfequt ceffarcs,tyrannidi modum imponeres,furorem cohtberes,humanttatt in- 
mgilarcs, tnodefttam ampleclereris,& bonispotiortbusfruifatageres &c. Pof- 
fent pauca fimilia adiici,que. quia notitiam hucufque meam fiigerunt, 
fecundas fiue a me fiue ab aliiscuras laborefque exigere videntunquos 
quifquis exhauriendae decretalium fentinas impendere dignabitur, 
maximo (quod plurima exantlando pertulimus) nos faftidio fuble- 
uabit. 



C&talogus aufforum quorum teftimoniis ejrfententiis tur- 
fiterabuftueft ifidorws Hypobolimtus. 

C a p. XII. 
INDEX CONCILIORVM ET CANONVM. 

CAnones Apoftolorum dtcli. Scripti vidcntur circa A. D. 20 o. Sunt 
enimvelutappendixlibri o&aui Conftitutionum,quarumfen- 
tentiam de Phcenice circa A. D. 2.08. expreflifte videtur Tcttull.lib.de 
Refurrec"t.c.i}.8>c Dionyfius Alexandrinus verba citauit A.D. x6o.ue 
?ft>f»j-^7csrA/x»f Eufeb.teftclib.7.c. 7. Concilium Antiochcnum ca- 
nonem jj.ey^etjovi^f 9ixt7i'/>«i)r Kcwira. vocauit A.D.j4i.Omnes vero La- 
tine (fi Baronio credamus)reddidit Dionyf.Exiguus,circa A.D.5Z7. 

fEliberitanum coadum A.D.305. 

I Neocxcarienfe A.D.314. 

Arelatcnfe 1. eod.anno. 

Nicamum A.D.3Z5. 
Concilium AntiochenumA.D.341. 

Sardicenfe A.D.347. 

Laodicenum circa A.D.360. 

Conftantinopolitanumaecum.A.D.381. 

CoHftantinopolit.aliud in caufaEutychetiscongrega.» 

k 



J.8 



Prolegomena. 

tiimA.D.448. 

1. A.D.348. 
i. A.D.390. 

CarthagincnfeJ^;^; 

I5. A.D.401. 

[4* A.D.419. 
j Mileuitanum 1.A.D.402. 
I Africanum fub Theodoro Papa A.D.646. 
Collectio di&a Concilium Africanum compilata ante A.D.517. 
fChalcedonenfe cecum. congreg. A.D.451. 
Romanum fub Hilaro A.D.465. 
Sub Felice 1 1 1. A.D.487.& Gelafio A.D.494. 



SubSymmacho 



I.&III.A.D.499.&501. 
IV.A.D.502, 



Toletanum - 



Sub Martino A.D.649. 
Sub Gregorio 1 1. A.D.7 11. 
ConciliunvJ Agathenfe A.D.506. 

Aurelianenfe V. A.D.551. Paiif.III.polt A.D.55^ 

Parifienfe fub Ludouico Pio A.D.Sio. 
Hifpalenfell. A.D.619. 
6.A.D.619. 
I8.A.D. 653. 
'10. A.D.656. 
..11. A.D. 675. 
iBracarenfe 3. eod. anno. 
SERIES EPISCOPORVM VRBJS 
lulius I. feditisabA.D.337/ad^ 
Damafus ab A.D.367-ad ^Si.aut 84. 

Snicius abA.D. 385^398. 

Innoccntius ab A.D.^oi.ad^iy. 
ab a. 0.417.^^418. 
ab a.d. 418^423. 
ab A.D.4i3.ad 432. 
abA.D. 440^46, 
ab a. 0.461.0^467, 
ab A.D.^^^.ad^S^. 
ab A.D.483 ad 491» 
ab A.D.49i.ad 49-6, 
ab a.d. 496.0^498, 
ab a. 0.498.^^514. 
abA.D.5i4.ad523. 
abA-D.540.ad 555. 
abA.D.590.a<i6o4. . 
ab-A.D.678.ad68l:- 

.'..■jcego- 



Zohmus 

Bomfacius* 

Ccleitinue- 

Leo 

Hilarus 

Simplicius 

FelixIII. 

Gelafius 

Anaftafius 1 1. 

Symmachus 

Hormifda 

Vigilius 

Gregorius L 



Prolegomena. 59 

f, s eeorius 1 1. ab A-D.7i4.ad 731. 

* "iregorius III. ab A-D.731.acl 741. 

/acharias abA. 0.742^752. 

Hadtianus abA.D-77z.ad 795. 

T^OTITIA DOCTORVM ET HISTORI- 

corum Ecclejiajlicorum. 

Aucior Ravgmttonuw Clementis Romant nominefcrtptarum. Vixifle vide- 
lui cnxa a.d.iSo.vcIioo. cumBafilius&NazianzenusPhilocaliaj 
cap.ii.rcltentnrOiigc nem Tom. 3.111 Geneiim,ex librorecognit.io. 
bmas prnnas ddcripiifle:Ruffinus cuius verfione Pieudo-lfidorus 
vfus cii , camdicauir Gaudenno Ecclefia? Brixienfis antiftiti,c]uem 111 
locum Philaftrij A.D-38<j.fubrogarum conftat. 

Aucior pnms. Ckmmtin& vel tdem cum fupvriore vdco<zuus.FaKa.riiis ver- 
fioncma Ruftino elucubratamdeHorauir. 

Eufebm Cdfanenfis fcripfitad Casfarienfes fuos A.D^iy.obiit 340. 

Atkanafiusmaguus tedit ab A.D.326.ad 572-apologiamdefugafua 
iiiiiplit A.D.354. 

Hilartus Ptciatmnfisicri^dt de Trinitatepoft a .D.35<>.obiit A.D.3 6 9. 

Itbacius Clarus Ojfonobenfis claruit circa A.D.385. 

Gvegorius Naz.tanz.entu , Safimorum Epifcopatui praefeAus A.D.371. 
obiitanno^Sp.Maijc). 

Atnbrofius Mediolanenfis feditab A.D-374.ad 397. 

Prudentimnsctus A.D.332. cospit de rebusfacris fcribere anno D.389. 
vitrx57. Apotheofim vero elaborauir poft idololatriam ab Imperato- 
ribusproHigaram,velanno39i.a ValentinianoTheodolio & Arca- 
dio A.A.A.velanno395.ab Arcadio &Honorio. 

Aucior.commentan Paulum Ambrofio adfcripti , vixiffe videtur circa 
A.D.380. 

Hieronymus Roiuit ab A.D-37i.ad 410. 

Aucior Epifi.ad Oceanum demoribusClericorum , Tom.9. operum Hie- 
ronymi infertx quando vixeritincertum eft , poft annum D.500. fcri- 
pfiflc verifimile eft. 

Auguftinus Htpponenfis Epifc. fedit ab a. 0.395^430. 

Cj/rtlius Alexandrtnus fedit ab a.d. 411. ad 444. fcripfit aduerfiis 
Theodorum Mopfueftenum circa A.D.436. 

Eucbemu Lugdun. vel (vt alij volunt) Eufebius Galltcanus floruit circa 
A.D.440. Eucherium Marriano& Vaientinianoregnantibus,ideft 
ante A.D.455 obiifle vult Gennad. de viris llluftr. anno 449. prxcife, 
Pithcei Profper. 

Attictts Conftantinopolit. feditab A.D.40 ^.ad^i^.ad Afros fcripfit a. 
D.4Z2. 

Preclus Conftantimpolit. fedit ab a .d. 433. ad 446. fcripfit ad Dom- 
num Antiochenum ingratiam Athanalij Perrheniantc A.D.444. 

FlautatiusCMjiantinepolitScditab A.D.44<?.»d 44*9.vel 450. fcripfit 
ad Leomem Eapamanno 448. 

h 2 



60 Prolcgomcna, 

Trojper Aquitanicus floruit ab A.D.4i7.ad 457. vel 466,6 Baronium 
fequamur: libros de vita contemplatiua circa A .D.450 . fcripfiffe vidctur 
poftobitum Hilarij Arelatenfis cui Rauennius anno^^p. fucceflit. 
Vide hb.i.c.9. 

Fetrus Raucnnas,Cbryfologus dictus fcripfit ad Eutychem A .D.448. 
Socrates perduxh hiftoriam ad A .0.459. 

Theodoretus Cjrenfis fcripfit hift.Eccl .ante Concilium Nicaenum,Ba- 
roniotcfteadA.D.4i7.§.i8.eundemabanno4i3.ad453.fediflevult 
Baronius idem,fcd falfo,cum Gennadius & ex eo Beda de (J.aetatibusj 
Ado in Chronico , & Freculphus Tom.i.lib.5. c.18. difertc doceant, 
eum vfque ad Imperium Leonis femoris hifi. deduxtffe fub eoque mortuuwt 
Marcellimad A.D. 4<?6.eunc!em de Incarnatime DommiaduerfusEuty« 
chem ejrDiofcorum fcripfifle vult , quod confirmant Beda , Freculphus, 
Ado,Honoiius. Sed&Theodoretusipfcmetquaeft.^S.in Deuteron, 
a Judaeorum difperfione,quam circa A. D. 75. contigifle putat Baro" 
nius, quadringentos ad fua tempora annos numerat. 
Sozjomenus hiftoriam continuauit ad A.D.411. 
Auctor Aclorum Syluefiri fabulas fuas commentus videtur circa.A. 
D.440.VCI jo.eascnim Gclafij tempore Romani legerc confueuerat. 
^ Emiodius claruit circa A.D.488.decretumdc Cellulanis fcriplit an- 
no 501. Antonij vitampoftannum 488. Apologeticumpro Symma- 
cho Papaanno^o^. Ticinifedit ab anno^i^.adjii. 

Benedittus Abbas eremumpetiit A.D.494. Caflinenfe monaftcrium 
mndauit poft annos aliquor,circa idem tempusrcgulam fcripfifle,an- 
no 54^. obiiffe vidctur Totila regnante. Vide Greg.Dial.lib.i. 

Cafiiodorus hiftoriam tripartiram concinnauit circa A.D. ^^^.eius 
cnim meminit cap.i7.Lectionum diuinarum,quas Synodi j.tempore 
fcriptas ex cap.5. colligere cft. Liberatus paulo poft obitum Vigili j ex 
eadem hiftona fententiam Socratis de Neftorio eruit. 
VenanttusFortunatus fioruit circa A.D.590. 
ifidorusHtJpalenfis feditab A.D. 600. ad 63<j.libros^cj^a»ante A» 
D.633.quoSynodusTolet.4.congrcgata eftfcripfit,eosenimdicauit 
Fulgcnrio Aftigitano fratri , cuius fucceflor Abentius di&o Concilio 
Tolctano fubfcriptus reperitur. Synonymayoft A.D.di4.fcripfifle vi- 
detuntunc enim Joanncs Caefarauguftanus Brau)ionis(cui nuncupata 
hxc lucubratio eft)frater, nondum Maximo fucceflerat;eftautemve- 
rifimile Braulionem fub fraterno regimine Archidiaconatu, queme» 
xercebat cum ad eum Ifidorus fcriberet, aucStum fuifle. Quo tempore 
Sententtas fcripferit non liquet. 

Sergtus Cypri Archiepifc.ad Theodorum Papam A.D.643.epifto- 
lam dcdit. 

Vtclor Carthag. ad eundem Theodorum fcripfit A.D.646» 
Stephanus Dorenfis Epifc. & Gv&ciArcmmandriu libellos Martinal. & 
Synodo Lateranenfi obtulerunt A .D.649. 

Maurus C&fenas , Maximus Aquiieienfis, & Deufdedit Grm?rf4»«f,quo- 
rum verba mutuatur epiftolarum decretalium effi&orsfidcrnS ynodo 
interfuerunt. jjto 



Prolegomena. 61 

libri pontificaliifcriptor vixiffe videt ur ante A .D. 7 o 0. citatur enim 
i Beda , Amalario Fortunato,Walafrido Strabone,& aliis Anaftafio 
Bibliorhecario quem Bellarminus,Baronius &c alij audorem credunt, 
antiquioribus. 

B omfaaus Moguntinus kditab A. 0.719^754. AnnalcsaPithceo 
editi, Hincmarus Remenfisepift.^.cap.i?. Epitome ad hift. Bed*, 
Herman. Contra&.inChron. Baronius tamenab A. 0.723^755. 
Pontificatum tenuifle vulr, au<5torem vita: eiufdem Bonifocij recen- 
tiorem Hincmaro (ni fallor)fecutus. 

Citat prtterea Pfeu do - Jfidorus 

Eangith fiue Cangith Abbatifliepiftolam ad Bonifacium Mogun- 
tinum fcriptam A.D.721. 

Conftantini M.epiftolamfcriptamad Ablauium A.D.314.& epift. 
ad Epifcopos Tyri congregatos A.D.335. 
Conftantiniiuniorisepift.ad Alexandrinos datam A.D.338. 

, ( i.conft.4.dat.A.D.379. 

z.Tit. }io. conft.2.&3.dat.A.D.3H. 

18. conft.i.dat.A.D.321. 
4. Tit.i6.conft.2.dat. \ .D.379. 

r 6. dat.A-D.334. 

i.coniW IO - dar * A - D '^3- 
yi2. dat.A.D.374. 

Cvlt.dat.A.D.423. 

<;.conft.J>i r d , at ; A A ?:W; 

C vlt.dat.A.D.423. 

r 2. dat.A.D.3.13. 
io.Tir.io.conft.<2.dat.A.D.3i9- 
C^o.dat.A.D.^^^, 
^23. dat.A.D.376. 
i(j.Tit.2.conft.^ 40.dat.A.D-4i2. 
C 41. dat.eod.anno. 
Nouell.Neminew exhiberi &c.fcript. A .D.450. 
Aniam Comitis mterpretationes editas A.D.506. Alariciregis 22. Mef- 
fala & ArcobindaCoiT. 

luftiniani Conftitutionem A .D.54^.promulgatam aduerilis rriaca- 
pitula, libros n.Theodori Mopfuefteni, Theodoreti reprehenfiones, 
12. anathematifmorum Cyriili Alexandrini , & IbasEdeileniepifto- 
lam ad Marim Perfam. 

'Acacij Conftantinopolit. epift.ad. 

Simplicium Papam A . D.476.dat. 

Pauli Conftantinopolit.Monothe- 

litae epift.ad Thcodorum Papam 

fcript.A.D.<?4^. 

Gonftatis Imp.typuin gratiaMono 

thelitarupromulgatu A .D. 648. 

h 3 



Thcodofiani codicis libri< 



9.Tit.« 



Citat denicjue 
cx , 



Haereticorum 
lacunis 



6i Prolegomena. 

Jud^isPhilonem. 

Ethnicis Sixtum Pythagoreum , cuius fentcntiasc 
Gtaecis Latmasfecit Ruffinus, Hietonymotcftc, 
aduerfus Pdagianos ad Ctefiphontenvn n.cap. 
[ Hiercru.&in i8.caputEzechiclis^ 

Aim%&KMT](rmr Pfendo-Jftdori. 
Cap. XIII. 

/""^ lAtttttii icdilTc diciturab .A-D.95.ad 10 ;.fingitur fcripfifTe,Epift.i. 
VwAn qy^ Icgvuur verba vrrfionis Bibliomm per Hieronymnm cor- 
reChcpoft A.D. 371.log aliquotrccognitionum pcr Rutrfiuum poft 
:* ..D..5S6'. Latmcreddit.u'um:aouftrophe Cyriili ,-vlexandrmi aducr- 
(vs Theodprum Mopfueft.poft A.D. 45). difputantis : Sententia e 
ConcilioRom.^.fubSymmachoPapacopgcegato A.D. 50 5. petita: 
Caput ^.regulea Benedicto poft A.D.49 .f.quo eremum adut fcript^: 
Initium expofitionisSymboli per Venarimim Fortunatum circa A. 
D^o.eiucubrara^fiofculi e Grcgorij moralibusin Job A.D^i.edi- 
tis,& exIfidoriHifpalenfis Sctentiispoft A.D. 600. collecTisexcerpti. 
Epift.i. Rccognitionum interprctationem a Ruffiuo adornatam; 
Cyrillifcriptaaduerius Thcodor.Mopfueft.Vulgatam Bibliorum in- 
terpretationcm: Profperi fententias poft A .D.450. ex Augufrini fcri- 
ptis collectas: jaftmiani Imp.Conftitiitionem dc ^.capnulis ad Men- 
nam A.D.546.daum;Gtegorij M.epift.ii7.1ib.7.A.D.599.fcripti de- 
.florantcm. 

Epift.5. Petri &Gamalielisverbaelibris 1.1.3. 4.5. 6\8. Recogni- 
tionum,Latine per Ruffinum redditis,cxhibentem. 

Epift.4. ex eiufdem operis pcr Ruffinum interpolati libro 6\dc- 
promptam. 

Epift.5. inquamhift. Anania; vulgataeverfionis verbis defcriptam, 
Fauftiniani Clementis patris a Chriftianifmo adhuc abhorrentis nu- 
gas.&Petri (ermonem cxipfa decimi RecoenirioniimTarrar/ine- ciu- 
tum infcruit. 
1. Anacletmnab A.D.io^.adin. fedifTc fama eft. Fingiturtamenfcri- 
pfille Epiftolas trcs : Quarum 1. DamafiadEpifcoposIllyriciepift. 
A.D. 569. datam : Ambrofiani de dignirate hominis libclli cap.5. 
Concilij 5-Carth.A.D.597. coaclri cap.9. VcriionemBibliorum vul- 
gatam , & Pfalterij lnterpretationem ex Hebrcco HieronymoaucTore 
circa A.D.58o.editam:Pieudo-CIcmentisepift.i.Ruffinointerpretc 
circa A.D.580. Innocentij epift.z.A.D.404. icriptjam. Leonis epift. 
8;j..pauioantc A.D.456. dat.Ennodij quemabanno490.ad5n.fio- 
nuiic conftatdi&iones 8.9. & ■n.Lib.i.ejpifLi^.isMi. &libri 4. cpift. 
4. 8. 9. 19. 14. Anianiinterpretanoncseditas A.D.^o^. Hiftoriam tri- 
part.cnca A.D^^.fcriptanv.Cangith Abbatiffie epift.ad Bonifacium 
A.D.7H. fcnptam : Boniracij Moguntini epift. adEthibaldum rcgem 
A.D.745.datamcitat. lnE- 



Frokgomena. 63 

In epift.2.Ieguntur vei ba petira ex epiftola cjuam Conftaminus M. 
ad Ablauium icripfit A.D.3 i^.ex canone 4.Concilij Niceni A.D.325. 
congregati: ex cpift. Damaii ad Orientalcs A.D.573. data : ex Ithactj 
aduerfus Varimadum Arianum libello circa A.D^cJ.icriptoex Hie- 
ron.Commentariisinepift.adTitumcirca A.D.^^o.clucubratis: ex 
Auguftini de paftonbus libclio poft A.D.595. fcripto : ex Concilio 2. 
Carth. A.D.39o.celebrato; ex Aurclianenii^. A.D.552.coacl;o:cx 
Gregorij M. libro paftorali A .D.59 o . edito : ex Iiidori Hiipal.l ibro 2. 
de ofticiis £ccl. &Sententiispoft A.D.600. colle&is :exHadrianiI. 
colle&ione A.D. 785. Engelramo Metenfis EccktiaiEpifcopodata. 

Tertia epift. flofculis refertaeft, dccerptisex CanonibusConcil. 
Laodic.congregaticircaA.D.36o.Sardiccliscoac>i A.D.^^.Roma. 
nifub GelaiioA.D.494. habiti, Ambroiij epiftolis (J4.&29. A.D. 
388.fcriptis;Hieronymicpift.adNepotianum A.D.593.data;Epiftola 
demoribus Clericorumad Oceanuminteroperaeiufdem: Pieudo- 
Glementisepift.perRunHnumcirca A.D.380. Latinitate donata:In- 
nocentijepift.4. Celeftini epift.i.A.D.431. icripta : Eiufdem fecunda 
A.D. 428.fcripca:Lconisepift.84.Canonibus qui Apoftolorum di* 
cuntur per Dionyiium exiguum poft A .D.525.veriis: Vigilij epift.2. A . 
D.538.data:Gregorijlibropaftorali A.D.590.elueubrato:IiidoriHi- 
fpal.SententiispoftA.D.tfoo.colleclis; ZachariaiPapa3ep:ft.3.A.D. 
741. (fi Baronio credamus)data. 

£«4n_/?«5fediftecreditur abA._D.rn.ad 121. dicituridem duarum 
epiftolarumau&or. Quarum prior Ichacij libellum aduer/us Varima- 
dum circa A. D. 386\fcriptum; Vulgatam Bibliorum veriionempe* 
Hieronymum poft A.D.372.recognitarn; Innocentij epiftolas}iecun- 
damn.A.D.40 4.terriamanno4O5. ieptimam &duodecimam A.D. 
416. datas y Libium denicjue Pontiiicalem poft A.D. 600. feriptum, 
expilauir. 

Poftedor , ex Hieronymi veriione, poft A.D.37o.edita ; Pfcudo- 
Clementisepift.per RunSnum circaA.D.^&o.LacimtatedonatajLeo^ 
nis epift.81.data ri .0.444.(^1 tgorij moralibus ad Leandrum Hifpal, 
miilis A.D.591 cVIiidonHiipaleniisientenriis conrlaraeiK 

Atexandrum ab A.D. i2i.ad i^i.fidtffzvtilt B>irontu$ :\u\ic tamentri* 
ouunturepift.tres. Qiiarum primaveisiionisBibliorum perHierony- 
mnm poft A.D.37©.recognrtje; Siriuj. epift.3. ciica A.D. 394. fcnptae: 
Pfeudo-Clemcntisepift.i. perRuftinum veriie circa A.D.^So.-Itha- 
ciani hhelli aduerius Varimadum fcripti chca A.D. 386. Concilij 3. 
Carthag.A.D.597.congregati : Procli Epift.ad Domnum Anuoche- 
numcireaA.D.440.dat£e:Ennodij Ticinenfis epift.19.l1b. 1. ciica A> 
D.^oo.eliicubranjlibriPontificalispoft A.D^oo.fcripti^Concilij^. 
Bracareniis A.D.675.habiti colle&ionisper Hadrianum I. in gratiam 
BngelramiMeteniis A.D.7&5.adornata?fioribusdifctiminataeft. 

Seamda,Veriionis vulgarae , & Concilij Lateraneniis fub Martino 
primo A. D.649. congregati verba LecTmi obtrudit. 

Xcitia ? prffiter5ententias.e veriione Hieronymiana dcpromptas,&: 



64 Prolegomena. 



Sixrt Pythagoran afyauatn LatineperRufHnumcirca A.D.390.rcd- 
ditis,abutitur verbishomil.^y.inEuangeliaper Gregorium A.D. 591. 
ad populum habitae,&: Concilij i.Hifpal. A.D.619 coa&i. 

t , Sixtus pnmus Ecclefiam Romanam rexiffe dmtur ab A . D, 1 3 1 . ad 141. 
Fingiturveroau&ror epiftol irmn duarum: quarum prior exhibetlon- 
$><imex operc Ithacij adueifis VanmadumciicaA.D.jS^.fcriptolaci- 
niam; binasSixti PythagorasiSententiasRurHnointerprcte :verbaa- 
liquotepift.per Flauianum Conftantinop.ad LeonemM.A.D. 448. 
fcripta;: Concilij C?ithag.7.A.D.4i9.congregatijSynodicx Martini 
I.A.D.^49.adomnes Epifcopos datae, &c cotlectionis Hadriani pri- 
rni A.D^S^.elaborarre. 

Pofterior ,exConcil!J5.RomaefubSymmacho A.D.503. congrc- 
gati; Hift.tripartkseper Laffiodorum circa A. D.545.concmnatcj:libri 
Pontificalispoft A.D.doo.^ripti: Celeftini pnmaeepift.A.D.43i.ad 
Gallos datae,& Martini I.Synodicae A.D.649. fcriptae, verbis confla- 
ta eft. 

6. Tekjphorus Romana EcclefiA pradfuifle creditur ab A. D. 141. ad 154. 
HuicautemafHngiturepiftolainqua leguntur verbaDamafiepift. ad 
Epifcopos IllyriciA.D.3 69. fcriptaejHieronymiepift.i. A.D-37z.dat?: 
Verfionis Pfalterij pereundempoft A.D.370.publicatae; Apologetici 
per Ennodium pro Symmacho Papa elaborati t\ .D.5 o 3 .Epiftole; Pro* 
cliadDomnum circa A.D.440.datae : Aniani interpretationes legum 
Imperialiumedentis A.D.506. Ifidori Hifpal.Synonymorum libros 
poft A.D.6i4.fcribentis : Colledtionis Hadriani A.D.785. adornatae, 
libri Pontificalis poft A.D.6oo.editi. 

-r , Hyginus Roman& Ecclefid clauum tenuijfe dicitur ab A .D. i54-ad 158 .Fer- 
tur autem dedifle epiftolas duas : Alteram adomnes fideles, inqua 
coaceruatae yifunturSententiae ex Concilio I. Arelat.congregato A. 
D.314. Ithacij opere aduerfus Varimadum circaA.D.386.fcripto-, 
Concil.z.Carth.A.D.39o.coa6to:Leonisepift.87.A.D.45<j.fcripta: 
Ennodijapologet.proSymmachoelucubrato A.D.^o^.&praeccpto 
deCellidanis A.D.^oz.dato^Martini I.Synodica A.D.<j49-fcriptajHa- 
drianiCollfftione A.D.^S^.Engelrarhodata. 

Alteram ad Athenienfes, vcrfione Bibliorum per Hieronymum 
poft A.D.37o.recognitaabutentem. 

8. Pius fedijfe creditur ab A.D.i^S.ad i6y.bina.s vero Epiftolas fcripfif- 
fc.Quarum prior Sententias habet ex verfione vulgata poft A. D.370. 
per Hieronymum recognita.-Leonis epift.84.Sixn Pithagoraei ctfydfut- 
<n per RufHnum Latinecirca A.D. 39o.redditis:Hormifdaepift.25. 
A.D.5i7.data:Casfarij Arelat.Homil.i^.IfidoriHifpal.lib.^.Sentcnt. 
libro Pontificali poft A.D.6oo.edito,& Colledtionc Hadriani A.D. 
785.ii! gratiam Engelramni Metenfis vulgata. 

Pofterior, verfionem Bibliorum per Hieron.emendatam , & Con- 
ftitutioneslmperiales A.D.376. & 4iz.datasz3.nimirum&40.tit.z. 
lib.i<j.Cod.Theodof.citat. 

9, Anicetttm fedijfe voluntab A.D.167. ad 175. ScripfifTe vero epiftolam 

inqua 



Prolegomena. 6$ 

m qua legnntur verba exepift.^z.Lconis A.D.450.fcripta;cx eiufdem 
8 9 .Pontificali libro poft A.O.600 .cdito, Hadriani Canonura epito- 
me A.D.773. &: ColJcdione in gratiamEngelramiA.D.^S^.fcripta, 
deprompta» 

Soterprtfuip diaturEcdeJURom.ab A.D. 175. zd 17 9. Eiusnomine i». 
pr^notatac iunt binx Epiftolae: Quarum altera Ithacij librum aduerfus 
Varimadumcirca A.D.386. fcriptum, Leonifqueepift.2j.A.D.449. 
datam deflorat. 

AlteraLeoniscpiftolis2. A. D.444.quarta A.D.447.quadragefi- 
ma A.D.440.data,libro PontificahpoftA D.6oo.fcripto,&Martini 
I. Synodo 8.A'!D.^49.coacl;a abutitur. 

EkutberumEcckfiamRom.adnuniflraffevoluntab A.D.i79.ad r94.de- Ir - 
difle autem tpiftolam in qua verba Leonis epift.54. a.d. 451. datar: 
Conftit.i.tit.io.lib.z.Cod.Thcod.datae a.d. 311.34. CanonisApoft. 
perDionyfiumexiguumLatineredditipoft a.d. 516. Epiftolae 1. Fe- 
licis A.D.483. datas; Epift.Anaftafij Il.ad Anaftaf Aug. fcriptaeA.D. 
497. Interpretationum AnianiinlegesAuguftaseditarum A.D.506. 
Titulicap.n.Concilij 6. Toletani A.D.638. congregati : Epiftolae Vi- 
ftoris Carthag.ad Theodorum Papam fcriptae A.D.646. libri Ponti- 
ficalispoft a.d.^oo. cditi , & Colle&ionis Hadriani A.D.785. ador- 
nataelcguntur. 

Victorfedtffedicitur ab A.D.i94.ad 20 ^. fub eius vero nominc vulga- 12. 
tae EpiftoLe duae,in quarum priore habentur vcrba epift.55.ck: 54.Leo- 
nisdat.A.D.451. 59. dataeA.D. 453. libriPontificalis fcripti poft a.d. 
6 o o . Verfionis Bibliorum peiHieronymum poft a .d .3 7 o .emendate^ 
libri i.Synonymorum Ifidori Hiipal.poft A.D.614. fcripti , & Colle- 
<£Uonis Hadriani I. A.D.785. literis confignatae. 

Pofteriore reperiunturverba exverfioneBibliorum Hieronymia- 
na,exepift.4.LeonisA.D.447.&ex44.A.D.45i.data,deiumpta. 

Zephcrinusfedtffecrediturab A.D.io3.ad22i» ScripfiiTe veroepiftolas 13. 
2.quarum prior Proiperi iententias poft lA.D.43 o. colle&as : Sixti Py- 
thagoiej oi^tduAT*ckc2i A.D.390.aRufino eGraeco in Latinum veria, 
verba Hilari Papaeepift. 3.^.0.4^5. datae : Interprct. legum Imperia- 
liumAnianoaucWe A. 0.506. editas : verba epift. 2. VigilijPapaeA. 
D.538.data;:epiftolarumGregorijIII.n.lib.5.A.D.599.& 52. lib.ii.A. 
D.6o3.fcriptarum;IibelliStephani DorenfisSynodo Lateranenfi fub 
Martino I. a. d. 649. oblati : Colle&ionis denique Hadriani I. a . d. 
785.^ gratiam Engclrami Metenfis fcripcae, deprauat&in alienum 
fcnium torquet. 

Pofteriorcitat Scripturas lecundumHieronymi vcrfionem, variaf- 
que lacinias e Proiperi Sententiis , Leonis epift.24. A.D.449. fcripta: 
Hift.tripartitacircaA.D.545. pcr Cafliodorum adornata: Conciliis 
quinto fub Symmacho Papa A.D.503. Romej congregato, & Latera- 
nenfi fub Martino I.A.D.^49-habito; libro pontihcalipoft a.d.^oo. 
fcripto , & Epiftola Pauli Epifcopi Conftantinop. Monothelitje a.d. 
6 46 .ad Thcodorum Papam data,petitas trahit. 



06 Frolcgomena. 

14. CaQifius prtfuijfe dmturEccl.R0m.ab A-D.221.ad ii^.Ei fuppofitae bi- 
n* Epiitolse : in quarum priore lcguntur verba ex Nicaenis Canonibus 
per Dionyf.cxiguum Latine a. d. 527. rcdditis 5 Leonis epift.4. A. o. 
447.31. & 32. A.D.450.quinquagciimarertia A.D.45z.84.circa a.d. 
450.dat. ProfpeiiSententiiscirca a.d. 430.colledisiSixti Pyth^go- 
ran Scntent.per Ruflinum circa A.D.590.Latinitatc donatis : Ambro- 
fyepift.zi.Concilio (J.Romaefub Symmacho Papa A.D.^o^.coacto, 
Anianiinterpretationibus A.D.5o6.publiciiun>fa&is,&:HadrianiI. 
Colle&ione A-D.^S^.Engelramo Metenildatadepromptis. 

Pofteiiore, interpolantur quae fcripiit Ambrof.epift.59. Sixtus Py- 
thagoi asus vel potius Ruftinus ex co circa A.D.3 9 o . Auguftinus epift. 
50.A-D.4i8.data: ConciliumCarth.i. A.D.390. quartum A.D.398. 
(eptimum a.d. 419. congregatum j Chalcedonenfe A.D.451. habi- 
tum: Anianusininterpretatiombus a. 0.506. editis j Ifidorus Hifpal. 
lib.3.iententiarum poft A.D.600. elaborato : Gregorius lib.7.indi«5co 
i.epift.^^. A.D.598. & lib.ii.epift.n. a.d. 604. data : Hadrianus I. in 
Colle6t.A.D.785.cdita:SimpliciusPapaepift.i.A.D.482.data. 

15. Vrba/mfedemRomanamtemut ab A.n.i27.ad z^^.Fingiturverofcri- 
piifte epiftolain vulgatae Bibliorum veiiionis poftA.u. perHkronyr 
mum emcndata: \ i-rofperi de vita contemplatiua circa A.D..450. fciir 
bentis,Conftitut.40.tit.2.1ib.i6.CodicisTheocoliani A.D.^iz.da- 
tae:Eu(ebij Gallicani vel potius Eucherij Lugdun.de Penteoofte ctrca 
A..D.440.concionantis,Greg.M.Euangelia a .o^z.enarrantis, H*fi- 
jonymi A.D.582. aduerfus Luciferiano.s diiputantis, £oncilij Parii*. 
iub Greg.l Y. A.D.$29.congregati,verbis dilcriminatam. 

16. Poinauum Rom.Eccl.rexijfe volunt ab a. 0.255.^ 23-H.Fertur vero fcri- 
piiiTeduasepiftolas:inquaiiim priore mutuaiitia veiba leguntur ex 
Hieronymiepift.A.D.572. adHeliodor.umdata:Concilio 6.Romae 
MibS.ymniacho Papa a.d. 504. congrcgaro : Grcgoiij epiftolis , n.2i f 
lib.7.Indjj6r.2.A-D.598..iK)n.igeii:na quinta ciufd.libii A.D.599.0C 70. 
libn 9.A.D.6oi.fcnptis,emendicata. 

Poiterioie,falfarius abutitur intcrprerarione Pfalteri} quamHiero- 
nyrnus poit A.D.57 o.aggreiihs eft,,Si*ci Py thagoraei Serentiis per Ru£- 
finum circa A.D.390. JLuune reddms , & Giegoiij M. epift. 125. lib.7^ 
Ind.2.A.D-599.data. 
17. Mtcrus atmo ifi.per menfem Rom.Ecdefiam rexijjkdicitur : Eius nomi- 
ne fcripta epiftola vetbis abutitui ,Siricij epift.2. a.d .5,9 o .dataejHiero- 
nymiepift.i. fcriptajA.D^a.fecundaedataeA. D.592. quartaepoftA» 
D.4io.dat.& l^.circa A.D.395. fciiptae :SententiarumSixtiPythaga- 
raji pcr Ruftinum in Latinum iermonem tranflatarum circa A.n.3,90. 
Gelaiijepift.9.dat.A_.D.494. Conciliorum Chalcedoneniis A.0.451. 
coadi, & Pariiieniis A-D. 829. fub Ludouico Pio congregati : Enno- 
dij apolog.pro Symmacho A.D.503. fcripti: GiegorijM.cpift. 50 Jib. 
4.A.D.595.&52.1ib.9SA.D.6ooifcripti:SynodicaMartiniI.poftLate- 
i;anenie Concilium A.D.649.datae jlibelliStcphani DoieniisEpifca- 
jgiMartino I.& Concilio Latcrajncniioblati j &Iiidon Hifpalenfts li- 

hri2. 



Prolegomena. 67 



bri i.dcofficiisEccl.&^.Sententiarumpoft a.d. (Too.fcriptarum. 

Tabtanum ab A-D.239.ad 238. Romam EccLclauum wwtjfefima. eftj 18« 
Scripflfle vcro tresepiftolas: 

Pnmam,Pfeudo-Clementis epiftole^ RufEno interprete circa a.d. 
$8o.Latinitatedonatae: Leonis epift.2. A.D.444.& 4.A.D. 447.dat. 
Cari. Apoft.per Dionyf.exiguum in Latinum (crmonem circaA.D. 
y ly.tranilatorumjEpiftoIarum Gregorianarum 21.& ^^.Iib.y.Indidr. 
i.id eft A.D.598. ad finem & 599.icriptij & decimxfeptimaslib.n.A. 
t>.6o4.ediu;EpiftolaiumBonifac.Mogunt.{extacpoftA.D.7^i.deci- 
niacfeptimac A.D.719.& decinueodtauaj A.D.745.exarat.Hadriani col- 
leclionis A.D.785. ingratiam Engelramni Meteniisfcriprazverbisdi- 
ftin&am. 

Secundam j redimitam flofculis ex epift.i. Siricij A.D.^Sj.fcripta: 
Innocentij II. ad Vi&ricium A.D.404. eiuidemque refcnptoadpa- 
tresConcilijMileuitani A.D.4i7-dato :Zoiimiepift.i. A.D.418. iai- 
pta : Celeftini epift.i. A.D.431. & 2.A.D.428. dat. Ambroiij epift.64. 
Auguftini libellis de paftonbus, & depoenitentiae medicina: eiuidem 
Enchiridio circa A.D.424.edito :Hieronymi epift.83. Prodi epift. ad 
Domnum Antiochenumcirca A.D.444.icripra : VerfioneBibliorum 
per Hieron.poft .A.D.372.emendata-, Concil.7.Carth. A.D.419. con- 
gregaro;Concil.3. Romas in caufaSymmachi Papae A.D.502. coaclro: 
Grcgori^epift.3^.1ib.4.A.D.595.<j(>.ii7.&i2i.lib.7.Ind.2. A.D.59^. 
fcripti:Eiufdemlibro paftorali A.D.59o<jniblicato: IiidoriSententiis 
poft a.T).6o o.& etymolog. libris fub vitae finem fcriptis : colle&ionc 
deniqueperHadrianuml. A.D.785.editapetitis. 

Tertiam, ex Hilari epift.j.A.D^^. data : Felicis III. epift. 7.A. d. 
48 ^.icripta : Concilio i.Garth. a.d .3 9 o .coa&o: Codicis Theodofia- 
rri hb.4.tit.i6.CQnft.2.A.D.$79.& lib.9.tit.i. Conft.io.A.D.373. dat. 
Aniani interpret. A.D.^otf.editis; Gregoriani regiftriepiftolis54.& 
i28.1ib.7.Indicl:.2.A.D.599.icriptis,&HadrianiI.EpitomeCanonum 
A.D.773. & Colle&ione in gratiam EngelramiA.D.785.adornata, 
compaginatam. 

Corneltus Rom. Eccl. rextjfe credttur ab a . d. 254. ad 256. Fingitur vero 19. 
fcripiifIebinasepiftolas;inquarumprioreverbaexepift.i.Siricij a.d. 
jS^.fcripta: Leonis87.A-D.456.data} Gregorij 114.1^.7. Ind.2. a.d. 
599.fcripti, & 49. libii 8.A.D. ^oo.editi , libropontificalipoft a.d. 
6oo.publicato:MartiniepiftolaadAmandum,&SynodicaA.D.<3 49. 
datis,deprompta legere eft. 

Pofteiiore,verbaConcil.i.Carth.A.D.348.congregati, 3.A.D.397. 
coa6ti,Chalcedonenfis A.D.451. tertij Romani iiib Symmacho a.d. 
50 2.habiti; Bafilij Seleucienfis coram Judice comparentis a.d. 448'. 
au<5toris epift.de moribus ClericorUm apud Hieronymum ; Ambro- 
fij epift.29.A.D.388.fcriptac : Sixti Pythagorai vel potius Ruftirii Sen- 
tentiarumeiusinterpretis-, Nouellae 5. libri 3.A.D.45^.dat3e: Bonifacij 
Mogunt. epift.8.A. D.745.dat. Colledtionis ab Hadriano I.A.D.785. 
pubucatajjcompingente. 

i 1 



68 Prolegomena. 

10. Lttcwfedtjfecredttnrab A.D.z^tf.ad i^y.fingitur vcro aucTror epifto- 
laein qua Conciliorum Arelat.i. A.D.^i^.celebrati, 3.Carthag. A.D. 
398.coacti,&Mileuitani A.D.^oz.congregati : Sententiarum Sixti 
Pytnagorari a Ruffinointerpretatartimiverfionis Pfalterij ex Hebneo 
per Hieronymum elaborara; : Auguftini tra6t.50.in Joannempoft A. 
D.305. icriptij Epiftolarum Lconis fecunda; A.D. 444. & 25. A. D. 
449.fcripta?: Amaniinterpretationum A.D.5o6.editarum,libripon- 
uficalispoft A.D.6oo.faipti :Epiftolac Agathonisad Conftantinum 
Pogonatum A.D.68o.datae; Epift.i^.Bonifacij Moguntini A.D.745. 
fcnptaejcolledionis ab Hadriano I. in gratiam Engelrami Rhemenlis 
concinnatae verba citantur. 
11 • Stephano credtta Ecclefu Romant admtnijiratio putatur A .D . 25 7 . obiifle 
A.D.260. Huius nome binis epiftolis praefixum:Quarum prior Con- 
cilij Eliberitani A.D.305. congregati ; Epifto]a?46. Leonis A.D. 451. 
datae ; Epiftolae Procliad Domnum Antiochenum circa A . D. 444. 
fcriptaejlnterprerationum Aniani A.D. ^ocT.publicatarum : Epiftola- 
rumio.&34.1ibri4. regiftriGiegoriani A.D. 594. & 595.dat.arum; 
Coliectionis Hadiiani I. A .D. 785. publici iuris ra£tae,libri pontifica- 
lis poft A .D. 6 o o .fcripti verba mutuatur. 

Pofteiior Conciliorum Carthaginenfium 3.A.D.397. quarti A£>. 
398.feptimi A.D.4i9.celebrati,Toletani 11. A.D.675.congregati: 
Vetfionis l J faltcrijexHebra5operHieronymum poftA.D.372. con- 
cinnatae : Conciliorum 3-4.& ^.Romac (wb Symmacho A .D.^o^.coa- 
6torum,Conftit.io.tit.i.lib.9 Cod.Theodofiani A.D.373.dataeji2. 
A.D.374.promulgat2,i^.A.D.423.1ancit33: Epiftolarum Leonisj^. 
A.D.450.quadiagefim^ AJD.451.darz*, &88.InterprecationumA- 
nianr.Epiftole. Procli ad Domnum • Antiochennm chca A .D.444. da- 
tXiEpiitolarum Greg.u.& nS.libri i2.A.D.<5o4 fcripu ; Epiftolarum 
deniqueBonifacijMoguntini6.25.&26. poftA.D.725. fcriptarum 
vetbisabutitur. 

Sixtumll.EccleJut Roman&Epifcopatum tenuijfefama efi ab A.D. 260. 
ad 2<ji.Scripiiileveroduasepiftolas:inquarumpnotc libelliab Itha,- 
cio adueifus Varimadum circa A.D.386. fcripti; Epiftolarum 31. & 
& 32.Leonis A.D.450.datarum:Epift.45.1ib.8.tegiftiiGregoriani A. 
D.60 D.fciipti: Collc&ionis per Hadrianum primum A.D.785. edi- 
ta:,verbaleguntur. 

In pofteiiorem epift.i.Siricij A .D.^S^.date/, Sententiarum Profpe- 
ri poft A.D.431. collectarum ■, ConciliorumRom.^.fub Symmacho 
A.D.503. congregati,.& Aurelianenfis 5. \ .D^^.coacti : Interpreta- 
tionum Amani A.D-50(>.editarumjEpiftol3e 54. Leonis A.D.452.da- 
tac:Epift.3-5.1ibri4. regiftri GregorianiA.D.^c^.fcripti-, Synonymo- 
rumlfidori Hifpal. cireaA.D.615. elucubratorum , & Colledtionis 
Hadriani primi verba tranflata funt. 

Dionyfm Romanam Ecelefiam gttbernaffe dicitur ab A.D.26 r. ad 27*?. 
Fingiturveroauclorepiftolarum2. quarum prior epiftolas 79. lib.7. 
Iipid.2.A.D.599Jcripti,&fcptuagcfim'2libri5).EegiftriGreg.A.D.-*o*i. 
editi vcrba exhibet. Vo&$r 



22. 



Prolegomena. 69 

Pofterior citat verba epiftolamrrj Leonis 24. A .D.4 49 .& 8 9. A .D. 
445. datae: Epiftole, 4.1ibri i.Ennodij poft A.D.^oo.fcriptaejEpiftola- 
rum Greg.51.libn 4. A.D.595.elucubrati,&ii3.iib.7.Ind.2.A.D.599. 
editi; Interpretationum Aniani A.D.50 6. fcriptarum, & libri pontifi- 
calis poft A.D.tfoo.publicati. 

Eehx Eptfcopatum tenutjfefertur ab A .D. 27 3 . ad 75. Dedifle vero 3 . e- 14. 
piftolas. PrimaverfionisBibliorumpoft A.D.572.recognitae: Con- 
ftit.j.libriio.tit.io. Cod.Thcod. A.D.^i^.promulgata^ Concilij 4. 
Carthag.A.D.398.congregati; Profperi Sententiarum poft A.D.431. 
fcriptarum:Epift.3i.Leonis A.D-45o.datae: Interpretationum Aniani 
A.D.^o^.editarumiGregorijcpiftolarum 5<>.lib.4.A.D.595.dat£,30. 
& 45-libri S.A.D.^oo.fcripti^i.lib.n.A.D.^o^.editij Collectionis 
dcniqueabHadrianoI. A.D.^Sj.EngelramoMctcnfi oblatac verba 
deflorar. 

2. Epiftolej Julij ad Alcxandrinos A.D.349.fcriptae; Conciliorum 
Gangrenfiscirca A.D.340. celebrati,Hifpalenfis2. A.D.tfi^.congre- 
gati^Romani^.rubSymmachoA.D.^o^. habiti, Carth.3. A.D.397. 
& Africanicirca A.D.4i9.coacl:i, Lareranenfis fub Martinol. A.D. 
^49.7ia;ct^3tr75j',Conftit.4.tit.i.lib.2.Cod.Theod.A.D.379.datae,& 
jo.tit.i.tib.9. A.D.373.promulgatae;Nouellaei.lib:3.tit.i. A.D.450. 
fancitae; Interpret. Aniani : epift.Leonis 32. A.D.450.datas; Epift.Pe- 
tri Rauennatis epifcopi ad Eutychen A. D.448. fcriptae : Epift.45.lib. 
8.regiftri Gregoriani A.D.6oo.publicati : libri Ponrificalis poft ri .D. 
70 o.fcripti : Colle£tionis Hadriani I.verba viiirpat. 

3. Verbalthacianilibelliaduerfus Varimadum Arianum circa A. 
D.3 8(j.fcripti;Epift. iXeonis A . D. 544.datx , & Agathonis ad Con- 
ftantinumPogonatum A.D.680. fcriptc: deprauar. 

Eutycbianus fedijfe dicitur ab A .D.275-ad 284. Eius nomine prenota- 2.5* 
tae funt binar epiftolae:quarumpriorlibri i.8>c ^.Hilarij Pi&auienfis de 
Trinitatepoft A.D.35<j.fcripti : Epiftolarum Leonis 46.A.D.451. 97. 
A .D.458. Gelafij 9. 4 .D.494. Symmachi 5. A _D. 505. Greg.25. lib.i. 
Ind.io.&50.&52.hbri 4. A.D.592.& 595. dararum; libndenique 
Pontificalis poft A .D.60 o. feripti verba detorquet. 

Pofterior,Pauli Jurifconfultifentcntias torquet , & vulgataBihlio- t&, 
rum vcrfioneper Hieronymum poft A. D. 372. emendata, Conftir. 
vltimalibri ^.tir.^.Cod.Theod.A.D.^i^. data; . oncilio 2.Carrhag. 
A.D.39.o.celebraro,Anianiinterpretationibus A.D.^o.^.editiSjHat- 
driani denique Colleetione A. D. 785. Engclramooblaraabutitur.. 

CaiusEccleJiam Romananj moderatus creditw zb A.D.28 4 ad 296.HHIC 
autem aflingitur epiftola ia qua Innocentij epift. 2. A.D. 404.dat. 
Leonisepift.97. A. D.458. fcriptae:Vigilij epift.2.A.D.538.dat£,Con- 
ftit.4i.tit.2.1ib.i(>. Cod.TheodwA.D.412. promulgata: ; Interpret. A- 
niani A.D.^otf.publicatarum & libriPontificalispoftA.D.tfQQ. fcri- 
pti verba leguntur» 

MarieUwumJediJfevoluntabA.D.iyG.adiQ^. Scripfifleverobinas 27» 
*piftoIas,in quarurn priore libelli Irhaciani aduerfus Varimadura cii> 



7© - Prolegomena. 

ca A.D.}8(?,rcnptJ} Leonis epift.93. A.D-447.dataj , Hormifd^epift. 
14.&: 25. A.D.517.& 79« A.D.^zi.icnptarum verba vfurpantur. 

Inpofteriorem Concilij NicaenicanonumperDionyiiumexiguum 
Latinecirca A.D.cr7.redditorumi Concilij ^.Carth. A.D.39?.con- 
gtcgatij Concil.Rom.tf.fub Symmacho A.D.jo^.coatftij Vulgatze Bi- 
pliorumpcr Hieronymum recogmte_ vcrlionis poft A.D.372. Epifto- 
la^.HormildaeA.D.^i^.dataej Colle&ionis Hadriani primi^A.D. 
785.fcriptat verba inferta funt. 

j,>3, Marcellus Rom.Ecchfuregiminefunclusdicifurab A. D.304. ad 309. e- 
ius clfe feruntur epiftola: i.ln quarum priore verfionis vulgat? Biblio- 
rumpoft A. D.372.abHieronymoemCndata?; Epif):.2. Innocentij A. 
D.40i.fcriptar, Epiftolarum Leonis 1.A.D.443.& 97. A.D. 4<8.dat. 
Epiftolae Hilari ad Afcanium Tarracohenlem A. D. 462. fcriptejj E- 
pift. Acacij Conftantinopolitani adSimplicium A.D.47<j.miflaejE- 
pift.i.Vigili} A.D.558.fcripta;:Epift.5i.lib.7.RegiftriGregor.Indi(5t.i. 
ideft A.D.598.exaratej Colle&ionisabHadrianoprimoEngclramo 
A.D.785.dat^verbainueniuntur. 

In poftcriore verfionis Pfaltei ij ex Hebraco , 8c interpretationis Bi- 
bliorum pcr Hieronymum poft A.D.371. rccognite_ , Leonis epift.54. 
A.D.45i.fcriptas-, Concilij Rom.tf.fubSymmacho ^.D.ijO^.congrer 
gatiiHiftorisetripartitaecircaA.D.^^^.Gregorij epift.i14.l1b. 7. Ind.i, 
A.D.599.fcriptac, Colle&ionis Hadriani pnmi verba leguntur. 

2,9. EufebiusEcclefiamRom.rexijfefertur ab A.D.^o^.ad^n. Huicautem 
3.epiftolas fuppofuit impoftonin quarum prima,verfionis Pialterij ex 
Hebr^operHieronymumpoft A.D. adornatas Verfionis vulgate_ ; E- 
piftolae Procli adDomnum Antiochenum circa A.D.444.fcriptae : E- 
piftol^ 4<£.Leonis A.D.451. date_ ; Apologetici ab Ennodio pro Sym- 
macho confcripti A.D.502. Interpretationum Aniani A.D. f®6. edi- 
tarum,Colle<5tionis Hadriani primi A .D.7 S^.Engelrarho oblara; vcr- 
ba conrufa fiint. 

In i.vulgate^ Bibliorum verfionis, Sententiarum a Proipero ex Au- 
guftini fcriptispoft A.D.430. coliedarum;epiftolarum Leonis 34. A. 
D.450.& 40. A.D. 451.dat. Concil.Rom.6. fub Symmacho A.D. 
50 4.celebrati,& Sententiarum ab Ifidoro Hifpal.poft A.D.60 o .con« 
fcriptarum verba comparent. 

In^. verfionis Bibliorum ab Hieronymo poft A.D.372.recognitaej 
Conftitutionum tit.i. lib.9. Cod.Theod. fextae A .D.337. & 10. A ,D. 
373.fcripr.Conftit.4.1ib.7.tit.48.Cod.Juftin. A.D.379.promulgatae; 
regulasndei per Hormifdam fcriptac A.D.^i^.Eiufdemepift.z^. Anno 
codem datae : libelli Joannis Conftantinopolitani A.D. ^i^.eidem o- 
blati; Epift.6i.lib.9.rcgiftri Grcgor. A.D.60 i.fcriptae,& decim^ fexte, 
libri 12. eipfdem regiftri A.D.edite. , libri Pontificalis poft A.D.600. 
coniarcinati; Colle&ionis Hadriani A .D.7 S^.publicat^ verba citatur. 

30, Melcbudem ab A.D.^ii.ad^i^.iediilevolunt : circumferturtamen 
eius nomine pr^notatum deEcclefia Pfimmua dccretum , in quo Nica;- 
nasSynodi A.D.325.coa<flaementiofit,6ccanonis3. Concilij Chalce- 

donenfis 



Prolegomena. 71 

doneniis A.D.451. celebrati , & Gregprij cpift.24. lib.l. A.D.^pi.fcri- 
ptae verba conierta funt. 

Eiufdem nomcn prefert epiftola , in quam Sententiarum Six^i Pi- 
thagorasi per RufJinum in Latinum fermonem circa A . D..390. tranf- 
lataium, &:yeifionisBibliorumperHieranymumpoft A.D. 37i.e- 
mendate,; Epiftola? 1. Celeftini A.D.43i.fcripte/,Sermonis Eucherij 
velEufebij GallicanidePentecoftecirca A.D.440.habitiepift. Leo- 
nis 8 ^.poft eundem annum datae ; libri denique pontificalis poft A .D. 
(joo.fcripti verba transfuiafunt. 

MarcusEcckft&Romam gutyrnaculis admotus A.D. 336. eodem anno 31. 
vitafundhiseft. Eitamen tribuitur epiftolain qiwepiftolaeAtticiad 
A fros A.D.4ii.datiE , Epift.i. Celeftini A.D. ^^i.fcript.Leonis 2. A. 
D.444«dat^, S^.&gi.eiufdemcitcaidemtempusconfcriptarumj A- - 
gathonis SynodicaeadConftantinum Pogonatum A.D. 680. miflip 
verba leguntur. 

Ad Marcum fingitnr etiam fcripta epiftola,cuius fcriptor epift.Co- 
cili) Afiicani ad Bonifacium A .D.4i9.dat£ j Epift.Joannis i.ad Jufti- 
nianum A.D.y34.icriptXi Concilij RomanifubGicgorio i.Indicl;.^. 
A .D.7ii.congregar.i verba vfurpauir. 

luhusfedem tenutt ab A.D. 336^351. Fingitnrveroau&orepiftola- 32. 
rum,quarum prior , verlionis Biblioium per Hieronymum poft A .D. 
37i.emendatcej Epift.i. Siricij A.D.^S^.iciipta^Epift.Conciiij Afnca- 
niad Bonifaciurn A.p.^i^.data'; Epift.LeonisI V. A.D.447. 15. A. 
D.449.& 84-circa idem tempusfcnpta? ; Concilij Chalced.A.D.451. 
celebratii Gelafij epift.9. A.D.494.data? ; Syn.Rom, fub codem, eo- 
4em anno congregataej Hift. tripaititas circaA.D.545. concinnata^ 
TypiConftannsImp.MonotheletaeA.D. 64,8. promulgati; Synodi 
Laierancnfis fub Maitino I. coa&a; A.D.649. Cplle&ionis ab Haf 
driano I. A.D.^S^.fcripcas.verbaexpreflif. 

Poilerior,Scntentiarum SixtiPythagorayperRuffinum circa A.D. 
39 q .Interpretataium,Epiftolarum Siiicij pnmae A.D.3 85. Zoiimi pri- 
m^A.D.4i8.Bonifacijiecund^A.D.4i9.6c3.A.D.4i2.Celeftinipri- 
m? A.D.43i.Leonis quarte. A.D.447.& S^.circa eadem tempora} Pir 
naftaii) ad Anaftaf. Auguft. A.D. Piocli ad Domnum n ntipchenum 
ciicaA.D.444.Ennodi)i8.1ibii4.ciicaA.D.50o.GregoiijM.30.1ib. 
^.A.D.6oo.&52.hb.ii.A.D.^03.fcripr. Coiiitit.i.lib,i.tit.i8.Cod. 
Theod. A.D.311. Secundx lib.4. tit.16. A.D. 379. decimae lib.^.tit.i. 
A.i3.573.S.ecunda;&teiti^lib.io.tit.io.A.D.3i3.&3i9.promulgar. 
ConciliorumCarthag.i. A.D.39o.terti) A.D.397.quartiA.D.39S. 
feprimi A.D. 4,19. Chalcedonenfis A.D.451. Romani terri) & quinti 
fiib Symmacho A. D.501. & 503. Autelianeniis quinti A.D.552. cory 
gregat. Interpretationum Anianj A.D.506. editarum : Interpretatio- 
nis Canonum Apoft.per Dionyiium exiguum circa A.D.^a^.fcripte.: 
Synonymoium Iiidori poft A.D.614. fcriptorum > Epitpmes Cano- 
numadHadrianuml. CaroloM. A.D.773.oblat$, &Collectionis 
ab feodem A.D.785. EngelramoMetenJi dat^i Hiftpri^ denique tr> 



jt Prolegomena. 

pertira: circa A. 0.545. adornara verba deprauat. 

Orientalium nomine fcriptaad Julium epiftola,citat verbaEpift.Co- 
cilij Africani A. D. 413. ad Celeftinum dats , & Felicis tcrtij ad Aca» 
cium A.D.483. fcriptx , & Vi&oris Carthag.ad Theodorum Papam 
A.D.^tf.miiTe, & Hiftori.e triparritae circa A.D.^^^.concinnats, & 
Concilij Lateran.fiib Martino I. celebrati A.D.649. 
22, Libenus fedit ab A.D. 352^367. Extantveroeiasnominepraenota- 
taj a Pfeudo-Iii Joro epift.binae , ad orthodoxos , Sc ad yfigyptios : in 
quarumpriore impoftor Siiicij cpift.i.A. D. ^S^.datajjFlauianiCon- 
flantinop. epift. ad Leonem A. D. 448. Leonis o&ogefiiTu-e feptimae 
A. D-45(>.Mai tini piimi Synodicne A.D. 649. & ad Amandum anno 
eodem fcripra? verba citauit. 

InpofterioremidemnebuloLeonisepift.i4.A.D.449.datar,Syno- 
di Lateranenfis fub Marrino I. A.D.^49, coactae & Typi Conftanti* 
Imp.Monothelitae A.D.t>48.promulgati verba compegit. 

Qiimetiam ad Liberiumab y£gyptiis datam epiftolam finxit,in 
quahiftorianripertiraecirca A.D^^.a Cafllodoro adornataei Vi£to- 
ris Carthag.epift.adTheodoium Papam A.D. (j^tf.fcriptaei Concilij 
Lateran. fub Martinol. congregatiA.D.649. Epift. Juftiniani 1 1. ad 
Joan.5.A.D.<»86.dat3everbacommifcuit. 
3 4. Velixfecundus, in Liberij pro fide exulantis locum ab ArianUfubrogatus, Ro- 
manam fedem occupamt abA. D. j^^.ad 357. Huicfuppofitsebinaeepi- 
ftohe:Priorem cumulauit \xnGo\£< variis rcccntiorumauclioiumpro- 
nuntiatis, v.g.DamafiadEpifc. Illyricifcribentis A.D.369. Eiufdem 
ad Orientales epift. dantis A.D.373. Patrum Conftantinopoli A. D. 
38i.congregatorumj Auguftorumlegem A.D. 365. ferentium; Con- 
cil.^.Carrh. A.D.397. 4. A. D. 398. 7. X. D^i^.coa&i -, Concilij A- 
fricani, Hieronymi cpift.i. A.D.37i.icripta;Innocentijepift.i.A.D. 
404. & 7. A.D.4i6.data ,Anianilegum Auguftarum interpretatio- 
nem edentis A.D.^otf.Concilij 5. Romani fub Symmacho A. D.503. 
congregati-, Hiftoriae triparrirae circa A.D^^.elucubratav, Concilij 
inLateranofubMartinoI. A.D.649.celebrati;Gregorij M.epift.no. 
lib.7.Ind.2. A.D.599.dat.Collecl;ionis ab Hadriano I.Engelramo A. 
D^S^.oblatae. 

Inpofteriore, centones farciuit cx Concil.3. fiibSymmacho A.D. 
502. Romae congrcgato , Synodo Lateran. fiib Martino A.D.649. 
congregata,Martini primi Synodica eodem anno fcripta, &c Pauli 
Conftantinopolit.Monothclitazepift. adThcodorum Papam A. D. 
^4^.data. 

Ad Felicem circumfertur epiftola iEgyptiorum orthodoxorum ri- 
tulo infignita, in qua plurima congefta funt ex epift.iS.Innocentij A. 
D.4i7.Celeftiniprima A.D.43i.Felicis ad Acacium Conftantinopo- 
lir.A.D.483. Patrum Africanorum Synodica adThcodorum Papam 
A.D.646. Vi&oris Carthag. encyclica ad eundcm hoc ipfo anno fcri- 
ptajConcil.^.Romano fub Symmacho A.D.joz.&Concil.Lateran. 
fub Martino I. A.D. <?49.coado. 

Damafits 



Prolegomena. 7$ 

Damafusfedan tenutt ab A.D.j<>7.ad 582. fiMarcellino, au-t584.fi jj, 
Baronio crcdamusrEidem fuppofuit epiftolas 4. Pfeudo-Ifidorus. 

i. Ad Aurclium Carthag. in quaLeonis epift. 25. A.D.449.& 84. 
ckeaidem tempus fcripta , & Felicis III. efift.7. anno 488. data , ci- 
tantur. 

2. AdStcphanum 4rchiep.Mauritan.in quamrmsSiricijepift.i. 
A.D.585. Hieronymiepift.i.A.D. 572. Innocentijepift.2.a.D.404. 
Attici ad Afros A.D.422. Afrorum ad Celeftinum A.D.425. Leonis 
cpift.84.circa A .D.445.Felicis I II. ad Acacium epift.i. A.D.485. A- 
mfhlij I I.ad Anaftai.Miig. A.D.497. Vi&oris Carthag.adTheodo- 
rumPapam A.D.646 MartiniSynodica A.D. *>49.data, Concil.Ni- 
cruiuin mtcipr. Dionyf.exiguocirca A.D.527.Concil.5. Rom.fub 
Symmacho A.. D.^o^.Carthag.^. A.D.597. Lateranenfe fub Martino 
I.A.D.6\>9.Toletanum 8. A.D.655. coaCtum, Vnianiinterpretatio- 
ncs A.D-50 6. edirae , Hiftoria tripertita circa A.D.545. concinnata & 
Hadriani collcctio A.D.785. fcripta citantur. 

5. De C hoicpifcopis,in qua rurfus epiftolarum Siricij primae A .D. 
38$.lnnocentijpitmre A.D. 4i<>.quartaepauloante, vigefimaefccun- 
dae A.D.^i^.Zofimii.A.D.^i. Celeftini primae A.D.431. Leonispri- 
nu-eA.D.445.fecunddeA.D.444.quartaeA.D.447.Greg.48.&,97. 
libri 7. A.D.599. 45. libri 8. A.D. 600. & 40.1ibri 9. A.D. 601. datae, 
Conciliorum Neocaeiarienfis, Antiocheni, & Laodicenfis interprete 
Dionyf exiguo circa A.D.527. Concilij Rom. 6. fiib Symmacho A. 
D.50 5.vel4.Hifpalenfis2.A.D.6i9.& Lateran. fub Martino I. A.D. 
649.celebiati verbadcprauat. 

4. A d Epifc.Italiae, in quam Leonis epift.47. A .D. 451. Greg.epift. 
127. & i28.lib.7.Ind.2. A.D.599. datarurrt tituli cap.n.Concil.tf.To- 
let. A.D. 658. Concilij Lateran.fub Martinol. A.D.649. congtegati, 
Aniani interpretationum A.D.f o<S\editarum,verbatransfudit. 

AdDamafumiStcpha.no Mauritaniae Arcbiepifcopo datam finxit 
cpiftolam impoftor ; in qua yi&oris archiepifc. Carthaginenfis A .D. 
<>4<>.&Scrgij Archiepifc.Cypri A..D.<>43.adTheodor.Pap.fcriben- 
tium& Marrini primi A.D.649. Concilij Lateranenfis patrcs allo- 
quentis verbareperiuntur. 

Anafiafius J. fedtt ab A. 0.598^402. EiafftnxitvarcCoWEpiftoIas $<>• 
binasj quarumpriorlnnocentijepift. 14. &.15. A.D.4o8.datas, Fla- 
uianiepift. adLeonem A.D.448.fcriptam,Leonisepift.i. A.D.445. 
& 2.A.D.444.dat.can.54.Apoft.exinterpretationequamDionyfius 
exiguus circa A.D. 517. cudit , librum pontificalem poft A.D.600. 
fcriptum citat. 

i J ofterior, Innocentij epift. 15. a.d. 415. datam deflorat&Leonis 
$9.A.D.445.fcriptam,&Gregorijii5.1ibri 7. Indicl;.2.A. D.5-99.dat. 

SixtusJJJ.fedemtenuit ab a.d. 452^440. Fingiturverofcripfiflee- 37« 
piftolamad Orientales in qua c.2. tk.16. libii 4.Codicis Theod. a.d, 
379.data.c.io.titJ.libri9.A.D.575.fcriptac.4i.tit. 2.libri 16.A.D.412. 
promulgata,FelicisIII.epift.7.A.D.485.data, Anianiintcrpretationes 

k 



74 Prolegomena. 

A.D.5o6.edit£,Grcgorijepift.50.1ib.4. A.D.595.54.&i28.1ibri7.In- 
did.i.A.D.599. 4£ libn 8. a.d. 600. liber pontificalis poft A.D.600. 
confcriprus, Hadriani I. Epitome Canaiium A.D.773. Carolo M. o- 
blata,&: Colle&io in gratiam Engelrami Meteniis A.D.7 85.fa.ipta ci- 
tantur. 
58. LeoRomanamEcclefiamrexit ab a d. 440. ad 461. inter eius epifto- 

las SS.citat c.7.Concil.2.Hiipalenfis A.D.6i9.congregati. 
39, Telix I V.fedtt ab A.D.526. ad^^o. Scripfifle diciturcpiftolasbinas: 
in quarum priore Gregorij M. epift.36. lib-4.A.D.595. data: , in pofte- 
rioreveroeiufdemGiegor.cpift.79.1ib.7.Indicl:.2. A.D.599.&70.1i- 
bri^.A.D.^oi.fcript.verbaleguntur. 
4.0. Bonifacius RomanitEcclefuprtxfuitdb A.D.^o.ad 531. menf.O&ob. E- 
ins nomine fcripta cpiftola verba Gregorij epift. 52. lib.4. A.D.595. 
fcripti interpolat. 

Ad Banifacium preces directae (fi Deo placet) ab Eulalio Carthagi- 
nenfiG1eg.epift.3d.lib. 4. A.D.595. &ii7.libn 7. Indidt.i. A.D.599. 
fcriptae verba continent. 
41. Siluenus a. 0.536. Agapeto fubrogatus nonproduxit viram vltra A. 
D.540. Fingiturnfhilominus auctor epift. in qua Grcgor. epift.50. li- 
bri 4.A.D.595.fcriptae, ck:libripontificalis poft A.D.600. cohfarcinati 
verbareperiuntur. 
41. IoannesIll.dk> ^.0.559^572. clauoaffediffedicitur. Crediturtamen 
fcripiifle epiftolam in qua Gcegor. epift. 48. & 9.1ib. 7.Indi<5t.2. a.d. 
599.c]uadragefimaetertiaelibri8.A.D.(joo.quadragefim2elibri9.A.D. 
6oi.icriptae, Concilij Lateran.fubMarrino I. A.D.649. celebrati, &: 
Concilij Parifienfis fub Ludouico Pio a.d. 819. coacti verba depra- 
uantur. 

43. Benedictus-fediffecreditur ak A k D.573.ad577.Eiusnominepraenotata 
cpift.citat Gieg.cpift.4i.lib.i.A..D.59i.fcriptam. 

44. 'FeLigiusII.ab A.D«577.ad $<)>q .tlnono Romano infedit:\L\m eyifc.i. d- 
tat.Concrl.io.Tolet.A.. D.656.congiegatum. 

2. Concilium 8.Tolct. a.d. ^^^.eelcbratum&Lateran.fubMar- 
tinoI.A.D.649.coa£tum. 8. Greg.ep1ft.36.l1bn 4.A*D.595.datam,&: 
Synodicam Martini I.a. d. 649. e Concilio Lateranenfifcriptam. 
45. Gregorius M.Epifcopatum^ adm tmjir atttt ab.A.D. 5 9 o.zd 6o4.Hocipfo 
anno ad Felicem Meilanenfem epiftolam dedifle dicitur,o6tenio poft 
mortemeiufdem Felicis :in qua lfidori fententia?, Martini Synodica 
A.D.649.fcripta, Concil.n.Tolet. a.d. 675. congregaturajepift.14, 
GregorijII.A.D.726.ck: GregorijternjprimaA.D.73i.datacitantiu*. 

Eelicis nomine ad Gregorium fcripta epiftola , verba epift. Sergij Ar- 
chiepifcopi Cypri ad Theodorum Papam fcriptae A.D.645.epift. Vi- 
ftoris Carthag. ad eundem Theadorum A.D.646.datae, ckilibellia 
Stephano Epilcopo Dorenfi Martino prinao } & Synodo Lateraneni^ 
oblati A.D.649.verbavfurpat. 

Veteruny 



Profegomena. 7j 

II ..-.,-■ ■ . |. ,»I JM M II | | | | » 

Veterum nemo exepiftolis mutuatitias infuafcripafen* 
tentias verbaque tranjlulit, 

Cap. XIV. 

QUanquam non pnucis ncc infirmis(vt fperamus) argumentis fa- 
crilegas ^dL<to>yvua Ifidori fraudes inftnaque molimina ha£te- 
nu8 reuicimus &: rcpreillmus, ne quis tamen,Turtiani peruicaciam x- 
mulacus,nouis hoc dolis diuerticulum qua:rat,vt fcilicet fingat impo- 
ftorem al'orum fcripta. non compitalfc,(cd audtores lllos omnes quo- 
nim c>ita!ogum texuimus ex epiftolammfontibus fuo tempore phiri- 
mahauiiile; hoc nonmodo falfumfed improbabile efle paucisde- 
monfhare necclle eft : nouam itaque crrandi viam munire fcquentcf- 
quc inducere conantibus obftabit,primum, ipfa * aduerfariorum om- * b*c Bmius 
nes Epifiolm in archiuijs &fcrrniit Rom. Ecdefu per fccula aliquot delituijfe m "° tls a< * c_ 
ftcc agmtasfuiffe fcribentium,confefIio;fi cnim dehtuerunt, quomodo ^ ° ^' ."!" 
facrum,vt ab omnibus exfcriberentur? Quis cafu rieri potuifle credat, ^. p ro e pift.c. 
vt Hieronymjus , Ithacius, Auguftinus, Leo,Gregorius, aliique innu- 10. fatctur 
mcnSynodorumetiam vniuerfalium patres, eadem cum vetuftifli- Hieronymo 
mis vrbis Epifcopis,quorum fcripta no agnouiffe dicuntur, verbifque G^ir^/b- 
iifdemfcribcrent? AnnonalterutrumverumefIeoportet,velepiftolas ca 12 m " _ 
omnium manibus tritas fuifIe,vtomnibus fcribendi materiam fuppe- mnium ma~ 
ditarent,(quod tamennemoha&enusafleuerare aufuseft ) veleasa nibus non 
Centonum improbiflimo fa&orc confciiptas effe ? quodneceilario ^ ui ^ e ' 
fatendum putamus. 

Obftabic i°. ipfa rei notoria abfurditas ; Quis enim adeo carcus efle 
gaudeat , vt videre nolit , nonnili ftultiflirne ringi pofle vetuftiflimos 
Ecclefiae patres , proximofque Apoftolorum fiiccelTores diuinafle 
quid quibufque verbis pofteri,poft annorum centenaria aliquot , fcri- 
pturi eflent} nec modo quibus vfuri eflcnt vcrbis auitot es Latini , fed 
etiam quibus Grascorum fcriptorum interpretes Grseca Latine reddi- 
turi ef!ent?Exempli caufa,cui verifimile fiat * vel Clementi occurrere * Pfeudo- 
potuifleverbaquibus Latinusinterpres Cyrilli Alexandrini aduerfus Clem epift.i. 
Theodorum Mopfueftcnum difputantis fcripta : & Ruffinus Grexam & z * 
opens Recognitionumphtafin Latina? linguas ttaditurus:vel Zephy- 
rino a in mentem veniflequibus verbis Dionyfiusexiguuspoft 300. a Pfeudo- 
annos Canones Nicomosediturus : vel Julium b praefagiifle quo ftylo Zepbyr.epiit, 
Epiphanius, Athanafij,Conftantini,Thcodoreti,Sozomenifermo- t , "pU^" 
nes mentemque in hift.tripartita (qitam verfionem efle conftat) crat 
expreflurus ? &c. 1. Quis a fe impetrare pollit vt credat,antiquo<: illos 
Epifcoposaptioribus adrefellendas fuo tempore nondum natas hai- 
reies Arianorum &C Eutychianotum , quam qua: iam cceperant emer- 
gere, argumentis vfbs efle, vt pofteti Hilatium,Ithacium,ck: Lconem, 
in id vnum incumberent, vt maiorum Anacleti , Euarifti , Alcxandri, 
Sixtorum I. & 1 1. Eutychiani , Caij &c. difputationes ad verbum de- 
feribcrent? 3. Quis affeuerare audeatqua: fiueperoccafionem, fiue 

k 2 



-76 Prolegomena. 

tx profelTo a reccntioribus fcriptafunt , eadem antc fecula ahquot.. 
prifcis illis quocnnque fine elucubrata fuifle? 

Obftabit3°. ipfepatrumquiab A. D.370. ad8oo. vixeruntcan- 
dor , fumsnaque , qua Apoftolicorum virorum memoriam femper 
profecuti funt , reuerentia. Si enim fan&iflimi illi viri cpiftolas agno- 
uerunt , nec agnouerunt modo , fed rufpati funf, mortaiium omnium 
in"ratiiliini fuerunt , vtpote qui i&is?A.ojf *'?w quos imitabantur , imo 
quoiumoperaexfcribebant, nulla data caufa etiam prseter morem 
debitis elogiis fundauerunt : nemo cnim eorum qui toto illo tempo- 
Kumnus in re fioruerunt , vel epiftolarum vnica excepta « meminit , vel fibi vhas, 




rum 
iaru autfor 
l.oii£fiiumarrk 
lucinum aA- 

CjQ,\UU. 



...incrunt cunque fe obtulit occafio centones ex aliorum fctiptis confarcinaue- 
prioris partis r unt: verbicaufa Hilariusexcpift.i. Eutychiani , Ithacius exepiftolis 
prima: Cle- Anacleti, Alexandri, Marcellini&c.LeoexepiftolaCaij&c. 3. O- 
mentinae, cui mnmm i n eontideracilfiiiii, quoniam nec fui feculi hxreticos vetuftif- 

Plcudo-Ul- . _ j- * .- . .. . r -i 

_orus reliqua fimorum.Pontihcum,quorum lcripta lippis oc tonforibus nota eranr, 
epifto- teftimoniis atque aucioritate obruere vnquam conatjlunr , nec qux 
ab Apoftolorum aetate obtinuerant poft annosjfco. in dubiumre- 
uocari veriti funt. Quis enim , vt exemplis rem declaremus , quis in- 
quam fecat Ephefinospatres,Theodoretum,Leonemque ip(um,Eur 
tychiano Rom. Ecclehae Pontifici antiquiflimo, fan£tiliimo,maityr^ 
honorem debitum detrahentes,vteundemdeferrent,non «*>>/_» qui- 
dem,led reccntiori,minoris au&oritatis viro,humilioris fedis,nempe 
Pictauienlis , Epifcopo Hilario , a quo, mentasoh plagium pcenas re- 
poicerc debucrant , non emencucatum,aduerfusTrinitatishofteste- 
fhmonium expetere ? Quis excufet Profperum Auguftino magiftro 
eaadfcribere aufum , qua* Auguftinus ipfe Clementi , Zephyrino.__ 
aliis ante lurripuerat ? Quis veniadignos ifros eile cenieatZofimo 
Bonifacio __c. litemintendentes, deiure appellatioixum ad Rom.fe- 
dem, quod ab anriquo-decreralia teftabansur, & perpetuaEcclefix 
praxi,c_ Apoftolorum Canonibus, & Apoftolicorum teftimoniis > &c 
Synodalibusconftitutis firmari? 

Obftabit4?.ipfaEpiftolarumtextura fcabrofatota atquc macquar 
lis ', quaecunque cnim habent illae cum Auguftino,Leone,Ennodio, 
Gregorio,_thacio __c.communia,ea cum caeteris non cohaeient,men- 
dis quamplurimis,iilque cxquifitis , fcatent,ad alienos fenfus contor- 
ta,extranaturalem._itum collocata ac velut artificialia membra, nat_- 
uagratia carentia, vitalique fpiritu deftituta efle videntur : licetca- 
_cm in fcriptispatrum ( vndc mca fententia deprompta funt) au- 
ftorum ftylo conuenientillima , plana , terfa ? em_j_ulata , ac velut ge- 
nuinae librorum in quibus leguntur partes apparent : vt neceffe fit illa 
omnia qu_e epiftolis infarta f iint,ad dititia efle , liecfarragines illas cor 
^umlegitimos fcetus elle,quorum titulis ornantur. 

Poflent innumeris aliis *7ktw« obrui Pfeudo-Iiidori nsniaxumad- 

mirato- 



Prolegomena. 77 

mifarores, fcd pluribuseos grauarc fuperuacaneum duximus; quos 
eniminverecundiampauca ha:c adducere non porerunr, nihilva- 
quara de fpe & conaru falfa aileucrandi depellereporerit. 



EpifloUrum ad ajwum Domini fyo.nulLmemorU&ulU 
famafuit. 

Capvt XV. 

CVm exipfa. aduerfariorum confcflione faris conftarc poflirDe- 
crcralcs illas epiftolas(quaspoft A.D.yS^.effi&aseffedocuimus) 
diularui(re,ipfifquevrbisHpircopisa&Clciicis b ignorasfuiu^,fi:u- a Leoni h> 
flxa hanc operam fumere videtur Turrianus , vr periiiadeat ex omni ter alios. 
aetatum remporumque Ecclefiae Chriftianaememoria, gloriamcele- b Hi ero»y- 
britatemque earum inuenin poflq ne quem ramen in eam quam de fe m °> Pro{ P"° 
animoimbibit opinionem adducar^quafiquaeaverkareplane abhor- mafo &Leo- 
*ent ganulirare fiia probaucrir , vaniflimam hanc opinionem radici- ni ab enifto- 
Duscxcuterenoftriefleduximusofficij. iis fui«e di- 

Tvrrian.c Vnum &quidem locupletipmum teftium genus,ac fanttifti- ™ nt r " r .„ 
mum eft memorta,& commutiisfermo hommutnacpofteritastotfeculomm. libFr.ciiT 

y.. Egoquidem teftium illud^«««inccrriflimum eflfe erediderim, 
quandoquidem d famavixverafauet ,* multumm vtramque partem cre- d Seneca in. 
bro mentitur, tam de bonis mala , quam de malis honafalfo rumore ccncelekra t, Hi ppol- 
/ftaue f tamftth prauique tenaxquam nuntta veri. Ideoque iec"te Zolimus ^ 1 " 011, c ' 
Papa g moner ,»o« ontnem qui aures noftras tngredttur ventum,nunctum ef- £ * q^ Mc _ 
fe veri,amm4quepr&fule & m excubiis conftituto femper opus effe ne totum fa- tamorph. 9 , " 
m&Jotum tefttbus liceat. Scd demus communem hominum fermonem, g cpift. 4, 
& famam fide digniilimum ac fandiilimum efte reftimonij genusj 
quid hoc ad epiftolas de quibus nemo ante A.D.830. reftimonium 
tulit? 

Tvrr. Tamaconfentmts(vt h CalliftratusIurifconfulmexnfcriptoA- h Digeft.hb. 
dnatnad Valerianum ait) confirmatreide qua qumturfidem , adftipulatur ii.tit.j.§>j. 
Vlato lib.nJe legtbus. 

y.. Yama confentiens tariflima eftrfblerenim • mobtlitatevtgere Sc k no- i JEntid.4. 
men mcertiejfe & locum non babere vbt certum eft .fir ramen (fi placet) con- fc Tenuil. *- 
ftannflima fama omnis,quid de epiftolis confirmauit ante A .D.8 o o ? P°l-«p-7- 

Tvrr. Tama habetjpeciem quandamprophetu, vt Petruscum Simone 
dijputans dixit.famaetiam adpmeritapertinet quorumfidemfacit. 

fy. Quis eam difputationem fcripiit? Nihil enimde fama; prophe^ 
ricaviinuenioin recognitionumhbris, in quibustria Petri cum Si- 
monecertaminadefcriprafuntj fittamen fama? visplane ad omnia 
cfficax,modo confteteam per fecula 8.epiftolas non ienlifle. 

Tvrr. Eftfama(vt fummus orator att) quoddam multisudmis.teftimo~ 
mum. 

tjL. Arqui in mulritudine rari boni, veraces pauci, ftuiri,vani, men- 
daces plurimi, quorum teftimonio non niicmr quifquis diuinoorar 

k 3 



. 78 Prolegomena. 

a Exod-M. *. ciiloattentasaurespr«bebit,Nw a ^ww/?/«^www^/ifw;factamcn 

teltimonij iusomnibusnullo difcrimine deferendum, quisfiue bo- 

nus iiuemalusad A.D.8oo,proepiftolisteftimoniumdixit? 

b sduevCr.ni Tvrr 1 an. Quod ohm Auguftinus b de Scripturis facris pronuntiauit , id 

ftum iib.35 . de epiftolis dicendum venit, meruiile nimirum Eccleiiam , tam fidem, tam 

ca P^- numero(amfi'atrumconcordiamvt^/w/?'c/ift)y«wWm«;» fcriptafide- 

liter ad pofteros traiicerent, cum eorum c uhedras vfque ad pradentes 

Epifcoposcerciirmiafuccedione feruaret ,cum hoc qualiumcunque 

hominum (criptis, fiue extra Eccleilam,fiuc m ipia Ecdeiia tanta fccli* 

tateproueniat. 

^. Principinm ftrenue petit Jefuita; quid enim quaerimus? annofi 
hoc lDfiim quod in confcftb efle vulc , nos vero pcrnegamus , nempe 
Epiftolasab Apoftolicis viris fciiptasad nos fideliter certiilimae fuc- 
ceilionis iure delatas eifc? vana itaque aaec omnia , & plane « «rgjfeftt»- 
yvazt. 

Tvrr. Neque quod ahquando b& cpiftoU fortajfe non erant in manibtu 
omnmm, aut de epifte-lis Clementisad lacobum a quopiam dubttatumfit, cffice- 
re potuit quin communis fama poftcrttatis conutcertt , eorum ejfe epiftolas quo- 
rum ab initio ferebantur \ 

fy. Bene eft quod tandem veritatis lucem ialtem ex obliquo ad- 
mittcrecogiturjefuita,confeirusepiftolas4//^«rfw^i?jow»i«w mambus 
nonfuiffe 1 cas enim fi vel genuinaj vel anrc annum Chiifti 785x^1^*32 ei- 
fent,&: notiflimas & omnium manibus omnibus a Chrifti natali fecu- 
lis tritasfuifTe oporterct , vt ex ipfis tanquam ex fontepublico Latim 
pcne omnes,Gi\£ci nonnulii haurirent : at ignotae plane fuerunt ad A. 
D.800. quiatunctemporiseiTe ccepemnt; ncccommuniseoium qui 
nono Sc iequentibus ieculis vixere fermo famaque conuincere po- 
teft ea quae ipii ab impoftoribus delufi gcnuina credideiunt , vlla fide 
digna eile. 

Tvrr. AnforteplacetMagdeburgenftbus librosTheophrafti & Ariftotclis 
ficios ejfe dicere , quta cum diu latutjfent , tempore SjU& dictatoris tn publicum 
exierunt j aut fecundam Petrt Apoftolt epiftolam & loannisfecundam & ter- 
tiam negare, quia de eis aliquaudo dubitatumfuijfe teftatum eft ? 

^i. Non placet^ nec llli dixerunt quid aliquando deepiftolis dubitatum 
fuit eas non efle legicimas , ied quia funt fcetus bardi Sc ftupidi bala- 
tronis qui poft A.D.manum operi admouit,antiquiiIimorum patrum 
partus eflenonpofle. 

Tvrr. Si qutcquid in epiftolis non inteUigimus falfum eft,falf& ettamfunt 
Scriptur& in quibus multa captum fuperant. 

fy. Non quicquid non mtelligtmus falfum dicimus j ied quicquid fal- 
iurn efle intelligimus , falfnm eile afleuerare non dubitamus. Nemo 
(iperamus)deraliitate epiftolaruminpofterumdubitabit , intelliger 
enim fn eis ntlnlcaptum xenuiomm fuperare , fed obuia, trita, fpurca efle 
qunccunque PfeudoTfidorumpatrcm habuerunt. 
c lib.31.cap. Tvrr. IdMagdeburgenfibttsreJpondendum,quodFaufto Aiigufttnus c re- 
ji. Jf>ondit; Si quacratis (tnquk) a nobis , nos vnde fciamus Apoftolomm 

efle 



Prolegomena. 79 

efteiftas literas? Brcuitcrvobisre{pondemus,indc nos fcirevndc & 
vos fcitis illas literas eile Manichaei,quas miferabilitcr huic au&orita- 
ti praeponiris. Si cnim & hinc vobis aliquis moueat quaeftionem & 
icrupulum contradictionis impingalt, dicens j libros quos profertis 
Manichaci, noneile Manichaei, quid faduri ^dis ? Nonnc potius eiuf- 
dcm deliramenta ridebitis , qui contra rem tanta connexionis & iuc- 
ceilionisierie confirmatam , impudcntiam huius vocis emittat ?Si- 
cut crgo certum eft illos libros efle Manichaei , &c omnino ridendus 
eft, quiex tranfuerfo veniens tanto poft natus litem vobis huius con- 
tradidionis intenderit •, ita certum eft Manichaeum vel Manichoeos 
efle ridendos aut ctiam dolendos, qui tam fundatae auctoritatiatem- 
poribus Apoftolorum vfque ad ha*c tempora certis fucceffionibus 
cuftoditae atque perdu&ae audeant talc aliquid dicere. 

^,. Id nullo modo refpondeii poile facile comperiet, quifquis me« 
mineritepiftolas a temporibus Caroli Magni adh&c certisfucceftontbuf- 
cujioditat atqueperductas antea non fuiffe ; ac proinde ridendum Turria- 
num qui dicere audeat fundatam earum auclontatem a temportbm Apo- 
Jlolorum , impudentifimdmqm ejfe etus vocem qui nugas nuperas , poft an- 
num 780. aut 800. natas , nulla pemtus connexionis &fuccefi>onis ad no - 
num feculum ferieconfirmatas , fundatiilimas , maxima connexionis& 
fucceilionis ab Apoftolorum aeuo ferie confirmatas ailcrcre non ve- 
reatur. 

T v rri an. Magdeburgenfes nonpenitusaudent affirmare conficlas ejfe bas 
epiftolas •-, quinpotituconjcientianon confmtiente ,iitubmter dtcunt , vt eorum 
verbis vtar, ab vno eodemque , aut de integro confi&as autfcediilime 
corruptas. 

j^. Atego fuppofitas conficl:afque,non modo afrirmaui, fed(nifi 
me vehemenrer animushilit)probaui. 

Tvrr. Subtjctam ex Augupno lib.u.aduerfm Tauftum cap.i. Hoc eft,. 
inquit,quodpauloantedixi,quiavbi ficmanifeftaveritateiftiprasfo- 
cantur, vt obfeflidiliicidisverbisfandtarum fcripturarum exitumin- 
eisfallaciacfuae reperire non poilint , id teftimonium quod prolatum 
eftfalfumefferefpondent. O vocem averitate fugaeem , in amentia 
pertinacem. vfqueadeo inui&a funt , quae aduerfus vos de diuinis co- 
dicibusproferuntur, vtnon iitaliudquod dicaris niiieoseflefalfa-- 
tosj Qurc audloritas literarum aperiri,quis facer liber euolui,quod do- 
cumentum cuiuilibct fciipturac ad conumcendos errores excn po- 
teft,ii hajc vox admittctur, li alicuius pondeiis acftimatur ? Etpaulopoft, 
Qriam libri a te prolati originem,quam vetuftatem, quam fenem iiic- 
ccilionis teftem citabis aduerfus negantem ? Nam ii hoc facere conabe- 
ris, &nihilvalebis,&videsinhac requid EccleiiacCatholicaevaleat 
au&oritas,qu2abipfisfundatilIimis iedibus Apoftolorum vfquead 
hodiernumdiemiuccedentiumfibimetEpifcoporum ferie & totpo- 
pulorum confenfione firmatur. Itafi de fidc cxemplarium quaeftio 
vertcretur , ficut in nonnullis , quae & paucas funt, & (acrarum litera- 
zuoi ftudiofis notiilirnac fententiarum varietates, vel exaliamm re~ 



. 80 Prolegomena. 

gionum Codicibus, vnde ipia do&rina commeauir, noftra dubitatio 
diiudicaretur : vel fi ibi quoque codiccs variarent,plures p.iucioribus, 
aut vetuftiores recentionbuspraererentur:&: ii adhuo inccrta varie- 
tas, praecedens lingua vnde illud interpretatum eft confuieretur. 1 4oc 
modoquaerunt, qui quod eos mouet in Scnpturis fanctis tantaau- 
ctotitate firmatis inuenitevolunt, vt habeantvnde mftituantur non 
vnde rixentur: ktec Magde-burgenfesfibidictaputent. 

$£. Non putabit cerce quifquis nouenr Mercatoris Collectionem 
poft A.D.iSo.innotuiile , nec vilaad nonum vfque feculum fucce- 
demiumiibimet Epifcoporum feiie , aut populorum conieniionc fir- 
matamfuifle. 

Tvrrian. Hieronymus non auftis efl negare Apocalypfim & epifiolam 
ad Hebr<£os,licet multi de eis dubitarent. Vide epifi. izy.ad Dardanum. 

$i. Nccdebuit Hieronymus contra communem Eccleiiae fcnren- 
tiam cum paucis haeiitantibus , quorum tenebrastandemDcusillu- 
minauit, ftare. 

T v R R. Magdeburgenfes nec Ecclefiarum confuctudinem curant,ncc auclo- 
ritatem veterum eptfioiarum teflimomts vtentium reucrentur\ eorum crimen & 
Mamcb&orum dtfpar&in&quale. 

fy. Iniquiflima cenfura-, iiquidem primitiuae Ecclefiae confuetudi- 
nem reueremur ; neminem ad A.D. 800. proepiftolis teftimonium 
dixifle palamVft, omnefquequi easab A.D.8oo.fufceperuntdece- 
ptosfuiflelucc clarius probabimus.Deo fauente. 

Tvrrian. Theodoretm in prooemio commentarij tn epifl. ad Hebr<eos, 
aduerfus Arianos ;at (inqutt) tametii nihil aliud , tamen huius epiftolae 
in Eccleiiis antiquitatem eos vererioportuit \ fic Magdeburgenfes , qui 
cumnonpojfent refeUere qu& deprincipatu Rom. Epifcopi inhUeptfioiisfcri- 
ptafunt,item de appellationibus,&# (ficut Ariam epijtolam ad Hebraos) ne- 
garunr. 

$£. At ego (Deo propitio) quicquid impoftor ftatuminandaellr- 
bici Papae tyrannidi crecliderar idoneum,ab eo vel confictum,vcl de- 
prauatum , vel mutuatum fuifle docui ; Leoninam aiino detraxi \ fce- 
lerarum fcurram defendat qui fceleris particepseile volet. 

Tvrrian. Augufiinuseptfi.iy.adHieronymumManicb&isobiicit, quod 
fcrtpturam corruptam dicerent ; quod falfo de Epiflolis dtcunt Magdebur- 
genfes. 

$£. Corruptas non afleuerauerunt Magdeburgenfes , icd vel con- 

ficlas velcorruptas,vet<zmm vrbis Epifcoporum titulis praenotatas 

epiftolas efle fcripferunt : Ego vero per Dei gratiam fup- 

poiitaseileprobaui , nccidco m Mantchsco- 

rum vcl Arianorum caftra tranii- 

tumfeci. 



Prolegomcna. 8t 

£hwd veterum tejiifcatione defiittuuntur EpJloU, non le- 
ue ejtvod-ciut argumentum. 

C a p. XVI. 

SCripferant M^debmgenfes^auttorittateEufebij^HicronymiMiorum- a Centur.j. 
que tefitum excufari veteres vrbis antifims ne epifiolarum quibus appofita cap.7. 
funt ipforum nonnna uuttores cenfeantur: id q uia Turnano difplicet,negat 
Patrum iilentiumiuhHcereadfubuertendam fcriptorum fuo iudicio 
celcbenimorum auctoritatem:ipfum audiamus. 

T v r r 1 a n . b Ecquodgenus citandi teftes qui nihMicant,nec dicerepofiint, b pro epift. 
quia de quibus ijdem rcgantur nihilaudierunt? lib.5. cap.zo. 

Ri. Propne loquendo Magdeburgen.fes teftesnon citarunt: ied 
cum ipfispropofitum efTet manifeftum ffacere epiftolas fcnpti genus 
igaobile , vcteubus incognitum , clariiliimoruminter veteies au&o- 
rumteftimonio plane deftitui , Eurebiuin & Hieronymumnomina- 
runf, quid inde abfurdi cliciat Jefuita ? Qiui docetantiquorum au&o- 
ritate icriptumaliquod commendari non pollc, an teftes mutos,elin- 
gues,furdos citat? de verbis non litiganduim vbi res in aperto eft. 

Tvrrian. Multa obliuioni traduntur, vt nomen Epimentdis poct&poft 
50 .annos,&Teucer Liutj poft 10. anmos,tefte Vairrone delmgua Latinalib.6. 

Ri. Fieri poteft vt qusdam minus obaiia obliuiom tradantur\ atid 
contigiffe 45. Pontificum fcriptis omnium feculorum teftimonio confirma- 
tis,tottufquemundireuere;u:a confecratis,omn:ino incredibile eft: quomo- 
doenim mundusobliuione iepulta reuercatur ? aut confirment om- 
nium ieculorum teftimonia, quod ieculis omnibus eft ihauditum? 
debuit Turrianus non obliuioni mandare , Mendacem memorem ejfe de- 
bere. 

T v r r 1 A n . c Nonfunt neganda regiftra epitftolarum, Gregorij V I I. Inno- c Vide etiam 
centijll I. Honorij III. Gregorij IX. Innocentij l V. Alexandnl V. Vrbani I V. B * m J n ° ras 
Clementis I V. Ntcolat III. Honorij I V. Bontfaicij VIII. loannis XXII. Cle- a pi ' "° as ' 
mentis VI. Innocentij VI. Vrbant V. quia non funt edita ,prater pauca qu<z 
Gregoruts I X. &Bomfacius VIII. exmultis lUMfuorum antecejforum eptfiolis 
excerpta compilarunt. 

r>. Plurahodie edita funt •, quae etfi inedita eiTent non magis ne- 
garemusquam qux in hancdiem fub Bibliothecarum pulueredeli- * Tnrrun. 
teicunt. pro cpiil. lib. 

Tvrri an. Libros occultandtfucilis eficauxio , in reperiendo autemcafus, 5- ca P- *3- e pi- 

locus,euentus,occafio,quoddepiratisdixitCicero proTlacco. Ias ommu 

xt n c -i- i-i * • j ■ r 1 niemoria an- 

r>. Noneft racilis libros * totuts mundi reuerentia conjecratos occul- tto . utores t |f c 
tandi cautio, femper enim obuij,femper ad manus non efle nequeut, allerit quas 
nec vllus cafus ferre poteft, vt vel vbique adhibita cautione occulten- longinqmtas 
tur, vel poft diuturnam occultationem alicubi reperiantur. tempom exct- 

Tvrr. Sicutnullimagisinuidiquam quihonos libros altis non commo- ^jJ^^u 
dant ,fic qui bonos libros ad omnium vtditatem .afuis auttoribus fcriptos occul- r m eVi vtente 
tant,Bibiwtbecarumpr&donesfurtt,tefie Ephraerm. confecrauit. 



tz Prolegomena. 

•y.. Anentioi", fed quo loco habendifuntquiprobatos quofcun- 
que audtores (expurgandi praetextu) lancinant, adulterant,murilant? 
horum pr^donum nomen ignorauit forte Ephraem,audaciam facrile- 
gam quocidie fuo damno experitur aetas noftra. 

T v r r i an . No» omnia ad Eufebij & Hteronymi manus peruenerunt. 
31. Necperuenifle dicimus:hocvnum volumus,improbabile efle 
a pro epift. vt in Eufebij & Hieronymi manus nonvenerintqiue a locupletifiimum 
hb. j.cap.iz. tefiiumgenus fama confentiens, communis hominumfermo,pofierttas totfeculo- 
rum, mundi totittsreuerentia confirmauit. 

T vrri an. AgnofcitEufebiusfe non omrita nojfe, exempligratia Heracli- 
b male Ebio- ti & Maximi,Candidi,Ebionis, b & Sixti hb.^cap.ij & Serapionis lib.G.cap. 
«wlegitTur- u.& Hammonij lib.eodemcap.i<).& Hippolyti cap.n. 
nanus pro ^ Agnofcit Eufebiusadfe omnia Hjppolyti vniusoperanonper- 

c ^Euleb' lib uen ^ : ncenim de caereris loquitur: c '^«sa $} *v /r%* 7nKKo?<, tierin. 
i.cap.1.7. ttxJJTO-nsa^iTti nxKeuoliv qcfjf '<Mxj\»anasiwv ctJfpuv crapiiw «ar« JS»? \zzrifjj/ti- 

yutm\ uv yi fxtui ojj&i Jllyvufj$fj, ff« Tct H'potJtA«T« eic_7ov*)>7msiKov,7L)T& M<*- 
£<V« ^sjlta TmXvfyvhhifetj rtB%t ^Tc. ct|peo7a7!U? (»riueiTof rtt imStv »>y.)u<t 9 
iL ^%i t5 fyiiujj xs&afyei* tuvu folw , t<x t* th KowSifv ei<, tujj 'zf%ct»nt&v, ^ 
A7r7riuYQ* M tum ojjtua) \sm5i<nv. iuoiuc. lifav <&& oVJcLcraffiaf,}/^ aKK» 
tk xzd^Hnc. Af>aC/cu/Z icjXveAW akkuv &c.an profitetur fe non nofle 
audtores quorum ftudiofe operaenumerat Eulebius ? non opinor. de 
d Eufeb. lib. Serapione hoc tantum habet, d aKKa ySp eixJt ffufi &vu TtnjJ i-nyK, w«; 
6.cap.n. ^«^Ttt.nonitaqueafleritfeilliusnonomnianofte^fedprobabileefle 
alia fcripfifle praeter ea quae contra Domnum elucubrauit,&c.de Am- 
c Eufeb. lib. monio haec addit, c oIt aJv^e)i^oi7jvvu7fMto7vpv7i 'nivot Jl av )xctnKei7n 
tf.cap.19. avyyticifxuATwv <&%}> tfl/C ?jX«'swc luJbK/fxivni , atr^P o?s iyo 'fhyiyietfUfjS/jQ^ 

<j^}-T»f Maffiufii^ [nffoJ Tuxxputiovi K) oovi <f.KKot mjfy^&if tpiKo>@Koif cMfUAi- 
Ttu. an quifquis quaedam apud alios inueniri fcribit , eadem ad fe per- 
uenifle,velfibinotaeflenegat? 
f pro epift. Tvrri AN. f Hibil vidit Eufebtus fcriptorum Pantmi & tiarcip\ Hj/me- 
lib.i.cap.i8.& n<i i nememintt quidem,quorum operanouit Maximus. 
Iib5.cap.i0. ^,^ Eo quidem nomine gloriatur Maximus prsefationem in Dio- 
nyfij Pfeudo-AreopagitaE; libros fcribens , an veio iureglorietur,an 
fecus viderit prudens lecl:orj.fedvnde confat Eufebiumnihilde Pant&m 
g lib.$. c.io. &$tarcifiifcriptis vtdijfe ? Scribir enim S Panrarnum £a><r*i <p«e» ^ <^ot>>- 
ypat.lxuei.TiDV 78\s N •r$S$ttu)V JbyuATwv 5»o-«t»o«? vnro.f^vnfutv^o /jS/jov , quiblis 
verbis necnegat nec afierit fibi confpedtos facros illos thefauros fuif- 
fe, & eiufH.libri cap.27. meminit epiftohe Narcifli & collegarumad 
omnes Ecclefias : nec fequitur eum ignorafle Hymenaci fcripta fi eo- 
rum non meminit, potuit enim dum alio properat eorum omififle. 
H vide Hie- Tvrrian. h Hiercnjmi Bibliothecanon tamfuit injirucla quam Eufebij, 
ron.catal. ignorauit multa opera Tertulliaru, Hilarij opus in Qantica dcc. 

qt.. Efto , an propterea ignorare potuit fcriptas ab Anacleto, Eua- 
rifto,Antcro, epiftolas, quas(fi genuinaefiint) deflorafle dicendus eft? 
+ vide epift. anipfumfugifleDamafi*quem in cbartisEccleJiafiicisiuuitiacubvauo- 
iu nes credibile eft? 

Tvr- 



Prolegomena. 83 

Tvrrian.* HieronymnsnonloquiturdeepifiokClementis ad btcobum, a Hieron.in 
fed de fecunda ad Corinthios. ca taJ. 

fy. Fateor ; atnon fequiturepiftolam aid Jacobum Clementis no- 
minc fcriptam ,genuinamfuiflc quiaeam non improbauit ? vbi enim 
probauit? quid ii ei penitus ignota fuit ? 

Tvrrian. Si epift.quam a vetenbus reprobatam afferit Hieronymus, 
non eft i.ad Corintbtos , debmt profeclo dtcerefcriptorprudens ad quem fiue ad 
quosfecundaiftaepiftolafcriptaept;fed non dtxit quia tam dixerat : Deinde 
quorfum tllud addidtt,eius nomine lcripta , nifivt dpnore diftmgueret qua e- 
ratetiam Clementis ,fed in perfona Romanae hcclefia; fcripta ; ad Corin- 
thios verofecundaadeofdemfcnpta Clementis nomine? erat itaque fecunda 
epiftola fic infcnpta Epiftola Clementis ad Corinthios,/>rar vero Epifto- 
la Romanae Ecclefiae ad Corinthiosper Clemctcm, ftcutConftttutwnes. 
r>. Anfecundaad Coiinthios epiftola alium aprioretitulumha- 
bucnt dicat qui poteft. Photius enim qui vtramque lcgerat nullam 
inter vtriufque titulos differentiam obferuauit; nccex Hieronymi 
vei bis probari poteft difcrimen quod Turrianus, pro more,commen- 
tus eft,quandoquidcm mamfeftumeft Hieronymum fccundam illam 
epiftohmCiementisnomme fcriptamdixifie, quianon ab eo vtprima, 
fed a plano eius nomen mentiente fcripta eft. 

Tvrrian. Multum (vt aritea dixi) deleftatus eft Clemens hoc genere 
fcribendifMtJiMTix.to(,nonfoluminlibris de fennonibus& difputationibus 
Petri cum Simonc,^ in hbris de Apoftolicis conftitutionibus, in epifto- 
lapnma&d Corinthios,c^ad Jacobumnomine Petti,teftePhotto. 

y.. Vnicum Apoftolici viri genuinum foetum epiftolam primam 
ad Corinthios cum veteri Ecclef la agnofcimus : caetera a Pfeudo-Clc- 
mente nefcio quo ^ysvm fcribendigenus aife&ante fcripta non mo- 



ramur. 



Tvrrian. DuasadCorinthiosepifiolasfcripfijfe Clementemapudomnes 

confiat\ vndeLeontiusinopere h exprima&fecundaepifiolaClementisRoma- b quoopere? 

ni ad Corinthios locoscitat ; Photius exfecunda quadam notat , ob qu* forte re- , an carct titu " 

iettaefiabHieronymo&DAmafo. lo Ms.codex, 

- n j tm- /». S uo viu s cft 

y.. tx vtraqj quaedam notauit Photius j « fi en tamen poteft,vt illa Iefuita? 

ipfa qua: in fecunda epiftola Photio difplicuerunt, Eufebio, Hierony- c vi <*e Bi- 
mo,& libri pontificalis fcriptori, quifquis ille fuit, eiufdem rciiciencbe bIioth> cod - 
occafionem dedcrunt. I2 **- 

Tvrrian. InpontificaliDamafieditionis d Colonienfis,invitaAnacleti, d vide edit - 
nulla epiftolarum eius meniiofit •, in vetufio autem manufcnpto exempUri,quod ConciI ' r 
hic Roma Achilles Statius Lufitanus vir probus & multis doclrinis eruditu: mi- ° n ' * 5J8 
hicommodamtficfcriptumreperufccit duasepiftolas &c. 

y.. Sufpicione non vacat manufcripti codicis allegatio; folet enim 
Jefuitacum adincitasreda&useftvetuftos codices crepare,nouasfim 
gere le&iones&c. i. Alibri pontificalis fcriptore (quem Bedavetu- 
ftiorem fuifTe conftat)nulla fieri potuit mentio epiftolarum in quibus 
cx Bonifacij Moguntini, Zachariae Papa: &c. (qui Bedsfuperuixerut) 
fcriptis centones confarcinantur. 3. Nihil mutauerunt Pontificij m 

1 2 



Co- 



84 Prolcgomena. 

nouiflimis libri pontificalis editionibus, necmanufcripti Statiani ope 
fuppleuerunt eiiam aTurriano moniti quae vulgatis codicibus dcerat. 
Tvrri an. De x,.Anacleti eptfiola etfi nonfit Damafus tcflis,non continuo 
(eqtiittir non effe eim-.mftforteputant Magdeburgenfesfi qmd ab aliquofcnptore 
pr&urmiffumfu,continuofidemreltquisfcnptortbusderogari. 

■bz. Nonputamus, nec ex Pfeudo-Damafi filentio argumentum 
ducimus,cum plura alia ad fidem huicepiftola:deroganda fuppetant. 
T v rr. Vrim<& EpifioU Clementis ad Iacobum meminit idem manufcriptus 
(odex libripontificalis. 

■ Bi. Memincrunt & vulgati;fed cum eam a duabus reliquis ad Co- 
rinthios fcriptis diftinguant , non eiufdem xo/jLMTvf effe fatis innuunt^ 
praeterea meminerunt prioris eiufdem epiftohepartisquamRufHnus 
vertit non pofterioris,fiue appendicis a PfeudoTfidoro adieche,quod 
diflimulandum non eft. 

T v r r. Si Damafi tefiimonio fiare volunt,recipiend&funtprima Clemert- 
tis & Anacleti du£. 

fy. Damafi teftimonio ftaremus non inuiti, fi id proferret Jefuita: 
fed cum eo deftituatur , ailerimus quod rcs eft,pontificalis auctorem 
nullas Anacleti,Clementis duas, primam fcil. & fecundam ad Corin- 
thios' fuo teftimonio comprobare; epiftola? ad Jacobum (prout hodie 
eft)priorem partem ita memorauiile , vt non dixerit an fibi per omnia 
probaretur, feuanClementisefle putaret-, haecenim tantumdeilla 
habet, in epifioli qus, ad Iacobumfcnpta efi, qualtter ei commtffa eftaB. Petro 
Vcchfia.repencs. 

T vrr. Valfum efl Damafum exprofeffo vitas antecefforum fcripfiffe: nibil 

enimfercaltudfcribic breuifiime , quam quo loco, quopatre natuspontifex, qut- 

bus temportbus vixit, quot ordinattonesfecit , quibus Coff.mortuus,vbt fepuifw:, 

qtu non tam ad bifloriafcnpttoncmperttnent, quam ad qu.ofdam velutt cbroni- 

a cao.17. cos Canones , qutfunt (vt Cajhodorus a in libro de w.flitunonibus diumarum li- 

h lcy endun; terarum^ fcrtbtt) qu&dam imaginesbiflonarum,&. bnuifitmd temporum com- 

dminarum ^ memoratwnes. 

ledt.wuM no Ditam ampliusMfumeftDdmaluminieexprofeffo fiue vlloalio 

kurar.um. r . J '/. J rrr . r ' ,. J ■ rc ' 

modo vitas antecefjorum jcnpfijje\ ponuhcahs auccoiem pauciiii ma , ea- 
que leume admodumicriphiic certiilimum eftjnon tamen negandum 
eft quicquid fcripfit ex profeflo fcnpfifte , fiuc vitas , iiue -dmtiviiyJv* 
nuncupare libcat. 

T v r r . De Clementis vero & Anaclett tantum eptflolis propter earum ex- 
cellenttam memmtt. 

fju. Clementinarum duarum meminir,quia m totius Ecchlix ma- 
nibuserant , in Pfeudo-Anacleti farraginibus ^o^^u nullam agno- 
fcerepotuit, nondum enim cum fcriberetex Iiidori Mercatoris ofti- 
cina prodierant. 

Tvrr. Multagefla omifitDamafusqu&non mijfafecijfct ,fivitasfcrtpfif- 
fet ex profejfo,vt Vlutarchusjran quillus,Herodianus. 

$i. Omilit quae ignorauit, fcripfit quae vulgo iactata fiint, fcriptOE 
forte non malus,fed (fi quid ex ftylo iudicamus)e criuio. 

Tvrr. 



Prolegomena. 85 

Tvrrian; tfonpropofitumerat LeoniIV. 3 omniumpontificum mentio- a in epift. ad 
nemfacere :vt entm antccefforum Sjlueftri b non memmit , itanecpofterwrum Epifcopos Bh 
ab Hormifda ad Gregortum I l.Quid ergo eipropofitumfuit?nempe hoc tantum, tMmx a pu d 
vtmemtnijfet depontificum decretahumregulis qu&vna cum canontbus ad v- j-jrf*' uarte u 
fumiudicwrummvno codiceferebantur. b verbaLeo- 

R:. Ipii propofitum erat veterem Ecclefiae Romanae Codicem, nis funt, re- 
quem foJas pofteriorum pontiticum epiftolas fuicepifle abfurdilli- & ul * p r *Mii 
mum foret, ii primi omnium decretales tammultas fcripfiircnt. ^ om ' s y lue - 

T v R R 1 a n . Prifcorum ponttficum epiftolas mn fuiffe tunc feparaiim in n U o le^dum 
numero Canonum cum c&teris regulisDecretaltum rclatas , teftis eftquoque Ni- vidctur non 
colaus I.dtft. ly.c.ftRomanorum &c. id quod Epifcopi qmdam Galli&ad abro- Sylttefiri , si- 
gandam ducloritatem tllts ipfis pnfcorum ponttficum Epiftolis obijciendum effe r ' ci /> i(:(i fci/i- 
putauerunt. EJffiSL 

y.. CertenonerantinCodiceEcclehs Romanae, necinGallica- ucftri recm- 

no,quodobfemandumputamus;prodieranttamenex Iiidori Mer- lashabet ve- 

catbris quifquisille fuit ofticina , antequamRomanaeiedis guberna- tus Eccl - Ro ~ 

cula capeileret Leo I V. quem non immerito puduit tantarumimpo- „;l;i *l an 
/1 tj j xt- 1 r r 1 1 1 • * mhli tan *en 

iturarum.Idem de Nicolao I. iuo loco probabimus. definio, forte 

Tvrr. Leo IV.pr&termifit Canones Concilij Chalcedonenfis celeberrinu, enim ad mc- 

quos nemo dixerit,neque cogitauerit Leonemignoraffe-.fed nondumiftt Chalce- aol »flirna Sy- 

donenfts Concilij Canones, nec Antiocheni , nec Laodicenfis in Codtce illo fere- "° J-?°^* 

bantlir - ueftro atta 

R>. FaIfahaecomnia:nam nec Antiochenae, necLaodicena?,ncc rcfpexit Leo: 
Chalcedoneniis SynodorumcanonesaRom.Codiceabfucrunt,nec U '<"C« Le- 
ilios pra?termiiit LeoIV. ied fortaiTeprartermifcre quidamGratiani ' 
exfcriptores , qui Turriano impofuerunt : vide Epitomen Canonum 
ab Hadrianol. fcripram &Gratian.dift.io.c.de libellis & Baron.ad 
A.D.8 55 .§.i8. 

T v r r . Fortaffe nondum erant in Latinumfermonem conuerfi.Qfiot enim 
Sjnodorum & quarum Canones Dtonjfius cognomeaio exiguus diu antc tranf- 
tultffet nefcimus. 

R>. Imo fcimus, extat enim in Dionylij epiftola ad Stephanum 
Cataiogus Conciliorum quorum canones m Latinum iermonem , 

tranftulitjextant etiamvana DionyiianiCodicis edita cvmanuiai- 
pta exemplaria , ex quibus ld aifequi poffumus : Vide Baromad A.D. 

5 i 7 .§.73- 

Tvrr. Dionjfium fcribit Caftodorus in libro c de Inftitutionibus di- c cap.15. 
ninarum <* literarum , amtcum fuum familiarifimum rogatu Stepham Salo- <* lechonum, 
mtant ex Grajcis exemplaribus Ecclefu Canones tranftuliffe , quos vero 
tranftulmt non refert. 

Rt. Nonid quidemrefertCafIiodorus,fedDionyiiusipfeinepi- 
ftolaaCailiodoro allegata:hicveroin Jefuitam fua lpiius verba rer 
torquere 1 u bet, Ecquodgenus citandi teftes qui nthil dicant? 

T v r r . Sicfieri poteft vt nec ille ommum Sjnodortim Canones , nec altus 
poft eumvfque adtempora Leonis I V '. Carwnes Sjnodorum qu& hicpr&termiffx 
(unttranftuliffet. 

1- 3 



J 

86 Prolegomena. 



Rt. Fieri non poteft ; vixit enim poft Dionyfij aetatem is qui Ifido- 
rusMercator dicivoluit, quem raro Dtonyfiana verfionevfum £a.tcntui 
a vide eo- recognitores a Decreti, refque ipfa clamat. 

ru m praeL T v r R i a n . Sicutfienpotuit vtioo. annis & amplius ante Dionyfium a 

Nicana Synodo nuUa alia Canonum Gr&corum tranjlattofattafuijfet. 

Ri. Fieri rurfusnon potuifTe teftiseft Dionyfiusipiein epift.ad Ste- 
phanum, diferte enim aflerit Laurentium prtfca tranjlattonis confufione of- 
fenfum,noua.m poftulafle. 

Tvrr. Grattanus ex epifiolis,quas Magdeburgenfes negant, decretafufn- 
pfitex Clementisprtma, n.ex fecunda lo.extertia ^.exquinta trta\ex Ana- 
detiprtma n. exfecunda 16. 

Quid tum? An iutauimus in vcrba Gratiani ? quem quotidie vapu- 
larepontificiorum omnium fermonibus fcimus. 

T v R R. Sequentes ponttfices priorum tUorum fententias ajfumpferunt. 
Rt. IllifcilicetquipoftA.D.830.vixerunt,namnullusantevelfan- 
do audiuerat epiftolas efle in rerum natura. 

Tvrr. Si Gratianus Decreta qmdam altisponttficibus tributt quam ijs m 
quorum epiftolis leguntur,fit Magd.libera eltgendi optio , vtrius tllas ejfe mahnt, 
fiueeius cui Gratianum trtbuijfedtcumfiue cuius nos ejfe dictmus-.nibil enim no- 
ftra refcrre arbitror dumcontra aduerfarios dtjferimus , cum vtriquefint Apo- 
Jtoltcipontifices, quorum ex &quo omnium eptftolas negant. Quodfidicant bmc 
b hxc notet J a [ tm apparere non effe certum cutusfint, an b idem eftnon agnoutjfe Epiftolam, 
icleo exaoi"" & non a g nout jf e auttorem eptftok? 

tant , quia e- fy- £go vero cum pei Dei gratiam manifefte demonfttauerim o- 
piftolam ad mniumepiftolarumartihcerncile veteratoremillumquilfidorus fiue 
Hek\osPau- Mercator^fiuc peccator dici voluit,nihil noftrareferrearbitror quam 

e e P lonu " veterumlaruam induiflediccndusfitperfri&ae frontis rabula : fuper- 
narenonau- . n . ,., X .. . «. ..r . 

fuseft. uacaneumetiameile puto nberam eligendi optionem orrerre nsqui 

a Gratiano nominatos & alios quofcunque antiquos pontifices epi- 

ftolarum auctores ex aequo negant. 

Tvrr. Quimodo dicebant circatempora CarolimagniepiftolasiUaspon- 
tificum Apoftoltcorum fittas ejfe, nunc dicuntplerafque earumpoft Grattanum 
confittas ejfe,qtu etiam eorum tnconftantiafatis iftam commintfcendi libtdinem 
demonftrat. 

Rt. At cgo poft Magdeburgenfes aflero Pfeudo-Ifidorum tempo- 
re Caroli M.vel filij centones fuos fai ciifle, quos forte aliqui poft an- 
num ooo.autiooo. nouis acceffionibus auxerunt. 

Tvrr. Qutdtntereft,fiCatbo\ictfunt, quorumfim h&c vel iUa Decreta? 

Ri. Cum Catholici , Deo miferante , fimus nihil interefle iudica- 
mus,quorum nomen praeferant nebulonis commenta. 

Tvrr. Anquiaauttorltbrilofuejudtcumautlobnonfitnominatimcer- 
M , idcirco aut nuUam auttorttatem , aut minorem apud Magdeburgenfes ha- 
bebit ? 

Ri. Librorum facrorum diimytdiipM au&oritatem a nullo in du- 
biumreuocandam,Colle6l:aneorum vero Pfeudo-Ifidori quofcun- 
que prae fe tulerit auctores nullam eflc debere credimus. 

Tvrr. 



Prolegomena. 87 

T v R R. Poteftfieri Gratianum exemplariapleniora habuiffe, vnde defum- 
ptafunt decreta qua hodie non inueniuntur in epiftolis quas habemus , fortajfe 
ettam Gratianuspltires Pij,Fabtani &c.eptftolai habuit. 

-fy. Neutrumputamus-.verius enim eft Gratianum faepe pro libi- 
dine Canonibusfuis titulos appofuifle , & cramben multoties reco- 
£hmlectoribus obtruiifle. 

T v r r 1 a n . Si neganda effent epiftoU,quia aliquando aucltoresprodierut, 
neganda etiam effet verfio 70. mterpretum , quia pro varietate exemplarium 
plus aut mtnus habebat. 

Ri. Nec feptuaginta interpretum editioni temere fuifle derogan- 
dumob multiplicem codicum varietatem, nec conie&uraejefuiticae 
vllo modo fiibfcribendum efle cenfemus. 

T v r r . Decretum de Laicis ex Anacleto citatum inuenitur in epift.Eufebij\ 
cum autem annotajfet altquis tn margme Jimile quid ab Anacleto decretum, 
Gratianus , magnus Decretorum Colleclor , fedinterdumfortaffenon multum 
accuratus in difcernendis qum colligebat,cumfic obferuatum reperiret,Eufebij de- 
cretum adfcripfit Anacleto\ftcaliuddecretum ex Anacleto& Zacharta citat 
dift. 9 3 .quod eft Eufebij. 

Ri. Id forte in priori Decreto contigit,non inpofteriori,quod de- 
fumptum eft non ex Pfeudo-Eufebij epiftolis fed ex Concilio Roma- 
no fub Zacharia cap.4. 

T v r r . St hocprdtudicat Epiftolis decretaltbus,pari iurepuiudicabit Scri- 
ptura,quod apud leremiam non txtat locus a Matthdo cap.zj. 

:r>. Quafivero liceat diuinaoracula barbarica compilationi ,aut 
Gratianum,cuius temeritatem coarguunt omnes, negligentiam nunc 
fuggillabat Turrianus,Mattheo,quem Chriftiani omnes diuinitus in« 
fpirarum credunt,3£quiparare:fedomnempudoremdecoxit Jefuita. 

T v r r. tonts a Matth&o cttatus forte ab Hebr&o fublatus eft , vt illud ex 
Pfalmo 9 <^. Regnauit a ligno Deus , & alta qm lufttnus contra Trjphonem 
notauit. 

Rt. Juc|ad,fiJuftino credamus,7roAA#2£apei*interquasPfalmi9<j. 
initium t%kwv G&eiKo* , at non ex Hebraeo codice , fed >&t> ffi 'J%»ymcov 
ffiy^fy»yyptovxast t$ «c%t UToXi/Mutp y<t.'f.u»(jSfia>v 'stfno-^u-npuv. Fac ta- - 

menHebraicumcodicemaJudacismutilatumfuifiej quid fiet vulga- 
tae verfioni quae ad Codicis iilius veritatem hac faltem cx parte exa&a 
eft ? dicant aduerfarij qiu eam authenticam interpofito anathemate 
fanxerunt : tutius ergo fueritfi dicamus cum Hieifonymo in Matth. 
27. Auguftino de confenfu Euangelift.lib.5. cap.7.Pafchafio in Matt. 
lib.ii.cap.27.ZachariaChryfbpolit.JanfenioinHarm.lib.4.cap.i^(j, 
Maldonato, Fero,Sa, Aria Montano , Bellarmino de verbo Dei lib.i. 
cap.^.locumaMatthaeoallegatum extare Zachariae cap.11. 

Tvrr. Forte cttatus eft locm itteex defcriptiombus Hterenm quarum 
imntioftt lib.i.Machab.cap.z. 

Rt. Hoc quifquis fulpicatur probet,nos negamus. 

Tvrr. Soliteftt nonek credendum.quicorrupttts odto ad dicendum* acce- * Cfein*Qff- 
j,^ r , /j. J r > « ■ „ 1 1 r mt.hb.z. cap, 

ditaccufator&teftts,contrafacrasleges,HenrtcusKalthejJen. * 



88 Prolegoxncna. 

^ . Nec folus eft nec corruptus odio ad dicendum accufator epi- 
ftolarum Kaltheyfen , vt fuo loco demonftrabimus. 

Tvrr. Tcfitshicnon quidem mutuseft ,fed ttavocalis vt tnfans potius & 
eliwuis videatur , vt ex verbU &formula teftimonij eius tntelligipoteft. 

v,i. More fm feculi locutus eft , nec mrans a coaitaneishabitus eft, 
vt fupra monuimus \ fed haec funt blandimenta Jeiiiirae caninam m 
quofuis facundiam excrcentis. 

T v r R . Excellentta fcdis ApoftoltCA qttam tfte odit , non eft 'vt tdemfingit) 
in bis eptfiolisfundata,fed in Euangelto, vtfatts kcofuo demonftratu anobis est. 
.r>. Cum nullibi fundata iit Rom. pontificis Hicromonarchia, 
Turrianica: demonftrariones gerra? funtgermaniilima,*: quibusvero 
verbis odium fuum prodidit Kaltheyfen qui Rom.fdcm omni laude di- 
gmftmam in illoipfo teftimonio aduerfus epiftolas prolato vocauit? 
Infanit plane Jefuita. 

T v r R . Quid tfte ignotus teftis quem ante annos 60 . vixtffe iattant Mag- 
deburgenfes,qut nec anttquiorem nec meliorem repertrepotuerutit-.Qutd mquam 
aliud dtctt, quam quod tpfi dixerunt,eadem tnfcttia tinclt? fctl. nonpotutffe Cle- 
mentemfcribereadlacobum :Item Hteronywum nonmemintffedebis epilxcik. 
Quare ad bmc rejponfumfit Magdeburgenfium monacbo uiiote & tefti tgnoto vt 
tpfisrejponfumeji. 

fy. Quandoquidem Turriani refponfiones mera deliria efTe de- 
monftraui , inuidta perftat & Magdeburgeniium & Monachi (qucm 
nec folitarium teftem nec antiquillimum efle probabimus) aduerfus 
epiftolas lata cenfura. 
a i.Tim.5. Tvrr. SiApoftolus ad 3 Timotheumfcribens,agnofcttdtfferentiaminter 
19. presbyterum & Eptfcopum, (noli recipere accufationem &c.) non nata eft 

bAdtfferentiapoft Clementem,vt vult Kaltheifen,fedexdtuinainftitutione. 

ty.. Atqui nonagnofcit Apoftolus differentiam iilam loco citato: 
alia enim fuit Timothei dignitas,alia epifcopi fiue presbyteri cuiuili- 
bet. Ergo vanaTurriani aduerfus Kaltheyfen argumentatio. 

Tvrr. Sifuit femper dtfferentta inter Aaronis filtos & Leuitas ,funt au- 
tem tales eptfcopt &presbyten , fuitfemper difitnctto eorum : Atqut vcrumpnus 
\b Hieron. te ft e Hieron.epift. b adEuagrium. 

^piit.sj. y.. Atquinonfunttalesepifcopi&presbyteri:CcdEpifcopi(inquibus,Hic- 

ronymo imo Apoftolo au£tore,presbyten continentur)& Diacont.Hiczo- 
nymi verba funt , quod Aaron &filtj etus atque Leuiu in templo fuerunt,hoc 
fibiEpifcopi &presbytert & Dtaconi vindicent tn Ecclefia. Ergo fallitur Tur- 
rianus. 

Tvrr. Qmd ait Hieronymus eundemapYincipio fuiffcEpiCcopum 

& presby terum , non boc voluit dtccre neque dixit , idem cfte , efte epifco- 

pum 6c effe presbyterum^eundem efle epifcopum &c prefbytcrum: 

quod a princtpio quidem ttafiebat vt propter paucttatem fidehum idemeffetE- 

pifcopus &prcsbyter., 

c Hicron. in fy. Imohocvoiuit, c eodemEpifcopostllo temporequos&presbyterosap- 

erift. ad Ti- pellatos,propterea Apoftolumindifferenter deEptfcopis quafidepreibyteriseffclo- 

^ um ; jj, _ cutum : eofdem d effe presbyteros quos & Epifcopos, in Eptfcopopresbyterum coti- 



Prolegomena. 89 

tmeri •, quodpoftea nus electus eft qui c&tzrispr&poneretur , in fchifmatis reme- 
^«wfuiffe,idquenonaDominoinftitutum, fedtotoorbe*id<]uepau- a m epift.ai 
iatim decretum. Qtiid clarius? ltum " 

Tvrrian. Si dtfferunt presbytert ab Epifcopis quod tus ordtnandi non 
habeant,crgo diftinciifunt mter fe.Atprius agnofctt Hteronjmus, b tn eptft. ad b . ft Imo » e- 
Titum. pl ', *' 

Resp. Nonproprieqimimusan differant prefbyteri ab Epifco- 
pis quoad tm ordtnandt , fed quo iure , an diuino an Ecclefiaftico ? Illo 
difterre corendir Turrianus,nos hocvno. QijidHieronymus ? c Pref- c in epift. 
bjtcrtfciunt fe ex Ecclefu confuetudme ei qutfibiprapofitus fuertt ejfefubiectos: * j^™' 
vbi ius diuinum? <* Atexandri&a Marco Euangelifia vfquead Heraclam & 
Dtonjfium Epifcopos presbjteri femper vnum ex fe electum in excelfiori gradu 
collocatum Eptfcopumnominabant:E.ms creandi epifcopi adHeraclam 
ck Dionyfium vfque penes ipfos fuit : vbi rurfus ius diuinum? 

T vrr. Damafus tantum abeft, vtdiftinttionem presbjteri & Eptfcopipo- 
fterwrem Clemente dicat,vt Epift.$. de Choreptfcopis, eos abijctatquodftntpref- 
bjtcrinonEpifcopi. 

fy.% Epiftolam illam fpuriam efTe demonftrauimus, quare-eius 
audtoritate infiingi non poteft Henrici Kakheifen aflertio. 



guicunque antiquiffxmorum vrbU Epifcoporum Epiflolas eJpL^ 
crediderunt anno Domini^o.po/ierioresfuerunt. 

C a p. XVII. 

ACcingit fe tandem Turrianusadteftesex Ecclefiafticis monu- 
mcntis cxcitandos, qui proEpiftolis a PfeudoTfidoro cflri6tis 
quomodocunque loquantur.-Grarianoaurem a Magdeburgendbus 



nominatoprimasdaturus, Nonfttnt,e'mc{uit,CiceroneproElaccoauclore, e Turnan. 
tefies quarendi vbi teftes funt ludtces , qtti.i tanta eft apud vos Gratiani auclori- P ro e P llk - hb - 
tasgratulor.Ai fmftra gratulatur Jefiiita , nullaenim Grattant auctoritas '' ap " 5 ' 



apud Magdebm genles eft,quibus argumentum ad hominem neclere, 
non Gratiam iudicio ftate propofitum fuit.Pcrgir idem , Iuo Carnoten- 
fisanteannos ^^o.Burchardus Vormatienfis adhuc eo antiqtiior,AnfelmusLu- 
cmfisante annos prope 500. epifiolts tefttmontum reddtderunt. Rt. Nemo 
noftrum negauir PfeudoTfidori quilquiliasapud multos quosnimia 
credulitasfefelIerat,anteannos70o.inpretiofuifIe.Nonigiturgraua- 
teelargiorcircaannum Domini millelimumvixjfle, imoaliqUanto 
antiquiores quam Turnanus velit fuifle,qui cpiftolas citarcnt : obiit f £ Bellarm de 
enim Iuo A.D.ni^.Burchardus A.D. 102.8. Anfelmus g A.D.1086. il- g"^ ^ '" 
Ie459.alter547.tertius493.annisantequam Annoijy^.proepiftolis d.iiij. 
fcriberet Jefuita. g fcripfit ad- 

Tvrr. CcepithocftudiumprimusanteannosnongentoslfidorusHiJpalen- J*«f"s Giul- 
fts hortatu 8 o . Eptfcoporum.Memmit etus operis Htncmarus Rhemenfis Archie- ^ " m ' lUBO * 
pifcopusin lib.de vanis capp. Ecclefiafi.cap. 17 .& 33. 

y.. Vrrumque finxit impoftor,a quo Hmcmarus aliique plurimi in 
fraudem impuifi funr. . m 



90 Prolegomena. 

T v r r i an. Annon eftfide dtgnus auctor & ex numeropatram S. Ifidorus 
& £tate Caroli antiqutor ? 

^i. Eft,fed ncc fidedtgnus nec ex nutnero patrum nec Carolo anti- 
quicr qui Ifidon nomine ad fraudem facicndam abufus eft. 

T v kr. in vno ergo S. ifidoro 8 o . Epifceporum teftimomum contra com- 
mentum Magdeburgcnfium producimus. 

fy. Exvno PleucioTiidon gurgite non8o. teftimonia , (ed 600. 
fabulas ebulliiile cerro certius eft. 

Tvrr. Hincmarus libro de capp. Ecclcfiaft. cap.15. Eptfi. ctm. adlaco- 
bum,cap.ij. Anackttprimam cap.iti.faundam cttauit. 

$£. Ahas etiam citauit , icd ira vr fraudem Mercatoris fubolfecifle 
videarur,vr luo loco demonftrabimus. 

Tvrr. Nicolausprimuscttat eandem epiftolim Ckmentis adlacobum m 
epiftcla ad Eptfcopos m regno Lotharij. 

Rt. Epiftolam illam ;Rurh:io inrerprete) Latinac linguaetraditam 
riiiile docuimus ; poruir ergo Nicolaus cam vtantiquamcitare , nec 
tamen PfeudoTfidori (,jui longam huic epiftola;laciniamafluit)col- 
ledtionem probare : fed de Nicoiaoinfrafuiius. 
a Ccnt.3.cap. Tvrr. Magdeburgenfes * de epiftolispontificumtertijfecult dicunt, (uiftc 
7.ad finem. femper qui eas reiicerent, nunquam a Conciliis generalibus approba- 
tas ckc.tn eos compettt ludtciumfemorum Danielis. 
y.. Probationem audiamus. 

Tvrr. Galli veras ejfe prtfcorumpontificum epiftolas confitcbantur , quas 
Magdeburgenfes tiegant. 

■fy.. Quia de lTeudoTfidori colledione inualefcebat non modo 
apud vulgus imperitum,fed Scapud alios faciliores quam par erat fal- 
fa quaedam opinio-, qui peripicacioreserant , ne contra torrentem niti 
viderentur,non audcbant epiftolas ore aperto tod-etat infimulare j alia 
> igitur via progrefli,negando farragines eiufmodi Canonum Ecclefia- 

fticorum vim habere debere , nafcentis erroris fibras incidere cona- 
bantur. 

T v r r . Non contendijfent Galli,non ejfe eptftolas inter Canones referendas, 
fi(vt Magdeburgenfes volunt }apocryphas &fuppofitttias, ac nonpotnts veras & 
fuorum attclorum ejfc negajfent. 

y. . At certe pott rant contendere Apocrypha inter Canones refe- 
renda non elllyd tamen fateor non aperte fecerunt. 

T v rr. Aliud eft negare veras ejfe epiftolas , qitod Magdeburgenfes faciunt> 
altadnegareearum aucloritatepriuilegiafua abrogan,quod Galltfaciebant. 

v,t. Hoc non negamus ; at fieri poteft , vt qui fcriptum pfeudepi- 
graphum eile & credit,&piobarepoteft, nuilam dc auctore quaeftio- 
nem moueat , fedde auctoritace litiget ; hac vcro methodo Gallicani 
Epifcopi PfeudoTfidori commenta aggreiii funt.Non igiturid vnum 
negarunt, eorum auttorttate fuaprtuikgta abrogari,ied ea vim legis Eccle- 
iiafticae habere poile. 

T v R R . StGalli fuppofitittas Epifiolas- effe credtdtffent, nunquam earum te- 
fttmonio vfieffent,vt quidem vfos ejfe teftts Magdeburgenfium idem^nofter N/- 
colaus ponttfex ttftatur. Re sp.Po- 



Prolegomena. 91 

Resp. Potuiilentepiftolarumaduerfanj argumenta adhominem 
ex epiftolisipilspetere:hacarte Hincmarus Rhemeniis caufam ad- 
uerfus Hincmarum Lauduneniem propugnauit. Sed quia hac mente 
GallicaniEpifcopi Pfeudo-Iiidori mcrces non femper expofuerunt, 
firmiilimum Nicolao primo telum fubminiftrarunt , quo ipfbs inua- 
deret , ac pedem referre cogercr. 3 Nicolai vcrba funt : Quanquam qui- a Epift.42.acl 
dam veftrumfcripferinthaudilladecretaltaprifcorumpontificum tn totoCodicis E P l(c - Gallix 
Canonum corpore contineri defcrtpta , cum tpft vbi fu& intentiom hdtcfujfragari ' 8 6 * • 
conJptctunt,illis indtjfrenter vtantur &cc. 

Tvrrian. ArgumentumNtcolaitalefuit, Sinonfunt fufcipienda Epi- 
ftcUponttficum,quia nonfuntin Codice Canonum,nec Gregorij pnmifufcipien- 
d&funt , nec eorum qui ante velpoftvixerunt. Atfalfumpofterius,quiaLeonis 
capitulum, quod mter Canones eft, omnia decretalta pradecejforum cuftodm 
mandat. 

Ri. Nicolai verba hsec funt: Si ideo non ejfeDecretales Eptftolas prtfco- 
rumpontificum Romanorum admtttendas dicunt,quia in Codice Canonum non 
babcntur adfcnpu, Ergo &Gregorijfanclinecvlliusalterius, quiantevelpoft 
ipfumfutt ,eft filiquodmfitfutmm veifcnptum recipiendum ,eo quod in Codtce 
Canonum non habeatur adfcnptum. Ergo doftrmam eorum &fancltones de co- 
dtcibusfuiseradant Scc. Imo &: Scripturas veteris &c Noui Teftamenti. 
Fingit vero Nicolaus reiponfuros adueriarios,non eradendas fcriptu- 
ras fan<Sras licet in Codice Canonum non habeantur, quia in Codice 
illo inuematur capitulum S.Pap&Innocentijcuius aucloritate doceatur anobis 
vtrumque Teftamentum tam eJferectpiendum.Quaie inftat rmCus,Decretales 
etiamnon compaginatas codici Canomtm recipiendas ejfe , quoniam inter ipfos 
Canones vnum B.Leonis b capitulum coftat ejfepermixtum,quo ita omma decre- b Leo epift, 
talta conftituta fidis Apofioltc<s. ciiftodm mandantur , vtfi quis in illa commife- 1. ad finem. 
rtt nouerttftbi vemam denegart. Haec Nicolao non ventatis amor,fed So- 
pbiftices Sc blafphemiae Spiritus didauit. Quis enim ita vnquam infa- , 
niuit vtcrederet diuinasScripturasprecariamau&oritatem ex Inno- 
centij decieto confecuras fuiiTe? 1. Cum Galiicani Antiftites nonega- 
rent abfolute, Ced khtu 77,fufcipiendas Pfcudo-Iiidori epiftolas;an de- 
bmt Nicolaus quoquo modoiufcipiendas probare? imo 1II0 ipfo ien- 
fu quo fuicipi non debcre contendebant aduerfarij.Tali igitur argu- 
mento pugnare potuit Nicolaus : Si EpiftoU veterumponttficum vtm legis 
babere nonpojfunt quta nonfunt tn corpore Canonum, nec EptftoU Gregorij &c. 
td turis habebunt.At falfumpofterius, nam Gregorij & alwrum epiftolas diclam 
vtm legishabere piobatur cxlegeab ornnibusreccpta, Leonisn.de- 
creto,& ex ipfo Gallorum epiftolas lllas citantiumfaclo. E. Scc. Quic- 
quidfit Nicolaus emun&aenaris vir fedulo fibi cauit,ne Epiftolaium, 
quas ipfe iiippofititias fciebat, au&oritatcm dirccte defendcndam fu- / 

fciperet; r ed hoc vnum oftendit,adueriarios incfficaciargumentoeam 
impetiifleiCumigiturPfeudo-Ifidorimerciuminftitoremagere^aliii- 
que ex profcftb fucum facere niii reluclrante confcientianonpoiTet, 
nec caufas quam tucndamfufceperat deeffe,fedique fuae praziudicium 
yllum cre ari veilet , aduerfarios iponte in cafles incidentesimpellerc 

m z 



vf^ 



91 Prolegomena. 

maluit.quam eos aperra veriratis cofeflione expedire , libci olq; dimit- 
tere maluit.Porro nequis LeonemaNicolao allegatil velPfeudo-Ifi- 
dori nus;as comcndaiIe,vei legem quae Ecclefiam vniueriam obligaret 
iuliill aedat,obferuandumeft, 1. Epiftolam eiuspnmamad Pifc*- 
m Tufcisque & Cainpaniae Epifcopos Roivu; vicinioi cs praccipue di- 
rc6bamfuiffe. z. Eiutdcmepift.cap.y.quopredcccllbrum decretalia 
commcndauit, cumablnnoccntij epiftolis mitium duxifle: vnusjc- 
nim ante Innocentij tempora Siricius decreta iciipferat ad Afros , & 
Himerium Tarraconenfcm qui ipfiun confulucrar. 

T v R R 1 a n . Conftat non de vtritatefed de auchrttate cpijhlarum Cano- 
nica teftes tllos( Gallosmm) .dtfccptaffe. 

fy . Fareor eos qui fuppolituias cfle fentiebanr,animi fenfum pref- 

fifle , vt de fola auc.toritate aperte difceptart nt;qmd hoc ad cauiamr 

Tvr R. Gelajius decretalta antecejfc rumfimiliter fufapienda decnutt. 

r> . Geiafium de confidtis a Pfcudo-liidoro trecentis poft obitum 

ipfius annis epiftolis cogitare non potuifle,quicquid in contrarium 

a Nicol.i. c- nunriant Nicolaus a I. & Tunianus, cenillimiim cft. Gelaiij , vel po- 

pift.41. tius Synodi A.D. 49 4. Romae fub ipfo congregatae veiba iunt : Decre- 

tales epiftolas,quas Beattpmi Vap& diuerfis temportbus ab vrbe Roma,pro dtuer- 

forum patrum confuitatione dederunt ,venerabtliter fufapiendas dktrnimus: 

haecverba Nicolausad omnes quae fuo rempore manibus omnium 

terebantur decietaies extendi debere contendit, vt illas etiam comprc- 

hendant quaepriorum vrbis Epifcopohim nomina prajrerebant, 6z 

tempora qnae crcbrefcentibus gentilium perfecutiombus ad fedcm 

Romanam Epifcoporum caufas defern difhcillimepermittebant ; At 

cum ex Gelafij indefinita fententia epiftolas prifcis vrbis praeiulibus 

fuppofitasgenuinascfle , aut faltem talcs Gelafij feculo creditas fuiile 

probare nequeant pontificij , ftuftra in vcrbis eius vimfacere conan- 

turcpiftolarum patroni, quos& Leonem & Gelaiium a tcftimonij 

proPfeudoTfidorifabulis dicendi necelKtate liberare reiipfiuseui- 

dentia cogit. 

b Cod.nz. Tvrr. Vhotius h patriarcha Conftantinopolitanus erudittfiimus aullor 

113.116. nteminit duarum Clementu eptftolarum ad Corinthios , &epi(iol&adlacobum. 

r>. Meminitquidem,at diuerfimodc:folam enim primam ad Co- 

rinthios laudat, fecundamreiicit, Epiftolamad Jacobumeodem lo- 

c ad A.D.51. co habet quo recognitiones, quas Baronius e ccenofum gurgttem, Caro- 

§•53- lus Bouius Oftunenlis Epifcopus ^fabuUargumentum , Gelafius Papa e 

d prasfat.in a p cryphum fcriptum vocauit , tk ante annos non multos { Romatu tn- 

°in Svnodo quifitionis ojfiaum in lndice damnatorum ab Ecclcfta hbrorum adfcrtbi iufiit: 

f Fotieuin. Photiusipfeg/wt>ft<«f d-mmuaTur iy <? ea 70 '4*> fc**oyn(A<n reiertas fcri- 

in vcrbo pfit: non eft itaquequod in Photij teftimonio Jefuita adeo arriderc 

clemRom. clcbeat.Demustamen epiftolam adJacobum,quam & antiquifTimam 

g Cod.m. ^. f a jj]fl unam c ([q femper mdicauimus , a Phorio in fummae audtori- 

tatis arce coliocaram fuifTejquidhocadappendicema Pfeudo-Ifido- 

ro additam & fequentcs farragincs Anaclcti, Euarifti&c.titulisnobi- 

iitatasf hxc ommanec Photius vidit,nec fi vidiiIct,probarepotuiflev. 

Tvrr. 



Prolegomena. 93 

Tvrrian. Ruriiimshisomnibusantiquior,mprologolibrorum 
ClementisdeB. Petri cumSimone Mago diiputationibus , affirmat 
olim hanc epiftolam ad Jacobum interpretatam efTe & editam; 
vertiflcautem Ruflinume Graeco in Latinum librosiftos quosdixi, 
in quornm prologo hoc teftimonium cpiftolas Clementis tribuit : te- 
fl is ci t Gennadius vetusaudtor in fcnptoribus Ecclefiafticis. 

B/-. Ruftinuni recogmtionum libros vertiftenontantumex Gen- 
nadio,fedetiam ex Hieronymo didicimus,eundemepift.ad Jacobum 
iciipta- teftimonium dediflc non negamus,deepift.antiquitatenulla, 
de \ emate omnis conrrouerfia verutur,eam Clementis efle negamus, 
ippendicem cidem additam Eccleiia; vniueiias anteA.D. 790. aut 
800. ignotam fuifleafleiimus, idem de reliquis Epiftolis iudicium 
fier; dcbere dcnionftrauimus; fiuftra ergo Turrianus Ruffinumpa- 
tronum adnocauir. 

T v r r . Qvod Eptpbantus, Hieronymus, Ruffinus,rccognitiones deprauatas 
affirmanr, quibtts profixa ejl eptjLad lacobum tefte Pbotio ; & nos m ipfo exem- 
plari Gr&co vidtmus.hoc etus auctontatem non eleuat,fed magts auget. 

r . Inio c/e/^r.quia ii recognitiones fiint fuppofititiae,idem cenien- 
dum cftdeepiftolaqnampraefationis locum tenuiflefateturjefuita; 
atqui veium prius, aduerfari;is ipfis tcftibus, E.&: pofterius. 

Tvrr. Vropter magnamepftoU auttorttatem fattumeft, vt ab iiiis librts 
fpararetur,& reiiquis epiftolis aufdem Clementis adiungeretur. 
ty. Hocringit Jeiintapro more. 

T vrr. Sictit ex libro Enoch apocrjpho ab Apoftolo luda teftimonium quocl 
tn epiftola fua citat feparatum eft & Canonica auttoritate deincepsfancitum;fic 
epifioia Chmentis adlacobum merito a hbris tllis Ciementis , quos luretict con- 
tammare iam tunc aufierant, afanttisPatribus oltm feiuntta eft : Qtu enim 
alia caufa ejfepotuit mfi h<tc , cur quibrn hbris ab auttorc prapofttafuerat , olim 
ab eis feparata,& feparattm tranftata edttafuijfet? 

fy . Unde conftat Enochi prophetiam ex apocrypho libro in Judas 
epiftolam tranflatam fuifle ? Fuit haecquidem nonnullorum patrum 
opinio;atnulliusfixafententia:dica- fluarm quipotefta quoieiun&a 
a Recognitionum libris fuerit ad Jacobum Epiftola , prjeterquama 
Ruftino interprete , & Pfeudo-lfidoro interpolatore & adulterarore. 
Sed cur eam Ruftinus primum ediderit folam , deinde poft annos ali- 
quot recognitionum tranflationem molitus fuerit, quid attinet anxie 
mquirere? Satis eft in praefentiarum ad difpellendos Jefuitae fumos , il 
dicamus errores, quibus contaminata: fuerant recognitiones non mo- 
uifte Ruftinum ad feorfimedendam epiftolam: poftea enim recogni- 
tiones illas Latinitate donauit,& perpurgatis Eunomianorum quibus 
refperfaeerant fccibuspublicauit. 

T v r r . Si Ruffinus propriam recogmtionum operis ejfe putabat Eptftoiam 
ad Iacobum,cur eam toti operi nonpupofuit ? 

ju.. Sibi ipii reiponfum dabit Jefuita, fic enim cap.fequenti : Si oim 
epiftoiam Clementis ad Licobum interpretatus erat, & edtderat Ruffinus,qu& e- 
ratalioqui libris Recognitwnum pr&poftta, cur iidamnonpr&mtfttoperxReco^ 

m 3 



94 ; Prolegomena. 

gntttonum quod ipfeinterprctatus erat, & cuipr&pofita fuerat ab auclore, vt 
Photim quoque in Bibhotheca fua tefiatur ? Qtu enim caufa crat nonpr&mtt- 
tendi illam tync cpen quia afe olim intcrpretata & ddita eratflmo vero ob hanc 
ipfam caufahiM tfi quia olim tpfc tntcrpretatus erat,& &dtderat,pumtttere tl- 
lam huic operi cui clcbebatur oportebat, vt interpretatw fui operis & in opcre, & 
in epifiola ipfiopat a Clemente pr&pofita integra agnofcerctur : & paulo poft, 
Noluit Ruffinm pr&mittere , ne fibi (virmodefius) ahcnum laborem attrtbuere 
r/derefwr Fateturergo,imo piobare conaturau&oritatePhotij&i ratio- 
ne epiftolam hancad recognitiones pertinere, eis deberi , Ruftinum 
ob id non prannififle quia ab alio interpretata fuerat ; hic contrariam 
fententiam tuetur, Quo teneam vultus mutantcm Protea nodo ? Has antilo- 
gias^mcndaciilimo au&ore dignas indicafle refutafle eft. 

Tvrri an. Aucloritas igitur Ecclefiafiic& confuetudtnis,qu<e illam tamm- 
t er decretalcs cptfiolaspontificum Apofiolicorum reccperat,hocfecit. 

fy. Sacrilega Pfeudo-Ifidori epiftolas quot libuit, quibus libuit 
fupponentis audacia hoc pridem facinus admifit:ad Ecclefiae confue- 
tudinemne confiigiat Jefuita,aut Sirici) epiftolisantiquiores vllas de- 
cretalesconfingar. 

Tvrr. Htncfattum vt altera Epifiola Clementis experfona Petriadeun- 

dem Iacobum , qu&in altera editione fimtlmm librorumferebatur,nonficfuerit 

fcparata,& tnter c&teras eptfiolasrelata, quia fctltcet nitUum Decretu cottnebat. 

a Cod.m. fy. Imo feparatafuittefte Photio a , non enimprarnxa fuit omni- 

bus,fed quibufdam exemplaribus qui iam cxciderunt,& praepofita iis 

quos Ruftinus Latine reddidit. ce mcn 7p?c $i£hioif (inquit Photius) a 

ejJb/jfyj hJj) 1 ^' i&lhlytvovmv ;J§ tac Jfxycpaf tn?ivdi{'ffo<?i*dsfy Zhy^acpai 

tLuu rwrfjui c-ufyfjfl/j d^^.hha.KTooi s^yiMileiaJj af^yS^jLuu iya KAwpif xfld 

^*K.Saepius autem monui decreta fere omnia epiftolae quam Ruftinus 

vertit, a Pfeudo-Ifidoro addita fuifle: quod fatis indicare poteft, falfo 

Turrianum ia&are Epiftolam nomine Petri ad Jacobnm fcriptam non 

futffe inter c&teras Clementis epifiolas relatam, qma nullum decntum habutt. 

T v r r . Conctlium Vafen r , > r epifiolam Clementis ad Iacobum,& Con- 

ctiium Metenfe ante 600 .annos 1« * .m. 

v/.. Cum neurmm rirer aopetiiceni a Pfeudo-Iiidoro a{Iuram ; fni* 
ftrahorumteftium opemimplorauit Jcfuitamo negauimusantiquam 
efTe Epiftolamad Jacobum,iedeiventatcabiogauimus:adulterinum 
factumnouis corruprelisinquinauit vereratorpoft Conciliu Vafenfe. 
Tvrr. Pofiremo hoc loco Magdeburgenfes natioimfm tefiibw conutncanr, 
m ConUlioTriburtenfi n.Eptfcopi tefiimonium dederunt epifiolis Clementis,A~ 
nacleti,Alexandn & altorum. 

fy. Siccine aduerfarios conuinci pofle fperafti Turriane ? Quando 

coactum Triburienfe Cocilium? annonpoftCarolitempora? annon 

b A.D.895. bq U i n q Uenn i antequam c feculumfui ajperitate ac bvnifiertlitateferreum, 

C Yd V a " ma ^ l % exun ^ ant ^ deformitateplumbeum,atqueinopta fcriptorum appeUarico- 

Joio.adAD. f mult : oi/?«y«w,inchoaretur?nunquamabA.D.850.teftesproepiftolis 

■ 9oo§.i. plurimos ftetifle negauimus , fed hos omnes ab impoftore delitias fa- 

£kos fuifle etiamnum dolemus. 

T VRRIAN. 



Prolegomena. 9j 

Tvrrian. Conferte nunc Magdeburgcnfes tempord noftrorumtefttum, 
ttumcrum, fidem & aucloritat m cum vno veftro Kaltbeifen recentt & tefte 
tgnote qui ante annos 6o.non ampltus in eptftolas qtiasprtus oderat teftimonmm 
dtxit. 

fy. Dixirnusnecrecentem,necignotum,nec ante tfo.annos tatum 
audituin,nec(blitanum,necodiocorrtiptumfuifleKalthciren: finxit 
enim hejc ormua Turrianus ; fac tamen vera efle omnia, annon fatius 
eftvel vnumlufcum fequi quamcum caligantibusmultispicecipitem 
fein? 

Tvrr. Eacileeftexcometturaaffequiprtfcospontificcsepiftolasfcripftffefi * Si Dioclc- 
enimpofteriores ponnfices tn pace Ecclefumulta decretalia fcripferunt \quanto H . an .° & Ma - 
magisfuit neceffarium priores fcnbere tnfiimma Ecckfu necefittate cum * nuUa . v*J! 7 D n X ' 
Conciltababenpoterant? non , m Lirz- 

Ri. Pnfcos Epifcopos mtiita fcripfifle , in fummo veterum filentio ribus in C ry- 
nec pronuntiaue audemus neq; negarej hoc tamen non c6iecturis,ied P ris Sinue ^- 
manifeftilTimis,mea{ententia,argumcntisaflecutifumus,eosdecreta- nls . co & 1 P°" 
lium quas fua: colledlioni Pfeudo-Ifldorus infcruit audtores efle non trum 5™*' 
pofle. dus,quavn- 

Tvrr. Annpn ad coruni ojficiumperttnuit* praeefle in fblicitudine? b quam necef- 
exhortari in fana doctrina? Jmc autem apud abfentes mfiper eptftolas nonfuit. j. tat f a $} "°- 
v/. . Pertinuit ; eoque ofticio fun&i funt veteres vrbis Epifcopi quo- prohibVrTpo 5 
quomodo lictut,non tamen fequitur eos ineptas farragines,fi quando tuit Ecciefia? 
epiftolasfcripferunt,coniarcinauifle. a Rom.u. 8, 

Tvrrian. At fcripferunt alias (inquient Magdeburgenfes) basmintme. ° Tk.i. 9. 
tyL.Vrofiranteas. 

Vfi. Quorundam alias proferre pofliimus , quxpftttacos aliud^altud 
coturnices fonare noS doceant : fed demus nullas hodie cxtare quas pro- 
feramus , annon pluribus argumentis euicimus has ab auctoribus 
quorum nomina prajferunt nec fcriptas fuifle,nec fcribi potuifle? 

T v rr 1 a n . Aliasfiproferre nequeant , basfanclifitmds &grautfiimas,ac 
omntum memoria antiquiores , quas longinquitas temporis exctptente memoria 
&Ecclefia m vtente confecrauit,recipiant. 

-Bji. Hasnonrecipiemus, quasnecfan&asnecgrauesnecantiquas 
efle fcimus : quicquid enim in ek vel graue vel fan£tum eft aliunde 
eft.-quicunqueeasconfecrandasputauerunc, aplano qui eas fuppo- 
fuit deceptifunr. 

T v r r 1 a n . Duttna quadam prouidentia tam multis feculis immutabtles 
manfiffe , ne ipft quidew qui eas negantnegare poffunt \ cum neque recordentur, 
nec audtermt , necex memona omnium feculorum cognofcere pofitnt ahter eas 
vnquam babuiffe quam ttunc habeant,a tempore faltem ifidort. 

r^ . Ntbil e ccrtc fit vifibtltter & fenfibtltter quod non de inuifibili & intel- c Profper. 
ligibtltfummi imperatorti aula,aut iubeaturaut permtttatur-, nonta.men Ce- '^ enr - j 8 - cx 
quiturquicquid Dei prouidetKiaperfeculaaliquotcu'aAA<j/&>7Bi' mari- t ,p .-• 
fitbonumfufcipiendumqueelle; alioqui Alcoranum, quiaabA. D. ca p >4 
610. aut paulo ante , ad hanc vfque diem nemo inteipolauit, admit- 
tcndum probare poflent Turcasj mkumergo non eft Epiftolaspoft 



9$ Prolegomena. 

A.D.785. a Pfeudo-Ifidoro conri&as , nouis hactenus inquiiiamentis 
obdu&as non fuifle. 

Tv r ri an . An decreta iftis eptftolis contenta mtnus vakbunt ,fi bas epir 
ftolas, vt ipftcuptunt & laborant,non babuerimus? 

r/ . Quicquid ab aliis decretum colle&ioni fuae rnieruit Pfeudo- 1- 
fidorus eandem au<5toritatem obtinebit , quam habuere qui primi il- 
lud decreuerunt;quicquid tinxit plane nullam. 

Tvrrian. Confuetudmem omntum Ecclefiarum tollere non pojfunt 
Magdeburgenfes, imo neque negare, ntfiexeorum numero ejfeperganr,quos Apo- 
fiolus contentioibsrowMJf \.Cor. 11.16. 

Sji. Quafi vero quifquis Pfeudo-Ifidori commenta, Scripturae,vc- 
teris Ecclefiaepraxi, & hiftoriarumprifcarum, quotquotluperfunt, 
monumentis aduerfaefle pfonuntiabit , confuetudinem Ecclcfiarum 
omnium abrogare velle dicendus lit , aut contentwfus haberi me- 
reatur. 



Tejles quipro Epijlolis tejlimonium dixerunt. 
Capvt XVIII. 

* A.D.s^. a Quifgranenfis^ Concilij fub Gregorio I V. A.D. 856. congre- 
a Bai-on. ad y^„ atl p atres pa rtis i.cap.S.fecundam Pfeudo-Fabiam epiftolam 
cx Concilij citare videntur, Statutum etiamejt(m<\umnt)Vtveljemdwanno, taejt,m 
Meldcfis cap. qutntaferta , qua eft in Cccna Dommi , vnttiofanttt olet, tn quofaluatw infir- 
7S.colligit e- mo rum credttur, per omnes ciuitates ab Epifcopo non neghgatur,ficut nunc vf- 
xigenu Con- ^ ue ne g[ e ft a z fi . fed omm deuoitone iuxta traditionem Apoitolicam ac fta- 
cKi Leuitam mta decretalmm,j« quo de eadem repr&ctpitur,peragatur. 
capitulorum . Circa a AJD.846.aut S^o.Lothario, Ludouico 6c Carolo fiatribus 
libios^.digef tres capitularium hbros dicauit Benedictus Leuita , in quibus varios 
hflequi poit ex epiftolis centones confarcinauit , veibigratialib.5.cap.i70.&243. 
biicatifincat ex P r * ma Pfeudo-Clementis cap.183. ex Pieudo-Fabiampiima,cap. 
CcnciHii non i87«ex l J feudo-Pij iecunda, cap.z39.ck 249. ex Pfeudo-Stcphaniie- 
iubet capuu- cunda,cap.244.ex Pfeudo -Eleurhen vnicu.,hbii6.cap.57.i9o' &208: 
lacolhgu led ex pfeudo-Clementis tertia ,cap.64-ex Pieudo Sixri 1. iecunda,cap. 

orat feman ^o.&ciox.ex Pieudo-GrePonj epiit.ad Feiicem & ex Pieudo-Stcpha. 

tr&cipt, nec /* 1 . - 1 \ 

promuigari niiecunda, cap.ii$.exPieudo-Pio , &:Pieudo-UibanOi cap. i45;ex 

noua (cdprc- Pfeudo-Damafi epift. 7. cap.320.ex Pieudo Anacleto & Pleudo-Lu- 
mulgata le- cio, cap.330. ex Pfeudo-Felicis 1 1. epift.i. lib.7.cap. 22. ex Pfeudo- 
gisvim kabe- Dlonyi jj pnma cap .6 4 .&: 6<.ex Pfeudo-Fab.um epilt.2 cnp.66. 268. 
re poitulat: „ } \\ 1 r-i < . r n ^ r ,-./- i 1 r 1 • r 

difcrte aut£ 169. ex Pieudo-Fehcts 1 1. epiit. i.cap.67. &111. exPieudo-reliasI. 

aflerit Bene- epiit.2. cap.83.84. 180.341. ex Pfeudo-Juhj epiit.2. cap.107. & 343. 
diausfe^w/- ex Pfeudo- Anacleti epift.i. & 2. cap.168. ex Pieudo-Teleiphori epi- 
giirto pr&ct- ft la,cap.i86.ex Pieudo-Victorisepift.i. cap.i94.exepiftola Pteudo- 
fa'colleS?ci Lucij cap.303. ex epift. Picudo-Uibanicap. ji^.exepift.^. Pfeudo- 
▼tfupra^mo- Eufebij cap.337.exepift.Pieudo-Gregorij ad Felicem ,cap.354. exe- 
ntfimus. pift.2. Pfcudo-Stephanicap. 363. ex epift. Pfeudo-Euaiifti , cap.364. 

ex epift. 



Prolegomena. 97 

exepift.Pfeudo-Eleutheri, cap.362.ex variis epiftolis <Scc. mulcaenim 
coaceruauir. 

Eoclcm tempore qui rresillos libros additamentis auxerunr, quam 
Bcnedi6tus ipfe aperucmr viam inieruntjauclioraddirionis^.cap.z. 
& 6.exepift.2. Pteudo Julij:i2.ex epift.^.Pfeudo-Euiebij: (>7.expri- 
ma Pfeudo-Alexandri depiompfit: adduionis 4. Caroli* Calui iufiu a Anno n. 
perErcbembaldumCancellarium collectae cap.3. ex epift.2. Pieudo-Ste- Caioli (I.) A. 
phani:6. ex Pfeudo-Pijpriore : 14.1-j. Sc 16. exPfeudo-Julij fecunda D - 8 49- 
deiumprum cft. 

Carolus b Caluus Hr.iiKonim icxinepift.adEpifcoposrcgni^/»^- b A.D.8^. 
lano Chanfiaco A.D.S56. fciipta citauic Pieudo-Anaclcti , Pfcudo-tlr- 
bani,& Pfcudo-Julijepiftolas. 

HincmarusLatulunenfisEpifcopuscirca A.D.870.1ibello c quem c Vl ^ H j nc 
HincmaroRheinenli aichiepifcopo obtulit Pfeudo-Anacleri, Pieu- mari Rfiem. 
do-Eleutheri , Pfcudo-Vi&oris , i^fcudo-Calliftiteftimoniainfcruit: iit>. capp.jt. 
&c A.D.8 7 8.in epift.ad Joannem VIII. Pfeudo-Julij & Pfeudo-Felicis ca F-43- 
II. commenta cirauir. 

Hincmarus ipie Rhementis epift.8.teftes aduocat Pieudo-Ana- 
clerum cpift.i. Pieudo-Urbanum, Sc Pieudo-Luciurn in libello d de d a.DMz. 
diuortto Lotharij , Picudo-Euarift. epift. 2. Pieudo-Alexand. epift.i. aut86$. 
Pieudo- Fabian.epift.i. Pfeudo-Gregor.ad Felicem:in libro quin- 
quaginraquinquecapp.aduerfusHincmarumLauduneniem e cap.i5. e poft A. D. 
Pieudo-Clcm.cpift.i.Pfeudo-Anacierumcpift.i.i.^.Pieudo-Zephy- 870. 
rin.epift.i. Pieudo-Stephan.epift.2. Pieudo-Dionyf.epift.2.& Pieu- 
do-Pclag.2. epift.8. cap.io\ Pfcudo-Anaclec.epift.3. cap.20. l J feudo- 
Anaclec.epift.2.6cPfeudo-Jul.cpift.i.2. cap.25.Pfeudo-Clem.epift.i. 
cap.35. Pfeudo-Lucium, cap.43. Pfcudo-Callift.epift.i. 8c Pfeudo- 
Damaf. epift.7 . in Dialogo de ftacu Ecclefise Pieudo-Anaclet. epift.i. 
Pieudo-Pium epift.i. Pieudo-Melchiad.de primiriua Ecclefia : f ine- f poft A.D. 
pift.ad Ludouicuml I I.rcgem,FfeudoUrbanum. 8 77- 

Goncilium SColonienie cap.3. vtitucrcftimonio Pfeudo- Anaclcci g A.D.887. 
epift.i. 

Concilium h Moguncinumeap.n.cicacPieudo-Urbaniepiftolam. h A.D.K88. 
Concilium 1 Mcrenfe fub Arnulpho congregarum cap.5. Pfcudo- i p ft a.D. 
Damafick:Pfeudo-LeonisepiftolasdcChorcpifcopisallegar,&: cap. S87. fed quo 
8.Pfcudo-Clemenrisprimam. anno incer- 

Conciliumk Tribunenfe cap.i. Pfcudo-Callift.epift.cap.7. Pfeu- J^d 8 
do-Anacleriprimamcap.8.& o.Pfeudo-Clemenrisprimam,&:Pfeu- " * 9 ** 
do-Alexandri fecundam, cap.i^.Pfcudo-Alexandri primam , fk cap. 
22. Pfeudo-Euarifti fecundam cirar. 

Remigius ' AlriiiodoreniisinPfilmos cicacepiftolasa^/^ctiaiDa- 1 circaA. D. 
maii ad Hieronymum & Hieronymi ad Damaium. 8 ?°- 

Luirprandus" 1 Ticineniismiibro de vitisponrificumepiftolarum m circa A. 
quas confinxic Pfeudo-Iiidorus pene omnium meminir. D. 9 50. 

Concilmm n Rhemenfe aducrfus Arnulphum Archiepifcopum n A.D^z, 
coa&umin eius gratiam obiicit teftimonia aliquot Pfeudo-Anacleti 

n 



98 Prolegomena. 

Cpift.i. Pfeudo-Clementis epift.i.Pfeudo-Sixti primi epift.2.Pfeudo- 

Fabiani epift. 2. Pfeudo-Stephani epift.2. Pfeudo-Marcelli epift.z. 

Pfeudo-Eufebij epift. 1. Pieudo-Juiij epift. 2. Pfeudo-Stephani ad. 

DamafutnjPfeudo-Damafiepift.j. &cj.8c Pfeudo-Syluerijepift.ad 

Amatorem. 

a A.D.1054. Leo a IX.Rom.Epifcopus,epift.4.depromit teftimoniaexepifto- 

Indid.7. lis Pfeudo-Clementis,Pieudo-Anacleti & Pfeudo-Aniceti. 

b A.D.1054. Humbertus b Cardinalis aduerfus Nicetam fcribens fententiam 

luam tuetur auctoritate Pfeudo-Clementiscpift.2. 
c Trhhemius Au&or c libri qui Ordo Romanus dicitur eandem epiftolam a- 
vult librum gnofcit. 

\Tc nfta" Micrologus, d cap.io.&4i.Pfeudo-Aleyandriepift.i.cap.2i.Pfeu« 
tienfi Gree. do-Damafi epift. de Chorepifcopis cap.28. Pfeudo-Calliftiprimam, 
vii. (Tvtx,&u cap.j). Pfcudo-Eufebij tertiam , cap.6o. Pfeudo-Pelagij fecundino- 
fcriptum. nam allegar. 

d Y1X Cr "m Grc g orius V 1 1. Rom. pontifex lib.6.epift. ' 35. Pfeudo-Clemen- 
vn vide capi tis epift.i. lib.7 . f epift.2. Pfeudo-Fabiani epift.2. & Pfeudo-Steph. e- 
I4 . pift.2. 8dib.8.g epift.21. Pfeudo Julij epift.i. & Pfeudo- Clementis 

e i^.MaijIn- primam citat, 

di&. i. A. D. Auctor Apologiae pro Grcgorio VII. h cap.3. vtitur reftimoniis 
f°i 79 Octobr Pieudo-Marcelliepift. 2. Pfcudo Athanafijad Felicemll. Pfeudo- 
Ind.3.1080. lubjepift.i.Pleudo Damafiepift.4.Pfeudo Ifidori prasf. collecl:. cap. 
g 15. Martij 4. Pfeudo Anacleti cpift.i. & Pfeudo Iiid. praefat. cap.iy.Pfeudo- 
1081. Alexandriepift.i.cap.iS. Pfeudo Damafiad Aureliumcap.22. Pfeu- 

hScnofitpau a -Eleutheri,cap.23.Pfeudo Anacleti epift.3. 

lopoitSyno- . r\ t r r -r 11 r 1 /- ^ -i a • 

dum Romx Anielmus ' Lucenlis epilcopus hbro 1. aduerlus Guibertum Anti- 
celebratum Papam teftes aduocat Pfeudo Clementem epift. 3. Pieudo-Pium e- 
A.D.X074. pift.i.&Pfeudo-Fabianumepift. 3. &lib.2. Pfeudo Callift.epift.i. 
\o%t A ° Pteudo-Srephanumepift.i. &Pfeudo Marcellin.epift.z. Idemfcri- 
k circa A D P^ r Colle&ionem Canonum m quapenc omnes Pieudo Iiidori epi- 
1098. fciipta. ftolas in partes difcerptas mferuit. 

1 fcrigfit A. Benno Cardinalis m vita k Grcg. VII. epiftolas Pfeudo- Lucij & 

D. 1008. Si- pfcucio lulijII.citauiL 

A^D^ 1 'o°6 U * Burchardus ! Vormaticnfis Epifcopus circa A .D. 10 10. viginti de- 

Baronio & crctorum libros cdidit , in quibus plurimaex Pfeudo Ifidori colle* 

Bellarmino <5tione coaccruauit. Exempli caufaex Pfeudo-Clementiseptft.iAib.i.cap. 

Sanftus ha- jx^azf. 126.127. 133. 137.& i55.1ib.2.cap.94.1ib.6.cap.28.1ib.i4. cap. 

nu^pkcue- I ^^^# i - nD -3- cap.216. lib.5. cap.n. & 14.-«? e/>j/?.3.1ib.2.cap.95, 

rant. lit>- 3. cap^.lib.^.cap. 15. exPfeudo-Anacletiprima,\ib.i.cap. 4.59.1^.2. 

cap.i^^.lib.^.cap.^i.^^.lib.ii.cap.iS.ex^^/^./iYttw^lib.i.cap.i.&i^ 

lib.i.ca.Tp.$.ex tertia lib.r.cap.136.152. rf%iex Pfeudo-Euanftifecunda lib. 

1. cap.76. 99. 34.40. lib.H. cap.^.ex Pfeudo-Sixti prtmi fecunda lib.3. 

cxxj.n^.ex Pfeudo-Alexandriprima\\b.i.c2^>.n^ .1^0 .1^1. lib.1xap.52. 

lib.^.cap.^.e* Pfeudo-Telejpbonepift.lib.s. cap.63. ex Pfeudo-Hjgintprio- 

re lib.r. cap. 65. ex Pfeudo-Pij fecunda lib. 11. cap. 29. Ex Pfeudo-Aniceto 

lib.i.cap.28.65.a; Pfeudo-Soteris epift.pofteriore\ib.$. cap. u$.exPfeudo- 

Eku- 



Prolegomena. 99 

Eleuthero lib. \6. cap.30. exjfeudo-Vittoris priore lib.i. cap, 1 7 6.lih. 4. 
cap.3. ex Pfiudo-Zephyrmi priore lib.i.cap.154. lib.i6.ca,p.i}.expofterwre 
hb.i.c^p^.exPfeudo-Callifttprtorehb.u.cip.^S.expoJleriorelibA. cap. 
6tf.8o.i35.i7i.lib.j.cap.49.1ib.7. cap.i.lib.io.cap.64. Vide & lib.9. 
cap.7. ex Pfeudo-Vrbano lib.^.cap.j. 143. lib.i.cai .i.ex Pfiudo-Antero 
Mb.i.ca.p.y-7. hb.4.ca.p.66.exPfeudo-Fabianificundahb.i.ca. .147.148. 
ex tertta iib.i. cap.183. lib.i. c. 10. f* Pfeudo-Cornelijfecundahb.i. cap. 
193- l'b. u. cap. 12. 19. ex Pfeudo-lucto lib 1. car. 54. lib. 11. ca ..19. ex 

Pfeido-Stcphampriore\\b.i.C2i^.ij^.expiftmorA\b.i.c2L^.i^i.i6i.ijj. 
vidc& lib. i£. cap.19.ex Pfeudo-Sixtt fecundt poftmore lib.i. cap.143. 
i9i.exPfeudo-Dionjftjfecimda[ib.^ci,,. 43. exPfudo-Fehcu primt,prt- 
«wlib.i.cap. 157. i^^.iib.i^.ca^.ii. ex feundahb.i.ca: .174. ExPfeu- 
Ao-Futychiano lib.^.cap^. ex Pfeudo-Cato lib.i. ca .139. 'ex Pfew.io-F.ufe~ 
htjprimaXib.i. c^.i^ ^S.exfecundalib.u.ai^i^.ij.extertulib.^.. 
ca. t . 63. w Pfeudo-Mclchiadtt prtore lib. 1. cap. 1. 4. 5. expojiencre lib. 1. 
cap.i.lib^.ca, .di.fArP/6«<fo-Af*ra>lib.i. cap.98. exPfeudo-lultjfecun- 
da lib.i.cap.144. 17 o-SieMC, prima lib. 1. cap.175. ex Pftudo-Fclicis fecun- 
dipriorelib.i.czp.i+i. \6$. \6j. 180. 221.222. lib.i(>.ca: .u.exPfiudo- 
Damafi qutntaYib.i. cap ^ a$6 aj 1. ij 9. \ib. 16. car.u.exPfiudo-Ana- 
ftajij prtore \ib,$.ca.p .10 5. &expofterwre iib.19. cap.129. f* Pfeudo-Fettcis 
quartt fccunda lib . 3 .ca . .» .5 7 .5 8 . ex Pfeudo-loannu fecundtpnore li b . 3 . ca p . 
32. f* Pfeudo-Pelagt)fecundtHonahb.$.cao. 69. exPfeudo-Gregorijcptft.ad 
Feltcem hb.^.cap.i^. ex Pfiudo-Deufdedttlib.1-7.caip.44. Pra?terea mul- 
ta ahacongeritncfcio vnde haufta, qux tnbuit Euartjiolib. 3. cap. 
17.hb.18. cap. 16.AlexandroYibA.ca.:. 59. hb. 19. cap. 100. Stxtohb. 4. 
cap.46. JH;^«olib.3.cap.ii.zi.39.'lib.4.cap.z 4 . Pwlib.3. cap. 7 z. 
124.110.5. cap.z 7 . 47.hb.6. cap.37. Iib.8.cap.i8.1ib.iz. caD. 4 . 15. 
I1b.15.ca1.10.lib.19.caj .6$. Aniceto lib.5. cap. Z9. Sotert lib.3. ca -». 
73-74- kb-5- cap.zo. 44. lib.iz. cap.18. Zephjrtrw lib.8. cap.40. Cal- 
///?<> lib. 18. cap.z. Fabianohb.4. cap.i. lib-5.cap.17. Z4.Z5. 3<J.lib. 7 . 
cap.zi.lib.9.cap.3o.lib.io.cap.59.^o. lib.iz. cap.40.l1b.1z.ca .8. 
EutjchtanoYib.i. ca-.^i. 92. 93. 94.1^.5. cap.35. lib. 8. cap.17. Iib.9. 
cap.^^.^o.lib.n.caj.^o.lib.iz.cap.i^.lib.H.cap.z.^.io.lib.i^. 
cap.105. Marcellohb.$.ca,p. 139. Fufebtd lib.3. cap.99. lib.S. ca.n 19. 
hb-9.caj.13.lib.13.cap.17.lib.i4. cap.7.1ib.i8.ca».ii.iib.i9.c.no. 
L«c/0lib.i9.cap.69. I«/wlib.z.cap.iz7.1ib.5.ca».i'.zo4.1ib.5.cap.i. 
hb.7.cap. 7 .lib.9. cap.18.lib.18.cap. 21. Liberiohb.i$.ca.> .15.14 18. 
Ff//f/hb. 1. cap.51. hb.16. cap.5. lib.19. cap. 61. DawafoUb.i. cao. 25. 
Bontfacto lib.i.cap.73.131. 184. 202. lib. $.czp.i6. lib.n. ca^. 17. Stl- 
«mohb.^.cap. 23.11^.5. cap.19.lib. i^.cap. 12. Pf/^/ohb.ii. cap.9. 
Citauitetiam Pfeudo-IftdortprdfationemhbA.cz.:. 42. 

Deufdedit*Rom.Eccl. Cardinalisde r riLiilcgusRom. fedis fcti- * A.D.1080. 
phtA.D.io8o.&:pofteaA.D.io87.collecl:ioncmCanonumquam &1087. 
compilauit cx Pieudo-Ifidoriquifquihis. 

Gregorius presbyter,funilem Collettionem publicauit quam Po- 
Ij/carpum nominauit , vt &c Bernardus Papienfis , & audor libri Popule- 



ioo Prolegomena. 

ti: fcd hxc ad manus non funt: necquo tem^ore vixere auc*tores 
nobis compertum eft. 
a obiit luo Iuo Carnoteniis a Epifcopus, quem poftea P«i»orwk fcriptorimi- 
A.D.nu.nc- t atus eft , fcripiit volumen decretorum , iifdem nugis inciuinatum. 
ta lector pj a b ct enim ex Pfcudo-Clementis epift.prima , part.3. c.i.parte 5. cap.47. 
2x a aus m Dc a - 12.4- ki-S.116.117. 2-52- iji.parfe tf.cap.171. 3 4 5.parte 8. cap.99.par- 
cretodefeca- te io.cap. ^tf.parte 13. cap.84. partei^. cap.i.z. zz.parte itf. cap.i.cx 
oa fiat. fecunda part.1-cap.z1.z4. tf^.tf^. 66. 86. parte 3. cap. z66.patte 6. cap. 
87.88.89.90. exferfwparte i-cap.z10.partez.cap.113.parte3.cap.6z. 
exquarta parte^. cap.n^.&parteio. cap.157. exPfeudo-Anacletipri- 
ma parte z. cap. 67 . parte tf. cap.z^^. parte 7. cap. Z37. patte 14. cap. 
8%.exfecunda, parte ^.cap.i. 53.58.69. parte 6.cap.z5.44.parte 7.cap.i. 
$i,.6 9.1}%. 150. 15 4..i6c).exterria,j:ar:te 5. ca.p.i. 9$. 157. i$%.i$9. Z50. 
z69-Z94.parte 6. cap. ^iz.parte^.cap.z.^S. 98.z39.ex Pfeudo-Euari- 
/roparte^. cap.18z.zoz.z33.z40. z^^.part. 8.cap.4-5. ex Pfeudo-Ale- 
xandnprima, parte z. cap.15. parte 5. eap.Z4i z^z.ex fccunda ,parte z. 
cap.tfS. tf^.patte^. cap.zz^.z^o.parte 6. cap.45. exPfeudo-Sixtopri- 
mo, parte z. cap.70. parte 5. cap.3. ex Pfeudo-Telefthoro parte 4. cap.zf. 
parte ^.cap.^.i^. 313. parte 16.cap.11z. parte z.cap.71. parte ^.cap.tf^. 
ex Pfeudo-Hygmo parte 5. cap. 99. ex Pfeudo-Pto parte 4. cap.3. parte 5. 
cap.Z45.paVtei3.cap.39.exP/e«^-74«wfoparte5.cap.54.i39. partetf. 
can.46.ex Pfeudo-Sotere partez.cap.7z.6c: parte 3. cap.ztf^. exPfmdo- 
Vittoriscpifli. partei.cap.58. I98.parte4.cap.4. parte^.cap^. Z44. 
ex Pfeudo-Zepbjnniprima , parte 4-cap. 108. parte 5.cap.Z45- exfecunda, 
parte^. cap. Z46.parte 6. cap.z5.47. exPfeudo-CaUiftipnore^mc^. 
cap.z6. parte 5. cap. Z34. Z35. ex poftenore paite 3. cap. 53. parte 5. cap. 
100.101.186.z36.z89.parte6.cap.48.49.346. parte 9. cap.zz.z3. 
parte iz. cap. 85. parte 14. cap. Z3. 7Z. ioz. ex Pfeudo-Vrbano parte 1. 
cap.z60.z96. parte 3. cap.5. 139. parte 14. cap.74. ex Pfeudo-Eleu- 
thero parte 6. cap. 17. 18.19. 316. ex Pfeudo-Anteropa.tte ^.cap. 183. ex 
pfeudo-Tabiampnma ,parte 6. cap.z^^.parte 14.cap.z4. 10 4. ex fecun- 
W^parte z cap.73.parte5.cap.z99.pane 6 . ca.p.510 .511. $11. ex tertia, 
parte 5. cap. z6o. z6i. parte 6. cap. 32.3. 3Z4. ex Pfeudo-Corneltj epift. z. 
parte j.cap.^oS.parte^.cap.^z^. parten. cap.77. ex Pfeudo-Lucw pat- 
te 3. cap.i40.parte5.cap.164. parte 6.cap. 3Z6. parte 14. cap.89. e* 
pfeudo-Stepbani epift.i. parte 5^^55.^74.^93. exfecunda, partei.cap. 
74.parte5. cap. Z9Z.Z99.parte6. cap. 3Z7. 3Z8. parte 13.cap.111.ex 
pfeudo-Sixtifecundifecunda, parte 5. cap. Z46.ex Pfeudo-Dionjfu fecunda, 
parte 3.cap.47. & parte 5. cap. z88. ex Pfeudo-Tehce pnmo parte 6. cap. 
^z^^^o.^^i.parte^.cap.z^S.z^^.exP/ett^-fMfyf/j/rf^partez.cap.i^. 
parte7.cap.33z.333.&partei4.cap.53. exP/ew^-C^wpartc^.cap.z^^. 
ex Pfeudo-Marcellmo parte 3. cap. Z05. ex Pfeudo-Marullo parte 4. cap. 
z^o.ex Pfeudo-Eufebiopute 4. cap.f.parte ^.cq^.i^.ij$. parte i^.cap. 
37.parte i^.cap. m.ex Ffeudo-Melchiade parte 3. cap. 4. 6. 7. parte 4. 
cap. 17 ; parte ^.cap.^6. ex Pfeudo-Marco parte ^.cap.zoo.ex Pfeudo-lu- 
/wparte 4. cap.m. parte 5. cap. Z57. z8o. 191. ex Pfeudo-Telice fecmdo> 

parte 4« 



Prolegomena* ioi 

parte 4. cap.148. 769.192. 196. 335. parte^. cap.256.273.277. par- 
te 6^^.335.336. tyxPfeu do-Athanajio ad Marcum partc 4. cap.108.109. 
ex codem ad Eelicem , parte 5. cap .15. ex Pfcudo-Damafo , p arte 5. car .265. 
166.287.290.295. arte 6.cap. 337.347.348. a; Pfeudo-Avaflafw j arte 
i.cap.138. parte 6.car.93.rarte 15. cap .13 9 .o; Pfeudo-Ioanne primo parte 
2.ca f r .37- 149. parte i$.ca.p.i.exPfeudo-EeliceIV. parte 2.cap.76.parre 
3. cap. i^.6o.6i.exPfcudo-Silueno^ane 6. cap .7 $. & Pfeudo-Pelagtofe- 
cundo, parte 2.cap. 77. parte 5.cap.i2.e* Pfeudo-Gregorij eptfl.adEelicem, 
parte 9^1^.26.125 .ex Pfeudo-Deufdedit,pa,ne i.cap.305. ex Pfeudo-lfido- 
rt prtfatione , parte4.car-.107.no. parte^.cap. 153. Additetiam pluri- 
madecreta afficta, Euanflo parte 3. cap.32. parte 15.cap.38. Alexandro 
parte 2.cap.8i. parte 5-cap.i69.& parte i^.cap.m.H^wopartei.cap. 
nS.parte ^.cap.i^. i6.^^.Sixto partei.cap.240.P/opartc 2. cap. 3 7.56. 
H5.parte4.cap.66.parte7.cap.39.parte 10.cap.166.pane 11. cap.61. 
7i.partei5 cap.77. ^«^ropartei.cap.38. Soteri^zne i.cap.30.54. 
i26.ii7.parte8.cap.i45.parten.cap.75.Z^/;jn«oparte7.cap.59.C<«/- 
///?oparte5.cap.74.partei5. cap.i7.F<«^4«o partei.cap.17.34. 35.44. 
parte5.cap.161. parte 6.ca; .^o.parte 8.cap.i68.parte9.cap.57.parte 
n.cap.65. rarte 13. cap. 60.61. Cornelw parten.cap.69. Lucio vane ly 
czp. 8 $.Eutycbiano partei.cap.45. parte7.cap.38.partc 8.cap.i95.par- 
te n.cap.7i.parte 13.cap.40.70.71.78.parte15.car.n7. Ew/cfooparte 
z.cap.134. parte 4. cap. 49. parte ^.cap. 151. parte 7. cap.40,parre 8. 
car.151.. arte i3.cap.75.parte i^.ca.p.^.Iulw parte 3.cap.3.U7.r>arte 6. 
ca. .loi.parte 8. cap.156. parte 9x^^.43. parte 15. cap. 43. Eelici tertio, 
parte i^.cap. 7 6.Siluerw partei.cap.i^.parte 3«cap.i8. Pelagiopane 11. a Grarianus 

cap.66. foum^atfol 

Iuoni fucceilit a Gratianus , qui Decretorum Magifter haberi me- u ""™ ^ " 
niit-,hic,nequidomitteret, mtegrasferedefcripiltPleudo-Iiidori fa- £o. vero ^ 
bulas. De Pfeudo-Clementis prtma vide dift.8o.c.In ilKs ciuitatibus,dift. numeraui 
93.c.Siinimicus,c.Diaconi Eccleiia3,i.q.7.c.Sacerdotes,c.Lai"cusin quotquot lo- 
accufat. 6.q.i.c. B.Petrus, 8.q.i. c. Simon Petrus, n.q.i. c.Sicutie- j? ^colj " 
nim, c.Siquiexfratribus,&c. Tequidem, &q.3.c.Siinimicus. c. £ t ione p uum 
Siautemvobis ,&c.Quicunquecontrift. Depcenit.dift.i. c.Homi- tranftulit, vt 
cidiorum. Defecunda, videdift. 23. c.Talesad &c. 2-q. 7. c.Sacer- videatioftor 
dotes& rel.c.Qualis i6.ci.7.Ecclefias, dift.81. c.Miniftri altaris, g^bjjjf^ 
c.Clericus folus, c. Sediiforte,i7.q. 4,c.Siforte, deconfecrat. ponn fi c j uni 
dift.i.c.Eccleiias, c. Altaris palla , c. Nemo > er,dift.2. c. Tribus refenum ilr. 
gradibus. De tertta, vide dift. 25. c. Audire E; if opum , dift. 38. c. 
NuilusEpifcopus, dift. 43-c.In mandatis ,dift.95.Quifuis, n.q.3. 
Si autem vobis ,16. q. 1. c. Cunctis hdehbus, De Conieci at. dift.i. c. 
Hicergoeft.Pe quinta, vidediftinct. 37. c.Relatumeft,i2. q.i.c.dile- 
ctiilimis. De Pfeudo-Anacleti prima, vide dift. 43. c. Scimus autem mul- 
tos , dift.83. c. Nihil illo , diftinct. 93. c. Ille prgculdubio , i.q. 6J£)" 
mnis oppreifus , 3-q. 4. c. Beatus prxdeceflbr , q.6. c. Leges Eccleiia- 
rum, c.vnaquaequeprouincia, 6.q.i.c.Siomniain,u.q.i.c.Quiab- 
itulerit, c. Qui Chriftipecunias,i7.q.4,c.Quirapit,i5.q.i. c.Piiui-.- 

n 3 



i6i Prolegomena. 

legia Ecclefiarum, dc Confecr.dift.i.c.Epifcopus. c.Deo facrihcam. 
c.Peccata. 

Defecunda, vide dift.21.oin Nbuo Teftamento,dift.45.c.fane per- 
cuflbr. dift.64.oordinat. Epifcop. dift.66. c.Porro Scdift.vj. c. Re- 
liquiSacerdotes.dift.75.ordinat.epifc.dift.79.c.Ele6tionemfLimmo- 
rum dift.99.c.Prouincianiiulro,dift.84.porroMoyfi2.q.7. c.Accu- 
(atio quoque,7.q.i. c. Si Sacerdos. 

De tcrria, vide dift.22. oSaciofanc"l:aRom.dift.8o.oEpifcopo non 
in,2.q-7.c. Sentcntia Cham. 3.^.5. Accuiatores autem , 6.q.2 Dete- 
riofesfiintjiA.q.j. Tam Sacerdotes, 6.q.i. Exmerito. 

De Pfeudo-Euanfti pricre,vidc dift.9 3. c.Diaconiqui quaii. ^o.q.^.c. 
Aliter lcgitimum. 

Depoftcnore, 2.q.i.c.Deusomnipotens,q.7. c.Noneftitaque, C.fi 
quifunt, c.Suntnonnulli, 3.q.2.c.Audiuimusquofdam, 7.q.i.Sicut 
virnon,30.q.5.Nullumante. 

De Pfeudo-Alexandriprima , ride 2.q.7.c. Si quis erga , 3.q.4- Hi qui 
Epifcopisn.q.i. c.Rehtumeft, 15-q. 6. cSiquandoqueaSaceid.de 
confecrat.dift.2.oSacramentorum, c.Peracra, c.Nihil in faciiiiciis, 
c. Aquam fale coniperfam. Defecunda, dift.94. c. Si quisautem lega- 
rionem,i.q.i.c.IpiiSaccrdotes,2.q.i.oNulli dubium. Detertia, 3-q. 
i.c.Nullidubiumj^.q.i.c.Summainiquitas, &c. 

DePfeudo-Sixtiprimifecunda,Videi.<\.6. Si quis veftrum , S.q.^.o 
Quilibct fratrum,de confecr.dift.i.c.inS.Apoftolica. 

De Pfeudo-Telcjpbonvnica, dift.4.c.Statuimus vt,7.3.q.5.c. Accufa- 
toresq.9.c.Accufatoriomnino,de confecr.dift.i.c. No&efancta, 6. 
q.i.Sacerdotes qui,&c. 

De Pfeudo-Ujgmipriore vide 2.q.7. c. Criminationes , 3.q.6.o Pere- 
grina iudicia, ^.q.^.o Saluoin omnibus 8cc. Depofteriore$. q.4. c. A- 
lienierroris &c. 

De Pfeudo-Pij priore , videdift.83. Quid enim prodeft, 3^.4.0 Si 
quisvero,6.q.i.c.Oues iaftorem,depcenir. dift.^.Nihil j rodeft, de 
confecrat.dift.3.c.NoiTevosvolumus,dift.5.Nihilenim nrodeft. De 
po(ieriore,u.c[.i.Si (]\iis Sacerdotum,i2.q.2.c.Praedia diuinis , oi7.q. 
4.C.S1 utquiEccl. 

De Pfeudo-Aniceto,vide dift.^^.c.Prohibetc fratres,dift.64.c.Com- 
prouimiales,dift.66.c.Ar hiepifcopusabomnibus.dift.99. c.Nulli 
Archiepif opo,9.q.3.c.Ai\hiepifcopusnihil,c.Siautem. 

De Pfeudo-Sotcris fecunda, vide dift.23. c. Sa> raras Deo fceminas &c. 

D^P/f«^-E/c«f/;^,vide2.q.i.c.NihilLontra, q.7.c.Negligcre,3. 
q.3. c. Induciaenon modica?,q.6. c/Quamuisliceat. c. iiquis Clen- 
cus,q.9.c.Caueantiudices,3o.q.5.Iudi antemoportet. 

De Pfendo-Vtttoris prtma , 2.q.6 .c.Si quisputauerit 3-q.6. Ac< ufatus 
veliudi.-.deconiecr.dift.^.c.Celebritatem S.Vaiihx.Defecundajdift. 
90.c.Perlatumeft- 

DePfeudo-Zephjrmipriore,cX\ft..\6. cSexaginraApoft.dift.38.cSi- 
cut ftellas,2.q.i.c.Priinates accufatum,q.6.ad Rom. Ecclef. q.7.Ma- 

ioium 



Prolegomena. 103 

iomm,3.q.4. c.Detra£tionesquoque,q.8. Accufatores,q.9.c. Ab- 
fens vcro , 5^.4. c . Duodecim iudices. Depofteriore, dift.75. Ordina- 
tiones preiDyterorum,i.q.i.Praeceptum eft. 

De Pfeudo-Callifii priore ,vide dift.n.c.Nondecetacapite, dift.76*. 
c.Tejuniumquod,ii.q.3.c.Iniuftumiudicium.D^o/?mo^dift.50.c. 
Ponderet , i.q-7- c. Quxrendum eft.q.8. c. Acculatorum, 3.q.4.c. 
confanguineorum c.Confpiratores q.^.c. Abfente eoquem.c.Te- 
ftes per quaf. q.5. c. Confanguinei accufat. c. Accufatores vel teftes, 
11. q.3. c. Excommunicatos quoque, $>.q.i. c.Nullusalteriustermi- 
natos,q.3.NullusPrimas&c. i3.q.3.c.Juftumeftvrqui,&:c.35.q.i. 
Coniun&iones confang.&c. 7.q.i.c.Sicut alteriusvxor &c. 

DeP/£tt</0-Frta«0,videii.q.3.c.Quibus Epifcopi,n.q.i. c. Sci- 
musvosnon ignor. c. Videntesautem. c.ResEcclefiae, i.q.3. c.Res 
Eccleiia;,i7.q.4. Attendendum eft ne pr#dia,de Confecr.dift.^.c.O- 
mnes fideles. 

De pfeudo-Pontiani fecunda , i.q.7. C.Quaerendum eft , 3. q. 5. c. Su- 
fpectos autem &c. 

DePfeudo-Antero, vide 7.q.i. c. Murationes Epifcoporum , 9.q.3« 
c. Factafubditorum, 6. q.i. c. Ex merito, n.q.3. c. Ablit vt quic- 
quam &c. 

DePfeudo-Fabtamprima,\ide 3.q.4. c. OrnnesquosSan&orum , 6. 
«j.i.c.Omnesilli funt,n. q.3.c.Sicut Apoftoli ftat. Defecttnda, i.q. 
1. c.Significaftisinfuper , 3. q.i. c.Deusergofiaties, c.Epifcopifia 
propriis, 1. q.7. c. SicutSacerdotes, c. Ipfi Apoftoli,3.q.5. c.Suipe- 
•ctosautem, ii.q.i.c.Statuimusvtfiquis,q.3. c.Qui omnipot.^.q.i. 
IlliquideC6(ecr.dift.3.c.Lirerisveftris,4.q.4.c.Nullusvnquam.D^ 
tertta,i.q.6.c.Si quis iudid.q.^.c.Si quis iratus , q.6. c. Liceatappel- 
ianrem,c.Licetetiam, $.(±.6. c. Siquis Epifcoporum,c.Ibifempcr. 
c.Pulfatus autem,c.Quiciimen&c. 

De Pfeudo-Comeltj pofterwre , 1. q. 4. c. Sacramentum hactenus , c. 
NosSancloium,c.Nosfaciamentum,3.q.<J.c.Omniaquceaduerfus, 
tf.q.i.c.Sapius non eft. 

De Pfudo-Lucw, vide dift. 80. c. LLbes & loca , 1. q.7. c. Crimina- 
tiones maiorum naru, 3.^.3. c. Nullus autem piimas,6.q.i. c.Sapiens 
noneftn. q. i.c. Quiabitulerit 17.0.4. c.Quirapit, c.Omnesra- 
ptores , 14. q.i. A rec~ta ergo &c. de Coniecr.dift.i.c. Jubemus Apo- 
ftolica&c. 

De Pfeudo-Stepbampmre,\idc 6.q.i.c.Infamcs efleidc Confccr.dift. 
c. Vcftimenta.De/>e^tr/0r^dlft.8o.c.Urbes, i.q.8.c. Accufar.per le 
i.q.i.c. Nullus Epifcoporum , q. 7. c. Quauendum eft , q. 8. c. Per 
fciipta, ^.q.^. c.Nullusanathem. c.Clencusqui Epiic. q.5. c.Accu- 
fatores,q.6.c.Ultraprouinciae,q.ii.c.Negandaeft. 

De Pfeudo-Sixti fecundiprwr e,\idc i.q.6. Omnes Epiicopi qui, c.Si 
quis putanent, 3«q. 6. c. Accufatus vel iudic. i^.q.i. Memor fum 
me. Depofteriore, i.q.7. c. Si quis contra Epifcopum, c.Accufauo £- 
pifcoporum,5>.q.3.c.Fratres quos timore. 



io4 Prolegomena. 

De pfeudo-Dionjfii fecunda , vide 3. q. 4. c. Alieni,i$.q.i.c. Ecclefias 
fingulas, 15. q.3 .Nemini prxcei-. 

DePfeudo-EelicuprimipTima,vide 2.q.i. c. Primates accufatum,q. 
7. c.Maiorumquiipiam,5.q.4. c.Detractoresquoque,q.6. c.Siquis 
Clcric. c. Irritamcile. Detertia, 5.q.2.c.SiEpifcopusfuisfuerit , q.6. 
c.Peregrinaiudicia. c. Nemincm, q.7.c.Infamisperfbna , q.^.c. 
Abfente aduerfario. c. Abfens per alium, q.io. Siaccufat.perfona, 4. 
q.6.c.Siacai{ar.perfona,j.q.3.Sia:grotans. 

De pfeudo-Euijchiamfecunda , vidc i.q.8.c.Quifquis ille eft , 2.q.<>. 
NonitainEc l.^.q.^.c. Nullivnquam. 

De Pfeudo-Caij vnica,d\il.77 .c.llldd non, i.c[.$.c.Si quis,q.7.c.Pa- 
<rani&haei'etiti,3.q.i.c.Epifcopusfuisrebus, q.2.Eie&is &c.n.q.i.c. 
Nemovnquam. 

DePfeudo-Marcellinifecunda,v\de 1. q.7, c. Laico non liceat , n.q.r. 
Quae.unque.c.Clcricumvuiullibet,2y.q.i.Omne quod&c. 

DePfeudo-Marcelli pnore,vide i.q.6.c. Ad Romanam , i^.q.i. Ro- 
aamus vos fratres. Depoftenore dift.29. c.Eorum qui accuf. dift.i7.c. 
SynodumEpifcoporumjdift.^^.Bonipiincij.is^. q.9. c. Nonopor- 
ter,n.q-.5.Eorum qui accuf. 

De Pfeudo-Eufebij prima ,vide 2.q.7. c.Laicosnonaccuf^.q.f.c.Dc 
a< cufat.cleri .j.q.^.c.Illiquiautinfide, 6.q.i.c. Nos fequcntcs pa- 
trum&c. Defecunda, 2. q.2. c.InScripturis veftris , c. Nullus Epif o- 
porum, q.7.6mnes Lai*ci,3.q.i. c.Redintegranda fenrentia , 3. q.2.c. 
Priusergo oportet,i2.q.2.c.lnlegibus, q.7. c.Inantiq.Eccl. Deter- 
tia,$. q.j.c.Conftituimuseum, 24.q.i.c.Infede Apoftolica, decon- 
fecr.dift.^.c.Manus quoque. 

DePfeudo-Melcbiadis fcripto ,deprimit.Eccl. videdift.88. c. Decreuit 

. S.Synodus,i2.q.i.c. Futurum Eccl, de epifi.ad Hijpanos 2.q.i. c. Primo 

femper , de confea.dift.3. c. Ieiunium , diftvj.c.Spiritus S.qui , c.de 

h-is vero. 

De Pfeudo-Athanaftj epift.ad Marcum , dift. 16. c. Septuaginta, c. Vi- 
ointi.de eiufd.epift.ad Eelicem,y. <\.$.c.¥uit femi er.c Antiquis. 

De Pfeudo-lulij cpift.priore , vide dift. 11. c. Nolite crrarc, ^.q.tf.c.Du- 
dum a San6tis,5.cj.4.c.Nullus Epif opus^.q.i. c. Ofticij noftri. 25. 
q.2. c. Amputatetalem. Depoftcriore , dift.17. c. Regulaveftranullas, 
q.6.c. Pmnes E } ifcopi, c.Si quis putauerit. c.Placuitvt a quibuf- 
cunque,c.Vltraprouinciam, c.Ideohuic S.fedi,2.q.2. c. Nullus po- 
tcft conuocarc. c. SiEpifcopus,q.7.c. Siquis|crgo, c. Criminatio- 
nes. c. Maiorum quifpiam , c. in S. Nicaena. 5. q. 4. c. Alieni erroris, 
c.Dctradoresquoque,q.5.c.Accufatores,c.Similiter,q.(>.c.Accu- 
fatus , c.Si quis Cleric. c. Irntam , q.7.c. Percgrina iudicia, 3.C1.9. c. 
Caucantiudices,(J.q.i.c.Sacerdotcsqui,ii.q.i. c. Judi.es autem alij, 
u.q.2.c.Antiquis,i5.q.3.c.Nemini,50.q.5.Iudicantemoporret. 

De Pfeudo-Liberu epijhad omwttc/j/y^.q.i.c.Suggeftum, deeiufd.epift. 
ad Atbanaf.i^.q.i.c.QmcontviL. 

De Pfeudo-Eelicisll. epift.priore , 2.q.6.c. Qu oties , ^.q.^.c. Cum ac- 

cufatus 



Prolegomena. ioj 

cufatusad, c.Deinduciis,5.q.2.c.Siprimates,*.q.i.cTamdiuinfe- 
de,6. q.i. c.Quicfcitc &c. 

De Pfeudo-Damafiepift.ad Aurelium , if.q. i. c. Violatores.De epift.ad 
Stephanum, 2.q.3. c.Quinon, c.Calumniator q. 7. c. Teftes abfque 
vlla,c.Sacerdotes vt antiq. 3«q. 3. c. Inducias , q.5. c.Nullusferuus, 
q. 6. c.DifcutercEpifcopos.q.9.Habeturquoque, c.Necextra,4. 
q. 4. c. Nullusintroducatur , 5«q. 2. c. Vocatio adSynod.dift.i7.c. 
Huic fedi , i^.q.^.c. Quipoteftobuiare,25.q.i.c.Omniadectetalia. 
De epift. aducrf. Chorepifcdift.. 68. c. Chorepifcopi , i.q.7. c. Perillici- 
tam,de epift.adepifc.Italias,^. q. 9. c. Qtu acculare alium,5.q.2.c.Re- 
latum eft.n.q.^.c.Eorum quiaccuiantur. 

De Pfeudo-Anaftajij primi epift.priore , dift. 9 8 . c . Tranimarinos. Dc 
confecrat.dift.i.c.Apoftolica aucl. Depofteriore, i^.q.L c. Habeat for- 
fitan. 

De Pfeudo-Sixti tertij epift.ad Orientales , 2. q. 5. c . Mandauiftis , q. 7. 
c . Si quis Epifcopus,q.8. Qui crimen obiicit. c. Scntentialiter qui eo- 
ium,3.q. 6. c. Quicrimenobiicit,c.Percgrina,c.SiquisClericus,n. 
q.4. c.Intcrverba. 

DePfeudo-Leonis ep:ft.aduerfus Chorepifcopos,dift.6$.c.Quamuis. 

De Pfeudo-loannis primipriore,i. q. 2. c. In fcripturis veitris , 2. q.2.c. 
Antiquitus, q.7. c.Ouespaftorem,3.q.2.c.Priusergo.c.Quanto,q.i. 
c.Redintegrancla,u.q.i. c.Legibuscautum,c.Inantiquis.D^o/?m(?- 
n',dift.i.de confecr.c.Eccleiias Ananorum. 

De Pfeudo-Peltcis 1 V.priore, de Conlecr.dift.i. c.Confecrationes, c. 
Tabernaculum,c.Sicutnonalij,c.Solennitates. 

DePfeudo-Siluerijprwre. 25.q.2. c. Sic decet. De pofteriore , 23. q. 4. c. 
Guilifarius. 

De Pfeudo-Bonifacij ll.epift.adEulalium,di(}:. 89. c. Adhocdifpen- 
fat. 

De Pfeudo-loannis 111. epift.aduerfus Chorepifcop.S. q. 1. c. Si autem 
Petrus. 

DePfeudo-Pclagij epift.adBenignum , 7. q.i. c. Scias frater, c. Omnis 
qui, 11. q. 3. c.Unicuique.De epift.ad Epifc.ltalk , 3. q.2. c. CumEccle- 
i\x , q. 5. c. Canonica, c. Omncs qui aduerfus. Deepift.adOrientales, 
dift.17. c. Multis denuo, dift.99. c. Nulluspatriarch. 6.q.$.c. Scito- 
te. De epift.adP.pifc.German.dc Confecr.dift.i. c. Inuenimus. 

De Pfeudo-Gregorij epift.adPeluem, 25^.2. c.Si ea, 35^.2. & 3. c.Nec 
eam,q.8.c.H£cfalubritcr.DeConfecr.dift.i.c.Solennitates. Deepift. 
Pfeudo-Deufdcdit ad Gordianum^o .q.i.c.Peruenit. 

His pfeudepigrapha aliadtcieta addidit quae affinxit Clementide 
Confecr.diftindt.2.c.Sacerdotem. ^«^c/effl^.q.^.c.QuisEpifcopus, 
7.q.i.c. Epiicopi in Dicecef. Euanfto, 20 , q.6. c. Prefbyteri. llygmo, 
I7.q.4« c.Si quis Ecclef tf.q.io. c.Si qua mulier. De Confccr.dift.i. 
c.OmnesBalilia£,c.Simotum 5 c. Ligna Eccleiia;,dift.4.c.inGate- 
chifmo. Pio, dift.32. c. Communiter,22.q.i.c.Siquis,q.5.Quicom- 
pulfus, c. Quipeierat , 33. q. 2. c. Quicunque. De Confecr.dift.2.Si 

o 



iofi Prolcgomcna. 



perneglig. j4to»rfro,<j.q.4.SiMetropol. Soteri, ti.q. 4. c. Siali- 
quid,De Confecr.dift.i.c.Utillud, c.Hocquoque,dift.2.inCcena-. 
CaUifto, dift.60. c. Nullus in&c. 16. q.7. c.Nullus omnino. Vabiano, 
dift.70. c.Siquis, 6*.q.i. c.Quicunque fciens, Ji.q.7. c.Ncquefu- 
riofus, 35. q. 2.& ^.c.Depropinquis, c. Quipropinquam.Depoenit. 
dift.6\ c. Confanguineos , De Cotifecr. dift. 2. c. Etfi hon. Cornelio, 
2Z.q.5.c.Honeftum. Stephano,<MR..ic>. c.Enimuero. Eutychiano, 11. 

^.j.c.SiquisEpifcopus , 2o.q.2. c.Statuimus,22.q.i. c.Praedican- 
um,23.q.8.c.Siquismembrorum , 28.q.i. c.Si quis.Depoenit.dift. 
tf.c.Epifcopus. MarceUo, 10. <\.i. c. Illudautem. Eufebio , 17 .c±. 2. c. 
Deipon(atam,DeConfecr.dift.5.c.Jeiunia. Melchiadt 13. q.2.c.Pla- 
euit per omnia. lulio, 24.q.i. c. Si quis dederit , 16. q.6. c. Siprefby- 
ter, 27. q.2. Si quis,29.q.2.c.In omnibus nobis,c.Si aliquis, 35. q.2.5c 
3.Ethoc acqualiter,DeCon{ecr.dift.2.Cumomne.Gratianum <£ *&- 
itLt fequitur tota Canoniftarum colluuies. 
a poft A. D. Concilium a Lateranenfe fub Callifto 1 1. congregatum cap. 4. 
xnx. Pleudo-Stephani fecundam , & cap.5. Pfeudo-Callifti fecundam ci- 

tat. Ex iilo tempore ad A. D.150 o. imo ad hanc jetatem pauciilimos 
inuenias,qui veritatis lucem vel admittere , vel admiflam aliis praeten- 
dereaudeant: certatim ruere amant pontificij fere omnes,etiam do- 
diilimi. P.Lombardus Parif.Epifcopus Sententiarum Magiftei jjoan. 
de Turrecremata Cardinalis ; Joannes de Ragufio generalis Domi- 
nicanorumin Concil.Bafil. procurator , Joannes de Polemar Archi- 
diac. Barcinonenfis, Guilielm, Durantes Epifcopus Mimatenfis •, Ra- 
dulphus deRiuoDecanus Tungienfis \ Thomas de Vio Cardinalis 
CaietanusjStaniflaus Hoiius Cardin. Gafpar Contarenus Cardinalis; 
Jacobus Latomus \ Albertus Pighius j Nicolaus Sanderus •, Martinus 
Perefius Guidixienfis epifcopus; Alphonfus de Caftro; Francifcus 
CordubenfiV, Thomas Hardingusj Melchior C anus Epifcopus Ca- 
narienfis, Diegus Payua Andradius, Claudius E(pcnc;eus;Guilicl- 
mus Lindanus Ruremundenfis Ej. ifcopus; Francilcus Orantius;Fran- 
cifcus Sonnius Epifcopus Antuerpienlis j Sixtus Senenfis ; Petrus 
Krabb; Edmundus CamDianus , Roberrus Bellatmmus Cardinalis: 
Jacobus Pamelius , Antonius Auguftinus Tarraconenfis Archiepi- 
fcopus ; Cornelius Janfenius Gandauenfis Epifcopus; Anglorhemcn- 
. fes Theologi ; Judocus Coccius , Gregorius de Valentia ; Robertus 
pcnd ad Con- Smythaeusj Thomas Stapletonus; Francifcus Coftems ; Joannes Mal- 
cil.Bafil.orat. donatus; Alphonfiis Pifamus ; Antonius Pofleuinus; Francifcus Sua- 
de liberapr^- rez, Jacobus Gretferus ,SeuerinusBinius, Antonius Mendoza, JuL 
dicat. verbi CasfarBulengerus,AndieasDuuallius,(Scalijinnumeri.HenricusKal- 
cd c"cord tne ^ n & Nicolaus Culanus Cardinalis, qui Clementi &C Anaclero 
Cathol.lib.t. fuppofitas epiftolas veru transfixerant , aliaseiufdemfarina?admife- 
cap.z. runr. llle b Pfeudo-Urbani epiftolam 8c PfeudoTfidori praefario- 

d A.D.ij8.§ nem: £ hicPfeudo-Melchiadisrarraginem deprimitiuaEccleJia&cc. Ba- 
i.i6y§.i.iss. ron i us ipf^ q U j dodbiflimis cenfuris plurimas notauit, nonnullarum 
i«6.§.4, audoritatem agnouit , d Exempli caufaprioris Pleudo-Hygini,pofte- 

rioris 



V 



Prolegomena. 107 

rioris Pfeudo-Pij , fecunda? Pfeudo-Fabiani , duarum Pfeudo-Sixt c replic.Iib.i. 
primi : primse Pieudo-MarceIlini,&c. Perronio e etiam Cardinali, ca P- 34- & $9. 
quem ab ciufmodi fcriptorum allegatione confulto abftinuifle con- f cande pift- 
itar, exciderunt Pfeudo-Siluerij & Pfeudo f Pelagij fecundi citatio' Carol.^Molu 
nes : Imo noftrisaliquandoimpofuiflevidetur Pfeudo-Ifidorus,Da- nxm in Can~ 
mafi, Clementis , Ioannis fecundi & aliorum laruasgcftans; citauite- Nulhu patri- 
nim epiftolas de CherepifiopisDamafi & Leonis nomine fcriptas Bezaj 8 !f cn - dlft - 99- 
C lementinam pj iraam , l 1 Junius; Joanni primo fuppofitas, priorem ' j e q 3 ™" 118 
Joan.Rainoldus,poftcrioiem k Magdebuigenfesipfi } alii Pfcudo Ju- pont.Ub.iji 
lij, Pfeudo Felicisfecundi, &Bonifacij ad Eulalium au&qritatibus c.19. 

nitunrur,ciuospaleasiftasabie6turosfperamus. g aduerf S*. 

raui^m c. 14. 
— ■ h aduer.Bel- 

Tefies *d»erfa Epftolas. *%*£ 

C a p. X I x. l Ce,,:ur - a ~ 

pocrvph. 

Idimusquanto molimineper pacis imaginemfallcnsSatan mi- c ap C 1 o ntur ' *' 
niftros f iibornar erit fuos * velut mmifiros iujliti^attetcies nociem 
pro die, perfidiarn fiib piaetextu fidei, Amichriftum fub vocabulo a i.Cor.n.ic. 
Chrifti , vt (dum ca?ca & iatebroia failacia circumdudi mentiuntur) 
vcntatem fubciole fiult^ien-ur : ferpiir in dies occultis acceflibus 
erroris Spiiitus , nouaiqiic ncfcientibus tenebras infudit , vt qui cum 
Euangelio Chnfti pomhbunt,iudicio eiusiufto inmcrtisvmbraam- 
bulantes haberefe lumen exiftimarent:at qui fponte caligantibus b D *• Thefi. t. 
htip-yHtw T&.oMKf immiierat Dominus , fe prorfiis auafnj&v efle noluit; a- IL 
pud religiofas mentes & ilmplices in compendio femper mit erro- 
rem de^onere , 8c intieniie atque eruere veritatem , quae femper fiipra 
cft, deoiuimque nlendacium efle cogit , & vndecunque teftes aduo- 
cat. Potuit igitur aduerfus ipfos Epiftolarum propolas efricacifli- cextanteiuf- 
mum tcftimonium dare Romanaz Ecclefiaz codcx , c in quo nullis nifi dem exem- 
tredecim pontificum, n.Siricij, Innocentij, Zofimi, Bonifacij , Cele- plaria ^°S U ~ 
ftini, Leonis,Hilari ,Simplicij , Gelafij, Anaftafij fecundi, Symma- ddndeTari! 
chi, Hormifdae,& Gregorij iunioris decretalibus ad Leonis I V. d tem- fits excuf a. 
pora locus fuit ; in hunc cnim intucntes circa A.D. 865. collegerunt d ad A - D. 
EpifcopiGalliarum Pfeudo-Ifidori merces ,quae tunc tcmponspro- 84 7\ Leomc - 
ftare cceperant , vim Canonum habere non pofTe,quiam totocodicis r"^ 
Canonum corpore noncontmebantur definpta. Hincctiamfa&umvtCon- autem Boni- 
"ij Aquifgranenfis A.D. 8icT. congtcgati patres , cap.8. & 9. * Ifidore focium & A- 



ci 




---ipii. 

fe fingitur Anacletus idem epift. 1. & cap.n. & 11. profefli fuerint fe cap.<;.& Pfeu 
excerpfifle ex Hieronymi epift.ad Oceanum , & Auguftini libello dcpa- do ; An; vdcE. 
ftonbus y qua: Pfeudo Fabianus fecunda; fusepiftolx inferuit ; & cap. f P J^'/ or - 
jo.ji.^^.&rop.Ifidorumaudoremagnouerint f eorumquael'feudo- t ^t. lib.^caJ 
Anacletus m tertiam , Pfeudo-Fabianus in fecundamj Pfeudo-Euari- 3 8. ) »>.& 4«. 



o 1 



io8 Prolegomena. 



ftus iri fecundam , Pfeudo-Antefus in vnicam fuam cpiftolam traft» 
ftulit. 
Hib.i.cap.t^. Eodem confilio Epifcopi Parifiis* anno 819. & Aquifgrani anno 
bpartcz.c.7. §3^. Conciiium b ceiebrantes , deprompferunt exProfpero de vitA 
contemplatiua hb.i.cap.y.qux nunc in Pfeudo-llrbani farraginelegun- 
tur , nondum enim prodierat qui Uibani nominc adimpofturam 6C 
libidinem abuteretur : forte aliquot epiftolas procuderant Mogun- 
tini artifices , verbi gratia Pfeudo Fabiani 1 1. ad quam Aquifgranen- 
fis Synodus refpexifle videtur , vt fupra monuimus; fed nulla tum Ur- 
bani,nulla Joannis tertij nulla forte aliorum plurimorum nomine 
vulgata erat. 
<• A.D.Sj?. HacetiaminenteSueflione c fubLeonelV. habitum Concilium 

i^.April. exlnnocentij cpiftolisrfrf Viclricium &c ad Lptfcopos Macedonu citanda 
putauit , quae Pfeudo-Iiidorus in Pfeudo-Marcclli epift. priore, & 
Pfeudo-Damafi cpiftola de Cborepifcopis defci ipferat. Qiud qnod Bc- 
nedicrus llle Leuita , quem omniumprimum merces has, fi non con- 
quifiuifTe , faltem expofiiifle verifimile eft , noftram de Epiftolis fen- 
d ad finem 7. tentiam plane confirmare videtur ? d Maxime, inquit , trium vltmiorum 
hbn capitul. capitula iftorum iibrorum Apoftolica funt cuncta aucloritate roborata, quia his 
f - 1 "IfTn cudendis maxime e Apoftoltca interfuit legatio. Nam eorum nomina pr&ter 
tinorum^Epi- trium,ideft ( Leonis, Sergij& Gregorij hic non inferuimus Jiceateaperfin- 
fcopus icctis gulos cmuentus inferta inuentjfemus , vitantes legentium atque fcribentium 
Rcm. lega- nomina : St quis autemplenius ea noffe voluerit , illorum legat authentica qut~ 
?T.. c btts tllainfertareperiet. Cur verohoium trium mentionem fecit,teli- 
gorius 1 v. ab quorum pepercit nominibus Benedi&us ? Finxit nimirum fe Le£to~ 
A. D. £18. ad ris faftidiumvitare, eiufque fubleuandi ciuateneri : quidfiveterato- 
844. Sergius rem agere , piofque omnes fallere voluit ? Ipfe Benediclus Leuita (in- 
ab A. D.844. q U i t g Baronius) etfi ex Ifidori collectione accepit multa : tamen bene confaus.- 
iv ab anno tuclorttatem illarum eptftolarum haud adeo conftantmt , fed nutare admo- 
■ 847. ad 853. dum, nunquam aliquem tUarum citauit auclorem vt fccit in nltquis, qUa- 
quo ( menfe rumfides conftans effet ,Rom.pontificu?n cptftolis , Innocentij , Leonis, Gelafij, 
Auguilo) ipfi sjrmmachi atque Gregorij, citans ac nominans e.irum auclores \fed & magua 
iucccih eui- caute i a auod fciret ex eisaccepta haud adeo haberi Hrrna, curautt ( vt ipfe in 
.« A.D.865. fi m teftatur) eadem auclorttate Apoftolicaconfirman. Non igiturXecto- 
^.7. ri,ne tasdio vllo afficeretur, fedfibi , ne impoftora Leclore depre- 

henderetur, cautum voluit Bencdiclus ; oprima autem cautio vifa cft 
Papalis auctoriratis , quam contrancmo tunctemporis hifcere audc- 
batjobtentusjcum itaque nullamaliam ad impofturam faciendam 
viammunire pofiet Capitularium confarcinator, fuacommcnta A- 
poftolics fedi probari fcripfit , Romanamque Ecclefiamfecumfalfi 
crimine reneri , quam epiftolarum in cius gratiam confiCtarum patro- 
r h Ibid. cinio carere maluit,&:(f 1 Baronio h credamus)obtinuit. 

Harum aliquando teftimoniis(vt fupra vidimus) vfus Gallorum 
omnium fuo rempore dodiflimus Hincmarus,re pcnitius pcrfpecta, 
(cum commentirias pleno orepronuntiare , atq-,exerto brachio qnas 
femel admiferat confodere.puderet) eas tandem audoritate omni 

fpoliare 



rrolegomena. 109 

fpoliare conatus eft : reflrtlnt itaque veris awStoribus, qU2E Pfeudo-Ifl- 

dorus aliis addixerat fententias. Exempli caufa, libri quinquaginta- 

quinque capitum , cap.12. 23.25. 36. Grcgorium magnum fcnpfifTe 

^lecernir , qua? Pfeudo-Pionyfius epift. 2. Pfeudo- Fclix quartus epift. 

1. Pleudo-Euariftusepift.2. Pfcudo-Srephanusepift.2.Pieudo-Fabia- 

nusepift.3. fibi vendic.tueranr. Dcinde docuit epiftolas non modo 

receptisCanonibus Ced interfe conrrariaseffe ,* Scriptumeft, inc\mi, a eap. 20. in 

in pr&fatis cpiftolis , vt accufationes Eptfcoporum non recipiantur , &inetfdem "b" ff-capi- 

habcturqualtterrecipiantiir ,&vt afutsouibmEptfcopi accufari nonvaleant: ^^° ntt ^ 

Etpaulo poft , In etfdem eptftolis fcnptum cft non debcre vel poffe Synodum cu f at aiit. te~ 

Jine iufitone vcl confenftt pjmant ponttficis : & facri Niutu b Canones di- porumrerum 

cunt; Bene-placuit annis fhiguhs pcr vnamquamque prouinciam bis in anv.o caufarum, 

Concilia celebrari &c, Tertiomonuit eaiciemepiftolasinmultisHinc- &L - " idem 
... ~T ^ .. r ..... r 1 apud Frodo- 

man Laudunenfis eas l'eceptis Canonibus aequantis propoiito ad- arx ] um m, 

ueifari , c deuttans ,inqui r , proltxtiatem EptftoU,per fingula , ftcutpoteram, cap.n.aperte 

tibi oftendcre dc his qua coUtegtfti , illa ipfa te redarguere qu& putasplurtmum aficrit a I au- 

tecumfacere, dequibufdami tibi tantum ex his qu& collegifti , fpecialitcr re~ duneofi«&- 

jpondebo&c. 4. Obferuuuiiripfummetearum Colle£torem , eas reli- intwffd^fr* 

quis decrctalibus£quip>ararenon aufumfuiile-, Differentiam d quoque, nas&contra 

inquir, tnter eptftolas quats collegit , & facros Canones , exverbis B.Gelafij, Euangelicam 

qutbtis &fuavcrbatnterpoifuit,fcctt. Denique iniinuauit fe alia habere & Apoftoli- 

quae 6c epiftolis & de ipfis earum patrono obiicere poflet , quaeque c * m at ^ ue 

iilentio premere maluit , quam promere (veritus Romanae Curiae &Apoftolic*. 

quam rotis viiibuspropugnabar Carolus CaluusorTenlionem :decu- fidis auftori- 

im c fcilicet (inquir) ifidoti dictis , fed& deEptftolaDamaftquamfu&pr&fa- tatem immi- 

tiom fuppofuit , & cottcttuom pr&pofutt, qu&dam pojfcm prolixim oftendere, ■/**■'■ 

fcd cum ad ea qu&huic funt opus , Apoftolica fedis , Leonis & Gelafij,acc&te- cxni ca ' / 

rorumponttficum Rom.pofl Damafum fufficientifime aucloritas & explana- bidHincmar. 

tto fuppetat/upcrjluum duxi non neceffaria in medium dcuecare. citac Coni.il. 

Nicolaumprimum , vtur Gallicanorum Epiicoporum argumen- Cnaked.c.19. 

tum rcfponlione conrentioia fubuertere conatus fuerit, in eadem ^" AfJ^. 

cumipiis de epiftolarum a Pfeudo- liidoro colleCtarum aucloiitare ^i.kinocenr. 

iententia fuills nonnulla fiint quae fuadeant : Primo enim epiftolar epift.z>, N 

Clementis nomine ad Jacobum fcriprae tcftiraonio idque (emel vti- J-eon. epift. 

tur,ira ramen vt abftineat ab appendice quam Epiftolarnm fuppo- V" , rf ' e ~ 

fitor Ruflini verfioni atrexuirj idem de Joanne VIII. pronunria- i n a., ~ 

r.epoirumus. 2. Dcappendiceiila ,reliquifquc Clemenris, Anacle- c ad finem e- 

ri&c.nominc fcriptis epiftolis nuilibi meminir : Imo, ii Baronium f i«f<iem (Jafi 

audiamus , ab ipfa qutdem ifidort colltflwne confulto vifiu eftabftmuijfc,qutp- " S- 

pe cum in his controuerfiis fiequens efiit , in qiubus de appellattone ad fedem ^ jfcU 

Apcftolicam agcretur , & ex tllis epiftolis multiphcia fuppetcunt eademque f A.D.86j. 

forttfiima tefttmoma fanctifiimorum pontificum , eorundemqtte martyrum, §•?. 

qusrum fumma aultoritas in EcCkfia ejfe pojfet j abftmuit iamen ab tttti pe- 

ntttu, quasfaltem dubtas inteUexijfe nou dubtumfit; tUtstantum vfttsdequi- 

^bm nunquam in Ecckfia Dei fucrat dubitatum , qv.od tllis aduentitiis Sc 

...recens inuentisw cgcret EccUfia , cum eadtwaliiwde ex geimanis , flace- 

o 3 



iio Prolegomena. 

ris , omnino legitimis/ccuris , certifcjue Romamrunifontificum Epijklis 

abundanter acctpere luuiffet &cc. 3. Sentcntias, quas Pfeudo Ifid^rus 

antiquiftimorum vrbis Epifcoporum effe finxit,aliisrecentioribus ad- 

(cribir, quod nunquam feciftet fi poftcrioreshos priorum verba mu- 

tuaros eile credidiilet : poftrcmam hanc obferuationem exemplisa- 

liquo: in medium exipfis Nicolai epiitolis addu&is confirmare co- 

* excidit e- nabimur. Is ergo poftquam cpiftola ottaua verbaepiftolas * Danlaii 

pift.illa. in caufa Maxiini Cynici fcripta: defcnpfit, epift.9. * cx Gregorio de 

a Indid. 15. deftenftt Dowirit ad Scdomitas , quxdam mutuatur quae Pleudo Euari- 

ftus cpiftolaefecunde mfcruit;Epift.io.citatexepiit.3.BonifacijI.quas 

b poft A. D. apud Picudo Julium cpift.i. lcguntur. Epiftola b 32. citat ex Inno ■ 

863. centij epift. 7. quse Pfeudo-Damafus habct cpift.5. c Epiftola 30. & 

c A.D.865. ^ Q< atat cx epjft. lt Bonifacij I. quae Pfeudo Julius fcnpfiile dici- 

turcpift.2. Epift.40.dtat cpiftolam Julij ad Oiientales quam Atha- 

nafius in apologiam fuam iccundam tranftulit , nulla carum quas 

Pfeudo-Ifidorus Juliofiippofuit mcntioncracla.Ibid.citatexcpift. 

i.ZofimiquaePfeudo-Darnafushabet epift.5. Epift.42. citatexepift. 

2. Innocentij quae Pieudo Marcelli epift. 1. exhibet, 6c exepift. 84. 

d A.D.863. Leonis quae Pfeudo Julius habet epift.i. Epift. d 4-appendicis cirat ex 

epift.18. Innocentij 6c Leonis84. quae a Pfeudo-MelchiadeadHi- 

ipanos , Pfeudb Julio cpift. 1. & Pieudo-Athanafio ad Fcliccmll. 

c A D U6. f^ripta dicuntur. Cap. e55.refp.ad Confulta Bulgarorum cx epift.2. 

Celeftmi petitquacinPfeudo-Fabiani epift. 2. leguntur. Idemin A- 

f A. D. 871. driano { 1 1. obferuare licet , cuius epift.27 . Leonis epiftolis 1. & 2. re- 

ftituit quae compilauerant Pfeudo-Soter epift. 2. & Pieudo Damaius 

epift.5. 

Poft A.D. 900. prasualentepontificiorumlucifugarum fadtione, 

fpiflefcentibufque quas in dies eru<5tabat Satan tencbris , prefum- 

ptionis & contumacix ftudio fa£tumeft vtplures praua &falfade- 

fendere , quam ad re&e monentium patrum facia & verba conicn- 

g Marfilium tire mallent :itaque vix g duos inuenias qui (ad Concilij Bafilienfis 

Patauin. de- tempora) contra torrentem niti, & veritatis oculosferientes radios 

fei. pacis par- a dmittere aufi fint.Tandem ille ipfe,quem ^£neas Syluius degcftis 

Gobellinus 7 Conciiij Bafilienfis Eugenianorum Herculem, ld cft Papahs paitis van- 

in Cofmidro- f&<nrisw vocauit , Nicoiaus de Cufa h Cardinalis, caput extulit, non- 

mio. nullafque Pfeudo Clementisn. & Pfeudo- Anacleti epiftolas ccnfii- 

\ Scnpfit de ra) q Uam ac J ftnem primae Clemcntinae defcripfimus , notauir. Vide 

initio Concil UDrum fecundum de Concord.Cathol.capite trigefimoquarto , & li- 

Bafil. id eit brum tertiumcap.2. 

circa A.D. Eodem tempore vixit Henricus ' Kaltheifen a Magdeburgenfi- 

ij3i oHu au- I, us citatus , qui in tra&atu , an Impenum fit vnquam a Romanis ad Gra- 
. u I ^' cos tranjlatum, fic fcripiif, nunc (meoiudicio) tlla de Conflantim donatio- 
146?. tefie ne apocrjpba funt\ fed foriafis quadam aiia loftga & magna fcripta , S. 
Pofleuino in CUmenttC S. Anacleto attnbutafummispontifiabusyin cjutbusvolentesRom. 
Apparatu. fidem omrii laude digmfiimam plufquam expedtt exaltare fepemtus fundant\ 
cum tamen omnmo non videantur illorum fanclorum epifioU , confidera- 

tis con- 



Prolegomena. iii 

tis contentis in iis. Scrtbitur enim in epifiolis Clementis quomodo Papa fue- 
rit& Petrt fuaeffor , &pofi Petri mortem ad S.Iacobum bas fingit fcnptor 
mifijfe epiftolas , qutfuitfrater Domini & HierofolymorumEpifcopus :&eftta- 
men boc omninofalfum , cumfit manifeftumprius Petro lacobum 8 . annisfint- 
uiffe martyrio vttam. Scribit quoque tpfum Clementem fuccefforem fuijfe Petn, 
fed hoc idem in aliis qua S. Anacleto adfcribuntur legitur. Sedfihoc effet verum, 
quomodo Sancli vtri , Hteronymus , Augufiinus , Optatus Mileuitanus , & ute- 
ri, qui ommumpontificum Rom. catalogumpofuerunt,hocignoraJfent> qui Cle- 
mentem non tnterferunt , vel faltem non immedtate pofi Petrum ponunt, 
Ji ipfas aut tunc vidijfent , aut pro authenticis habuiffent ? Inuenitur xnfu^ 
per in ipfis Eptfiolis de Eptfcoporum a Sacerdotibus dtfferentia,qu&tatnenlon- 
go tempore pofi hunc ( vt Hteronymo placet & Damafo ) in Ecclefia or- 
taefi. 

Hunc fecuti Joannes a de Turrecremata Cardinalis , Defiderius E- a obiir A.D. 
rafmus , Joannes Diriedo , Claudius Efpencaeus , Didacus Couar- 1468. tefte 
ruuias , aliilque nomnulli , quorum cenfuras fltis quafque locis infe- ^ellarm. de 
ruimus. icnpt.Eccl. 

Erafmi veftigia prceflir b Gregorius Caflander Colonienfis Thco- b circa AD. 
logus in defenfione libtellt de cffictopij virt §. Qupd autem &c. De relt- l l 6 i- 
quis (inquit) qu& Clemientis, Anacleti, Euarifit, Alexandri, Telejpbori&c. 
nomtne ctrcumferuntur ,qui credipofitt, vteahomoveritatis&finceritatisa- 
mantifiimus tantopere pyrobet , cum pleraqueeorum, &o\tmab tpfis ponttfici- 
btts mter Apocrypba fimt retecla , & pofiremis htfce fecults nofirdque etiam&- 
tate a virts prudenttfiumis & dotttfiimis adteftis grauifiimis &firmifimis 
rationibus in dubium fumt reuocata. Et paulo poft, Erafmi vero noslri de 
his fcrtptis tuduium omnibus notum eft , quare iilud adducere nihtl attt- 
nctSic. 

Antonius e Contiius Regius iuris in A cademia Eiturigum Cubo- c circa AD. 
rum profeflbr , ldenn cie Epiftolis iudicium tulerat in praefatione l ^°- 
quam notis fuis in iuris Canonici < orpus praefixam voluerat ; at fup 
pieflaeft a Cenibrihus Belgis; quorumconfceleratasmanasfiibtei- 
fugiens annotaciunculaetiam nuncteftatur,eosquorum eminetau- 
dacia atque pioieda eft , a coniiliis maliciae fe e deferi : Sicenim roti- 
dem verbis Contius in Sd.i6.c.fcptuaginta. Mult^ts fupra in prafatione 
rattones adduxi , qmbus omnesponnJicum,qui Syluefirum prdcejfrunt, decreta- 
lesfalfaseffe manifejie ojiendt. 

Joan.Carolus-l Boums Oftuncnfis Epifcopus,. quamde Pfeudo- d c irca A.D, 
Clementis epiftolis fententiam probaiet , docuit in praefat. quam Jj'*-1- paalo 
Conftitutionum libns a fe in Laiinum fermoncm tranflatis praepo- an * e £«»cilij 
fuit. RelicU nobisfunt (inquit) alu EpifiaU Clementis nomtne infcripu , ex ru cnnnl e " 
qutbtisRom .ponttfices &Triburienfe Conctlium , atque Vafenfealtqua tranf- 
tulerunt. Quas tamen certum ejimnejfeeas, quarum memintt Epiphaniustn 
primo e contra harefes Itbro: tn quofcrtbtt laudari in ijs epiftolis vtrgmttatem^tu e ba»reft 30. 
que omnes Prophetas , exedque fumt argummtum contra Hebtonem ilios vitu- 
ferantem. Qm quidem in tis peruulgatts Eptfiolis tton tegtmus ; legunturati- 
tem in eismulta iranfiata ex mnerarw , qua illarum aucloritatem reddmt 



m Prolcgomcna. 

a «idc epift, Umwn : in * quibm vnutn de quotidiana lotionc corporutp , quafiea admmits 
4.& tccognit, numditiempertineat,efi omwno nonfcrendum. Hcbtoritt&eniinciwi quotidist- 
™* (1 SW bapttfmos bakrent , corruptis Clemeutis Ubrit Petrumfecerunt illorum ba- 

■ptifmorum auliorem &c, 
b cira A D. A ntonius b Auguftinus Tarraconcnhs archicpifcopus,etfi Epifto- 
i j8o. larum omnium patronus cile vidcatur , mnlta tamen in Hadriani pri« 

mi coile&ionem annotauit , qua; plurimarum audtoritatem vehe- 
memcr labefaclxnt. Excmplicaufa, Incap.7. accufationis ordinem 
Scc.Egofufpicor (inquit) ex ConJiit.vlt.Honorij &Thcodvfij hb.tit.i. Codtcis 
Juftiniant(fi tempcrapattantiir)fumpta bxc ejfe omrita, attt eam conjittunoncm 
Kutychi^m verbts confcripUr-:fiuffe &c. 

In cap.3. Vtdentur c(fe hkc verbafumpta,fi tcmporapatcrenmr ,ex verbis 
Amanttntcrpretis nouelU Valenttritani & Maraant , ntmimm exhibert &c. 
In lisec verba cap. 1 6. Nullum alterim ttidicis Scc. Eorum ponnficum verba 
nefcw qtiomodo tn Confututiombus Gratiam & aliorum tmperatoriim legun- 
turjtbrofepttmo tit. 48. capite vltimo Codicis lujiimani ,quo Zcphjrinm ett 
multis feculit antiqutor, (fuit emm Senert Impcratoris tempore)Ugibusfecuh ait 
fuijfe conjittutum; eandem refcrt totam aperte Gregorim Ub.u .c.^.epifioia 52. 
regisirt; Aritani verbts vtdenturnojiri deleciati , atit Antanus mjirorumpontift- 
cumverbis&cc. 

Incap.22. Htcpofiea verba inuenimm in Confittut.^i.Honorij &Thec- 
doftjltbro i6.tit.Xs. Codtcis Theodofiarit: quomodoh&cinpontficias confiitutio- 
nes infertafint tgnoramm. 

Iiicapite2$. Anttqutor patriarcharum mentioextat inClementis & A- 
nacletiepiJiolis,quibmmira qmdamrefcruntur , mtbi valde tgnota :fuiffc ali- 
quando apud Etbmcos Archirlamines , ftue primos Hamines , & pnmos 
cjuofdam legis Do&ores : Sic emmeftm cpifiola prima Clcmentis adlaco- 
bumfratrem Domtni , & inetfdem vrbtbm aPctro Apojiolo accepiffe, vt Pri- 
mates ve l Patriarchae confiituerentur Eptfcoporum : at tn qutbusalij minores 
Archiflamines effcnt, *//jcArchiepifcopos conflttui; in finguhs aUjsvrbt- 
bttsfingulos Epifcopos. IUi : GratianmdiJitntt.%o .c.i. Burcbardus Ubroprimo 
cap.155. & Anfelmmlib.6.c. 105. Nec minor nafcitur admtratio exverbtsA- 
nacleti eptsl.i. Prouincta. multo ante Chrijit aduentum tcmporc dtuift, maxima 
exparteltec. 

In capite funt proutnciarum vbi dudum primates legis feculi erant&c. 
qui ad aulamlmperatoris velregum confugcrc non poterant &cc.V .\ix'mc\\3.s 
rel primatcs effe tufferunt :rehqu&metrepolitamt ciuitates ,qua miuores iit- 
dices habebant, licet matores comitibusjfric conutatihusc//e/;f , babcrent 
Metropolitanosfuos,&c.^a.tnzcchss vel piimatcs ejfe tuffcrunt: Hac etiam 
refert Grattanm dtfiinct. 9 9 . c.\ . Anfetm. lib.6. cap.io 6. luoparte 4.3.1. Pa- 
norm.&^.^.decrett. Idem Anadetm eptji: 3. Tomumfeaithacdereconfcrt- 
pftffe, tn quo enumerat prtmas ctuttates qu&afanctis Apcfolts & aB.Clemente 
Jiue ab tpfo primates prxdicatores acceperant. Mox tn commtim nominegen- 
tium& Chrifiianorum in rebm refert;Mox de tnbus pnmis fedtbusfiue Ec- 
(leftts,Romana, Alexandrtna , & Antiochena notwra confcnpftt :hi his om- 
uibas qu£ aut fubdtta funt , aut tta cbfcura vt nullam vtthtatem affcrant, 

triea 



Prolegomena. 113 

in MfwPtottefMiVfWpktn ex Gratiani 4ecreto toUi,vt aXiap\eraque,qu& tna- 
pf lefforespewrbantquam docent \ multorumenim capitum lectwne in eo li- 
bro non releuamur ,fed oneramur ; quibusfacile carerepotuiwn, 

In cap.31, Videnturejfe verba mutuata (fi temporapaterentur)ex Conflit, 
jy.Valenttniani &aliorumImpp.&cc, 

Jn cap, 34, Quod in fine dicitur de appellationc eius qui ad fiippJi- 
cium ducitur,w» videtur Pontificij iurit effe,fedex iure ciutlt arreptum, & 
infuprafcriptiseptftolistnfertum.Fofteaincidt in Amaniinterpretatwnem Con~ 
fiit. CodicisTheodofiam&ineis \ucfereomnia inuemtit.%. hb.u. C,i,i.&$, 
Conflantini Imp.&cc. 

In capite $6. Epiftola Damafi ad Aurelium Cartbag. pofita inttio Con- 
(ilwrum plerifquefujfecla efi, & alux, nonnulla antiquiorum Damafoponti- 
ficum. 

In cap*47, ladem verbainueniovtinterpretationem Conft.$, Imperatoris 
Conftanttntlib.y.Tit.i,, Codicis Theodofiani ineditionefiue coUecltone Aniani t 
(uius \w verbafmtfub Alarico rege Gothorum\prwfuerat Confiit.^.Tuitau-» 
tem Tabianus Confiantv.no multo antiquior, vtpote qui fub Haxtmino & Gor- 
4iano Afiicano vtxtt^Xijilus III. tempore Valentiniani Imp.dcc, 

Incap.55. Sunt fuwAniani verba libro nono ttt. jo. Conftit. 1, Codicis 
Tbeodofianifw tit. 40., in tntegroltbroimtrum autem efi verba Aniant & 
Qonfi, Confiantmi Imp<eratoris vfurpari ab antiquiortbus pontificibus. 

In cap.^3. Quodvero <fccpift, Clementis ad Jacobum controuerfia 
(fi apud quofdam , mcertum relinquimus j antiquifiimam effe nobis conftat, & 
wulta ex ea ab aliis rehta ; <& interim dum non reprobatur a Rom.fede , a no- 
kknonreijcitur, 

Sunttamm qudamloca in epift. Clementisqu£ videntur ab alijs effeadic~ 
fta ex Itbrit Recognitionum tpfim Clementis , quos Itbros ab antiquis patn- 
IsusnoninuemmHsrelatosatquereceptos: quinpotius, vt Canones Apoftolo- 
jrum & Ciementis Itinerarium , a Gelafio ejr Rom. Synodonotantur,atque 
fipud Grat. dtft.ij.c.t.Phua. alij ex eiufdera Clariflimi viri opcnbus aliis 
eruent veritatis teftimonia, 

Robertus Bellarminus a Cardinalisin controuerfiarmn iibriscpi- a A.D.in?. 



/tolarumaudroritatem pro viriiipropugnauit, hanc tamen ipfi ad- vel P aul ° 
uerfus eas confeflionem cxtorfit diuina veritatis visj *> altquos erro- P ?' 
tes\in bas Epifiolas irrepfijfe non negauertm , nec indubitatas effe affirmare ponufjKTz 
mdeam. capl4j * 

C&kx Baronius Cardinalis, Annalium w>*v,$f Jamtk fcriptor, 
jsiurima nobis aduerfus epiftolas nonnuJlas,qua2 prout occafio fuit ad 
iinem cpiftoiarum Pfeudo-Clementis , Pfeudo-Melchiadis,Pfeu- 
do-Marci , cVc retulimusjpauca addenda funt quo? 8c Collectoris 
$c collcclionis epiftolarum au&oritatcm quafi impadto ariete fub~ 
juant, c poft A.n. 

^,p.jpi, f §.n.lfidom nomUefan&us Epiftopuj Hifpalenfis, vtmulti w, \^f fcn " 
mwdeceptifimt opinm.fediUediclmcognomento Mercator , v tfuo loco dw- d 'fcibfit^ec 
mhGoUeftionit aucl;or eft &e, poft a. d. 

A*PJ^.f .;, Certumefl^qHod qumtiqmorefifa^a cotlefiioepifiola- l6< ?o. 

P 



fi+ Prolegomeha. 

fittri "fotfttaVtiiJk kcmaWofum 'jompiimfatqUi Canonum diuerfon.m Con- 
idwrum , idjibi hoHiin nnaicduii , vt emfmodi vclumen , hkr iiue- Codex Gr- 
«oiuun, Oitt corpiis Canonum diaretur , avcta accefiione aliarum quipo- 
jica vtxcntnt Romamrum ponttficum eptfioiarum , &aliorum qu&pofleafunt 
cekbrata Canonum Concdwrwn. Qu<s atttem antiquior & vbertor apparuit 
colLclto eptflolarum Romanorum potv.ificttm & Canonum dtuerfvrum Conci- 
a A.D.51-. ItorUm ,'fuit Crefconij, dequafiio- 1 loco jUperius ditlum efi ,qu<nat!clamulto- 
§•76. rnm Canonum cjr epiflolaruw aacjiwne in uomen tlhtd tramfir ,vt liber Ca- 

nonum feu cbipiis Lanonum dicetetur. Ctimque plurcs aha cowpilate 
fuerint Canonum colletttones , qtu c&tcrts opulenticr edttaejt ab ifidoro cogno- 
mento Mcrcatoie contmcns Epiflolas antiquorum Romamorum pontficum, 
wciptensa Clemente longe recenrior fuit > tefiante id Hwcm.aro Rinmenfi Ar- 
cbtepijcopo , vtpote qu& non ante Carolum Magnum ab Hijjpama tn Galltto 
b n6 rei' Ri- fuijfct ddaia per Ricoipbum b Arcbiepifcopum Moguntinumi :fic cmm ait m 
culpLum .i-Epiftolaad Hincmarum Laudunenfem Eptjcopum, hcut cie libro &c. Qui 
lataai dicit aH trm ex diftis Epiftolts ab Ifidoro primuvri iditis ccllegir capvtnla , eaque intu- 
Hmcmarus j^ ^. y^ Ca ^ m \ am yegujfi Erancorum ,ftit BenediCtus L.euita , qui id 
fcmin a tam: de fetpfo teftatur in pufat. tib.y eorundem Capitulartv.m : quifcripfit (vt vi- 
vide iupra dtmus ) iempore filtorum Ludouia ?ij Imperatom , Ludouici , Lotbarij atque 
pioieg. 5. Carolt, vbiatt, Haec veio capitula &> . Merces tllas niminm (vt audiBt 
ab Htncmaro) lfidon Mercatorts pcr Riculpbum primum tllaras in Gattias ex 
c hanc rima HiJfania-fSe quis c calumntari pofiuab EccUJia Romana ahquid buiufmodt 
ibid. o luu- commentum ejfe. §. 6. Porro eundem RicUlpbum M;,guntinum EptJcopum fi- 
xmm. xi ^ tfiftpoMus Caroh Magnt emfdem tcmports complnra monumenta cer- 

tam fidem faaunt , atque inpnmis ufiamentum eiufdem Carch Magni, cui in- 
ter ahos idem Ruulphtis fubjcripms tnuemtur , idemque intcrfutffe inuenmir 
Cohiilio Moguntino cuiprtfuit, babito anno falutis 813. item VVormattenfi, 
A lib.7.c.io5. cuws & mentio habetur in J Itbio feptimo Capuularium,vbipro Riculpno 
errore fcriptons Tticulphus'wmi;uf;« legitur Archiepiicopus Moguu- 
e ereocorri- tinus. Succefiithic S.Lullo anno DomtmjSo.vt '■'antiqm notant Annales 
gcdum quod at( j Ue }j tr mannus Comraclus,ideYnque tcrtm numeratus a S. Bomfackt emfl- 
Sjj*5»P ^ m B(C kf u ^ibiept r copo & martjre. Cum igtti.r ante Riculphum ifidori 
\ ' , ' -[ CoHnttonem nonwuerwt Galiu Hilbantispr^xrm^. mintidjueltalia, tonie- 
Odobr. Iul- clura efi ifidorum illum baud pridem vixijfl atque fcrtpfijje , eamqttettapri- 
lumA.D.787. tnum vulgatam ejfe per Ruulpbumqm attultt , indepir Ueucdtttumquitutu- 
vmeredeiuL ^ u m ^ rg$ Ca p ltu i am y frdcmum per Hmcmarum uiniorem Ebifopum 
Laudunenfemnouiflimum vfque ad btc tempora Collectorem , quem Hmcma- 
f in quod e- rusRbemenfisqui emunttasmagunares habuittn multis redargtat ,fuggi$bns 
iemplarFrc- MW ^ ua ^ ^ i^ m colletitonem , cutus rei caufaaccufatusefi. Nari de 
derit Barc- e° Frodoardus in hifioria Rbemenfi f cap.16.in fiw hac habet : Deinde quod 

nius nefcio, 

libro tertio ab initio ad finemde Hincmaro agit, cap.16. nihil mfi epift. ad Caroluxn abl-Iinc- 
maroadueriusGothefcalcum fcripta continetur, cap. 21. & i^. meminit Apoiog. Hincmari 
Aducrfus obtrettatores qui calnmmabantur eurn quod nollet auftoritatem recipere detrettrttm 
pontificum fedts Romand , &c. cap. it. referuntur verba Hincmari proteftantis fc decret. e- 

nftoloi , & 'venerabiliter fufcipere , & •venerabiliter fufcipiendas dicerq & fcribere ficc.atnul- 

ibi verba a Baxorub citata reperio, 

Rontifi- 



\ 



Prolegomena. ny 

PonrificumRomanorumepiftoias Dccretalcs contemncbat accufa- 
tus-, contra profeflus & proteftatuseft, fecum maximo honorchas 
admittere , tenere & approbare: Hac fcilicet occafioneea ipfum inuftum 
nota apparet ,quod fe ifidort eam coUecliomm mtnime in ommbus probarefi- 
gmficaffet. .§.7. Qut autemprimusexcerptaexeiscviilolisdecretacumtitub 
edid.it Romanorumpontificum qucrum noniint cenfcrentur , futt (quem dtxi- 
mus) Hincmarus Laudunenfis Epifcopus , vt apparet ex epiftola feu hbrocontra 
tpfum fcripto ab Hincmaro Rhemenfi '., qm eam Laudunenfis lucubrattonem 
acciptens, nonfine ftomachatione legit, quam & in plunbus arguit. Laudu- 
nenfem vero fecuti funt alij , vt quifequenti feculofmpfit Burchardus •> &poft 
tpfum alij , qutnomina a ipforum Romanorum pontificum finghlis capttibus a non modo 
prnfixcrimt , quod & omnium noutftmus otque praftttit Grattanus. §.8. At Pfeudo-Ifi- 
vero ex midtis tas rcddi fufpeclas epiftolas quA dicla funt fecundo Annaltum (ioncomm e- 
tomo , dum definguits mentio falta efi ', fatis eft demonftratum , fimulque nontifiaT" 1 * 
oftenfkm, tUisnon mdigere S.Romanam Ecckfiam, vt (fifalfitatis arguan- prafixerunt, 
tur) futstpfa^ diftituatur lurtbus & priuikgtjs , cum (etfitilts careat) exkgitt- fed nouis afe 
mis germamfqut c alwrum Romancrum pontificum eptfiolis decretaltbus fa- %^ n exco- 
tis fuperque corroborata confiftat. Ctterum quod excerpta ex tUis captta a ^""f' 
Benedicto Leutta prtmum vt Canombus confentientia probata ejfent (vt ipfe ij ar j a habu.it 
teftatur) aucloritate d Romanorumpontificum , quod & dpofterioribus faclum a Chrifto. 
eft colkctonbus ,eadcm vfupottus rectpt conttgerunt , quam conftanti ipfarum c 1 uarum 
firmttate. Verum quod his temponbus, cum recens haberetur earum edmo, ommurn P n - 
nec perfecle in omntbus cognita effent , nondum admota lucema Ckanthis, data cft. 3 : 
& ex parte tantum eas rectptendas negarent , quod extra corpus Canonum, d fcilicet 
fuo feorfum volumtne pofiu haberentur , hanc obiecltonem ipforum magm Rom - Papas 
pofi ejfe momenti Nicolaus confiderans , dum reliqus, omnes Romamrum ^^"tate 
ponttficum extrapofiu decretaks abokrentur , e vna ifta fententia , refcripftt ban j a J££f_ 
adeos epiftolam decretakm tnagmponderis ikc. menta inful- 

Idem in nocis Manyi;o\.a.d 4. r\pfil.ErraJfeargtttturVafeus,quthunc fiffima abuti 
Ifidorum VacenCcm,iliumeffeputauitIftdorumquiC0UegitEpiftolasRoma- non P ucIni t- 
norumpontificum atque Conctlia ,qui &metusvolumintsexordto commenta- e u |£ n fa*Ac 
rtolum edtdit de ordine celcbrandi Concilij. Errant & Htncmarus Rhe- bantur alia: 
ntenfis Eptfcopus , Tnthemius, & alij qui tUam colktltonemtribuunt ifidoro cpiftola? pon- 
Hifpaknfi. Id qutdem m primts refeUitur , quod Braultus, & Ildephonfm qui «ficum per 
iUts vixere temporibus , catalogum texentes fcrtptorum tpfius ,nullam prorfus bj e °™ m 
mentionem de eo o-pere habuerunt. Infuper omnis de ea re dubitatio toUittir, f ec j v j m ] co -^ 
dum auclor operis ibtdem agens de ordine celebrandi Concilij ^recitat* F.cclefiuflice; 
verba primt Canonis vndectmt Concilij Toktani , atque etiam tn pr&fattone non habere 
memmit Agathonts Rap&: porro longe ante ems Synodt ac Pap& Agatbonis s^l-" 

tempora Ifidorus Hifpaknfis ex humants defierat. In antiquts manufcrtptts ftam c?lt |sjj_ 
■Codicibus hunc Ifidorum coUectorem Conciltorum Mercatorem cognomen- colaus m pef- 
to dicium tnuenmus, vtin hts quos in noftra Bibliotheca habemus; atinnu- fima caufa. 
per imprefits non Mercator fed peccator tnfcnptus repentur , fcundum k 

ba tituli non capitis. Archidiaconm , inquit, le&urtit efi can. Toletani Concil-\\.era.\. Ne tu- 
multu Concilium agitetur ; quo Canone perlecto ftatim Concii. Epbef. ex ordine perlege- 
tur&(.c. 

P 2 



n6 Prolegomena. 

morem nonnuUorum antiquorum patrum qut humilitatis ergo fefic inftribe* 
re & fubfcrtbere confueuerunt. Irrepfit puto crror vt Mercaror pro Fecca- 
torfitfcriptus. Cum autem etufdem Colleclioms auctor recenfendo tnfuapu- 
fattone Synodos vmuerfales fextam vlttmo locoponat,mantfeftumeftpoftdt- 
clam fextam Synodum vtxtjfe nec ad feptima tempora peruemjfe : Quam ob 
caufam cum CoUeitores facrorum Canonum recenfemus, qutntum himc or- 
dtnenumeramus , prtmdque loco pontmus Dionyfium extguum , tndeEerdinan- 
dum Dtaconum,tertto Martinum Bracarenfem,^. Crefconmm,ac demum poft 
hosomneslfidorum,&ic.Wiac & ad i6.0d:ob. 
a A.D.1607. Auctor epiftolae nomine a Gallo-franci pro libertate ftatus & Reip. 
Venetorum ad Philcnetum fcriptae pag.io. Horum Canonum (Si quis 
/ Saceid. cauff.u.q. 1 .& Clericos caujf.$. q.^.)fidesijs fujpecta eft, qui vel eo^ 
rum temporum doctrtnam, vel auitorum ftyium ,velftatum tmperij non igno-* 
rant,vtetiam omnes tlU EptftoU qm Roman. pontifictbus vfque ad Syrictum 
Tapam adfcrtbuntur pro dubtis & tncertis, ne duam fuppofittttts hahentur, 
quemadmodum & liber qui tnfcrtbitur Canones Apoitolornm, aqutbu(-> 
damhbetdeEpilcopisnuncupatus, in quo notmuUadeClertcorumcrimtni- 
busreferunturtkc. 
h A.D.1610. Edmundus Richerius, b Facultatis Theologica: Parifienfis Do- 
&or, & Sorbonae Syndicus in hbello de Ecclefiaftica & Polttica pote- 
ftate , & pro eo Simon Vigorius in magno v oniiho rcgis l onii- 
liariiiSjin iibello cuiustitulusJ:* rejp. Synodah dataBafih& &c.parspr&- 
cipua. 
c A.D.1613. Pag.z8. tQuam ridicule cauiUatores Richerium reprehendunt ,quoddtcat 
ex Hmcmaro, paruam eile adhibendam fidem epiftolis dcaetal;bus 
ante Nicaenam Synodum >cum& ipfi de UbroDamafi de Clementis epi~ 
ftolts (licetf&pijSimeiniurecanomzjat&fmt) ccntrouerfum faciant , &c. Et 
paulo pott.:Epiftolas Anacleti, tum multasaltas c&terorum ponitficum ante 
tempus ConcilijNtc&ntnuUiuseJfefidet ,factle eft prvbare , qutbusmultasepijh- 
lasfuiffefalfo tributas,fcriptores Ecchfiafttc& hijhru refcrunt&cc. 

Pag.3 o . b. St tneptias qutbus tU& epi\hUfarciuntkr confideresfacile depre- 
hendes cutuis alij competerepotms quam fancitfttmo Patrt A nacleto. 

Etpag.31. a. C&terisepiftoltsvtxfidemadhibebitLeclordiligens, inqutbus 
muita fttppofita factle deprehendet , fed volumtnt nott commentanoU ejjet 0- 
pus &c. 

Pag.n^.b. Monuimus has epiftolasvalde fufpeilas.Epiftclam MarceUt di- 
UgensLeclor attendat , ftattm tudicabttprmcipium&finemjtbi noncob&rere. 
Etnis quidem eptftoU opttmum patrem & (atttttfttmumponttficem (apif.Imtto 
autemmhtlagtt, quamdehisqua admateftatem fummi ponitf. fpeclant. Epi- 
ftola ad mala pullulantia refecanda , [ytipfe att) fcrtbendaerat:atdei*s 
qu& iniito fcrtbit nuUamfutJfe controuerfiam apud Antwchenos, exfine ept>- 
HoU apparet. An iit capuriuxta Apoltoknumfandtiones, vtnullaSy- 
nodus heri poflit praeter eius confenfum , TtfEpifcoporum iudieium 
adeum referatur:e?7WK/0/w#>Paftoralis ergo cura ofticijnosadmo.- 
net &c. lUud ergo eft verbum caufatiuum , & tlla verba Paftoralis cura 
ofhcij, indicant fuper hu qu& prtort parte eptfioU dtxerat ejfe decernwda; 

At qUA- 



Prolegomena. 117 

<tt qu& fequuntttr ad pracedentia nuUo modo refcrri pojfmit. Qupdfatis de- 
monjlrat prmcipium eptfioU cjfe fuppofititttim. Adde quodmNtcana Syuodo 
decretum efi , qm proumcta fubfmt Anttocheno Eptfcopo ex veten confuetudt- 
ne , vt proumctA occtdentales Romano , quod videtur eptfioU Marccllt repu- 
gnare. Addam quod pofi Marccilum Sj/:todus Anticchena , tn qua Paulus Sa- 
mefatenus damnatus efi, longe antc Ntctnam celebrata efi tnconfulto pcnti- 
ftce Romano. Vofiremo tilud quod dtcit de tudicto Eptfcoporum, quis non vi- 
det verba ejfe Sardtcenfts Conctltj qutnquaginta anms pofi Marcellum cele- 
brati , qmd omntum prtmum cenfutt iudicta Eptfcoporum ad fedem Roman. 
teferenda ? qtiod tamen nufquam pnfcis tempcrtbus obferuatum tota tefiatur 
Conctltorum htltoria , vtfupra monutmus. Quod fidtxerunt eadem verbaef- 
fe eptfioU eiufdem Marcelh ad Maxentium Tyrannum , qm canontzAta c.\. 
dtfimcl. ij.Quts credat h&c Marcellum maxtmo ommum tyranno , Cbrtfita- 
norum perfecutcri acerrtmo , fcnpfiffe ? Hoc ratwni & fenfui repugnat.Verba 
fubucere placet. Synodum ergo ablque huius S. Sedis auttoiitate E- 
pilcoporum quanquam quoidam Epifcopos poflitis congvegare, 
non poteftis reguhuiter faceie; ncc vllum Epilcopumqui hancap- 
pellauent (edem damnaii antequam hinc (ementia finitiua proce- 
dat&c. An ea verbn Synodus, auctontas fedis Apoftolicae,congre- 
gatio Epiicopoium, regulanter, Apoftobca fedes, conuemunt tyran- 
no, a nomme Cbrtfitano altemfiimo, vt & reltqua eptfioU , qmconfiata esl 
tota ex locis Scnptur*, quam nattci nonfactebat, & cutus fedis matefiatem 
ita magnifectt , vt Marcellum fanctipmum Epifcopum , cufiodu befharum 
prAfecent, quarum foetore & padore confectus interijt ? Hdcabfurdtfiima.Sed 
& hutus eptjhU EccLfiam pudutt. Nam Itcetfit canontzAta , tamen eius nonfit 
mentio m lecttone qua recttatur tnfefio Marcelli. 

Idemin Apologia a aduerlusM. AndrcamduVa!panei.fol.49.a. a A.D. uu. 
Qucrttur qttod Epifioiis Anaclett vtor adprobanda ea qu&fufcepi, &tamen 
iis qus. ad toUendam matafiatem poniiftcu factunt me nequaquam fidem ad~ 
htbere :fedhomooculatusnon animaducrttt nte tllas tx uire pontifuio expro- 
mere ,ac potius ponttfices quam EpifioUs Anacleti tefies laudare. -4nmcbac- 
cbatur,quiaajferut tn epifiolis qu<t pov.vfictbus mbuuniur ante NiunamSy- 
nodum, multa fuppofitttia reperiri, (vt tpfimet faietur de epifiolis Marcellt) 
qu& nec m Codicc auttquo Canonum injerta funt, c. Si Rornanoium di- 
ftmft.19. 

Ettol.^i.a. Refpondeo prhno , certumejfe huiufuodi epiftolas noftrofccu- 
ig minime confutastffe, permukaque tn his conttneri qu& vcra ejfe pcffunt. 

Secundb , Auctores illarum epiftotarumpotutjfe b&ca Rvffno aut aliisanti- 
quionbus defumere ifedquadputat aduerfariiu maxtmt niomentt ad ctsfidem 
adrogandam, mmirumquiaomnesindcfcrtbindapontificis auttontate conue- 
mant, idtpfumeftquod tUasfictitias conuincit ,propterea qtiod omnmb ™ r tp« 
yit , & extra propofttum , de tlla concordtter agant , quamuis m altis rebus 
maxtme dijfnttant. Hoc autcm argumento eft , excogttatas ab Iftdoro Ma- 
tatore,atque altis fautonbus abfoiutA Monarchu > vt notaui m egiftolas 
Marcellt, 

Etpartc4.pag.z1a. Quod (ex epiftola Marcellt) a MarceUo Synodos 

P 5 



n8 Prolegomena. 

abfque fententia EpifcopiRom.non habcndas>cons7itutumprobareten- 

tat amicwnofter , fatistn meocommentariorefutaui, atqueprobauiiilamEpi- 

ftolam ficHt/am. Certe Doclor nofter fatetur verba , cx qmbus probabamfal- 

fam , efle iuppoiira,cV ab alicjuo impoftore 5c deprauarore addira. 

Pnmam autem partem pnoru epiftoU eommentitiam ejfe apparet ,quodfub- 

fequentia anrecedcntibus nu.ilo modo cobxnaut. In prinapio profitetur fe ad 

refcindenda mala fcnberc, cytamcn deus ntdio modo ag<t , taniutn admo- 

Kfforarionis charita?is&hofpitalitatis. Dicebam aumn Murcdlum ftri- 

pfiffezb Apoftoiis conftiturum ne abfque iemcnria Epilcopi Rom. 

Synodi habeientur. Amuiia de bac reextat memoria , vdii tota Scriptu- 

fa veltn Canombin AoolUiontm. 

Paucula hajcex ipibpontiriciorum (inter quos nonnulli infeniif 

iimi veritatis hoftes riicrc) Ijhu pcnra tcftimonia iufhciunrjvt cum 

a Serm. dc Theodoieto a concludeie liceat , 'i-./Ktv ttrqp** nrv 70 SuJua. iw ?S 

Angelis 1 • JLygjjjSjju-vL»» <zfsZ>» um.zKSoua.T^ i&iovTCfzJtnAStfZpvTHy rjp 'Jklyv- 
flecurand.ar- /*\ t- v , ^ , - . „ * , -, z ->-., 

fect Grarc. 3. &o?foW im> Q/l )oy A « k£ T» ■y&udoif , varo tb £WL>»y>w rawyicLtp» ra sL4»- 

<f«c. y^J{on< cLMid-etixi %§.ii\y>pi& , cr.w utSh vif aMid-eitU £iu>i)p?Q-.I{c- 
b reikiucno- liquarum Turriani pontificibus b duodrcim fippoiitas epiftolas pro- 
iln epiftolas p U g nare CO nanris arguriarum rcfutationem plenam hic addcre ani- 
Siaomslvler? mus fuerat , fed in immenfum crefcentc lib;i molc,apropoiito dc- 
cator anti- ftitimus •, faue modo cceptis ( benignc Lcdtor) & a nobis , ii conatum 
quiflimorum probaueris, qua^ pnminis hilcedeiunt, expe&a cum au&ario*, quo 
vrbis Fpifco- Synodosaliquoteiufdem cum Epiftolis farinae, ex Eccleiiafticorum 
porumnomi- monumenrorum albo randcm aUquando expungendas eile, (Deo 
Turrianus annucnte) docebimus. Vale,& nos piis piecibus mua. 
eas duntaxat 



Cenfuris 



a Cenums -■ 

Maadeimr- jddenda ad fincm epiftoU Pfeudo-Aurelij ad 

geniium vin- J r 

dicarc cona- Damdfum, 



tus quas te- 
nebrio fur> 



"ofoh Clc- Epiftolam hanc adulterinam cife gemella alia probat , qua Pfeu- 
menti! Ana- do-Iiidorus rinxirabHieronymo inuitari Damaiiim ad fcnprioncm 
cleto , Euan- libri nonrificalis,D;imaii nomine vulgati. 
fto, Alexan- 

Tdefphoro ,' Beatijjimo * Papx Damafo uieronymtu. 

Hys;ino, Pio, 

terSeuthe- Gloriam fandbitatis tua! noftra hmniliLu dcprecarur , vt fecundum 
10, Viaori & Apoftoltc&fedis auctontatem,quam cognouimus gubernanper ruam fanClita- 
Zephyrino: rcm 1 a ft us g e ftorum a &. Petri principaru vfquead veftra tempora, quae 
rcWcjuas in- a ^ ^^ m ^ e( ^ c tua m ^ p Cr ormnem ena rrare digncris , quatenus 
iecit° dS ^ ' noftra humilitas fentire cognofcat , qui meruitde Apoftolorum iupra 
* qua: diucr- dicteS.fedis martyrio coronari vel qtti contra Canones ApoMorum 
focliaraaere CX ceiTiife cognoicitur. Oizpro nobi* Rezuff.Papa.Dat. $.Kal. Maij , ac- 
expremmus ceptaiRoW£ . 
vmaue cpi- j . • 

ftoia* communia funt : agnofcis Hieronymianam facundiar», Lcttor? 

Obfer- 



Prolegomena. 119 

Obferuanda in Pfeudo-Damafepift. adAurelmm. 

Phtafis hxc debita venerntione fufcepimus , videturefle imitatiover- 
borumHononjad Bqnifacium Fapam (cribentis : Scripta beatttudmis 
tu&, debtta reuerenti£gratulationefufcepimus,Scc. 

Veiba haec adfinem epiftohe : His itaque rite deliberatis , & adEc- 

clefiarum vefirarum notitiam noftia dehberatione perlaiis , parere vos co- 

rundem Sanclorum Canonum rcgulis liimmopere conuenit : pcxita 

funt ex epiftola quam Felix III. A. D. 488. * Idib. Martij Dyna- * arno 104.2 

mio 8c Siphidio Cofs. ad vntuerfos Epifcopos fcripfit : refecanda ver- Damafi quc 

ba addkkiaeorundem Santtorum Canonum reoulis (ummopere,&tx>to deh- , D ?.*£• 
, r 1 1 ia c - «, n 1 1 r dormiilie 

beratis , icnbendum dijpojitu, &: pro nojtra legendum matura, v ^ Baxonius 

obitu. 




EPISTOL_£ 



PRISCIS PONTIFICIB. 



ROMANIS S V P P O S I T_E 
cum Notis &c Cenfura. 



j 



C L BM E N T I S T A P j£ 

SpHola L 
Rufino Torano Aquileienfi Interprete. 

CJLEMENS^JACOBO FRATRI DOMINI, p»j££ 

&Epifcopo Epifcoporum, R egenti Hebrdorum Sanctam ^» f f«L'e£i? 
Ecclefiam H r ierofolymis , fed <&* omnes Ecdefias, qu* 
vbique Dei prouidentiafundat<efunt- cum Presbyteris & 
Diacombus, & c£teris omnibtufratribus^Paxtibifit 
femper. 



■«^.^ 




<p£> >£ 'Qninco- 

7MIV GklmcoZaC» 

oii7n>vn ■j t{u/ 
1 ipHazcXuiu ct- 
y.cw <£xx.X>i- 

C,OtV,fc §Cf 7TKV~ 

votcc ityv&ti- 
vocs >(g.Xais,<ru» 



^PPBs^f O t v m tibi facio, Domine, quia Simon_ 

^■§ Petrus qui vcrsefidei merito , 8_integr2e ^"HfwSH 
pra_dicationisobtentu, h fundamemum cfe _^*^W- 
Ecclejia dehmtuseit, qua decaufa etiam. ^SW»^^ 
DominiorediuinocognominatusPetrus; h>4"s«fMn 

_ . _ _ & - _ __*_■ '■»->■* 



qui £uit primitU Ele&ionis Domini, Apojlo- j^ cm "JjJSm 
lorum frimut , cui&cprimb Deus paterfilium reuelauit,cui iibr.dcge.hs 
&:Chriftus competenter beatitudinemcontulit, qui <S_ j^JJf/jj^ 
vocatuseft S_ele<5tus,_£conuiuaDomini &comes efFe- aitatc d_na- 
ftus/ tanquambonus&:probari-Fimusdircipulus,qui_^- " a ^° fcnfu 

clefiarum omnium reftor fu t rir,infra dicemus. b An P ctrus fundamentum EeclefiA.primi- 
tt& elechonn Domini,primu6 Apoft.cui primo filius reuelatus.infra docebimus. 

C Turrian. pro cpilt. lib.l.C.If. i KctXos KjKxi/w; ft&J*^ °' ^ th'tn*>s ri cocoretvo-rtpy y y'o-ulf 
fti&< U ttcUw l^vuTt^ <f>6>-iicrxi *&> <& o9-«V, *$ h^tcp^ot^ JuimSeif. quo fenfu occidens obfcu- 
tiormmdiplagatKti quia Solisradij priusfcriusi FateAi-nain ^uam ltaliamc<etcrafq; Europaj 



i Epiftolarum Pontific. cenfura. 

hocfenfuPa- ficurioYem mnndi plagam occidentis (velut omnitm potentioY) 

isiinu ob- illuminarcpre^eptuseft,quique d &:integrepotuitimple- 

^tau Pla i 8 n a ^praeceptum. 

di?,iadi.irc- Sedquoufquefermonemprotraho,refugicnsindicare 

fpedu Ame- q UO d trifte eft, quod quidemnecefTceftlicettardepro- 

ricar, Amai- £ XJ . j • • r r> r \ ■ 

ca rcipeSu rerre? Hicdeniquc lplc rctrus,quipro immeniachanta- 
Hii[anieqii$ te, quam erga omnes hominesgerebat , palam cum omni 
poitrcinaEu- £ j uc j a y a ciuerfanteetiam tyranno totiusmundi)bonum 

ropx tegio i n 

vcrfiis occi- praedicarenon deftitit,&regemomniumfeculorumper 
dca.em. An orDCrn terrat,&: vfque ad ipfius Romana? vrbis huius noti- 

veroquiaoc • ' • r r \ • • i • • 

ddctaies vc- tiam, vt euam ipia iaiuarecur,inuexit: hic , mquam , pro 



ro 



gnuiasiu- pietate pati volens,praefentem vitam finiuit 
miHc ei i- ln e ipiis autemdiebus, quibusvita^hncmiLbi immine- 

tuti , norren- I ' T. 

ik eirorum re pradenht, f in conuentu fratrumpoiitus, ipprehenfa, 
tencbris in- nianumea, repenteconfur^ens ,in auribustotius Eccle- 

uoluti funr? .- . • • 'i 

AtorieHsno liaehaecprotulit vcrba. 

minus <ji am AuditemefYatYcs ejr conficYui mei,quonia,vt edoBuifum ab eo qui 
vmbra^mor ml f ltme Domino ejr Magijho meo Ieft ChYifto , dies mortts me& in- 
tisiacuir,de fiat, clementem huncEpifiopum vobisordtnc,cui ^fiolt mc&pr&di- 
tcftada? ido- CA tion'ts ejr doc7rin& cathedramtrado : Qia h mihi ab initio vQtue 

lolaTiJc dc- — 

dhus&facri- infinemcomes in omnibus fiuit , crperhoc Feritatem totimmc& 
legis cuiri- pr&dicationis agnouit > quiin l cmmbus tentationibus meis focius 
occidenti 11 extitityfideUtcr perfieuerans: Quempr&c&teris cxpertusfinm Deum 
iiiuminato colentem , homines diligentem , cafium, k difcendifiudits dcclitum,. 
P" tln , aClttr fobrium,benignum, iufitim,patientcm, eyfiientemfierYenonnulio- 
Yum (cttam ex his qui in veybo Dei infiituuntuY) iniurias. PYopteY 
d De huius q Uoa lipfitrado a Domino ! mihitraditampotefiatem lig.indi ejrfiol- 
de A p pend. uendi, vt de omnibus quibuficunque dccrcuerit in tcrrts , hoc dccrc- 
c Turrian. *u?n Gt fj>> inccelis. Litiabit enim ctuodoportet li(i&ri,ch i foluct cfod 

loco cirato, j. r 1 >* 7 • Jr. ■ t" ' r I r ' i r 

>. a&nfc- expedtt JoUttytanquam qui adaquidum Eccleji&regulam noucYtt. I- 

Tti? n/iiftus pfim ergo audite ,ficientes quia ^uicumque m coniristaueYtt docio- 

«/? tpt»« ti- Yem ver ifati$ peccatin chriflum, ejr PatYem omnium exaarbat 

f Hxc d ver- Deum,propter quod ejr vtta carcbtt. Jpfum autem qutpY&eft c&teYis r 

b.u cxEpio- O portet Medtci vicem ageYe,ejrns>nfieY& befii&fuYore commouert. 

i Pc.ionio 

L tinitatedonata. gClemcntem L-no dcfunctoaPerro ordinamfcribit Audor conir.liKy.c. 
4<.T. rri.niibLinnmCletumqucviucntePetro ordinatosciufdem coadiutorcs facit, qnodcum 
huins ,. piir. vcrbjsnullo modo ilirepoteft. SicnimLinus & Clctuscoadiuiores Pcrri fucrunr, 
eiufdcmcath fir.fpanicipcsfadi funt:guomodoerg> foli Clemrnti traditacpde f^cccffione Ro- 
maaorucn Epifcopurum infiadiccmus. h VideAft. i.ai. »a. i imi.aiui .u €t rcpiir. 
vcrbaDominiad ApoiTolos,Luc.2i.z8. k vidc x.Tim.x.verf.^.i^. 1 M.u.b.j6 6c % 
m HxcvexbdciU; Fiewdo-;Uexandcr cpiil.j» 



ClementisEpift.I. 3 

Hxcco dicentc, ego procidcns ad pedcs eius rdga- n hu t cufa > c 
bamexcaiansme , &deciinanshonoremcathedr;e , vel fl lS pe,ri, 
poteftatem; n At ille refpondens; Pro hoc (inquit) ne mero- ° vbi unc 
gauerls. Hoc, enimfteriftatntum eft miht, & eo magis,quod exatfas, £ic!us? ? q Jo$, 
quia hstc cathedra eum qui cupit eamejr auda cler expetit non requi- Pei ro trado- 
rit,fedornatum moribus &inverbiseruditum. Jhodftejfetalius !f' Rom;n£ 
melior, °fi quis mihi alius adiutor tamfedu/us adftitiffet,fiquis tam u u m | e n a jjTc 
plene docirtna me& rationem cefij/etftdejr Ecc/efiafiicas dijpofitio- «mftani cit 
nes a me tam plene dtdiciffet , habens a/ium talem non te coverem o- £ uerlanoi u 

J P . .- ^ o lcn cntia? an 

pus bonumjujctpereno/entem. Superflunmeji ergo a/tumquAvere, cied.pilc eA 
P cum primttias eorttm qttt cxgenttbusper tnefalttttntur , &pr&ci- CAMn f n,s « » 
^w^ huiusvrbUteprimum obtukrimDeo.Sed&ittudintuere,quia ium£nifc,'u 
Jipericulum peccati timens , fitfcipererefugis Eeclefi* gubernacula, Jauduih pro- 
r ^r/^ ^ ^#/<* amplius peccas , quipopulum Dei velut inflttclibus ^SJ pf *" 
pofiturn ejr periclitantem,cum ittttare pojfisfubterfngis, tui tantum- msrwo iaco- 
j%Wtf habens confiderationem , ejr non quodin commune omnibus bo decant *- 
expedit prouidens. Sed certus efio, quodneceffe efi tefujcipere omne p ' Turrian. 
periatlum , quia inec ego profalute omnium ab obfecrando ceffabo. P ro C P» #• i*i>. 
Quanto erip mihi citius acquieueris, tanto mecitius laboris ejr tri- 2 * f^fJ? ^ 
Jttti&meamcerorerdeuabts.Nouiettamboc , oClemens, quodttbi &$!*,* ih„, 
tadia ejrmoiellias^pericu/aetiam & opprobria ineruditi vtt/oi indo- w *^f?» «"- 

■1 •/• /• r- r 1 n > r • /> **«?-Siucde 

ctltjque conctlicm ; qua tutamenjaoquodconjtanter&jorttterje- Domino ob- 

res,rejpiciens adillam fiew,quatibiapudDeumpatientiapr&parat lads P" *ja- 

coronam. Sed & illud cupio, te mecum iufia rationeperjpicereLj , j!g Bc *j t .^ 

quando maxime opera ttta indtget r Chriftus,nunc cum intmicus ad- # ico mini- 

«er/^* fponfam eius commouet be/lum, an in fttturo tempore. auando no niaci * 
• ^/ •/' n c-i ii- 1 \ „■ ■ P atls lo qua- 

tam Chriftuspojt 'victonam trtumphabtt, nec v/tra vlltus opera tn- tur pfeudo- 

digebit. §^ms non etiamparttifenfus intelligat, quodiftudcft tcm- clc nKns, dbi 
pus , inquo operam tuamchriftusrequirit ? Totaiqitur mente in ^titiSsdk 
pr^jentinecejfitatepr^beoperamtuam.ejrauxiliuminpr^liisexhi- Corneiii.m& 

bere?i optimo, remunerationes mavntficas poiivictoriam redditu- farr)lliarcs 

•/ r r r sr • \ i g cntl m p«- 

ro. LtbenterergoJuJapeEpiJcopatusoJjictum,eomaxtmequod Ec- mitias fuitfe 
c/efiafticas difpoftttones a me probabiliter didtcifti, vtfa/us eorum aocct Aft - li_ 
quiper nos confugerunt adDeurn nequaquam vactllet. Verumta- t lrf4tip< u- 

tane EccIciik 
prs-fc&umante quam Pe.rus RomampctiifTct teflatur aufror Recognit.lib.<).Clctumdcnique 
Romaoriundum, fecundum a PctroRomanx Bcclefiae gubernaculis admotumpontificij om- 
nes fitcntur. 

q d'_ dormientium in Domino prccibus pro Bcclefi.i mili ante agcmus infra ,• Confole 
Appcnd. 

c fiuc Graeea fideliier exprcflcrit fiue fuo more pcrucrtcrit Ruifinus , ccrtum cft , Cbriftu» 
nullius opcra ind.gere, 

A 2 



4 EpiftolarumPontific. cenfura. 

f Munus E- men & bremter te de ipfim difienfationis erdine , coram omnibm 
pifcopi. commonere neceffarinm duco. 

pro c^iftjib". 1e f qnidem oportet irreprehenfibi/iter viuere , ejrfummoftudio 
x.ct.ftfa iy- niti , vt omnes vtt<& hutm occupationes abiictas , c nefideiujfor exi- 
ynttuu *>?- adf^ne aduocatm Ittium fias , neve in vl/aaliquacccupationepror- 
v^g^: , fsfh Jm tnuemarts , munatalts negotu occajioneperplexm. JSeqiie emm 
Hifj %n &*- indicem aut comitorem fecularium ne<70tiorum hodie te ordinare^j 
TBSxvflf,** vult Chrtjtm , vtt neprAjocatus prajenttbus homtnum curis , non 
•r«i»WMb « poffts verboDeivacarefejrfecundumvcritatisregulamfecernere_j 
^t *% wl- bonosamalis', If/anamqueopera, qudttbi minuscongrttcrejuperius 
ffginm» *§*%*■- expofntmus^exhibeani fibiinuicem dijcenies,idej/ Laice, ejrte ne- 
SS2T* ' "ti mo 0CCU P et a b hisjludiis per quafa/us omnibus datur. 
xn •&* ts t „n- Sicutenim tibi impietatis crimen efl, negleclis verbi Deiftudiis, 
**' ****<&- folicitudines fufcipere fecu/arcs; ita ejr vnicutque Ldicorum pecca- 

rmv j WJfSJf ••"' n . r J . J J rl • • ■ 1 I • /* 

confer cum tumefi , ntjt tnutcemjtbtetiam whtsqv.& adcommums vUa vjum 
conftir. Ub.a. pertinent operam fideliter dederint: Te x vero fecurum facere cxhis 
u hcc mu- qttib.nondebesvacare,omncscommunitcre/iborent.^_pdfifirte 
nu» infra femettpfis.hoc Latci non tntel/igimt,per Diaconos edocendifnnt , vt 
p; csbytcns f jfo r Q ^ m _- C c/efi& fo/icitudines dere/inquant, quo ipfam vt divnum 

c q r y i rn i 1 1 c c J j j i • » •* 

x Turrian. efi,dijpenfarefufficias, & veritatis verbo abundantius ejrfiudiofim 
pro epift. lib. deferuire. Sienim mundia/ibm curiffieris occupatm,eJr teipfum de- 
' v «S5i«fe K & cipfiS & eos qui te audiunt. Non enimpotcris qu# adfahtempcrti- 
%ri dftiftftn» nent,p/eniusfingu/isquibufqucdtftinguere. Etexeofiet, vtejrtu, 

~~t m \ tanquam qui non docueris qu& adfa/utem hominumpertinem , 7 ptir 

^ 4f niaris,ejr dtfcipu/tperignorantiampereant. 
zl&yjvrtvf&v- idcirco tu quidem ad /wcfolum vacato , vt opportune ejr fine in* 
^?™?***- termifftonedoceas verbum Dei,per quodfalutem confequipofftnt. 
**j,<riat ^ l//i x vero cum tantareuerentiatuaverbafufiipiant , tanquam 
Q&itih» w • r clxnt lc^tum tc ejrprsconem cffe vcritatis, & a qucdcnn- 
«t-riw K&Mis. quejuperterram /igauerts , ejjeltgatum.ejrinccelo', & quodcunque 
y i»z legcn- J l uer isfuperterram, etiam tbi efie foluendum. Qupniam qni- 
dit io.inn. cie dem ejr tuvt dtxi y qu<e oportet /tgabts , ejr quaexpcdtt folues. Et 
Turrecrema ^ te quidem quipr&es , ifiafint monita ejr hisfimt/ia. 
Ecd^ior. Ad h presbyterosverofint ifia. c Ante omnia,vt pudiciti&fiuden- 
»on depona tes,ado/efientes nuptiis iungant,quo ca/oremferttentis&tatis coniu^- 
y«, vt v o Ic ^ £ ga/i legepraueniant. Sedne mproueciiorihusquidem curam hahere 

ch. patriar- 

cha. z Hunclocamdefcrinfir Pfeudo-Euarift; cpiff. i- . p.iucisimmutati?,- 

a Matt.U/j .b Munusprcsbyterorum. 

c; Tur!i.in. pro epift. lib. i. c.i. t^ irtivmv %vs «»«■ «8"»< y'-f5" ^febyr&mT&v ci ^'^«t^- 

ActfiZetiovresife nx&eris'6fafyu.iocf<-m 7sv.^<^j^cf,m. cunfcrcu^i coaftit. Iib.^c :p.io? 



rrcttiv icw « 



Clementis Epift. L $ 

huiufcemodi negiigant , quia in multis etiam cttmfienuerit corpm d Honc lo ; 

concupificentia vtget. Nejb? te ergo fornicationis labesoccafione^ ^™ Cltat *?&- 

accepta tanquam venenum pejftmumfierpat in vobis, cauere & an- pift. 49 . 
teuenire neceffarinm eji , ne quodin vobis adulterij occultnm coaie- Sacriiegiu 

r ,. JJ J fornica.ionc 

Jcatincendium. p Cius alTe . 

Et A quidin cmnibm peccat is aduiterio grauim? Secundum nam- rji pfeudo- 
queinpcenis obtinet locum : quoniam qittdem primum illi habent, plu ^ cpiit.i. 
quiaberrant aDeo etiamjtfobrie vixerwt. Propter quodvos(o f al , C x tru _ 
presbyteri) Ecclefiam excoiitc,& ordinate/ponfam Chrtjii adpudi- dccur * f ega- 
citiam. Sponfiimautemdico,* omncm Ecclejiacongregationem; „c!cm con- 
quafi pudtcainuentafiuerit afionjofio , ingcnttbmabeo donisejr itir.l». (. c. 
muneribm honorabitur , ejr-vos,vclutminifirifionJk,ejramici**' 
Jponfi , ingenti gaudio ejr Utttiaperfiuemini. Si verbjponjk h&c re- \ Twri.: n. 
pertAfuerit commaculata peccatis , ipfia quidem tanqnam indigna, *'*•'»■ P ro c ~ 
£ non tradetur regaltbm thoris. Vos autempcensts dabitis,fifortz_j ^i. V jV _ 
per vefiram negitgentiam veldefidiam obrepfierit contagiojkuapec- »# *»*«> ™. 
cati. pvi*>* ' ™js j 

idcirco ante omniafiobrictatis ejrpudicitixjblicitudinemgerite. Ls* •*»?%]<$*' 
Valdeenim aptid Deum graue crimen ducitnrfornicatio, cutmjpe- |'f «*ksh«^ 
ciesfnnt quidem plures, ficntvobis tjr ipfi Clemens s diiigenHr ^ f Cvr^J- 
exponet. Verumtamen prima fpeciesaduitcrijefi , virumpropria |f"f4f ( * 
vxore fiolnmmodo non effetontentum , ejr mttlierem non proprio ^T^o^&e 
tantumJeruarefiviro.-Sierio cafim fiuerit qnis,potefi ejr humanm «&£«<gfc tHs 
ejr mifericors ficri , pcr qued & ipfi atcrnam a Deo mifiericordtam ^^aJJ^jjv 
confiequatur. i. Tim. j. 

Sane ficut adulteruvenenutn cunclis malis pernicioftm elf, ita a- conf " er Cl,rr * 
morfraternm £? charttas tottm bontfajttgtum tenet. Etideodi- c .i. 
//W/^ omnes fratres vefiros , ejr cum reitiione ejr mifericordta refbi- k r • r « 4. 

^ 5 ,- 7 ^ 6^./ Jr 1 Comunis 

eueadomnes. # wtoipaft 

Orphanis l exhibetevofmetipfiosparcntes.Viduis virorum curam niha a *l P i e - 

impendite cum omni ca.(iitate,qu& neceffaria funt prabentes. Iunio- l * [ em . ' ® fcfti 

■« . , ■ , r • Sanctifica ur 

restamenvtdum nupttts copuiate. Hts qut tgnorant arttfiaa , ex- ramcn a piis 
qnirite honejists aliquas occafiones,quibm vi&um neccjfarium qua- <i u b - omnia 
rant : Artificibm vero operamproutde, debilibm mifiericordiamfa- ^ . £„* ^ ^" 
cite. Scio autem hac omniafac7urosvosfi k charitatcm prdcaterts Tic.i.tf.hmc 
^- 4»/^ cmnia in veflro corde fivatis. Cuim charitatis & recipien- a g a P ar u» v - 
^f^ habendamaxtmum ertt Jqmentum,JtJrequenter wter voj- i ia , dc quibus 
metipfos}' communem cibum -vefir^ menfitmaue faciatis y & in- '»*«•▼€»£«;'. 

•^ J J ■* Tcrtul.Apol. 

^j^AucibrcciifJiautionumiib.i-icT^ T GIcm.Alc»;p*dag v lib 1 i;c.i.Cyprian.lib.3.adQ£idn* 
«3jiSH€ioo^jft,£wCQsiciliGiw^c.«i3*w4i*.c:a7T. 



6 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

quantum vnuflquiflque 'praualet ,crebnus panes ejrflalesfHoscumfra- 
tribus fluisflumat. Per hdc entm pracipue charitas comparatur , & 
taufla totim boni in huiufmodi commumone conflfiit . Vbi autem pax 
ejr bonitas ibi ejr flalws. Propter quod communesfacite cibos vestros 
m Hic pon- cum kis quiflcundum Deumfratresfunf, quia m per h<ec temporalia, 
Mcritis ope- officiapac ~is & charitatis frueftbm gaudta Aterna merebimim.Mul- 
rum femen- toautemfolicitiuseflurientesrefcite, n ejr fltientibm potumdate, 
t/ am non ful- m ^is vefiimentum \ agros vifltate , ejr eos qui in carcerefunt (prout 
moftrabim 5 . poffibtleefi) iuuate : peregrinosfltis prompteindomibmveftrisflu- 
vidcAppcnd. flipite. Et ne omnianuncfingulatimdicam, ° omne bonumtpfla per 
U hxl 'vciba fe (fi* n vobisftterit) charitas vosfaceredecebtt \ficut ejr e centra^ 
defcripfu rio eos qui afalute alieni funt omne malum facere odium docet. 
Pfcudo-Eua- Si p quiexflratribus negotia habentinterfle,apudcognitoresfle- 
p Turrian. €U H no iudicentur ^fled i apudpresbyteros Ecclefia, quicquidillud eft 
lib. j. proe- dirimatur; ejr omnimodo obedtant fiatutis eorum. Super omniaau* 
"7 * * ""' tem auaritiamflugite, qu<z homines occafione pneflentis lucri a b £ter- 
'i%Mts dhx- nisfleparatbonis. Pondera^menfluras ,fiateraspro loctsquibuflque, 
foY&WiZ*- tqujffima cuftodite: depofitaftdeliterrefiituite. §tu£omnia, ejrfi 
%n»,d»:\zm quafuntflmtlia his, ita dcmum floltcite ejr dtltgenter implebitis , fi 
•ffi t 3 ^y-y^fluturum Dei iudicium fline intermtffione in veflro cordevoluatts, 
ri7t!l/3*/3«- S^is enim peccare poterit ,flflemper ante oculosfluos Deiiudicium 
vi&uazw w»V ponat ? Qupd infne mundtcertum efi agitandum, vt r tandem qui 
■n r&nm ifa- y £ne ^ iy ac v - fa e( r erunt confeauantur bona repofita , peccatores au- 

fjicas ownts o J 1 I J I 

Tri%tfyj6i. tem vt conflequanturpr&paratas eyrecondit as pcenas\ de quibus itx 
q luprahoc f U f Urum dubitare omninonon poffumus. Siquidem h&comniaitA 
nus ciic vo- e ffe ventura 1 verws nobis prophctapr -<tdixit : x Vnde ejrvos^quiefiis 
lucrasrcurca qjeripropheta difcipuli,abjicite a cordtbm veflris ante omnia ll di- 
porum^ml feordias ejr animorum dtffienfiones , ex quibm omne malum opus 
neri rcpu- pi ocedit, ejr oenignitatem acflmpliciiatem toia meniefleruate. 
gnantia mdi- ^uodflfhrte alicuim cor, vel liuor , velinfidelitas , vel aliquod 
ris iniungis? rnalum ex his,qu£flhperiuimemorammus,Utenterirrepfirit', x non 
x Eccl.7. erubeflcat qui anim#flu<e curam gerit ,confiteri h^c, huic qui praeft, 
Chriftus^vc- vt a b ipflo p er verbum Dei ejr conflliumflalubre curetur , quopojfit 
rus propheta. integrafde ejr operibus bonispoenas aterni ignis effugere,ejr adper- 
t H>,nc lo- petudvit£pr£miaperuenire. 

cum defcri- *. ! v *_ -. , A „ ,- r ~ • s> ■ 1 

pfit pfeudo- Dtacom y vero EccleftA, z tanquam ocuhfint Eptfcopt , oberran^ 
Euarift. c- tes, ejr cinumlufirates cum verecundia afius totius Ecclefi&,ejrper~ 

pifl: x. j i 

u Iac.3. x (iuidinconfcffionefccrctaimprober^ Sil ijbidocebimus:vidcAppendiccm. 
y Munus Diaconorum. z WenarepetumPfeudo-Anadet. epiit.i. Pfcudo-Euariit.cpiil. 
x. vidc conftitut. lib,2.c,44, 

fcrutantcs 



Clementis Epift. I. 7 

fcrutarttes diligentius,fiquem videant vicinumfieri prmpitio, & 
proximum cjfepeccato, vt referant bac adEpifcopttm,& commone- 
ri abeopojjit, is qui inpr^cipitium lapjurus efi, vtireuocetttr ejr non 
corruat inpeccatum. Negligentiores quoqneejr eos qui rariits ad au- 
dtendum verbttm Dei accedunt, nec folicite ad Eptfcopi traciatum 
conueniunt, ipficommoneant ejr hortentnr. Si enirn ajfidtttfint ad 
audiendum-ynon f&lum vit£ £tern£ exfalnbri commonitione capittnt 
lucra ; verum & qu&cnnque HUfunt triftiti& velmoerores, qu<eex 
ptctfextis vitct necejfttatibus ejr cladibus temporum veniunt>quaque 
malorum fermonibtts in cordefuo velutiaculadefixa circumferunt, 
abjicinnttir omnia pr&dicatione veritatis , ejr vit£ £tern£ dccirina 
ejrerrtditionepttrgata. \^Alioquinfimultotemporeauditum fub- 
trahaniaverbo Dei ,ejrremaneant incultuvitiorum , z Jinedubio a P e _ m a " 
Jbiniserunt ac fentibm occupati. Et quid alindnifi adignem talis nj|"^f Ti- 
f?£c terrapr£parabitur? Dehis crgo, vt dixirn-us , Diaconts cttrafit. bus. 
Sedejrcosqtu fecttndumcarnem £<rrotant , folicite perqutrant , ejr b 2 J 1 /i nusca - 
plebt (Jijorte ptebs ignorat ) tndicent de htsvt tpjt vtjitent eos, ey c Hunc i cu 
qtt£ necejfariafunt , prtbeant eis^cttmconfaentiaetm quipraefi. cia ' Pfeudo- 
£)jtodtamen etiamfi clam fecerint nonpeccabunt. Sed ejp depere- ^J , cc Cp !" 
grinis,Jimiliter Epifcopo ffggcrant , refouendis ; ejrc&tera hisfimi- coMitic.iib.2. 
lla , qu£ ad cultttm Ecclcfi£ ey difcipknam eius pertinent, Diaconis c ; 61 - 

1 r -j j i i o Tiirrian. 

curxjtnt. rroe P ii>.i,b. 

§}ui h cathechi7^nt, ideft,qui verbo inflmunt incipientes,primo *• -- 8 - «<' V- 
oportei,vt ipjiinfiritcii fintfde animaenim agiturhominum. Et o- fl^jJ^f.T 
portet eum qni docet & infiruit amma* rudes ejfivalem , vtproin- o8-<y<w.-quo4 
qenio dtfccntinm femctipfum pofftt aptarc , &verbiordtncm pro vetus - ,nrer " 

tS ,. J . . ' r P fJJ f . r . . ^ presli.iruer- 

audicnttscapacitate dirigere. Deoet ergotpje pr<ectpue, apprtmeejje prctacus c fc 

erudttusejrdocius , irreprehenfibilis, matnrus, impauidus , ficut tpji D " fW ' d; J}- 

probabitisfore Ciementem huncpojime. CAiultumefi autemjic- ^5^*5" 

00 nttnc de fingtdis , qtt£ vnufqinfqtte hxbere debeat, profcquar. par.uionis, 

Vcrumtamcn tllud cfi quodpr^ c£terisab omilibusvobts cttpio in vel non P cc " 
r • 1 tn^ r ,-, • ce P l " velnc- 

commune Jeruari vt concordtamteneatis , perquodfolnm potestts gieaa. 

portttm qttietisintrarc, ejrcittttaiemfummiregis (qu^paxnomina- Nor ^^Le- 

•*',//■ °" '' ' * fior hanc.e- 

tur)habuare. furamnomi- 

Similis c namque eflfiatus omnis Ecckft£magn£nai:i , quapcr nus fcrirc 
vndojitm pelagus dtucrfiseiocisejrrcgionibus virosportat,advnam p .' e d °* Ana " 
■pstcntis regni vrbemproperare cuptentes. Sit ergo nauis huim Do- r n£ B um S fe- 
nmmipfeomnipoiens DeuSygubernator vero fit Chrifius,- Tum c »'useft,cjua. 
deinde proretd offtchtm Epifcopm tmpleat ,. presbyteri nautarum, aiiis^ijScndi 
JMacmi d dtffenfatoYumlQcum teneanti hiquicatechizAM nauto- fuit amos. 



8 Epiftolarum Pontific cenfura. 

logis covferantur-.epibatis autem totiusfraternitatis multitudofimi- 

lisfit : ipfium quoque mare hic mundus habeatttrwentorum vero va- 

rietates ejr turbinum diuerfis tentationtbusconferantursperfecutio- 

neSj tribulationes, ejrpericula ^fluclibus ex&quentur. Terrcni vero 

Jpiritus , qui vel de torrentibus , vel de conualhbm fiirant pfeudo- 

prophetarum ejrfeductorum ,feuprau£ docJrina vcrba ducantur: 

promontoria vero ejr loca confragofa , hi qui in poieflatibm fieculi 

fiuntiudicts ejrpericula minantm ejrmortes. Bithalajfavtroloca 

qudduplicibus vndafa/Iacis Ajitbusverberantur^dubtjsmente ejr de 

repromifflonum veritate nutantibm conferantur , atque his qui ir- 

rationa bilifidem noflram raiione difiuttunt. Hypocrtts autem & 

dolofi >piratisfimiles habeantur. lam vtro rapidus vortexy&tarta- 

rea Charybdis y ejrfaxis i/Iifa naufragia , ac mortijertffubmerfionesy 

quidaliud&ttimandafiunt quampeccata? ReHat igitur> vt h#c nattis 

curfiuproflero tutapofflt portum deflderata vrbtstntrare ,tta Deo 

precemfundere nauigantesvt mereantur audiri. 

e orationes K^dudiri autem a Deo ita demum merebttftrquis,fi e orationes i- 

ipfius. pfie bbnis moribus ejr bonisoperibmadiuuentur.Sedante omniacum 

quietc ejrfitentio , cpibatd (idefi Laici) infiuis vnufiqmfiquis refi- 

deantlocis, neforteyerinquietudinem ejrtncondttos wutilefique_j 

dificurfimyfipafflm vagari coeperint , velab ojflcto fiuo nautas impe- 

diant , velin alterum latm per inquietudinem eorum nauispreffa 

demergatur. T^autologi de mercedibm comoneant\eJr nihtlomntnb 

quodaddiligentiam-iVel ad difciplinampertinet Diaconi negligant. 

* Nota. Presbyteri velutnauta aptent fingula adinHrufiionem nauis dtfr' 

£ Turri an. genter y ejr in/lruant, qum infiuo tempore requirendafiunt. Epificopm 

^"^p 1 l7 1 ' tanquamproreta vigilanter ejrficlictte gubernatoris verba cuftodtat 

edsctvnr tx- Chrifii.Saluator Domtnm gubernator Ecclefi&fiu& diligatur ab om- 

»«» ffvuA»- fjibm^ey-ipfius * ' fioliuspr&cepiis ac iuffis crcdat ejr obediat omnis JEr- 

"^a-J^i^TK clefia. Deo quoqueindefinenter fupp/icetur acunttis depro/Jeritate 

acwif »« <r» - ventorttmyVt nauigantes omnem tribulationem ejr omne periculum 

gJ'T| '6ki%' fitPWMt , tanquam mare profundum mundt ijiim dr vita buman* 

fttef* d-nlKTw pelagus nauigantesy in quo efiuriendumfit ejrfitiendum , nuditatem 

ovpjj jivTic n UGC , U e ferendam morbos etiam corporis ejr aeritudines tokrandas. 
»&>&«™*™> * J? J , . . . r ,. . . J r ,, s , . ,. 

[•As^oyijcmj.if- Injuper ejrhomwum mjiaits ac aolojape laboranaum,qutppe quiat- 



o9- 




!jv4f 8< -r&mdt fione peccatorum ejr reieffione criminum , velut male congregati 



* invificeribmfellisy iaclurafiaciendae/iyejrabjtciendaprorfmecor- 



6HW* 



de omnis intrinfecus quA latet , amaritudo peccati , fi quafiorte ex 

defldt- 



Clementis Epift. I. 9 

defiderijs iniquis velut ex cibis noxiis ccngregata eft. £uam vti- 
quecum euomuerit quis & abieceritjngentis agritudinis libera- 
bitur morbo , fi txmen ad vomitum qu& adfanitatem perti- 
nentfumat. 

Verumtamen ^fcitote ctmcli quodfupra omnes vos laboret E- Hxc vcf _ 
pifcopm\quiavnufquifqueveflrumfutimpropriumfertlaborem, t>a rcfcrit 
ille vero dr fuum ejrftnvulorum. Propter quodfo Clemens) tan- p fc ud °-£u*- 
quamqut omntbm pr&ejje tenoueris , pngulos (proutpotuerts) & c . 
tuua , ejrfingulos releua , qui ejrfingulorum onm ejrfolicitudi- 
nemportas. Vndeejrego nunc hanc tibi iniungens dtjpenfatio- 
nem fcio quia accipto gratiam magis quamprdfio. Sedefto confi- 
dens,ejrfortiter feres, certm quia laboris tui*meritumrecipies, * N# p jj raf 
cumadportum quietis incolumem banc prouexeris nauem. ibi 
mercedes ejrpramiapro omnium falntefufeipies ,fihicpro om- 
nium incolumitate vtgilaueris. Itaquefite multi efratribmpro- 
pter rigorem iuftitid- odio habuerint, ex hoc quidem non Uderisy 
fed h ex huiufcemodi odtis amor tibi conciliabitur Dei. Etideofa- , . 
tage magis ejr refttge, ne lauderis ab iniquis , & ne apefii- oda vtilia 
me agentibus diligaris , fd potim propter ittBam diftenfatto- P 11 *» 
nem ejr &quifftmam regulam dtfiiplinie, a Chrifio collaudarime- 
rearis. 

HaeccumdixifTet, &his fimiliaquarnplurima, 'rur- i iifdcmver- 
fumrefpiciens adpopulum dixit ; Sedefrvos(charilftmi h }: % vfus au ~ 
fratres ejr conjerut met) hutc qut pr&jtdet vobts adverttatem mesgcfh Pc- 
docendam,in omnibm obeditefcientes,quodfi quishunc contri- «i- 
ftauerit, Chri/ium,qui ei docendicredidit cathedram , non reci- 
pit. Etqui ChriHum nonfufceperit,nec Deum PatremfufeepiJJe 
iudicabitur, ejr ideo nec ipfe fuftipietur in regno ccelorum. Pro- 
pter quodfatagtte adomnem colleclam ejr congregationem ftm- 
per conuentre,vt non velut negligentes ejr defides a Iudice Chri- 
fio condemnemini. Conuenientes vero femper ad Ciementem 9 
date omnes operampro ipfofentire, ejrfummoftudiofauorem ve- 
ftrum erga ipfum oftendere , fcientes quta propter ftngulos ve- 
ftrum , ipfi magisfoli infesJm efi inimicm, tjr in ipfum maiora 
Jitfcitat bella. Oportetergovos fummoftudioniti , vt omnierga 
illttm vinculo amoris innext,plenijfimoerga eum inhmreatis af- 
feclu Sedejrvos quoqueipftvnanimes in omniconcordiaperdu- 
rate , quo facilim etiam illi obedire omnespari ejr confenfu ejr 
vnanimitatepofiitis. Propter quod ejr voi faluiem cenfequi ejr 

B 



io Epiftolarum PontificaLcenfura. 

k H*cverba ille pofftt , (obtemperanttbus fibivobis) promptimimpcfiti o- 
citat Condi. nms p m( i m eH€ here. 

Vaicnle &• J * . . /» . 

cap.6. ^u&dam k etiam ex vobis ipfisintelligere debetis , ] fi qttafunt 

1 finr quxi- qu^propter infidias hominum malcrum nonpoteji eutdentius 
m Hxc vcr- & manifejiiusprofequi. Verbigratia, m Siinimicuseft alicui 
bacica; Con- pro attibusfiuis, vos nolite expeclare,vt ipfie vobts dtcai fCumillo 
fub vcphv/ no ^ tc a wiciejfe,fied prudenter obfieruare debetis,ejr voluntatie- 
ca.8.Pie.do- ius n abfque commonitione obfecundare,& auertere vos ab eo cui 
Ana p r c p / **' tpfiimfemitis aduerfum \ °fednec loqui his quibus ipfe non loqui- 
' Aiexun j. c- ?*r » ^ vnufiquifique qui in culpaefi, dum cupit ommum vejtrum 
r> i (\. i . &p f C u p amicitias rcparare,fefttnei citius rcconciliari ci , qui omntbus 
pift i. ' " C fr&efl, i ejr per hoc redeat adfialutem,cum obedire cceperit moni- 
n vidcifqui tispr&Jidentis . r Si vero quis amicusfuerit his , quibus ipfic ami- 
Ecci. c u" m cusnon efl, ejr locutusfuerit his, quibus ipfe non loquitur ; vr.us 
hc Cocii. v\ii e ft & ipfi ex iilis qui exterminare volunt EcclefiamDei, f e3" cum 
o huc vfquc corpore vobifcum effe videatur , mente ejr animo contra vos eft. 
tcnf" ' Me " ^* e fi lmu ^ t0 nequior hoftis hic.quam illi qui forisfunt ejr euiden- 
P fibi graiia terinimicifunt : Hic enimper amtcitiarumjjectem,qu&inimici 
rc P ar - _ fiunt,gerit; ejr Eccleftam Deidijpergitac vaftat. r 
? huc "fquc ^t CLim nxc dixifTet in medio, eoram omnibus ma- 
Concii. va- nusmihiimpofuit ,&;inCathedrafua, ingentivere- 
f^huc vf ue cun diafatigatumfederemecompulit: cumquefcdif- 
pfcudo-Ana- fem,ha;c ad merurfu locutus eft ; Deprecor te (o Clemens) 
dct. coram omnibus quiprdfentesfint, vt pctteaquam (ficut naturx 

W^t" dtbitum eft) vit&pr&fientisfinemfecero, u lacobvfratri Domi- 
thucl bianus #*j defcripta breuiter,velqu&adinitiumfideitu&JpeCtant , vel 
vfq; < p f cu- c//^»i! ^ /V <; j anteftdem animos gefferis \ \ fied ejr qualtter mihi ab 

: xi ( i cr C ixifio vfu f c adfinem comesittneris ejracluumfucris , qujques 
Sequemia rc- V er fe n & '" s c it*itatcs, {m e diftutantc) foliciius auditor cxccperis, 
cirat audor qjtiqnt in pradicationibus meis, vel verborumfuerit ordo vela- 
qmom. g. t. fi uurf7 firf&qui mejinis in hac vrbe repererifftcut dtxi } omnia, 
u vni um la qukmpQtes Ireuiter comprehenfa , adipfum te deftinare non pi- 
cobuDomm» creut. Nccverearis nefortemultumdemeoexitucontriftandus 

franem Ec- % . . . J r n . . . .. J 

ciefie H-ero- ft,cutntdme proptetate fijttnere ncn ambigat. Brit atiteme% 
foiy tr i ran.e grandtfi latiumfi didicerit, quodpofime non imperitus vir ali- 

prsefc£ruma 

gncuemmHegefipr-iM, H fcKius,Fpiphan.&c. nequisc^mMarianoVicjborio fchol.inepift» 
6t. Hicr n &Gcncb;ard- Chron.lib.i.A .Mi4-i»>i. binos lacobosiibi inuicemfuccedcntcs 
fingar.altercoiAiph idi^ m, . Itcn m h ftum quipripri fucceircrir, StSimeoni Cieophae: 
£Iio r edcm rcKq rits \ tr onim f bornar.nc.id.ejfar.j, quibus abfurdum vifum cft Cle-» 
memcm Hyboliraitiiia -d mortuum epiftol^.s dare. 

quts 



Clementis Epift. I. n 

quis, aut indocltts , atque ignorans diuini verbi myslerium , & 
Ecclcfiafitci ordtnis dificiplinam veldoclrina regitkm nefiiens, 
ftifceperit Cathedram meann x ficit enim quiafiindoSius , & in- x huc yfqu c 
ficius officium Docloris accipiat,finedubio dtfiipuli, ej^ auditores E P ltoulc - 
ignoranti&tenebris obuoluti ininteritum demergentur. 

Vnde y fcego (mi Domine Iacobe) cumhaecab eo y Hxcr 
pr£ceptafufceperim;neceiTchabuiimplere,quodiuf- tit cajcm c . 
ferat; indicans tibi &: de his ipiis,fimul &: de illis breui- P'. ce - 
ter comprehendens, qua^per fingulas quafquevrbes VC r U tn ci c - 
digrediens, autinprsedicationis fermoneprotulerit; mcntem hu- 
autingefrorumvirtuteperfecerit,quamuistibidehis ^**? 1 -'- au - 

. fo . r > , Y 1 • r • i «orem non 

plurimaiam&: plenius ante defcripta, ipfoiubentc erte. 
tranfmiferim/ubeoipfo tituloquemipfe prsecepit af- * In cditi °- 

nc Ba ilienfi 

figi, i deft z Clementis itinerarium, non Pradicationis Petri. * , j 1( 5.h lc defi- 
Sed «S«:^«^rexponere/^,qu2epr^cepit,Dominoopem na epifti. fc- 
ferenteindpiam. V«^* 

Pcenitemtni a (inquit) &veramagite pcenitentiam.,. skhardofub- 
Omnes er^o homines,qui Chriftiano cenfentur voca- iiciuur » hoc 

U i r> rw o c • • - c a r> titulopteno- 

bulo,ratrem,rilium,&Spintu banctumvnum Deum t ata:cou*pe- 
& Dominumveraciter credere&confiteri, h eumque^> dii,m fidei. 
tota mente & toto corde ejr tota virtttte dtligere , e3" preximos £® miclnitti » 
yflf<75/^^/^wy?wf//^/,docibilefqueefrcvfqueadperfe- a Marci. 
c}amdo&rinaadhe^perficicnda,fummoperedocere ^ Matu "° 
oportet. c Fides enim & dile&io , totius bonitatis eft Luc.ro.' 
fundamentum. A Sinefide autemplacere Deonemopoterit. c Rumn. Jn 

Chrifto, e i taque refiurgente, & afcendente in ccelum, { mijfo Aug^d/Ygp! 
S.Spiritu, s collata Apofiolisficientia linguarum\adhuc in vno 1*1. Con ii. 
pofiti i h fmbolum,quodfi.de\isnunctenctEcclcCia,(vnufi M, g unr - fub 
quifique qttodfienfit dtcendo)condiderunt ->vt dificedcntesabinui- d Heb.ii. * 
cem j hanc regulam per omnes gentes ' pradicarent. Summam, k c Venandj 
ergo totiusfidei Catholica, l rccenfentes , in qua dcintcgri- Iq^"™^" 
tas credulitatis oftenditur ; ejr vniusDei omnipotentis(tdefl ci. 
SanBa Trinitatis) aqualitas declaratur ejr myfterium incarna- f A& - 1 ' „ 
tionis filij Dei quiprofialute humani generis a Patre deccelo defi h h oc ; n c j 
cendens , afe Virgine nafict dignatus efl, m quo <7#0 0r*//>f , i/e7 ; c ( Y mb > 
quandomortem n pertulerit,quomodo fiepultusfiurrexerit ° ef*» pr ^^' 1 ItW 
carne ipfit ccetos afcendcrit,ad dextramqucpatris confiederit, k ibid. abi- 

nitioc.ip. 
1 recenfentibus, m cjuoauc. n afcendens. © deeil hicmcntiodefcenfusad inferos& 

BcdeSc 

B * 



ii Epiftolamm Pontific. cenfura. 

p Iudcicque. i u £ ex ? venturusfit, i ac quahter remiffeonempeccatorumfa- 
tandemhBm. cro baptifmaterenatis contulerit, ejrfciiurc&ioncmhumani 
gcn.ineandg * e ner is in cadcm carne in vitam Aternam rucuram,fic do- 

carncm , in «^ _ 

wt.cxtcr.fo- cuerunr. 

turaiir. Symbolum T enim Grtce , Latinc cof/atio dicitur. Ut { hoc 

r ibid.D.ni- p ra edicl:i fan&i Apoftoli i nter fe, per Spiritum S.falubriter, 
inm.&c.vidc ?vc di&um eft) condiderunt. Dicitur ejr x indicium, quodper 
AaguA.ic.m hoc qui recle crediderit indicaturv 

Rumn. tC ioco ^rgo cunciis credentibus,qu& continentur in prsefa to Sym- 
cir. bolofalm antmarum & vitaperpetua bonis atttbuspr&paratur. 

f r l *ct°(c * ^t °i uoc * u tnprimordio ei uidem Symboli pvxponttur,Cre- 
t indiccmr, doinDeumpatrem Omnipotentem \ pr^clarnmRdcitefitmo- 
u init.cap.r. nmm Scfundamentum inprimafrontemonftratur, quia 
prfmordio n faluus ejfe poterit qui recle credtderit. Credere x entm oportet 
ponitur coc- accedentem adDeum : quoniam v cordecreditur adlujfttiam, 
^Tttml &oreconfeffeofitad feUtem. Vnde aitpropheca,? Credidi 
tfi, quii f.il- propter quod locuius fum. Ec a tllud,luftus exfideviuit.Et,nifi 
uu» efle non credideritis nonintelligitis. h Ergo in rebus humanis nullum o- 
reftTdc falu- pusincipitur, nifilabor omnis ad effcclum venirecredatur. 
tc non credi- Vnde credendum efi inDeum,aquo tampr&fens vita quamfu- 

dcnr. Apo- /a r4 cribuacur. c Deus autemappellatto eft fubflanttafempi- 
ltolo prxdi- r . • /•••,.• a f/ r ■ r \c 

cmre, credc- ternafiuetimoris dtutnt.Igttur a Deus Jmeprtnctptojwepnes^ 

t &c. fimplexyincorporeus &r tncomprehenfibilis^ Patrem autem cum 

RufHn. "oco audis,agnofce quodhabeatfilium veraciter genitum, ficuc f pof- 

citato. feffor dtcitur,qui aliquidpojfedet , & Domtnus qui ? ha bc c cui 

y i cmcorde ( $ i0 Ymx\ctwr.Deusergopater fecrett Sacramentivocabuiumefii 

z Pfalm.nf! cuius vere filius efi h verbum,& fittulum,& ' characier,& k /'- 

a vei iiiud magoviuens patrisviuentisjn omntbus Patrijimilis, 1 eiufdem 

b ergo vel in naturain dtutnitate,gcnitui crgenitori ^cr omnia ccdqnalis. "*' 

& . Efai. 7. JVer qu&ratur quomodo genutt filtu, " vn dc cf* Angeli nefciunt, 

Rl 5 n 'oti &~prophetis incognitum efi. Vnde tlluddicium efi, ° Generatio- 

c tribuicur. nemeius quis cnarrabit? £)uamfecretam originem cum proprio 

d Dcuseft. filionottit ipfefelus quigenuit. 

f ^crm" ! 8° ^ f p Deus * ^obis dtfcuttendus eft,fedcredendus:qui in nobU- 

Auguft. dc ipfis nefcimus quodfetpimus; quomodo ,^ lapicntia,ingenium, ; 

tcrnpore.^ aut intelleclus , aut confilium,Aut mens nofim generat w- 

5 • 

cominatur. 

h Ioan.i. i Hcb.i; k Colofl".!. V ipAsxrnes. m Ruflin. ibid.fcrm.i8i.de lempore. 1 . 
ti quod. o • Efai.cj. • p cJ^uffinoibidovidc&fcrm.tSi^cktcmp,. iiuerAug' .ftinj.inosi-. 
q, fap^ientiaxa; 

ikmi- 



Clementis. Epift. I. 13 

hum. r SedfuffcitnoiXc,quialuxgenuitJp/endorem\i\cnt^it r scdvtbrc- 
Propheta, { Injplendoribus SanSiorum ex vtero x ante Lucferum uitcr dica- 



quia 



venuite.Etil/ud, n Hic Deus noHer non reputabitur alter ad mus ' • fl!fficit 

. nosfciren»" 

&c. 
tUSefi.* f proph. tc 

-' /!»_.- . T_ 



Eum ; drpoft, In x terra ^ //#* ^/? , ef /#/tT homines conuerfa- &c 



Diligere v ergo Deumvnumqucmque **/*/* «r^/o fpM^" 

&extotainima, fvtprsefixumeft) extotafortitudineo- u Baruch.3. 

portet , &: proximum tanqtiam femetipfum ; reipon- J * erns - 

dente Domino cuidamfcribarum ac dicente, z Primum vcnamio. 

omnium mandatumeJl,Audt ifraet, Dominus Deus tuus , Deus y H ? c no c °- 

vnusef, Etyddiges Dominum Deumtuum ex toto corde tuo,ejr -^u^Y^ 

ex tota anima tua, & ex tota mente tua,& ex tota virtutetua: Deu ^. 7 .fcc. 

Hoc esJprimum mandatum. Secundum autem (imile efiilli, Di- VC1 /* Hieron - 
,. * . ^ . r . / /• / a nac «on 

/tgesproxtmum iuum t aquam tetpjam Matm borum aliudman- funt verba 

datumnonefi,quod a maiuseji omnibtts holocaufomatibus ejr Domini fcd 

facrificiis:Vndc &:in Veteri Teftamento fcriptum ha- b^Tobi* 

betur: h £^iodtibifcrinonvis,dterincicccris. EtDomi- vidc Uprid. 

nusait; Omnia c quacumque vultis vtfaciant vobishomines, w Icx ,f 

ejr vosfacitci\mi\itcril/is. d §^uibus vtriiqxxcmandatis ,per dvcrbaGreg. 

vnttmmalitta comptfcitur, &cpcr aliitd benignitas e propaga- Mor.i.iib.xo. 



c 4 . 

e pra?roga- 



ur, vt f nemalttm quisinfrrat,icd bonum impendat .Vrimum , 
vtcaueatUdere , sfecundum vtnoritbonumpr^/iare. h Si tor. 
cnimfratrem quem vides non diliq-is , Deum auem non vides T r y , CT , " l } 

J , .... a c - 6 J Hifpal. fent. 

quomodo potes dtligcref bic ergonosdecetexercere cu- iib.j.c.ig.— 
ramnoftL'am,vtnondimittamuscuramveftram;&fic alter5 vt b °- 

d. i- «. j-i <-»• •• • • num 6cc. 

lligerenos, nenegl]gaturdilcctioproximi;quia Det g secuentcr 

1 ddeciio morti comparatttr, dtcente fapicntia , Valida ejidile- vt difc.t&c. 

#/0 vt mors,idcirco quta ftcut mors k vioienter feparat antmam , I- 't m '.t'. , 
\ ■ 11 r-, r • • 1 \ t * vcrba I(ld<l 

<2 corpore,tta dtlectto Dei icparat animam violenteramunda- fcnr.iib.i.c.i. 

#^ crcarnaltamore. l §hn enim, Dominusinquit, diliejt c - mr8 - 

1 r^ / xt ™ •„ • kvioleterfe- 

me,mandatameaycr//4W/. Nam m qut Det pracepta conte- grC gat h imi- 
mntt,Deum non dt/tgit. Vnde n fcriptumeft,Nolitepnta- nem. 
re quod maneatis/^ diUctionemea. ° Nequecntmrezem di~ L Ioan '? '. . 
ltgtmus,Ji odto leges etus habemus. p Neque eni m «f a: /^ /0 r^?r^ loco ckj to. 
poterit i/le Deum dt/izert , aui nofcttur in proximi 1 corr uerc n hoc fcri - 

^,,.. . * 1.1/1. J *••■". • ptumnoert 

dtucttone: quia r per dilechonemproximi, peruenitur f; ng i t pfC( ^ 

dvlus. vide 
Ioan.1j.51.10.- o vcrbalfid.lococitato. Vidc ■ Augufl.ini. Iban.rra£r.9..tdiincm. 
p Vcrba Iiid.loco oiuto. ^crrarc, r injotcAellidyiodiffcr.lib.i.cji.pcramorcmDci; 
&t amor pjtoximi,. 



14 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

adcharitatem Chrifti, quoniam (vtprarlibatumefl) 

f Matth.it. { inhisduobuspr&ceptistotalexpendetejrprophet*. Docibi- 

les ergo qui perfe£te do&i nonfunc, ad hasc peragen- 

da oporcecomneseffej&vcipii docl:iiinr,&:aliospru- 

denterinftruere,&:perfe£tepoftintdocere;iuxtaDa- 

t Dan.u. nielem prophetam qui ait: ' Populusautemfciens Deum 

futtm, obttnebit ejrfaciet ; & doffii in populo docebunt plurimos. 

Omnesdocibiies,vtiamdic1:umeft,qui docti funtcfte 

oportetjfed Sacerdotes do£tiorcs c£terispopulisne- 

u Matth. 15. cefte fore d^cebat Chriftus, dicens, Quia n Jic&cu$ cdco 

ducatumpraftet , ambo infoueam cadunt. bacerdotes vero 

x Ma>th.f. x y4//^r^&:w/W/lumendocens,pra:cepitiniplendore 

deSaccrdoti- bonorumoperumpatrem glorificare Deum ; de qui- 

fednonfoiisi DUS Dominusait: BeatieHis cum maledixerint vobis homi- 

ficut pios o- ms,ejrperfecutivosfuerint,ejr dixerint omnemalum aduerfem 

111,105 g pCff r V0S > me ^^ e ^ fes >p ro p fer me - Gaudete eJrexultate,quon'tAm mer- 

fos Bcatos cesveftracopiofieHincoelis', Sicenim perfecutifuntprophetas, 

pronucia-; i- quifuerunt antevos. Voseftisfalterr<z.§^updfifaleuanuerit,in 

ccre i ubet fa- qttffitietur ? ^Adnihilum valet vltra,nifivtforas mittatur, ejr 

lem in fcipfis conculcetur ab heminibus. Hion poteji ciuitas abfcondi fupra 

habcrc &c. montempofita , neque accendunt lucernam ejr ponunt eam fub 

modio,fedfiper candelabrum , vt luceat omntbus qui in domo 

ditTm ^oRorfi^ Y vt Sl u i ingrediun tur lumen videant. z Stcluceatlux 

cxLuca cap. veftracoram htminibus y vt videant bonaoperaveftra,ejr glori- 

ii| h ficent patrem veHrum qui in ccelis e(i. 

z Matth.j. 'c l r i r 1 • • 1 -n 

a Tit.i. tpiicoposautem a ^riingulasr/«//4/^, quibus ill& 

nonmiferat, perdoctos &: prudentesficutferpentes,fimpli- 

b Matth.io. C efque h ficutcokmbas, iuxta Domini praeceptionem, no- 
bis mittere prsecepit. Quod etiam facere inchoaui- 
mus,&(Domino opemferente) fa&unfumus. Vosau- 

cNotaphra- tcmpervcHrasDicecefes Epifcopos c facrate & mittitc, 
quianosadalias partes(quodidemiuftir) agere cura- 
bimus.Aliquosvero WGV//^Hifpaniasquemircemus, 
&quofdamadGermaniam & Italiam, arquead rcli- 
quas gentes dirigere cupimus. Vbi autem ferociores 
£c rebe/Iioresgcntcs efteeognouerimus, illuc dingero 
fapientiores ScauHeriores necefte habemus , qqi quoti- 

d i.Cor.j. dienonceftent diuina feminare femina, Sc multos d 
ChriHo Jucrm, &: ad rectam fidem , 8c viamveiitatis 

perdu- 



Clementis Epift. I. ij 

perduccre , vtplures e manipulos Domino valeant pr&- iJLi? Mcr- 
fentare. c - C - Vide Pi ™ 

ln f illis vero ciuitatibus,in quibus olim apudEthni- ^™ pic£ 
cos $ Archiflaminescotumac h prtmilegisDoclores «ranr, do-Liber. c 
Epifcoporum^/w^/^ponijVelP^/w^^f^qiiireiiquo- fi?* 11 :^** 
iumEpifcoporumiudicia,&:maiora(quotiesneceiIc f HunciocS 
foret)negotiainfide agitarent,&fecundum*i)?/ vo- Cltat Hinc - 
luntatemiicutconftitucruntS.Apcftoli,itavtnequis ™ r * opl f^ 
iniuftepcriclitareturderinirent. In k illis autemciui- B.bi. p. p. 
tatibusinquibus dudumapudpra^didoserant 1 ^^/- Tom,9, P' 2 - 

/r • • L £ pnmi fli- 

flamtnes, quos tamenminorestenebantquammemo- mi neseorBm 
ratos Primates,Archtepifcoposinftitui m pixccpitjquinon a 4 u c. 
tamen Primatum fed Archteptfcoporum fruerenturnomi- urrian - 
ne. Epiicoporum quoque ludicia(vt(uperiusmemo- /«^«a,,. 
ratumeft) &: n maiora Eccleftarum nevotia , fi ipft reclama- ' h!n = con Ji- 

' i. • ^n , ,. ,> ,- c,t Contiu» 

uerint, autaliquemtimorem,autiitosvclaliosiuipe- hanc C pjft. 
clos habuerint, ad ° iam dictos Primates vel Patriarchat, cl cm.noncf- 
nealiquis^^^/^Pperiret transferriperdocuit. nor.ciqiJ 

In iingulisT vero reliquis ciuitatibusiingulos, & Bcami. idcm 
non binos vel ternos aut plures Epifcopos conftitui ludici5 D «- 
pra:cepit,qui * non Prtmatum zut Archtepijcoporum > aur Au^urt. Tar- 
cJ^^^///^^r//wnomine,quiamatresciuitatumnom "conenfis 
tenent, fcdEpifcoporum tantumvocabulopotiren- JfinSiieft 
tur: quoniam f nec inter ip/os ApoUolotparinHttuttofuityicd Adrian. _, 
vnusomnibuspraifuit. Hoctamenprxuidcndumin- ^f' 1 '* 
ftituitjne 1 in vff/ts y aut castellis, velmodtcisciuitatibtts infti- preudo-lu- 
tuerentur Epifcopi, u nevtleeorum nomenfleret. lli:s epift. *i 

Epifcoposergo x vicem Apoftolorumgerere,Domi- \ v c ^ nt ch _ 
numdocuiiTediccbat^&reliquorumdiicipulorumvi- nicoseorum. 
cem tcnere presbyteros dcberciniinuabat. *Etiiquis mh;CI ^uic 
aliquem ex his fcadalizaret , 7 grauiiBmam illi pcenam i e a. ingcirV. 

Dio datie cafv 
%p n demaJorib.negoti>sLcoepift.84.Innoccn.cpifLi.c.'.5c Vjgil.epift.i. o .idlblum 
p.ipam transfcenda moxafleTC», vbi creuerirfingtndi libido. p innoccnrcr. 
q h' cilatuir nonPccrus fedNic<ena Synodusijf.annis amor'e Pctri.can.8. Concil.C.ibi- 
16n. cap.4. r ha?ce colicd. Adrkni i.c.ij. haufta. f hoc faliuf. cfledocer Rom. fcdls 
^•to-ce^raccrrimus vindcxLeo, cpift 8-f.cap.n.his verbis, cum omniumpar ejfet elefti* , vni 
iHtnendatume(l,vt c&ierufr&emireret. t ftaturum C0nciI.La0dicc.r7. 
u Statitum Concil.Sardic. c. 6. x hocnondocuit Dominusfed Ilidor.dc ffic.lib.x.cap. . 
j.videcontraconft.lib.ivCap.jo.&Ignat.adTrallianos.&Magncf. * huevfqucHincma- 
ffosl Pfeudo-Ifidoro delufus, . y de fca&daluna excitaatibus irtpufillos auofeunque fidc- 
i?s loojiuur Doaainus. Mattb.iS, . 



16 Epiftokrum Pontific. cenfura. 

z phraf.vfira- infcrri debere prsedicabat.Cun&osfeinuicem diligc- 
tiii. pfcudo- re &adiuuarc debere , &: z neminem ab adtutorio fratrts fie 
Iu ?? r# , fubtrahere inftruebat. a Homicidas vero &adulteros ac 

a 11 itatuir / . . 

Arrian.i. ap. cuncros criminalibusnexibus alligatos , &quieisco- 
6$. to;icft. ^qualesnonerant, abeorumvexatione&accufatio- 
da S « Ut ne, (docente Domino)prohibebat; b & nonniiiaco- 
b hocfigme- sequalibusaliquid eisinferridebere docebat, quiaafe"- 
rhfonc^S- /cipttlumfi/praL^idgtflrum eilc , aut vllam eiiniunamin- 
ditadcjp.i^. ferrenullatenusdebwre oportet. c Jnfiames ctiamom- 
coiiea-. a- nes,&:quosPrimates d &legesfeculinonfufcipiunr, 
Manhjo. fed&: e Laicosabeorumaccuiatione &: vexationefem- 
c id itatuit perrepellidebere, rogabat, & cunctosillisfubditos 
Conc./.car- el X c prsEcipiebac. Cuncl:orumSacerdotumvitam,fu- 

thag.cap.i. i l N ' 

d Primares periorem fanctioremque ac diicretam aleculanbus&: 
fccutifomnia Laicis hominibus effe, & f frirituales quofque atque Sa- 
ftotis. 1 P °" cerdotesfitper cdr n dles dc Ldicos fempcr conftituendosdo- 
crdftarututn cebat; quoniam s pro minimo nobis efje debet vta talibus 
dicituraSyi- ar g Uamur ^dudicemur vetai» humano die. Maiores' 1 vero 

ueit. Ccncil. v O . 

Rom.i.c.14. aminonbusnec accuiari,neciudicannuilatenuspoi- 
comrarium fedicebat, quoniamnon folumhoc diuinasfcd &:le- 

itaruir. Con- r .. . •*.. • . 

cii. Epaun. c g cs leculi inhibere docebat. 

14. Omnes ergo ' legum diuinarum libenterviolatores, &c 

ccrctotifi nu*- f acrarum inftitutionum voluntarteperturbatores , Eccle- 
lum, nififpi- fiaftica indignos regula &c fan&a communione iudi- 
ritu.iicagno- car)ar . Opcratorcs vero earundem, eifque obcdien- 

uit in Ecde- r . \- - rr 

fia.vidc i.Pe tcs > vtrarumquc accseterorum bonorum dignos eile 

tr.x. picbcm dicebat. Vnde&Prophetasin teftimoniumiumebat. 

1 v 1J p" k Jndite coslt^ auribus vercipe terra,quoniamDominus locutus 

mini crcdi- eflfilios enutriuiejrexaltaui,ipfiatttemj]?reuertwt me. Cognouit 

dit;s;cutnon bospoffeflorem fuum,& afwws prafepe Dominifui, ifraelautem 
omne» c plc- £ JJ JJ . J , J , [ J * // • 

fce carnaic», noncognoutt mc t ejr populus memnonwteuextt. Fd gentt pec- 
ficn^comnes catrici ,populograui iniquitate,femininequdm,filijsfcelerdtis. 
ricuaiefcrecii ^ ere ^ uerurj t Dominum, blaffhemauerunt fianttum ifirael, db- 
voiuit : hoc alienatifiunt retrorfium. Superquopercutiamvosvltra,adden- 
commen-um tes prtudricationem ? Omne caput languidum>ejr omnecormee- 

Mexcatoriar- 

rifir, quiispii sidinculcar. videPfcudo-Fabian. cpift.i. g loccs Apoftoli r.Cor.a.noa 
probar quod impoftor.intcnditian ludicium Ecclefiafticum dics humanu» dici nequit t 
h VidcPfeudo-Iulinmcpift. x, cap.j^. hoccommcntumreponentom. i notaphrafes, 
k Bfai.i.verf. vulg. 

uens>* 



Clementis Epift. I. 17 

rens\ avlantapedts vfqucad verticem non efi in eofanitas.Vul- 

nm ejr ituor, eyplaga tumens non efl circumligata , nec curata 

medicamine, nequefota oleo. Terra vefra defrta , & ciuitates 

vefir* igne [ fitccenfa,regionem vefiramcoram vobisalienide- l fucccnfx i- 

uorant,eJr defolabtturficut in vaftitate hofitli,ejr derelinquetur. £ m * 

m , Va, inquir, quidicitis bonum malum>& malum bonum\po- m Efai. r. 

nentes tenebras lucem ,& lucem tenebras \ponentesamarumin valg.vcrL 

dulce,eydulccinamarum. n Propterea captium duffm eft popu- n ibid. 

lus mem , quia non habuitfcienttam, ejr nobiles eim interierunt 

fame, ejr mnltitudo eiusfiti exaruit. Propterea dilatauit tnfer- 

nus animamftam , ejr aperuit osfuum abfque vllo termino. Et 

defcendent fortes etm eypopulm eius , ejrfbiimesgloriofiquee- 

tus adeum. Et incuruabitur homo,ejr humiliabitur vir,ejr oculi 

fublimium deprimentur. Et exaltahitur Dominm exercttuum in 

iudii ie , ejr Dem Sanctm fancltficabitur in iuBitia . 

Carnales°fpiritualibusrefiftereprohibebat; &:dc nuimustein- 
hisquiceruicesfuascontramagiftros Scfeniores fuos e- dignismodis 
rigebant , hsec in exemplum adducebat, p DetracJaefiad ^j^ ™ f "J" 
inferosfuperbia tua,concidtt cadauer tuum. Subter te flcrnetur tuah s abuti. 
ttnea,& operimentumtmtmerunt vermes. Qupmodo cecidifti P Eui I4# 
decoelo Lucifer,qui maneoriebark ?corruifiiinterram quivul- pnc a i <j U i_ 
nerabasgentes, quidicebas inc8rdetuo,Jncoelumconfcendam, tur dc ngc 
fuperaftra Deiexaltabofolium meum, fedebo in monteTefta- i^J^l^ 
menttin Uteribus Aquilonis, aficendam fuper altttudinem nu- rimideAnti- 
bium,fimilis ero altiffimo. Verumtamen adinfernum detrahe- ehnftoc*po- 
ris,inprofundum laci. Qm te viderint, adte inclinabuntur,te- ric ^ n emo dc 
que profiicient :Nunquid ifte eft vir,qui conturbauit terram qui h.s qui ccrui- 
concuffit regna,qui pofuit orbem defertum,&vrbes eim deftru- C o ntra c ^ UI J! 
xit,vincJis eim non aperuit carcerem f Aros. 

Ebrietatemoppidoprohibebat, &ebriofos ^corpore <1 c»rcor P o- 
Cranimomortuosc\\Q,\>xxd\caba.t\ dcquibus mexemplu 
aiebat, r Vaquiconfurgit^maneadebrietatemfecJandamejr r Bf.iif. 
potandumvfqueadvcfperam, vt vino a(luetis,cithara ejr lyra, verf.vuig. 
ejrtympanum ejr tibia , ejr vinum in conuiuiis vesiris \ ejr opm 
Domininon reJpicitis,necopcramanuum eimconfideratis. tci- 
terum/ Va quipotentesefiis adbibendum vinum,ejrvirifor- t ibid. 
tes ad mtfeendam ebrietatem. Qm iufiificatis impiumpro mu- 
neribm, ejr iuHitiam iutfi aufcrtis ab eo.. Propter hoc ficut deuo- 
ratftipulam lingua ignis , ejr calorjianm exurit,fic radix eorum 



18 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

quaffauitia erit ejr germeneorum vtpuluisafcendet. Abiece- 

fuum. runtentmkgemDominiexercituum^eloquiumfancli lfrael 

u manum blafphemauerunt. ideo iratm efifuror Domini in populo fuo, 

xC6 ii Lao- x & e ^tendit manum ^fupereum, ejrpercujfteum.Et conturba- 

dic c.j7. tifuntmontes, ejrfaffafint morticinia eorum quafi flercus in 

Can.Apoft.c me dioplatearum:inommb. his noneti auerfus furor eius, fedad- 
40. (ee. Dio . * 1 j j j j 

nyf. veriio- huc manus eius extenta. 

ncm. NullumetiampresbyteruminalicuiusEpifcopipa- 

R C Bc " e / :1 ' rochia aliquid agere debere abfque eius permiilu x 

zCan.Apoft. docebat :fed 3c cun&ospresbyteros propriis Epifco- 

i 6 - pis,inomnibus> ' abfquemoraobedientes(inh\ituentc Do- 

b hadcnus mino,) efle dcbere docebat. Nullum item aliena 7 con- 

Paftores Hc- cupifcere,aut praefumere quseeorum erant,fed vnum- 

ciae ca.i q Uem que fUis fibique commiifis contentoseffe doce- 

ger.s, auo.l- 11 l 

ueramcs,nuc bat. a Neminem etiam alicuialiquid facerenifi quod 
d.u-s did fibi fieri velletinftruebat. Sanclam quoque Ecclefiam 

ii»bec impo- . . ,. j 1 r? 1 ■ i_ 

^ or< lmmaculatamomnesferuare debere huangelizabat, 

cfi habcc po- b cu j us claues Epifcopos efTe dicebat. c Ipjicnim habent 
Ifeshibgr po- poteflatem cUudere coslum, & aperireportas eius,quiacla- 
teftas cnim ues d cceli fa&ifunt. 
ciauiumcoi- Admonere autem eos neminem debere docebar, 

la lone dc- . . . „_ • ■ r o • „ •/ 

notatur. quiaocu'li Dominifunt, &_qui eos tangit, c tangitpupit- 
d Aoocii. Umoculieius. iitquantapccnadignusfit qui eosfcanda- 
lcc.vcriH^c- lizat,ipfumDominumdocuifledicebat, vbiait: f ^ui 
ron.vifJePCeu fandattzauerit vnum dt- ^pufillis iftis quiin me credunt^expectit 
d ° ft ni p f"» e *> vifijpendatur mola afnarix in colto eim , & dcmerqatur in 
do-Alexand. profundummaris. Vdmundo:\bfcandaUs; Neceffeejremm vt- 
cpi ft.i.&c. veniant fcandata , Virtfmtamen Vd homini illt per quemfcan - 

f Ma th 1». 1 , • _. h 1 . ._, _ 7 ;'■ ■ j , 

2 rufiiii qui- « a ' f4 w vemt.Siautem manut tua n jcanaah^at te>abjcinde l eam 
b:.s otTcndi- ejr projice abs te:Bonum eji tibiad vitam ingrcdidebiUm, k qua 
cuia ;>om vc- j uas manm habentem mitti in gehennarn ignis. Et fi pes 
aon-f-n F. ■.« tuus fcandalizat te,abfcmde eum &projiceabste.r5o- 
fdopi foir.fed rmm cf> tibiintroire ad vitam claudii, quam duospe- 
cul fcurnlTue ^ CS ^ 0011 tem > mitti in igncm aternum. Etfiocuius tuus 
ordinis , crc- fcanda r -zat te, crueeum &pro]iceabste. Sonum ejitilivnum 
dcnccsmDo- Q€U i um /yabentc/n ^advitam introire, quam duosoculosha^ 

m-num.- . J 

h ieg.fi ma- oeniem>mittiih gtbennamigms. Videte ne contemnstu vmm 

n~s tu.i vcl ' 

pcstuus. i eumal.ei. k dcl>ilcmvc'iclaudum^uaia.dua» maaas vclpcdcsii*bcn.cm. 

i. invitataimrarc. 

exhis 



quentemcontra Deum,&n\cx\tcn\inaltitudinem cornuex- i6f. Tom.i, 
tollenteml &iterttm , p Impone homotuA lingu&ofiium ejrfe- oc 



Clementis Epift. I. 19 

•*• * m ibid. poit 

exhispufillis. m Amendicovobis, Qu&cumque alligaueritis fu- verf.8. 

perterram,erunt n alligataef/'» ra?/^ ^- quacumquefolueritis n J^*" m ^ 

fuyer terram,erunt fioluta &incoslo. Jterumdicovobis, q ui 'a fi h$c verba 

^#0 *•.*: i^# confienferwtfuper terram,de omni re quamcumque rcpecit Pfeu- 

petierint,jiet iltis k Patremeo,quiin ccelis efi: vbi enim duo fitnt p j# t> s' unt 

veltres congregati innomine meo,ibifuminmedio eorum. Et au.emCyui- 

iterumper Prophecamloquitur dicens \° Expauit (in- ^hwdo^Mo- 

quic) ccelttmjuper boc , ejr horrutt ampltus vehementer , dicit pf.ert. vidc 

Dommus. ^ufroT^- 

intolerabilem malignitatemi olinguaminiquitatemlo- So^quinuT 

16J. Tom.i. 
Cocil.edit.A. 
idi8. partet. 

y*w. CeJfa,^cornum altitudinemextouens ey-loquens aduerjus p Ecd.28.n6 
Deuminiquitatem &C proximum cuum. Quoufqueinfultas adverbum. 
patienti chrtfto &fracribus \ Sic x autempeccantesinfratres, J x .cor 7 .s.' 
ejrpercutientes eoruminfirmam confcientiamjn Chrifiumgrz- ( Efai.61. 
uiterp«r<if#; &: rei iudicio erfe&i, infames efficiemini Pro P bcta 

r » ^ p 10S on - ncs 

&iufterepellimini. Et lterumperprophetamloqui- aiioquitur 
tur>diccns, £ Fosautem SacerdotesDominivocabiminhMini- non fol ° l Sa ~ 
Jlri Deinofiri , diceturvobis;fortitudinemgentiumcomedetis, t carum . 
e^- in qloria eo r um *fiperbietis. Pro confufione vefira duplici u hoiocaufto. 
ejrrubore laudabunt partemeorum. Propterhocin terrafuadu- x IjjL* i$ 
p/iciapoJJtdebunt,ejr Utitiafempiterna erit eis:Qma ego Domi- % Hoc piaci- 
nmdiligensiudicium , ejrodiohaberisrapinamin u holocau- tum tucmur 
ftum, & dabo opus eorum in veritate, efrfadus perpetuumfe- clc e t " ~jj^ 
riam eis \ ejrfcietur in gentibus fiemen eorum ,ejrgermen eorum pfeudo- Aie- 
tnmedio populorum. Omnesquividerint eos, cognoficent * eos, p a /* d j r !j?' 2 * 
quia ifiifuntfie men cui benedixit Dominus. Gattdens gaudebo kfpho. « pift. 
in Domino, & exultabit anima mea in Deo mco. Qifia induit l ■ . Pfcudo- 
meyvcftimcntofalutis, ejr indumento iufiitiA circumdedit 2 a pJ- C ud - 
me,quafifponfitm decoratumcorona, ejr quafijponfiam ornatam Mekhiad. c- 
monilibusfuis* Sicutenimterraprofertgermenfuum, drfi- j! **| pfc ^" 
cut hortus Jemen fiuum germinat , fic Dominus Deusgermi- %. pfeudo- 
nabit iufiitiam & laudem coram vniuerfis gentibus. Damaf.cp.4. 

Eosautem z a folo Domino aut iudicandos aut re- sicncmotrit 
mouendos,&nonabaliis eiTe dicebac, quiafitifiunt & humano iu- 
non alterius. Et a quis e/i,qui alterius iudtcet feruum* Nam ^ u ^ om I 
finonpaciuncurhomines,necZ)«#tfkw7*w, ejrdominus nesDci ferai 
domifjantium 3 hxc vllatenuspacicur. b Vnde & prophe- f " nt - 



20 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

locis citatis tas fibi teftes effe dicebat,per quos Dominus loquitur 

non probas diccns, c Ecce excoxi te fednon quafi argentum ; elegi tein ca- 

foio Deo^iu* mino p^ u p ert ^tis. Propter me A fapam , vtnon blaffhemer^ ejr 

dicandos. gloriam meam alteri non dabo. Audi me Iacob ejr ifiraei, quem 

C ( ' t 8 ' e £° voco. Ego ipfet egoprimus & ego nouiffimm. Manm quoque 

d' prcpter meafrndauit terram , ejrdextrameamenfiaesicalos. Egovo- 

me , propter ca y ecs ejr flabmtjimul. e Me infetU expecJabunt, ejr brachium 

e^Efai. «. meum fufinebunt. { Salm autemmea wfempiternumerit , ejr 

verf.vuig. Iufiitia mea nondeficiet. Audite mequtfcitisiufium , populm 

i hic omiMx mem ^ [ ex mea j n cordeeorum. Nolite timereopprobrium homi- 

nttm-i ejr blafihemias eorum ne metuatis. Sicut enim vefiimen- 

tumfc comedet eos vermis-, ejr eius lanamfic deuora bit eos tinea. 

Salm autem mea infempiternum erit, ejr utfiitia mea in gcnera- 

ferf v' *ig°' tionesgenerationum, Et iterum, & Abfecondita efi vita meaa 

Domino, ejr a Deo mco iudicium meumtranfibit. Nunquid 

nefecis aut non audifii? Demfiempiternw Dominm , qut creamt 

terminos terr&> non deficiet neque laborabit, nec efi inucfii^atio 

fapienttA eim\ Qni dat laffo virtutem, ejr hls qv.i nonfuntforti- 

h Efai. 41. tudinem & robur multiplicat. Deficientpueri ejr Uborabunt, ejr 

verf. vuig. iuuencs in infirmitate cadet. jgutautemfierant in Domtno>mu- 

hoflibus 1 Ec- tabunt fortitudinew> ajfument pcnnas Jicut aquiU ; currcnt ejr 

ciefise loqui- non laborabunt '. ambulabunt ejrnon dcficicnt. h Taccant adme 

tur in gcne- j n f H [ £ £7- oentesmutentfortitudinem. Accedant-, ejrtunclo- 

rc.dedamna- J P ■ /• • 

tib. Sacerdo- quanturjtmulad ludtctum propwqttemm. 
tLsinfpecie, Hos^autemqui eos vetant, autamouereveldam- 
cuidc^habeT nare nituntur , Domimisperprophetamdamnat,&:v- 
teEfaj.tf*. fqueadfatisfactionem eorum <k Ecclefix,damnatos 
i ei f\ vo! .f' effedocebanvbiait: l T alia clcgcrunt w vtis fuis^ejr in abo- 
b m. minatiombusfuis anima eorum delecfata efi. Vnde ejreqp eli~ 

m quia voca- g am Muficnes eorum-,& damnationem l adducam cis,qaia m 
qui r.fp n- Ucutmfem ejr non attdieruntfcceruntque malnm in ocultsmeis^ 
dere-- , locu ejr qua nolui clcgerunt. Audtie verbum Domini;qui trcmitis ad 
un J^ r : , verbum ciusidixeruntfratresvcflrt odientes vos^ey abjicientes 

n E'.u.6f. J J j ■ , , ■ 

o ncqtie ge- propternomen mcum>Gloripcetur Domtnm> ejr vtdcmmm tn 
neraL.un. in l^titia vefiravpfi ' autcm confundentur \ n Non enim/aborabunt 
£.£ l ' q ' frufira °in conturbationcVxxiulcs mei >quiafimenbenedi- 
P & ne .? ote s ciorum Domini efi. p Antequam clament y ego cxaudiam 5 adhm: 

corurn cu eis, -^ l ^ cnft ^ e<ro at /diam . 

cntquc ante- "* 7,.^°, r n t ■ i /-•• 

fuamfcc. Adglorincandum ie,..&uiuinamandata kminan- 

da,& 



Clementis Epift.I. 21 

qhocccnties 

da, &Euangclizanda,eosDominuselegit, &:nonvr rcperic im- 
prohibeanturautperturbenturfuggerebatjquoniam ^ Aor ex T 
^ quteos Udit,eum Udit cutus legationejunguntur. vrxdiczrc 31 . ub.u. fi 
eosaftidue&mandata Dominifineintermifrionc an- «men Gre- 
nuntiarerogabat. Opcraeorumbonacoramhomini- ^aecS! 
bus monftrare, &: confcientiam bonam coram Deo cii. Aquifg. 
habereinfinuabat. fub Grc S lvr - 

_ . rL i • • 1 cap.de nono- 

Omnes T prtnctpesterr£ oc cunctos nomineseisobe- icepifcopaii. 
dire& capitafuafubmittereeorumqueadiutoresexi- r Siraiie 
ftere praecipiebat,vt omnes paritcr fideles & r coopera- ^lgtc^liu 
tores lcgis,Dcimonh\rarcntur,ncdccis dicztur, Confun- ub.i. ca u. 
dcntur x ejr erubcfcent ornnes qui puvnant aduerfum te, &: erunt & 8 £ ?I rtar * 

r r > ■/ • ■ /• / • ^ e.iitadrral- 

^//^// »tf » y//?/ , &penbunt vtn qm contraatcunt tm. ^uAres lunos: quam 
eosy &noninucnies virosrehcllestuos.Eruntqu(ifinonJint,& auccm coue- 
vcluticonfumptio hominis bellantis u aduerfumte. Omnes "poibl^eo ° 
crgoquieiscontraveniunt, ita damnatos fkinfames* iadi&t vcti- 
vfque ad fatisfactionemmonftrabat, &: nificonuerte- tAti l ,2.' dio " 
rentur,a liminibusEcclefiaealienos eifeprsecipiebat. ( N.phraf! ' 

Homicidiorumverotriageneraeffedicebatj&pce- t E/ai.41. 
nam eorumparilemforedocebat. z Sicutenim homi- * cr 'iT"JS' • 

x u iJ irjincs 

cidasinterfecT:orcsfratrum,ita&:detracfores eorum, be lan es. 
eofqueodiente£,homicidaseflemanifeftabat;quia & x * nEccle " 

■ 1. /• r t ii- "*"*« luns 

quioccidit rratremiuum, &quiodit, &quidetralur fit infami^ 
ei, a pariter homictds cifemonftrantur. OmncsctianL n °™<™nure- 
b a carnalibus defideriis quk miliiant aduerfus animam abjiinere, ( um rc ji^ 
tfrbonam eorum conuerfationem ac innocentem omni- quimus k- 
bus monftrareroeabat. c F.xcorde cnim cunc\osatten- a ° ribos - 
tiuswuiccm diligcremunuabat,8cveramjraternttatemin- a insequaiia 
tc r fehaberc docebat: Quotidianaenimilliuspraedi- Iamen fu «t 

j- . J 1 1 r . crimina. 

catiomter cxtera diuinamandata,na!ccrat,quamin_> b i.p e .2. 
eius exemplumetiam tibi frater chariflimefignificare c J PeV.i. 
curaui.Bonorum,inquir,operuminterca:terafemina i lm ? o ^ 0r 

1 x r ..... . ccned cti 

ac nego.ua iunt,quantum vnufquiiqueiapit, &poteft, verba p.tro 
totisintimicordis (vtpra:libatum eft) vifcenb d Deum adl f rbitSe - 
diligcre, c & proximum velut feipfum. Abncgare f /eipfmfbi, uiinrius cxca" 
vtlciumChriJlum Dominumnoftrumfequatuncrr/thil 4*€g*rta?. 
cius amori prsponere,veritatem corde ejr ore prcferre debere, J?: a,t *?' t ' 
& totzmjpem % Deo femper committere. f l c 9 . 

Irs&rucbatafius /u&vjtdemmhoracti/lodire, & /'# omni £ f F«n-fuam- 

Dco, 



C^ 3 



2i EpiitolarumPontific. cenfura. 

h fc refpiccrc ^ ac0 Deum h ^Jpicere \t\rmitcr ficire , cogttationcs malatcordi 
pro ccrco fci- 7** aduenientes mox ad Chrijium allidere , k & l Sacerdoti- 
rc - , busDomini manifertare. Osfiuumamulto,velprauo collo- 

ron.cpiit.il. 4 U ^ m cuftodire , Stverba vana aut u mendacia nonloquh 
k & fcmon quia° os quodmcntitur occtdit animam. 
tlfli l rt tipa VerDa diuina p hhenter audire,te Sacerdotibus fuis li- 
1 dc confcir. benterobtemperare, atqueobedienteseife docebar. 
fccre a con- Prxdicationi & orattoni i ac Uciionifirequenter incumbere y 
m VoquTo. ' & eleemofynas veras perricere. Defideria l carnUnonper- 
Sap.i. Jicere, (cdpropriam frangere ( voluntatcm : boni f aliquid 

n^aut nfui a- ^j^ c ^ m vtderit, Deo ,l applicare»^»y?^i ; &: x malumajk^ 
o additame fecium covnofcat,ejrJibt imputet. Multum loquinon amare, 
tum. f ec [ cuftodire /^fc fua , nedolum aut mzlum. loauantur: 

p Lectioncs ........ ; ^ . y 

fanftj s iibe- " lem lu dict) tmere,gehennam expauejcere,vitam Atcrnam om- 
te r &c fji concupifcentia y deftderare : Non occidere,non adulterari,non 

q o ie Le- f U rtumfacere ,nonrcmoroK\miconcupifcere.Non falfumte- 

ctio taquau-' / * /^ J J 

peitiies mtcr fiimonium dicere, fed omneshomines honorare , corpus cuito- 
potiricios vc- dire, z vanas &: caducas non amplecli deliaas ; Ieiuntum &C 
tio rariftima" vigilias fanc\a.s amare,pauperes recreare,nudos h vefiire,in- 
t Gai.f. firmosi///?/4^,fitientes potare, mortuosfepeiire, &: dili- 
t bonu 6 u g enter e orum exequias peragere, pro eifque orare d 8c 
quod. eleemofynas dare; dolentes e conjolari , 6c fuis bonis re- 

u appiicet. f©uere, &: imalis f acJibus fe alienum facere : Npneffe fuper- 

x Malufem . . J , , J r , * 

per i fc f id. bum,non vwolentum,ncc multum edacem,non jomnolentum y 
fciat & tibi nonpigrum ,non zmurmuratorcm, necdetraclorem', quia 
pr jm'' °i u ^ detrahit,non fe,fcd &: multos alios occidit. 
y concupifc. Iram nonperficere,nec tracundidtempusrefieruare.Dolum in 
fpi ri tuaii . rorde , non tenere necpacem falfam dare. Charitatem non dere- 
Deut.r. ' Unquere, nec iurare, nefort ^periurium h (quod abfit) fiat. 
z caftigarc. CMalumpro malo nonreddere , necinturiamfiacerefedfiaclam 
hoche ponti* ftitienterfinfferre. Inimicosdiligere,maledicentesfienonmaledi- 
ficiis ipfis de cere fidmagis benedicere,&perfiecutionem k proiufiitiafiufiine- 
nominenot?. r ^, i Chantatem amare , &: m nullum odio habere ; quia^ 
firmum. ' quiodit firatremfiuumhomicidaefl. Elationemfiugere, n z,elum 
c Mortuum. mzlumnon habere,iudiciamnon cxcrccrc,nec contentio- 
mortuisvide nemamare. ° Cum difcordantibus ante fiolis occafum inpacem 
append. redire,ejr de Dei mifericordia numquam dejperare. 

c doIcn*em. 

i sLfeculiactibus. i.Tim.}. Tit.i. g murmurofum. h pcriurct. i Matt.r. Rorn.Il. , 

k pcrfjcucioACi. 1 caftiratecn. mx.Ioanj.adire. R zelum otinuidiam. o Eph.4. 

Epifco. 



Clementis Epift. I. ij 

Epifcopos, SacerdotesiuosaccunctosreliquosEc- 
clefi^miniftroSiatqueomnemplebemfibicommiflam 
verbo diuino &mandato inftruere ac dirigere,hofque 
omnes&eorumEpifcopos tota animi virtutedilige- 
re, vtoculosiuos, quiaoculifuntillorum. Eorum., P verba b c - 
p praceptisinomntbusobtdtre,etiamfi ipdaiiter (quodabfit) a- ned, &' R cg. 
gant; memores fcilicet ilhus Domtntci pr&cepti: r Qua di- C priceptUAb- 
cuntfacite , qu& autem faciuntfacere noltte. Ipii a u tem Epi- b*iu &c t pj e 
fcopi, r fi exorbitauerwt, 2.biu\is non funtreprehendendi *£"' memor 

i i- r jr J- r jy i tllin* Dom. 

vel^.'.^W/,iediupportandi,niii/^^errauerinc. llli q Mat.h. . 5 . 
ergofuperiftosiunt,nonautemifti fuperillos, r quo- r Cjn -^ r. 
niam maior a minore nec argui nec iudicari poteft. s ™ ^ Q 
Nullus fe extollat erga doctores ac Magiftros fuos, oues-paftcrem 
quia x difcipulus fuper Magifirum eile non debet nec po- n f ere ^ rei ' en ' 
teft. B Nullus velit dta Sandus antcquamfir,fed prtus ii t fafiJ/exor- 
ytveriusdicatur. Tr&cepta Domini, dodrorumque acMa- tu **^ifr*' 
giftrorum *facits quotidie adtmplere^ <k.inchrtfii nomine i™*™ c ^ t 
pro inimicis orare oportet. z obedientia enim <k humiliatio h ^or. H.f P . 
dT^magiftris a^itur,Domino exhtbetur. ^ m '\ l }' c *'• 

■ • ■ i i <-r / • / j t- i • i { A<ir, -n. i. 

Ttmor* Domtm dtiettaottcor , eydabttUttttam, ejrpau- coiied. in- 
diurn b in hngttudwem dterum.Ttmenti Deumbeneerit in ex- S clra,n0 <**- 
trcmts,&in dtedefunfiionisfuA bencdicetur. c V&dtffolutis cor- * Uuth 10 
de,quinon credunt Dco , &refiftuntmandatiseius,&:in- u v -«ba B e - 
obedientesacconcumacesfunchisquieiuslefrationc ncd ' a ' lc 'g- 

■t . , v , * , . & ' ,- c-4« nonvellc 

runguntur -.eyidconon protegentur abeo. V&hisquiperdtde- dicis<ma, im , 
runtfuffinentiam^ quidcreltqueruntvtasretlas , ejrdiuerte- ^ c - ^ V i0 

%, ; P /- /7- xierim. 

runtmvias prauas. Et qutd L racient, cum wfptcereccepertt x Dcifaflis 

Dominus ? §)jg ttment Dominum non erunt incredibtles vtrbo &c - 

iilitts; ejrqui dtligunt ilium ,conferuabunt viam tlltus. Quiti- J Mai "•'•**" 

ment Domwum,inquirent qua beneplacitafitnt ilii: ejrquidilt- z veba Be- 

gunt ttt?n,repiebuntur iege tpfius: ^mtiment Dominum pr^pa- neA - ,e £- c «f« 

rabunt cordafua-, & tnccrifbecluitliusfancJijicabuntanimas m»iopib Ir*. 

fuas . J^/ ttmcnt Dominum cufiodiunt mandata iiiius, (jrpa- ^eturDeo & c . 

ttentiam habebunt 'vfaue ad infbcBionem illius dtcentes , ft ' pce- t ? c , c u 

■ ■ •/ f,^ • > J ' b &'one. : r. ■ 

mtenttam non egertmus , wctdemus w manus r Vci ejrnonw c gcci.i: 

manushominum',fccundum enim magnitudwem illius , /7f ^ d ■ & °l ui ; 

mifericordtaipCiuscumipfoefi. % Venite, inquh,fiiq,audttc^ f bomini 

pne 7 timoremDomimdocebovos.Cuiritc h dumlumcnvitx ? p^'.??. 

fotiktif^nQjenebr&mQnis.vwcompfeheffdatt?» Omnis l qui ? p ^? 11 ' 



24 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

vult vitam,6c cumtvidere dies bonos^prohtbeatlingvamfuam 
amalo-,& labia cius,ne loquantur dolum. Dtuertatamalo , e£* 
fiiciat bonum\inqutrat pacem , ejr perfequatur eam : quia oculi 

k in preccs. Vomini fuperiujies.ejraures eitts ad k preceseorum. Vultus au- 
tem Deminifuper fcientesmala^ vtperdat de terra memoriam 

i pfai.3. eorum. Propterea 1 noiiteficrificutequus ejrmulus,inqutbu6 
noneHintellectus. Sed Utamtni in Domino & exultate iufii, 

mMaith. 8. ey-gloriamimomnesrefttcorde. 

LuC,, £ n , Q uia m multi ventent ab Oriente ejr Occidente (Domino, 

n verbaPfeu \-> v - r j t 

do Clemetis dicence) &; a Septentrtone atque Mertdte, eyrccumbentcum 
jRecogni. lib. ^y ra jj am & jf aac ej» /acob. Propter n quod deprecor te,fr ater 
tonirucs & charifiime,^/ docczs attentiw huncprxdicationis^/- 
admtores nem, ejr abjolutionum dies, ° vt idlucntur a.mmx homtnum 
7° S ' tfgiiut ^ ( - £0CC! ^ ta Dei virtute y quem debeant dtligere priufquam p do- 
prAdicandi. ceantur,agnofunt. 1 0pcrum vero ratio poteflati & arbitrio v- 
o vias v pof- n iufuiufque permittitur,ejr hoc ipforum eflpropnum. D eii de- 
anitms. riumvero habereerga Doelorem \critatis } h$caPatrc^> 
p pnus ccii ccelefitdonatum efl. Sedfalus in eo efl ,vt voluntatem eius cutus 
^"h^camiiTc am( *rem ejr defiderium ( Deo largiente) conceperis y facias,nedi- 
iin.10. caturfermo eius adnos,quemidcmdtxit : r Qu.id autem me 

r Mact.7- dicitis, Domine,Domine,&:nonfacitisqu2edico? BU 
nerisdiuini, ergo propri/ munerts,vt vnufquifquelit,(prout Dominus 
non virium noftcr dederit)perfecl:us inEccle{ia,mittenfque femi- 
humanarum. diuina,vt de nobis non prxdidus fermo,fed ille di- 

t Mart.ij. t ^ 

u Rccognit. caturquemalibiDominus nofter dixit:.fr&0,inquit,0- 
lib.i . p % 4. a. ww ^ f cr iy a doclus in reqno ccelorum , ftmilis efi homini patrifa- 

ne-ergo impe-* . J r 1 1 r r j 

dinmur ordi- miltas,qutprefert de thejaurojuonoua ejr vetera. 
nem hcorum Nullus u eTg0,inquit , impediat ordincm, aut locurrv 
termutinteT occupet irrationabiliter , vei temporum perniutet vi- 
primo. ces; (cd primo, qu&fit luflitia x eius,qu# vol untas requira- 

x Dcirequi- muSiV tbonisoperibus J acDcis i i:atia.rep/eamusyDeusenim 

ramus.vtt.a- . . . _, v r £ . , ° n n. 

quam itcra- hts qut reffejenttunt,6c bona agunt,pra_fto elt,quoniam_ 
(Xni abbn- hismanifeftatfeipfum. 

b ^ni" opc" C ° 'Nam 7 ft quis velit (antequam acJusfuos emendet) de his re- 
y hic omiita quirere,quanonpotefi inuentreflulta ejrinefpcax erit huiufmo- 

linca 1. 2i inquifitio.Tempus enim breuee(i,& a in iudicio Deiveflo- 
z ,bid.pauio v J . r j >y . hJ 

an c rttm cauja agttur non qu&Jtionum. laeoque ante omma hoc qux,- 

a & iudicifi ramus , qutdnos autqualiter b agioporteat , i// aternam vitam 
b aacnT"' c o^fiqai mereamur. Namfiexiguum hoc tempm vitaper inanes 



Clementis Epift. I. r$ 

c occupamus ^- wutilesqu&fiionesjnancsfwedubio ejr vacui coccupemus. 
ab opey ibusbonis pergcmns ad Deum, vbi iudicium operum no- 
firorum fiet. Vnaqu&que d etcnim resfuum tcmpushabet & lo- d Ha f c VCi bi 
cum. Operum hic locus , hoc tempus ejl , meritorum fcculumfu- ai cieai/c- 
turum. P'rt.> 

Curratur c igitur perviam mandatorum Dei,&: a bcaco- \ l ' fa! - il8 V- 

r \~\ ■ ■ /x- o * c • • o * vc.b..Buc- 

rumprxceptorum Dominiinltitutis, & a bpintus S. a&i inpref. 
dodrinanonrcccdatur. Qu^proptcr pneparanda e fitnt Rcguicipia- 

7/7 /• rt <r^^ j • r giario corru- 

cordanojtra ac corporajancl* &mandatorum eius f uorumq; * 
Epiicoporum a.cVtxdicax.oiLumobedientM milttatura,vt g Sanftcpif- 
fit& gran<ziubeatnobi* auxiliumminiftrari, ejrfugientesge- K tp * i !j n v 
/wfA/^ pcenam, advitam valeamus omnes peruemre x- q U od mims 
ternam. habct in n °- 

'Hac h itac\uc (fiater chariftime Iacobe) aboreS.Petriiu- poffibiic'*». 
bentisaccepi , tibiquc (vt optabas) infinuare ftudui, vtfer- gcmus Domi 
uariomniaimma.cu\a.tapracipiaf> quiaEcclefiafticanon- " u v \$ tdtl * 

.. b. , K. t - 1 • «c.adiutoriu 

oportet neghgenter ied diligentcr explen negotia.. miniitrare: 
l \\x.ccx.zppr<xcepta nemo credat, abfquefuipericulo ne- othf ug. poe- 

,. \ \-m l 1 • • • / • ^ •• • nas adviram 

gligere,veldimmuiare,quiain/«^/r/f?l)6'/^//<^r^/rf?r- perpetua vo- 
menta fuftinebit, quia k Ecclefiaftica T>cctcx.2. neglexe- lumusperuc- 
rit. Quivero teaudierit, (vtiuireratminifter Chrifti ? u 5. &c - . 

• ^-j r\ 1 r- ■ ■ \ HiEcverba 

Iefii) gloriam accipiet. Qui ■ autemtenonaudtertt ,tmmo rcpcrit pr e u- 
loquentem Dominum perte , ipfiefibidamnationemaccipiet. d< * cic m. c- 
Curandumergo &:attcndendumeft nobis omnibus, \ Ju 
quod inperpetuumexpedit, vt m ChriHtpaffionibus per k s ui - 
patientiampartictpemus, n a tqu e ?rg/7/ f/ftf mereamur ejfe con- m B^trcma 

fortes. AmerL. verba prxfi- 

tionis a. Bc- 
r v • ti + •£ • nedifro Rc- 

W/rw Vonttfictorum. gu] ^ pr? . 

COmeflor.Uift.Scholaft.in Acl.Apnft.c.101. Cum Beda dicat Iaco- n vt &rcgni. 
bum 7. anno Neronis mortuum , palam^eft non efle aurhenti- 
cum, quod legirur in Epiftola Clemenris, quiiuxra tenorem illnis 
Epiftoix dicit libi mandarum a Petto,cui fucceifir in Apoftolatu, vt 
poft eius morrem Iacobo Epiftolas deftinarer,vr ab eo inftruererur, 
fedcum Iacobus Epifcopusmortuusfir7. annoNeronis,& Perrus 
vixeritvfquead i4.conftarhocnihil efle. 

Mar(il.P4tauini4i Defenfnrij pacit parte LC.17. Epiftola quae inrirula- 
luradlacobum frarrem Domini valde fufpe&aeft proprer plura. 
in ipfa contema,&c. 

Cobtlin. Cofmoirom. Att.6. cap.y. Cum in iftis Epiftolis fit mentio 

D 



z6 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

demorteB.Pecri, quivlrimoannoNeroniscrucifixuseft-, mirum 
videtur quomodo Clemens fcripferit Iacobo, qui anno 7. Ner onis 
lapidatuseft,&c. 

Tutrecremata Summa de Eal.lib.i.c.io 1. Ad lllam obiedhonem quae 
dicitur efle B.Petri ad Clementem, refpondetur quod illa audori- 
tas non militat contra conclufionem noftram:quoniam cum B.la- 
cobusmulcotempore fueritmortuusanteB.Petrum, fcilicetad 
minus8.annos,vt colligiturexChronicis, nonvideturverifimile 
quod B. Clemens fcripferit illam Epiftolam poft mortem B. Petti 

B.Iacobo. ■ , .. , 

C*fan.Concord.cathoUtb.).c.i. Ipf* Epiftol* applicata: ad tempus 
eotumSanaorumfeipfasprodunr. Scribitutin Clementisepifto- 
Hs,quomodoPapafuerit,&Petrifuccefror,&poftPerrimortemad 
S.Iacobumhas fingicScripcormififle Epiftolas , quifmtrrarer Do- 
mini&HierofolymorumEpifcopus, &eft manifeftumlacobum 
prius Petro 8. annis finifle marty rio vitam. Et hax vna de cauiis cur 
intetCatholicas epiftolas, eaqu<e Iacobi funtpisecedunr, vtfcribic 
Beda fuper Canonicis epiftolis in principio.Scribi tur quoq; ipfum 
Clementemfuccefloremfuifle Petri.&hocidemin aliiscjus San- 
&o Anacleto adfcribuntur,legitur.Quomodo Saneti viri Hierony- 
mus, A.uguftinus,Optatus Mileuitanus, & cseteri qui omnium Ro- 
manorumponcificumcatalogumpofuerunthocignoraiTcnc , <$4 
Clemencem non incerferuric velfalcem non immediacepoft Pe- 
trumponunr, fiipfas Epiftolasauccunc vi'iiiT<.nr,aucproauche nti - 
cis habuiflenc ? Inuenicur infuper in ipfis Epiftolis de Epi fcopor Jm 
a Sacerdoribus differencia, quae longo cempore poft hoc (vc Hiero- 
nymoplacec&Damafo) in Ecclefiaorraeft; exallegatisetiamin 
ipfis Epiftolis ac aliis innumeris, ifta pacere pofienr &c, 

l.Drkdo.de D ! :gm.& f&tpi Fyil.Ub.i.c.i.partt 3. Capite rruncatus cft 
(Paulus) ecdem (inquirHieronymus)die, quoPecruseft crucifi- 
xus,annovidel.poftpafTionemChrifti}7.Exquibusconfequensef- 
fevidebirur epiftolam quse infcribirur Clemenris ponrificisRo- 
manacEcclcfiiE, q>ae feindicacfcriprampoftPecrimorremadla- 
cobumfratremDomini, non efle reueraipfiusClementis. Nam 
cumipfelacobusp.annis Hierofolymorum Epifcopus,iuxra D. 
Hieronymum & aljos, legatur mortuus 7- Neronis anno adhuc vi- 
uente Perro7.anno poft mortem eiufdem Iaccbi, ftarc non poreft, 
quodClemens.aufaiiusquifpinUijfcripferitpoftmorternPetiivl- 
lam epiftolam ad Ia?cobum illum &c- 

ijhtnuw dt Lv-tinentta hb.i.c.6. Ad uerfum contentiofos vix va- 
leat, (argumentu exepift.Clem.) cum nonleuiargumentocolligac 
loan.DtJedo de Eccl.fcripc. lib.i.c.i.p.3. easreuera Clememisnon 
efle ; cum enim fe fcripcas indicenc poft D, Pecri mortem ; qui po- 
tuerunt fcribi ad D.Iacobum7.Neronis anno.boc eft totidemancs 
Eetr um annis moituum ? &c 



Clemcntis Epift. I. 17 

B^on.ad A 0,69. §.43. AfErmar idipfum (ClemtntemfuccefiJfePetrg) 
Ruffinus,fedexepift. quamin Lacinum verrit, h\sd infcriptaeiuf- 
dem C lementis nomine ad Iacobum fratrem Domini;quam d Cle- 
menciseflegermanam dixerimus , ad SimeonempotiuscuncHie- 
rofolymorum Epifcopum,eundemque fracrem Domini,quamad 
Iacobum,quem( vt diximus)longe ante haec tempora martyrio fun- 
c~tum vica cognouimus, fcripta fuic. 

Billarm.iU Scripr.Eccl. EpiftoiaeSS. quaenuncextantnon carenc 
fcrupulo: Nam confta^ ,i „<jbum,ad quem fcribuncur duae epifto- 
lae.obiifle multo ante S.Petrum: & tamen in iis fignificatur Iacobo 
mors S.Petri. Sed forte epiftolae fcriprae funcad Simeonemfratteni 
Iacobi , non ad ipfum Iacobum,&c. 

Ptrromus , Ripltucap.^i. /».159. Gallicaadverbum Latinereddtdimus. 
Tertid refpondemus, i.hancepift.Apocrypham&fuppofititia efle. 
LicetenimeGr3ecoinLatinumaRuffinoverfafuerit,fitque a aC6- * Conril. 1. 
ci*liol.VafenfifubValentin.} Aug.habicacicaca,6cmultaspr3ecla- ^ a ^ nfc . fub 
ras dodrinas contineatj: certumtamen eftexemplarGraecumRe- vknnenficc- 
cognicionumClemencis,cuiannexaeft,&ad quodrelarionemha- i C b rat 5 f C ri- 
bet, Apocryphum,idemquevelfuppofirumvel corruptumab He- bitAdo.adA. 
bionitisfuifle. 1. Epifcopum b Hierofolymiranum adquemhaec D^.337. fecun- 
epiftola dire&a eft,non efle Iacobum Apoftolumfrarrem Domini, ^ u AD - * 
fed Simeonem , fratrem & in epifcopatu fucceflbrem Iacobi Apo- Conf u 
ftoli qui titulo fratris Domini defignatus eft, quemque bacc epifto- g f C g ai um. 
lalacobumfratrcmDomini vocat,fecundumHebreoremmorem; b ha-c inft* 
quibusfolenneeracpluribnsnominibus indigecari , titulofquein explanabi- 
fuperftites quafi iure haeredirario tranfmirtere. Sicut docet tum re- mus * 
pugnancia remporis morcis Iacobi Apoftoli fracris Domini , quam 
is ipfe qui hiftoriam Ecclefiafticam Eufebij verterat huius Epiftclae 
interpres & patronus Ruffinusignorare non pocerac; cuminfcri- 
ptio,qua au&or Epiftolae eum ad quem eam dirigit, Iacobumfra- 
cremDomini&EpifcopumHierofolymorumdenominat,necA- 
poftoli titulodignarur ;quodhocIocononobIirusfuiflct,fi adla- 
cobum Apoft.frarrem D.fcripfuTet, &c. 

Bntus tn not.ad hanceptjt. Cumiiaec epiftola fcripcafir, vtinfronte 
& capite illius apparec,poft obitum S.Perri,adeoque poft i}.annum 
Neronis , ad Iacobum fracrem Domini fcripra efle nequir : vtpoce 
qui,tefte Hieron.de viris illuftribus, 7.anno Neronis Hierofolymis 
occifus efti vnde patec quod baec Epiftola vel non flc C!ementis,vel 
potiusad SimonemquietiamfraterDomini fuir, fcriprafic;& in 
citulumEpiftolsemendofevox Iacobumirrepferit. Ita Pofleuin. in 
appar.Sacro,in verbo Clem.Rom. 

Pejfwtn. Appar.verbo Clement.Rom. Fertureciam fcripfifle Epiftclas 
duasadlacobumfratremDomini; fedpriornon poreft efle Cle- 
ment i s, &c. Addanrur reftimonia Henrici K.alcheifen,cuiiis verba 
iam defcripfimus, & Lamberti Gruteri, qui dempu Ecckfu auftentate 

D 2 



ro 

con- 



2.8 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

^* traditione ant iq </4,dicir fe vtlie vchementer ambigere de hac epift. Cle- 
In Clcmen- mentina ; & Antonij Ccnti j , qui ex eo quod P feudo-Clemens Pn- 
tin. ?^tf?wmeminit,colligithanceiusepift. efle adulterinam& com- 

mentitiam •, Antonij Auguftini Tartacon. Archiepifcopi in cap.25. 
A T°cBciim collectionis Ingelramo datae verbainfraannotabimus. 

C E N 8 V R A i 

Farrago praecedens in parres duas fecanda eft ; in Epiftolam fcil. 

& Appendicenr, hanc adiecit Ilidoras cognomento Mercaror circa 

A.D.790. aut8oo. lllamClemeiuifuppofuifleviderurquiconfti- 

turiones(forfitan&recognitionum librosdecem) fcripfir, circa A. 

D.i8o,vel 2QO.natione(ni fallor) Palseftinus aatPhcRnix,vtpore qui 

* Vidc con- thronum^Hierofolymiranumreliquisprsefert, &nominamenfi- 

flir. Iib. 8.c. busa Tyriisinuentaimponit. Hanc epiftolam c Grxco inLati- 

10 rccognit. ti um f er monem a fe rranflaram teftatur Ruffinusinpraefarione ad 

lib.i.&e. GaudentiumBrixienfem Epifcopum , recognirionibusprxfixa ; a 

Ruffino^Larinitate donatamagnofcit Turrianusproepift. !ib.2.c. 

i5.adeiustirulumallufiflevideturSidonins Apollinarislib.r;.epift. 

1. Eiufdemmeminere liber pomificalis in Clemente,& Phorius in 

Bibliotheca, Cod.112. Eandemcitauerunt ConciliJ2. Vafionenfis 

patres A.D.442. congregari cap.6". Nicolaus primus,Epift.49. A.D. 

&>7.data:Ioanes VllI.epift.2}4.A.D.879.fcripra:ConciliuMerenfe 

fub AmulphoR.celebrarucap.8.GregoriusVII regiftrilib.8.epift. 

21. A.D.io8o.dara;Ecclefia Leodienfls in epift.aduerfus Pafchalem 

II.A.D.1102. edita. Eius denique graecumexemplarin Varicana 

bibliorhecavidit&confuluirTurrianus; car veronone#eret, in 

caufa fuitmalafides. Senfirn.quaxumquedeRomaniDiotrephae 

monarchia , de *rimUflamimbus, Ari)rflannmbm , Vr'mar¥iks Itgis ftcult, 

&c.impudens eftudir falfarius & Rufftni verfioni arrexuir,nullo fu- 

copoftc colorari : Senfirgrsecum exemplar ranrarum fraudum ma- 

chinaseuerfurum, & defururasfibi csererifqueimpofturarumpa- 

tronis malas arres & trfoti <?$&*« quibus peflimam caufam,vindi- 

ce MaP"deburpenfinm ftvlo, confoiTarr», refocillare , & i* inregmm 

reftituereconaruseft:Maluir igituiGraccorumLatinorumqueco- 

dicumcollarione priuatim fada manifeftaxijfuris dedecus difll- 

mularc quam vlcifei, eoque ipfo Deo gloriam,viclrici veritati ma- 

nusdare. 

Siriraqueperiuafum pioLectori, 1. VeteremRuffini verfionem, 
grsecumque exemp! ar dcfmere in bsec verba, Sed ex nunc exponeri tam 
&c. nifi quii ex epinolse fine claufulam hanc , Hacfrater Iacole abore, 
&c. ad fequentia verba t> ?fil>i damnat.wem accipiet reperere,eamque 
a fuperioribus auulfam fuo ordini locoque reftituere malir, 

2. Cactera omnia arecentiori addira,nulli vererum,nednmvero 
C.lemenrinotafuifle. 5. Eaparrim ex Bibliorumemendan rer 
Hieronymum verfione ; parti m ex lecognirioiium per Rn ffinum m 

Laeinurja 



Clcmentis.Epift. I. 29 

Latinumfermonemtranflatorulibiis,CyrilliAlexandriniadueri"us 
TiieodorumMopfueftenumfcripris, Benedidtiregula, Venantij 
Fortunati expofitione inSymbolumApoftolorum,Gregorij M.pa- 
ftorali&IfidorifenrentiisetTedeprompta. 4. His fepofitis,quic- 
quid fupereft, Monjtrum horrendum, informe,tngens , cut tumen ademptum 
fitmeritocenferi. 

Ha&enus de Appendice- Deepiftola quamaRuffinointerpre- 

tatam diximus,qu3eredum fupereft, An fit Clementis genuinus foe- 

cusjliecng? Credidit olim Ruffinus , affirmat hodie Turrianus; Nos 

negamus. 1. Quia au&or Epiftolam ad Iacobum ante fepten- 

nium mortuum dirigir. 2. Quia Epifcoporum vrbis feriem ita 

inreruertit,vtnullum Lino, L let6que,quos fedem velcumCleme- 

te, velante Clementemtenuiftefamaeft, locumreliquumfaciat. 

3. Occidentem tenebrofimmam mundi parrem ridicule nuncupat. 

4/ PetrumE/fffitf»w Dow/wi.Clementem PetriariwMM* falfo vocat. 

5. ltinerartum Pem, fcriprumnugis&.fabulisreferrum, VeterisEc- 

clefiar cauterio inuftum , ab ipfo Romanac inquifitionis confilio li- 

bris prohibitis annumeiatum^a doclis omnibus reie&um compro- 

bar.VideAthanafiumzH^^Epiphan.fwf/.jo.Phiiaftr./;^. 40. 

SynodumRom. fub Gelafio coadam , Photium Bibltoth. Ccd 115. 

Humberrum Cardinal.^ifto/w Ntft/awluonem parte 4 .w.; o j Ho- 

norium Auguftod.^ lummtrtb. Ecclefu, Gratianum dift.i6\c Clemen- 

tk.Diicdon.ie Eal.fcnpt.& dogm.parteyhb.^. cap.y Natalem Bedam 

adu;rft> l.EAr.m propoftt.io^ $ixt.Sen.M<;f/j.//ki.Perer. w Gtn.lxb. 

7 .q.3. Bellarm.r^ Stript Eal. Baronium ad A.D. 34. §.280.291.^.41.$. 

10.51. )i. A.44.§.3^.A.io2.§-i2. Perronium Replu c.31. Vofcmn.tnap- 

^>.adverbumCto ; ^Serarium^^'/?o/fe§.)5- Lorin. macl.xy, 9. 

Binium m notisad ham Estft &c. 

Quis Iaccbm ls Domimfrater adquem diretta Bpiftola dicitur. 

IacobumDominifratrem Hierbfolymis habirafle docentLu- 
cas Aa.15.8c 2i.Paulus Gal.i. & 2. Ignarius ad Trallianos , Clemens 
Alex.apnd Eufeb.hift.lib a.c.i. Arhan.in Synopfi,Cyrill.cathec.4.& 
i^.Orig.aduerf.Ce!fumlib.i.Ambro.inLuc.Iib.7.c.9.Chryfoft.in 
A£ta,& homil.38.ini.Cor.Hieron.incatal.&inepift.adGal.Augu- 
ftin. in eandem epift.& aduerf. Petil.lib.i.c.;i. Hege/ipp. apud Eu- 
feb. hiftor.lib. : .c23.Fulgenr.ad Felicem notarium de Trinir.cap. t. 
lfidor.de obitu ^j.Iulian.Tolet.inNahum, Concii.Trullan.c32.Be- 
da de 6.artatibus, Ado in chron.Eurhyra.in Ioan. c.ai.&c Hefych. 
apndPhor.Bibl.Cod.275.Aucl:or.comment.inlibrosregumfubno* 
mine Eucheri) lib.5. Huius parentes alij alios faciunt;fabulam de 
tribus AnnseB.Virginismarrismaritis, aGerfoneferm. deB.Virg. 
jiatali&LandulpboSaxonedevitaCbrifti pattei.c.3. procufam 
mktimusmirrimus & fomniu au&oris operit imperfe&i in Matth. 
fcomiL}. IacobumZcbedairilium.EccI. Hierofoiymicanamadmi- 

D i 



3 c Epiftolarum Pontific cenfura. 

niftraiTe, adeumqjPaulum Adt.21. ingrefi^umfuiflefibiperfup.deh- 
tis. Cleophae filium aflferunt Chtyfoft.inepift. adGal. ci.Theodo- 
ret.ineand.epift.adfinem&c. Alphseopatre prognatumexMaria 
Oeophae fcribitTheophyla6t,inMatch.27.in cuius fentenriam pro« 
pendetHieron.a ueri.Heluid. ckIlid.Hifpal.de obitu SS.Iofephum 
parentem priufquam B.Virg.defponfaretur , habuiiTe volunt Orig. 
in Match.i^.Hippolyc.apudNicephot. lib.2.c.} Hilar.inMarth. c.i. 
Ambrofiafterinepift.adGal.c i.SlyiTen.orat.2.derefurre6t.Epipha. 
baer.78.Chryfoft. in epift.ad Gal. & de annuntiatione Mariae , Hie- 
ron.aduerfHeluid.Auguft.in epift.ad Gal.Anaftaf. q.90. Theophy- 
la&.in Marth. 27. Euthym.in Matth.2. Iobius apudPhol.Bibl. Cod. 
222. au&or. hroniciAlexandrini aRaderoediti. 

ExApoftolorumnumero fuifle,aiTerere videturPaulusGal.i cu- 
ius locus cum Marci<T.conferenduseft, Clem.Alex. hypotypof.lib. 
2. apudEufeb.!ib.2.c.i.Hegefipp.&exeoEufeb.lib.7.c.i4. Dionyf. 
Pfeudo-Areop.apud Damafc.orat.2. de dormitione Deiparae, Hie- 
ron.aduerf.Heluid.Chryfoft in epift.ad Gal.Ifidor. de vita & obitu 
SS.Bernard.de confid lib.2.c.8 Innocent.5. epift. ad Conftantinop. 
patriarcham,Bellarm. deverbo Deilib.i.c.18. Baron.ad A.D.34-§. 
291 & not.Martyr.ad l.Maij.Lorinus in A6ta &c. 

Ab Apoftolis diftinguendum cenfent , Recognitionum fcriptor 
lib.i.Author conftirut. lib.z. c.iiJ.lib.^.c.i^. lib.7.c.4<j.lib.S.cap.vlc. 
Hegefipp.apud Hieton.in catal.Eufeb lib.i.c.i2.& lib.2. c. 1 .pfeudo- 
Abdias Babyl.lib.i.Doroth.in Synopfi.Liturgia ./Erhiop. Nyifen. o- 
rat.2.de refurr.Epiph.baer 78. Chryfoft. in cpift.ad Gal.c.i. Hieron. 
inEfai.lib.5.c.i7.&adGal.lib.i.C yrill. Monach. invitaEuthymij, 
Nicephor.lib.2.c.5. &4o.Boviusinconftit.apoft. Atfiue ex Apo- 
ftolorum choro,fiue extt a chorum fuerit, cumHierofolymitanam 
Ecclefiam rexiiTe ftaruant veteres, a quo Epifcopale munus accepe- 
rir inquiramus. A Chrifto cenfent Egefipp. apud Hieron. in caral. 
Epiph.haer.78 Hieron.inepift.adGal.ci. Greg Turon.lib.i.ci7.Ni- 
colaus Methonenfis d* pane confeciaio^ &c. 

AChrifto&Apoftons.Enfeb.lib.7.c.i?.conftit.lih.8^:^.Ab Apo- 
ftolis pfeudo-Clem.confti.lib.7. C.48.& lib.8.cvlt.Clem.Alex.apud 
Eufeb.lib.2.ci.Athan.in fynopfr, Eufeb lib.2.c.2.Hieron.de fcripr. 
Eccl.Bedade^.aetat.&Mattyt.ad Cal. Maij, Herman.contra&.in 
Chron.Honor.Auguftod.de luminarib Eccl.&c 

Marcyrium feciflc conftans fama eft: vnus negare videtur Chro- 
nyci Graeci Anonymus fcriptor,cuius haec verba funt, a' JytK laKu^ 
AinfvhOf Xj 7m.rQAdf"^fc, li£f<rofo/Aav, ov ovt&plmnv aytot \}irpcr , ei< 70- 
rrn iiwTH eiuuv '£& t&ju Vafxbi, t7*7\ioT»<nv. Id autem contigiflfe putat 
(Petro iamvitafun&o)Indi&.ii. Galba2.&T.RurTno .oiT.ideft 
A. D. 71. Imperante Vefpafiano. Contra Iofephus omni exceptione 
maiorteftis, Antiq.lib.20.c.8.& fecundum lofephum Eufeb.lib.z. 
caj.Hicron. mwul £eda de 6 . ttatib. &c. cradunc, Ananum pontifi- 

ccrn 



Clementis Epift. I. 31 

cem , (cum nondum Fefti fucceffor Albinus ad prouinciam perue- 
mffer)conciliumaduerfuslacGbumcongregaffc,eumquedepi:jni 
templipraecipitarum, confradtiscruribus fullonisfufteincerebro 
percuffum interfeciffe. Similia referunrHegefippus ab Eufebio ci- 
tatus,& Clemens Alex. hypotypof. \ib.6. Miffus eft auie in ludaram 
Albinus anie annos feptem & menfcs quinque ab obfidione Hiero- 
folymitana,Iofepborefte lib7.de belloludaicocap.u.cuiusteftifi- 
catione firmatur Eufeb.in chron. Hieron. in catal. Bedae de<T.aetar. 
Adonis , Hermanni .Honorij Auguftod. &c. fenrentia de Iacobi 
Maityrio, olympiadis2i7.annoprimo,Chiifti^5.Neronis7.CC3B- 
fonio Paero, & C.Petronio , fiue Sabino, fiue Turpiliano Coff. con- 
fummato. 

De Petripaffionemaioreft fententiarudifcrepantia. Huncenim 
A.D.68. Neronis 12. coronatum vult Epiphan. haer.27.Infeq.annum 
eius tranfitum differt Metaphraftes ad 29. Iunij. Eufeb. in Chron. 
Hieron.de fcripr.Eccl.Beda in Martyrol.Herman.in Chron.Hono- 
rius Auguftod. de Ecclef. luminaribus crucifixum rradunt A .D.70. 
Neronisi4.01ympiad.220.anno4.Caffiodorus A.D.7i.Syluano& 
Othone Coff. qucrum loco ali j Galbam II. & Ruffinum collocant: 
omnibus tamen id ftat fixum Petrum poftlacobum pro Chrifto 
fanguinemfudiffe. Quodfifareamur, quisnonftupcat adpfeudo- 
Clcmentis fomniapro libitu mifcenris Achronifmos ? Sititaque 
quam-aduerfusTurriaii,umpropugnamusThefis. 

K^dbfurdum ejl Clementem iubente Petro admortuum 
Iacobum EfiHolamccnfcrif)fiff_j. 

Turrian. -No» eft verifimile auilorem eptJioU tgnorafft Ucobum ante Pe- Lib.t. proc- 
ftumobtife. piii.c.ij. 

Ktfj> Cur vero veri fimile non eft? fi vrgeamus,aqua proculdubio 
harrebirneganribus. Sedneiitemnon neceflariamfufcipiamus, 
hoc vnum inculcamusffiue ignorauerir, fiue comperrumhabuerit, , 
temeritaris & iaxa&etrw crimen ipfum effugere non poffe. 

Turrian. Imredibilmtfi Cltiuentem non tjfe auclorem eptJioU, quam ad 
nwtnu»! fcnpfiffe. 

Ktfp. Principiumperitlefuira. 

Turrian. Ratio tpja cogtt , totpuftrtimac tantitvettrum teslimomis con- 
firma . ,c -<fiteri clenttntu tffejuiui tfffnur. 

yi. Ratio ipfacogit fateri Rufinum, virumad ferendasfabulas 
natum, patribus VafenfibuSj&NicolaoI.impofuiffe rHincmarum 
veroc3Eterofquerccenriores,quosimpofturam paffos adoculum- - 
demonftraui,apfeudo-Ifidorodeceptosfuiffe. 

Turrian. Hoc futt B.Pettoprcpofitum , vt qui vtderent eum ad mortuum 
inftjfe fcrtbi, quartrent caufar.t. 

fy. Hoc Turrianoproppfirum fuic k«tStjSp*j8* J«r irnpentos : Pe-- 
tri mandarum -exhibendum fuir, nonfingen4um.; ifideman<iat©> 
conftaretde pxopofito facile cvDiiueiuiemus^ 



jx Epiftolarum Pontific. cenfura. 

Turrian. ^ictette Ortgene Iib.4.deprincipiis, quodprobavt Paftiius & 
Naz,ian<.*nut in tthev.fylci, >» Scnptur (im t off ndtcula , & 0.$ ujjd.-n*. in lege. 
Vtrbigratia, Diabolumoftendifle Domino, omniaregnamundb 
neminem falutandum in viaj maxiliam dextram, oculum dexcrum 
nominati,(/»(f/t qutpercttttt ,dextr am potttis quanrfinijlram percuiutt ,&o 

Bi, Quas Origenes tn fcriptutis falebtasorTendit, iamdudum 
explanauere Theoiogi. Nec fequitur, Si quid in facris lireris ^Jtnf- 
fjduj uTsvinuenitur, captiuanduseftinteliectus&c. Etgoidemfa- 
ciendum in fcriptis humanis. ln fcriptutis abfurda fingerenonli- 
ccc, licet vero eadem in Apocryphis notare. 

Turrian. Cum Clemensfa ipjit ad mortunm tuhente Pe ro, propter altosfe- 
cit, wp, imk orapter Hierofoiymuanos Antiftttes , vt confidtrarsnt , Si Ucobut 
iam coronatus fuit cum btc jcrtpta funt,profiClQwnpropter iUumfcripta , fed 
propternos. 

fy Gratis quod in quaeftione eft fumit,& extra oleas faltat Iefui- 
ta: Non difputamus quo fineiufTerit Petrusad motruum fcribi, 
fed an iuflerir. Negamus vero vllam huius fcriptionis idoneam ra- 
tionem dari pofle, fiue propter Iacobum fiue propter alios inftifuta 
dicatur. 

Turrian. SoUnt quialiorum mons& vitam, velutinfcena, in bocfecu- 
lo imitando reprafentant eorv.m nomtnibw appellari. 

$£. Hoc perfonati Clementis fa&um non excufar,qui enim alio- 
rum gefta in fcena rept eTentat,ludo peradto larua deponere folent; 
nec quifquam tam hebes eft, vt texhabeti velit ab iis quos pet fona 
regia tectus alloquitur. Hic vero hiftrio Clemenrem mentitus,non 
modo Clemens appellati vult, fed in petpetuum credi. 

Turrian. Transjigurattone talt vfus Paulusi. Cor.^. tesleTbeodoreto &- 
Photio. 

yt . Tramfiguratione vfum Paulum,aiTerente ipfomet,credimus; 
talivfumnegamus. Nec opus erat Theodoreticommentarios, & 
Mss. Photij codices in auxilium aduocare; aliud enim eft,fidelium 
Eccl.membtorum,(quorum parsmagna Paulus) partes in fc expti- 
mere, aliudfallendianimoperfonam alienaminduere, &contra 
oninium hiftoriarum fidem , dormienres in Domino pios viuis 
poft morrem accenfere ; illud fecit Paulus, Theodoro & Photio te- 
ftificantibus,hocmolitus eftpfeudo-Clemens, ipfisaduerfariisfa- 
tenribus. 

Turrian. 'Noluit Clemensfcribere ad Sinmntm lacobifucafforemtftamu- 
landt caufampraberet altis. 

^•.Hoccumfineratione, fine tefte, aflerereaudeatIefuita,non 
fine ratione pro iure noftro negamus. Egregiam fane laudem re- 
portauitHypobolimeus Clemens,fimendacio fuo alienum vitium 
curandum putauir, an ideo fuit deferenda veritas, ne in eius detri- 
mentum malorum accenderetur liuor ? 

Turrian. sic ntc Ctcero voluit difptttantes introducere viuos ,fed mortuos: 
quodagnofat lib.de finibuii 

jn.Ci- 



Clementis Epift. L 33 

pz.Cicetonis exemplumeft^oe^cftovi^r. Colloquiaintermor- 
tuos inftituir, vr viuorum inuidiam vitaret ; non ita Clemens , qui 
feu Mezentius aher amxu mortuavutis corpora. Cicero de moribus 
loquentes mortuos introduxij, Clemens mortuo de mortuo hifto- 
riam narrat : verifimile erat Laelium , Catonem & reliquos quorum 
nominibus fcripta fua illuftrauit Tuliius , de Ethicis dum viuerent 
fermones mifcuiile; eftvetoplane abfurdum Clementem mor- 
ruo, quafiadhucinviuis eilet, qusepoftfeptenniumabipfiusobiru 
conrigerunt canere. 

Turrian. Sicut Paulus{i. Thcfc 4.) feannumerat iuquiviftttrifunt in 
dietudtii',fv: Petrui fcribit admortuum. 

q>. Simile Iefuitae diffimile eft. Paulusviuens, de victuris in die 
noui(iimalocutuseft:pfeudo-Clemen$ demortuo Petro adlaco- 
bumantefeptennium defunctum quafiadhuc viueretfcriberefin- 
gitur. Viuumviuis annumerari pofle non nego, hocenimfecit 
Paulus; morruumviuis annumetarideberenego, licetidfeceric 
pfeudo-Clemens. 

Turrian. M.ignetes aduerfus Theofthenem lib.4. apokg. reddit bancratio- 
nemfacll Paull , if-ra y$ 0} v^ <piKiTtuf.9t , <& ~ffl ouo&i^v dya.imi t&uj <rvy- 

V Ignoti hactenus audtoris fententiam nonimprobamus,nihil 
indeTurrianopracfidij. 

Turrian. Nibdmtereft adnumerari viuenttm mortuis , an monuumvi- 
uentibus. 

fy Vtrinqueparem rationem agnofcimus. atPaulusmortuum 
viuentibus non adnumerauitnec viuentem mortuis,quod in pfeu- 
do-Clemente coarguimus. 

Turrian. Sic ergocum B. Petrus ad lacobumfratrem Domini&Epifco- 
pum Hterefol. iam mortuum tanquam ad viuentem fcribere Clmtntem iuftit, 
aimonere volutt de amicitia & comunclione eius cum iu qui poft eum infede e- 
itu viuerent.eiufdem dtgnitatit ac loci confortes. In quofimul admombat quan- 
tumpufidtj & adiumentiin tanto amicoconftitutumejfet , &quantopere ad 
morumac vit<ttiusfinnlitudinem,quanibilmagisadamtcitiam tllictt ,&at- 
trahit contendere oporteret. 

^i.lefuiticaconclufio infigmentiseiusnititur. Negauimus fac- 
pius, mandatum a Petro vt Clemens ad Iacobum fctiberet ; Nega- 
mus hoc fine mandatum vt pofteri Iacobi monerentur. Fingit quae 
luber aduerfarius,vt figmenta quae pigmentis vndequaque conqui- 
fitisincruftauit, farratedta maneant. 

Turrian. Cummandat Petrus,admortuumdemortefuafcribat Clemens; 
cU*tffttfttmoniumrefurreftionisprdet. Vtdeconftit.lib.S. c. 41. Deus A- 
braham&c. nontanquamDeusmortuorumfit, fed tanquam vi- 
uentium, quia omnium animae apud te viuunt,6c fpiritus iuftorum 
in manu tua funt &c. & ipfe nunc refpice hunc feruum ruum &c. 
jji.Quia femper eadem linea oberratlefuita, eadem femper ei r e« 

£ 



j4 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

ponenda refp.eft. NonmandauitPetrusquod aiTeritpfeudo-Cle- 

mens : fcriptumviuentis admortuum refurreetionis fidemnullam 

facit:aliud eft commenta inconditaprorationevenditare, quod 

facit Turrianus , aliud fententiam propriam rationibus fulcire, 

quodnonpoteft. 

Turrian. Simileexemplum ad mortuitm tanquam ad viuemem fmbendi in 

alijs eiufdem Clementu libris cernitur. quid cnim intereflmortuos iniucete h- 

quenus (quoi idem auclorfacit in conflttuiionib.) m mortuum induitre viuen- 

tem ad qutmfcribat^quod in hac epifi.fecit ? 

$i. Vtrobique impofturamfecitxssB^W Clementis nomine abu- 

fus: an quse male attentauit in conftitutionibus culpam in epift.ad- 

miiTamexcufant? 

Turrian. SimilisiMfi#o-t<; in Scriptisproibttarum, tefic htflino in apol. *- 

a Bpift. 167. teminPlatonislibrSytefleBafii.zepift.zdDio&ommyin AlexMvtmsTeij 

operibus,Anflot. in poetica, & Athenao Dipnofophift. lib. 1 5 . tefltb. ^.in 

ti j . . ipfo Cicerom h tefi eEpift. 1 i.libriepifl.ad Varrortem. 

b leg.vxdctur r' - J . *■ r . r . rr r -> r ... . 

epifl.2. #•• Aileuerationem raliiihmam iimphci negatione conuellere 

fatiseft:nemoprxterTurrianum,quipieudo-ClemenrisK-;c-TA*s-;a{ 
fuas deliciasfacitjinluftinijBafilij.Ariftotelis, Arhenxi, &Cicero- 
nis fcriptis audaciiTimi figmenti patrocinium quserar. 

Turrian. Nihilrefert an locutifint quiinttoduawtur, modo perfonis con- 
gruant qua inducuntur loqucmes. 

$£ Atplurimumreferr,(iqua:noncongruunreisqui inrroducun- 
tur,affingantur: quod aufus videtur hypolimaeus Clemens. quid e- 
nimabfurdius ,quamdenuper mortuofabulas admoituumante 
feprennium dictare ? 

Turrian. Nwtlrefert facerenomenloquentis , annomeneiuscumquoper 
tpislolam loquaris. 

fy Nihil refert; modo ne quis dolofe falfam de Dramate fuo o- 
pinionem ingenerareconerur. Fingerequidlibetvt imperitos in 
errorem inducas,docentis non eft fed fallentis. 

Turrian. Si, cUmens conflttttt.lib.i.c 57 . hb.$ c.SMb.6.c.i^.lib.j.c.^. 
iib.X.c.io.nonmodo lacobum Ztbedxi cum 7. Diacomsinducii viutnum , ftd 
omnes Apoftolos &c. 

v/. Haec5cConcilijQuinifextipatribus,&purpuratisRom,Ecc). 
principibusnonimdamfufpicionemmouerunt, fedclariiTima ar- 
gumentavifafuntfraudis&impoftuiae;videConcil.Trull.c,2.Bef- 
farion.aduerf.Marc.Ephefmum,Baron.ad A.D.ioz.^.p.Beliarm.de 
Script.Eccl.Perron. de Euchariftia&c. 

Tuiti&n. cl<n:ens cong ega.isfacit Apoflolos>noncorpore ftd Jpirittt 1 . Cor 
5. fett k$ yrtofdu, : vna itaqm mente acfentemia S. Apofloh Ckuunti hanc do- 
ftrinam ac conflitutiones inperfona eorum flrtbenn mteifuerunt in Spiritu , 7t 
iam dotlrwa *mnmmfit,& cuiufqueeonnn. 

V HocfalfumelTe faciledeprehenderquicumquelccticni ccfl- 
Ititutionum incumbet .; 1 bi enim non mentium fed viuentium ho - 

minunx 



Clementis Epift. I. 3 j 

mhium congregationem defcribi planum eft. Non eft itaque quod 
dicat Turriaiiiis, fpiritu Clementi fcnbenti Apoftolosadfuifle, fed 
purandumeftClemenremquecumque fub Clementisnomine vul- 
gata funt , ea de Apoftolorum mandato fcripfifle , ficut Paulo 
mandante Corinthij inceftuofumanathemate percuflerunt. 

Turrian. Stc ckryfop.in encomio S.Ignatij marryris, wans Paulum 
T>t . 1. non (inquit) hunc folum dico fcd Petrum & Iacobum&c. Vt 
enim in vna lyra varij nerui funt, in fidibus vnus tamen concentus; 
fic in choro Apoftolorum variae perfonje fed vna do&rina, iVh^j» % 

t\i ^ht»; Tvmti;aa,7v<i)iQV7o w>ojm to$ Lkwuv -fyjjae. Ittm B.AugUsi. 

in !ib.$. de conf. Euang. c.7. de Maithai ttftimomo tx lertmiapro Zacha- 
ria, &c. 

fy. L ertum eft,quicquid Apoftolus quilibetautpropheta fcripfit, 
ad Spiritum S. omnium Apoftolorum&Prophetarumdoclorem 
referendum eflc ; fed hoc nihil ad rhombum . non enim fequirur, 
Pauli dodrina eftcommunis Apoftolorum doctrina,Ergo pfeudo- 
Clemens de communi Apoftolorum fententia fcripfit quae fcripfir, 
licet nec intet fe cohaereant,nec feculo Apoftolico congruanr. 

Turrian. Tamttfi (vtboc obittrobfruttur) ex Hteremta potius credtn- 
dumfu produciumcffitejiimoritum , v.on dico ex prophetiaHieremi&quamin 
M/v.ibui b&Umtts , fed tx difcr ptmibus Hiei cmi<r qu&in i.lib.Machab.c.i. 
sitan , U",<)u&.agr&(M ^m>y^a<pa}dicuntur,ideji,t7ibn\x aelorum. 

i^. Obferuandum cenfeo Turrianum iuratumapocryphorum 
patronum, fuos quauis occafione data fumos venales exponere , 6c 
audaciam intolerandam cum a.$Ki\'t& incredibili coniungere. 
Quis eum,cedo, docuitdefcripriones Machabaeorum lib.2. citatas 
& genuinas eiTe,& grecis notas,cum non extenr,nec ab vllo fide di- 
gno teftimonium habeant ? 

Turrian. Etfi Catbohcinon intelltgant quomodo fcribtre potuerit Clemtns 
admonuum-y fuffiiii epiftoUmew aCltmentis fucceffortbus , Anacletoepift.i: 
& 3 Euanfto, Ahxandro eptft.i.MarceUo epift.t.citari, quosigmrafft Ucobum 
tunc w. r tuumfutffi cum Clemens fcrtpfu ^imprcbabile eft, vt concedam tu fortaf 
fe non omnesinuliexiffe huiufmodi raitonem infcnbendi Xttcra-s yummcis quam 
iftipoft Petrum & Clementemproximt noriignorarunt, eo magis tmitandtfunt, 
vt dtfcamus eorum rxemplo eaetiam tenere quorum interdum , tanmfi caufat 
& rationes ignoremw, tamen antiquorum exemph &aucloritate conttntitf 
ftdfbemus. 

■bj.. Regulisducimurnonexemplisquibufcumque ; necdubira- 
mus pofleadmortuos fcribi.fecitenim anteannos 200. Francifcus 
Petrarcha, qui ad veteres Ethnicos illuftriores, Ciceronem , Sene- 
cam,Liuium,VarronemEpiftolasdedit: atnemomortuos quafi 
nondum mortuos Epiftolari alloquio dignatus eft: hoc folo pfeu- 
do-Clemente facinus dignum fuit , cuius dum patrocinium fufci- 
pit, & praeiudiciis caecus fimpliciorum oculis nebulas obducere co- 
natur :,imperitiam prodk Iefuita.eft cnim veriflimum , pontificios 

E 2 



3^6 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

quomodo Clemens ad mortuum fcribere potuerit non intelligerr, 
& certo certius eft cordatos quofcumque intelligere, i .Clementem 
id iubente Petro aggredi nec debuiife nec potuiiTe : 2. Anacleti, E~ 
uarifti &c. teftimonia totidem effe pfeudo-Ifidori mendacia, quo- 
rum refutationem, Domino opemferente , fuo loco daturi fumus. 

Turrian. lnfcriptio,eft velntt Dramatica,facla ex imitationeperfond quafi 
viuentu, quanoneft j^w>^«s-<*» vt in Conftttut- Apoftolorum a Clemente 
Biblioth. jjrtiptjg f qutbufdam ttiam ante anncs propt 8 c o . vidtbatur Ptotto tifte , qui 
Cod.iix. vttusauftor , acriiudicio, & muha eruditioneac leclioneinfinita. 

^.Nonquafuis wovVf<; , i&Koirhaig-iu dicidebere,fateorlubens, 
funtenim innoxiae quamplutimae quibus pfeudo-Oementis fi- 
gmenta, qusc hiftoriae veritatem radicnus euellunt , $c mulra <tmmt 
inducunt, accenferi nec poiluntnec debent. Qui vero Phori j iudi- 
ciumipfeiudicijinopsappellare potuit lefuira, cum (Pofleuino 
tefte y Photius lh> ^iyKovou&^i-nnof, vteumZonarasappeltar, Con- 
ftirurionum libtis nonpatrocinetur, fedpalamaduerfcturPipfum 

audiamus. a/q A/c.tk; cu r€injj.ovon ^ov.invz.Viyj.SyaLi' Xg.xovXa.jriq, Uu 

a fort-e legc- « yf.hi-nov ^m<mvaart^vii. j^ \v k^. m a JVj-n^*'-^'* v&ptn r,va; i-mtpi^eiv 

dumfowrt^vaixA pTssv Sfcr.>.vav.^rauj. ^ 077 /KcciMiqj.2 om: dJv 7K Jtj Crnwt J£a,Kf)Vevu\g, 

plfnt.nihilc- ldeft,(fiPoireuiniinterpretationifideshabendafit)Co ft.tutionesaat- 

" ,m m . c ° n " temtnbus tantum cupitobnoxu videntur. tsam x.ineu multtftcia maltiio- 

dic aducrfos fewfertafunt,qu£facileeft: abonU verifyue fectrnerc : puterea w Deuterom- 

Dciucronc- mium multa ettam contutr.eitofe dtcla effutit , qv&factle eft dtluere. Dtmque in 

tnium lcgi- Ariantfmum b quoque,quaniutr> qutfque alitu, violenttr tmpingit.- 

tur. Vidc lib. Tuirian. Obiicipotefl occajiom eorum quafctipfit Clemens de luobi dolore 

k C 'ik vh ob Pttrtmottem, Ergo ne mortui qutin cce'ofuntdolent cafus & a;e\bttates 

c vlt lib n. c. m ft ,ai *■ non dolent quidem morewftro quifunt otmiUtitiafleniac beatt^ftd 

16. & 41. li b. doleredkuntur (vt Eccleftaftni doctorts tradunt) cum fuundum elecitonem vo- 

S.c.y.i. ix. Sc.luntatisextbarttate aliqutd nclunt propter glotiam Dti, quedDeusefiam non 

37« vult, ita vt id nelle aclue tharitattsfit.jdt mque prdtmtum atque gauduim San*- 

cli. Vtdent ttaquz anima btata qe.icquid dccn & dtleclat tn Dcd vtdtreproptir 

glortam eius. Ouareficut quod Tjrannus in cade Petrtfcctt, odium C« & do^- 

\or diciiui ttoptci , a r.tftiii dtjpefitiombtistransUtwionrfae , qaod ifts«cr£ 

Scripturafamiliare j fi* S Iacobus qui in Deo tdtpfum vtdcbtt iontr*<soluntxr 

temeius ejfe,fimiluer ecdemgentte locutionk dicipoiuit dolere,cum altoqui koc 

ipfum nollt ac dolere prepter glorum Dei , gaudium vt dtxucbeatuudo sl- 

h effet. 

Vft Gloffx Aurelianenfisope,totam pfeudo-Clementis fenten- 
tiampardm inuertit, parrim celauitlefuita : falfumenim efteuna 
de do!ore.^'fpit:oloqui,nondemceftitiaproprie flc dictajqualem re- 
praeftntant feq. epiftolae verba. Quniftque fermonempi ott atunsrefugto 
indnare qfodinh -ft, qucdquidfmnecejfseftlicettardeprofensl Ibid.poft 
pag. aliquotficPetrusloquens inttoducitur., N^ veitms nefonemvtU 
tutn iuneo exttu ■■ onttiftandusfii { ta.ok ?,]{um ii nt$ff§po*t$tefufttTme ncn 
amb''gat\ eniauum st.gr ■anM.folaimmfidiiicent. i qucdpoflmnfinv^nim 

altvk 



Clementis Epift. I. 37 

diquit &c.fufceprrit catbcdram meav . Amrefugienda fuittriftiumnar- 
rario ne beati tropice dolerent ? an vereri debuir Clemens , ne Do- 
mini frater cum ipfo regnans animo angeretur?An denique certior 
per Epiftolam fieri debuit Iacobus de Clemenris elec"tione,vt fola- 
rium de Petri morre caperec ? cordati 1 e&oris iudicium efto , non 
Turriani fimilium quibus^o h r i> loco ejl. 

Turrian. llludjinipitcw dtci potejl , quod cum ad lacobum tanquam ad 
virentemfcribt E.Petrusmbertt , dolorijie qui repmfentatur in perfonamfa- 
clama^ecadebat. 

i^. lllud vt fimplicius ita vetius elhimpoftor Pettum Iacobo fu- 
peruixifle oblitus,Iacobum feu mortalem & doloris inter mortales 
cap?icem alloquitur imperite fimul&rnendaciter. 

Turrian. Quiafn t*fiu exemplopotius quam ratione vlla , fe de cpiniont 
fua dimouiripafuntttr , quincgant fcrtbt pojft admortuum, habent exemplum 
Magni Theodojii , qui epiftolam ad loanntm Chryfottomum iam annis triginta 
quinque vitafunclum (cripfit; quam Niiepherus Catttslus in libro i^.bifi.fua- 
rumcap.n.fcripftt. Orbistotiusdo6tori,&fpiritualiparentiS.Ioan- 
ni ChryfoftomOjTheodofius Imp. Corpus tuum.vtaliorum defun- 
ftorum, exanime efle putanres,patet venerande , illud eturnulo 
transferri,&ad nos deduci,ficur fi i j pacris amantes defiderauimus, 
&c. lUCu nus magni Theodofj litera ai mortuum. 

tu. StupidiE 'Jx.&oi:'4 geminum idque nobile fpecimeneditad- 
ucrfarius: i. dumNicephori fabellas, e ^ofmse (nefcio cuius) ve- 
ftiarij, in bibfiorheoeVaticanae puluere ha&enus fepulti , (fi Baro- ^""s'^8 
niocredamus)lacuriishauftas,progenuinishiftoriisobrrudit. 2.du 
TheodofmmM.ad Chryfoftomummorruum fcnbenremfacit.Ni- 
cenhorum cerre errorum mnpaucorum arguir Bellarm.de fcnpt.Eccl. 
auuac <* Maldonat praef.inLucam; mendacij^Mon. ad 2j8.i8. & 563. 8. 
ofcitanftA Andrad.defenf.Concil.Trid.Lib.2.fol.io8. jihifwatu.nxKo- 
fjiu3iac s ajiht4/iAt, Perron.replicae. p.288. NeveroleuitaiiNicepho- 
rianse deiit au£tarium,quod de Theodofio minore fcripfit , de ma- 
gnoa(TeritTurrianus;quafiveroTheodofi.isM.quem A. 0.394.0^- 
iilTe veterum omnium fenrentia conftans eft,ad Chryfoftomum A. 
D.407. morruumEpiftoiamdare potuterirA.D. 4$. quofcil.eius 
reliquix Conftantinopolim tranflatae funt ; non anno 35. ab obku, 
vtputauitlefuita, fed *ab;.bhcauone, eaqueprimaquam A.D. 405. a Socrar.lib, 
conrigilTeconftar.Demusramen&Nicephorucompertademino- 7C, 44- 
reTheodofio fcripfille, &Turrianumdemaioreverafenfin r e;ani- 
deo excufandus in fadlo plane difpari pfeudo-Clemens? Scripferit 
Auguftusadmortuum^anviuumfolatioindigentem, feculihuius 
procellofi aerumnis obnoxium , qualemlacobum finxic pfeudo- 
Clemens^ credi voluit?minime gentium. Alia ergo mens Impera- 
rons,aIla vOT^/^quempatrociniodlignatus eft Iefuica; nec de- 
'betThecdofiiiaccain i exem.plumtr'ahi,,vtpieudo-Clemend5faba- 
]a£demaou4irnpEiicos i&ueniat;- 

%• \ 



Baron. ad A. 



3 8 Epiftolarum Pontific. cenlura. 

Turrian. Si quit qu&renium ejfe ptttet } qumadmodum 9 Ji ad lacobum D. 
fratrem upimortuum Clemens tujfu Petrifcribit , eumvocat Hterofdym. E- 
pifcopum, tmo omnium Ecclejiarum , tx iit qu& ante dtximus mproniptu tfi re- 
jpondere, vt videbat Iacobus non corpore fea ifpiritu, fic erat Hitrcfolymu , non 
ftiritu qui iam ad coelum migrauerat fedcorpore. 

Ei. Ineprum curiofae quaeftioni refponfum deJirlefuira: quafi 
vero in pfeudo-Clemenris (quo rempore epiftolam dictauir) Iaco- 
bireliquiaeHierofolymis fepulrae mentem venerinr, aucrefpe&u 
facri cadaueris ibidem decumbencis diftus fit gloriofus Martyr E- 
pifcopus Epifcoporum, adminiftracorEcclefiaeHierofolymiranae, 
imoomniumcurator:quem nonpudeac, tantas efte aliquidputa- 
re nugas? 

Turrian. Santti Epifcopi amorte curant fuat Eccltfiasjtfie Petro i. epift. 
f.\. Daboopcram&c.vrpoiTiris (hocemwfignfiat boclocoverbumgra- 
cum i%av , quodfrequetis efi) poftobirummeam memoriam facere, 
&c 

9jL. Locus Petrinon probar fan&os poftobitum regeregreges 
quos anrea pauerunr,fed eos dum func in viuis oues fibi commiftas 
Deoftudiofe commendare, nepoftipforumdifceflum eas facro-' 
rum praecepromm capiac obliuio. 

Turrian. Promittit Petrus y prcaturum fepro iis quosdocuerat,pofl morte. 

■fy . Promittit fe daturum operam vc poft morcem ipilus memo- 
riam fanae quam ipfo docence imbiberunr docrrinsememoriam 
preriofamferuenr&inuiolaram : ficcenfentdoftiflimi quique ex 
aduerfariis,gloiTa ordin.LyranuSjFaberjCaieranuSjFolengius, Ga- 
gneiuSjGuillauduSjTirelmannus^Safboldus.Saj&c. 

Turrian. E>go Petrus curam pasloru gcrit per preces. 

fy. Gefiit dicendum, non gerit, fiquidem verba epiftolae de Petro 
in carne degenreinrelligendafunr. 

Turrian. Prafidet Petrus per attcloritatem fucctjforis , &per doclrinam 
quam reltquit: vnde Nico/. 7 pontiftx erudiiifimus ac fanclif. rejp. ad confulta 
Barbarorum c.\o6. Pofcitis (inquit) vttum omnibus bis (graecis fcil. 
& Aimeiiis) fccundum varios cenfus eorum obedire,an quid face- 
tedebearis.Verumnosinhisnonfumusfufficienres,fedfufficien- 
tia noftra ex Deo eft ; & B. Petrus qui in fede fua viuit &praefider, 
dat quaerenribus fidei veritarem. 

i$l. Ecclefiamvniuerfamverbo perPerrum pradicaro&lireris 
confignato regi non negamusmegamus vero aNicolao primo Bul- 
garos erudirHHmum fan&ifTimumque refponfumrulifle, nec enim 
Petrus fidei veritatem infpirar, nec quaerendus eft, nec viuitin fede 
quam renuiiTe dicitur. 

Turrian. Sic Conctl. Cbalcedonenfis Ac7.$.legati Rom. ZLccl. Diofc9rum 
ab Eccl. Alexandrina gubernaculis remouentes, SanctilTimus (tnquium) flc 
Beariff.Archiepifcopus magnse&SeniorisRomaeLeojper nos& 
perprsfencemS.Synodum vnacumter beatifljmo&omnilaude 

digno 



Clementis Epift. I. ^ 

digno B.Petto Apoftolo , qui eft petra & ctepido Catholkse Eccle- 
fi3e,&iee~tae fidei rundamentum,nudauiteum,&c. 

^. Vetba haec non docent Pettum tnfedeRomana viuerevel curam 
paUortsg rer -, fed Diofcori Eutychianae haetefeospatroni,&do<2ri- 
nae Apoftolicse aduerfarij , adeo iuftam efle damnationem, vt fen- 
tentia quam per legatos Leo Petri difcipuluspronuntiauit, ab jpfo 
Petro.cuius do&rinam propugnabat,quodammodo lata videatur. 

Turrian. Out abfunt propter charitatetn,aliquando iudtcantur adtffe , vt 

Conctl.l I.Carthag. c.\.& Syn. Anuoth.inprafatitneadEpifcoposabfentes. Sic 

lacobumproptercharitatetn&precesproEccUJia^pufentemineaEccUJiaquam 
vUm regtbat dutirio artifido Chmensfacit. 

Ri. Hoc liu i no artifcio, vbiquepraefentes fanctos iudicarc liceat; 
Qua eniin charitate dum inviuisagerentEccIefiamCatholicam 
complexi funt, eadem, fed ab omni carnaliumafteduum impuri- 
tate defsecata, eam Deo opr. max. commendant, eiufque rtxWto;* 
& regni Dominici aduencum indefeflis precibus flagitant. 

^upfenfu Ucobus Epifcopus Epifcoporumfuerit. 

Tuttian. lacobam Ckmensdkit rectorem Ecclefiarum , quomodo E- 
leiuhem's,Gall;s vniuerfalisEcclefiae Epifcopos vocat. 

r/ . Alia fuit ratio Apoftolici muneris quo functus eft .'acobus, a- 

Ha Epifcopalis ordinarij, Apoftolis omnibus &fingulis tota Eccle- 

fiae compagocommiflafuit, non /^^«/W/^Tfc.ficutcsterisgregis 

Dominici paftoribus:eodemplanefenfuIacobum D.fratremepi- 

ftola;huius arrifex Eakfurnmomritvmritlorem nuncupaffe videtur 

quo recognitionum fcriptor eum libro i.totius Apoftolici coliegij 

Choragum fecir,&Hefychius Eccl.Hier-ofoiym.prefbyter , homt.de 

fanfto Irff^eundem 4 viat hp\sQihQ ^^Tnycvy-nv $iip m Y tyjxi- £ h ° f ' BibI * 

va , %J aVi<^«k rlvV^afycv^ tdY Iv Hify£\c Kt>fv$lu/, livlvAvyjoit xsfyXai*- d,i7 *' 

W78, 701- lv agpoit xxfyzcy-.oi-m . Chryfoft. in Act.15. -dw oj^ltZ kwifl. 

etrv^ov. Proteuangelijfcriptot attos-oAov ^Tcy.Rufinushift. lib.2. 

e.i. Apiftolntum eptjiopu/t;. nominauit. 

Tutrian. Epifcopum Epifcoporum Ucobumvocat ClemetisjdeflAr- 
chiepifcopum, ufle Anatleteepisl.i. 

K- Non femperqui E?ifcopusEpifcoporum dicitut , Archtepifcopitseft. 
poreftenim hoc titulo infigniri quifquis quacumque ratione inter 
Epifcopos eminet: fic Lupus Trecenfis Ecclefiae praefufcuius ab im- 
tio fedes Senonenfimetropoli fubiacet,a SidonioApollinateEpift. 
i. lib.6". Epifcoporum Eptftopt;svoca.tm. 

Tunian. Hierofoiymitanus Arcbteptfcopus fuit trium PaUjiinarum Con- 
cil.Chalced.acl .7 . fub Metropoiitam C&farmfi tamen. Conal.Niun.can.e. 
Bteron.ad Pammachium adusrfus errores loannisUittofoiymitmi, Nicolaus 1. 
adconfult.Bulgar.cap.91. 

9&. CcnttadidtionemimplkarXefuita fiueprudens fiue impru- 
stens. Aiue ConciiijChalced.temporaEpifcopusiEliaeMettopoli- 



40 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

tanum Cfcfarienfemagnouit, expraefcripto Concilij Nicaeni, cu- 
iusmemineruntHieronyrnus&Nicolauslocis citatis : tuncvero 
non fuit trium Palaeftinarum exarchus,id enim honoris fibi vindi- 
cabat Eccl. Metropoliranae antiftes. At poftquamluuenalis cum 
Maximo Antiocheno deiurifdic"tione pa&uminiit, excufioGc- 
farienfis Praefulisiugo, fa&useft PalaeftinarumArcbiepifcopus;id 
autem contigifle A. D. 451. teftatur abundc Concil. Chalcedon. 
att.7- 

Turrian. Pontifex omritum Epifcoporum eft Epifcopus , quia ommbus om~ 
rimm Eptjcoporum d.ceufibus pr£tji,quas propter vriuattm &fidii&capitii 
Synodus Chale.i.can.j.dieecefim vaca:ut,vt tdem magnus NtcolausadMtcbae* 
lem & notauu &probautt. 

]$£.Romanum pontificem omritbus omnium dioeccfibus prdeffa , earum 
wp«;dicidebere, exanhum dieeceftcsajpattibus Chalcedonecongre- 
gatis vocari(quicquid in contrarium fentiac Nicolaus primus) ne- 
gamus. 

Turrian. Adfidem Ruffiniinttrpretu, qui titulum EftftoUfic Ugit & in- 
terpretatus eft 9 aaeltt ttiam teflis Stdonius ApoUnarit t quiante mtUeannos in 
ltb.6 .Epift.ad L»pumEptfcopum Lirinenfemfic fcrtbit ,Benedicitur Spiritus 
San&.&c.quod tu pater parrum,& Epifcopus Epifcoporum,& alter 
; tui feculi Iacobus , de quadam fpecula charicatis, necde inferiore 

Hierufalem tota Eccleliae Dei noftri membra fuperinfpicis &c. 

fy . De Sidonij Apoliinaris teftimonio,Ruffinique (quem muta- 
to confilio huius farraginis inrerpretem fuifle negaturus eft Iefui- 
ta) fide hic non conrendimus. Notamustantum, quandoquidem 
nulla eft Lirinenfis fedes , Lupum non Lirinenfem, fed (ex Abbate 
Lirinenfi) Trecenfem Epifcopumfuifle. 

Turrian. Hoc e rgo trat jacobum omnes Ecclefiasregere, omritum 
vbique Ecclefiarum vtilitati confultrt , & omnta tarum commodaprojpicere, 
quod verbum Jilvetv qv.o Cltmens vftts efifignificat. 

y.. Permelicet. 

Turrian. Hatlenus exiftimo defcriptione epiftoU,non male neque inepte re- 
Jbonfum effe-. fedpotim recle & apte admorem xpf.us aucloris , dtakgtu 
fcribentis : eft enim EpiftoU vtlut altera pars Dialogi , vt recle ab Artemone qui 
Epiftolas Ariftotelis defcripfit dtclum ejfe auftor eft Demetrtus Phaleraus , cum 
de tpisloltco characlere in libro^ iptxluu tm agit. 

s/.. Recle ne an fecus de epiftolico charactere fenferint Artemon 
&Demetrius, mea nonrefert. iudicabirautemLe&or annonw^ 
Qcmtptt caufam egeric Iefuita. 

Anfoli ClcmentiaPetro cathedra traditafuerit. 

pro cpift. Turtian. Stli CUmenti traditam k Petro catbedram, vere affirmat epiHo- 
lib.z. l4,&conslit.ltb.j.c.4$. 

fy. TametftplertqueLatinorum (vtHietonymi vcrbis vtar) fecundum 
poftfttrum Apoftolumputtmfuijfe Clememem, in alia fuitipfe Hierony- 

mus cuw 



Clementis Epift. I. 41 

muscum maximaveterumparte fententia, apudquosvelmini- 
mam, velnullam conftiturionum farrago fideminuenir. Con- Leg.47. 
fufamab initio primorumvrbis Epifcoporum feriem,obfcurif- 
•fimumque fucceflionis eorum ordinem fuifle, plusfaris probant 
diilentienres anciquorumCatalogi, quosprudensLec"tor exami- 
fiifubjiciet. 



Sententia I- 
gnatijine- 
pift.adMa- 
riam Caf- 
fobo. Iren. 
lib.5. Eu- 
feb.lib.^.c. 
i^.Nicepho 
ri Conftan- 
tinop. Ni- 
cephori 
Calliftilib, 
3*c.2. Iuo- 
nispartej. 
£.237. 

P.etrus & 

Paulus 
Linus 
Anacletus 
Clemens 
Euariftus 
Alexander 
Sixtus 
Telefphorus 
Hyginus 
Pius 
Anicetus 
Soter 
Eleutherus, 

&c. 



Senrenria 
conftitur 
Ii.7. c.49, 
Optati 
Iib.2. ad- 
uerf. Par- 
men.Au- 
guft.epift. 

Petrus,Pau- 

Ius 
LiiiusaPau- 

lo ordina- 

tus 
Clemens a 

Petro or- 

dinatus 
Anaclerus 
Euariftus 
Alexander: 

hunc o- 



Senrentia E- ' Sententia 



mittit o- 
ptatus. 

Sixtus 

Telefphorus 

Hyginus 

Anicetus 

Pius 

Soter 

Eleutherus. 



piphan. 
hxr.27. 
Hermanni 
contracti 
inChron. 

Perrus & 

Paulus 
Linus 
! Cletus 
Clemens 
Euariftus 
Alexander 
Xyftus 
Telefphorus 
Euariftus: 
nunc omir- 
tit Her- 
man. 
Hyginus 
Pius 
Anicetus. 



TertuIIia. 
li-3 carm. 
aduerf. 
Marcion. 
Hieron. 
in catal. 

Pecrus 
Linus 
Clerus 
Clemens 
Anaclerus : 
huc omir- 
tirHermX 
contract. 
Euariftus 
Alexander 
Sixrus 
Telefphor, 
&c. 



TertuII. dc 
prefcrip. 
cap.32. 
Eucher. e- 
pift. ad 
Valeria. 
Pfeudo- 
Clem.e- 
piftola. 
Liber pon- 
tif.in Pc 
tro , vi- 
dentur 
Cleme- 
tem fe- 
cundum 
a Petro 
colloca- 
re; 



t\ima.n.Conftitutionumlibros Eufebiusignorauit^vt &T>ionyfij Areop*- 
git£ y cuius opera elmidauit commentarios Dionyfius Alexandrinus tesle Maxi- 
mo, in Dionyf.Areop.& Anaslafio Antiocb. cv 6f»y$.Item Karcifii^Hymenri 
& aliorum. 

fy . Forte verifimilius eft Eufebium & conftitutiones , & epifto- 
lam ad Iacobum Clemenri fuppofitas credidifle ; Nihil tamen defi- 
^imus.Maximus certe prxfacin Dionyf.poft AJ).6p, fcripta,fe ift 



42 EpiftolarumPontific. cenfura. 

Narcifli&Hymensei lucubrationesincidifletefert: Idem& Amt» 

ftafmscap.22. o'j»>* Dionyfij Areopagirae fcripra,&: commentarios 

Dionyfij Alexandrini citanr, atvtrumque fefelliflevideturnimia 

credulitas*, no enimdebuit Dionyfio Areop.adiudicari opus in quo 

Clementis Alexand.lib.8.Strom.poft A.D. 190.& 8o.a Dionyii) paf- 

fione fcripti locus inuenitur : abfurdum vero eft Dionyfium Ale- 

xandrinum Commentariis illuftrafielibrosqui necprodierutan- 

reluftinianitempora, nec(vbiprodierunt) fidem ftatirnapudor- 

rhodoxos inuenerutit:hocenimaduerfus Seuerianos Dionyfij fcri- 

pta citantes,pugnatunt A.D.J32. Conftantinopoli ; tlla tefitmmta qtiA 

vcs Dtonjfij Areopagita dtcttts,vndepoteshs olUndere vera effe, ficut fitjpicami- 

a quanto tni- ttiifimm eiustrant. ^nonpotuiJferitUtereB.CyrtUum. Quidautem deB.Cy- 

nuslatere po- rtUodicoiquando & B. Athxnajw.sfi prc certo Jctjfet etusjujfe , antt omnia in 

tuiiTcnt a lsicit.no Concilto, de confubftantiaU Trtnttate eadm tcftimoKta protulijft ad- 

Dionyho A- U e r fus Arij diuerft fubslamict blafphimta-s. Si autem nuUus *> txantiquts re- 

ex. e uci a- cor £ atUie fi eatVn denunci><:Jittisoftcndf.re quia iUiusfint nefcio. Vide epift. 

b onhodoxis InnocentijMaronixEpifcopi adThomatem.Tom.2. Concil.parte 

nemo tunc i.&Baron.ad A.D.J52. 

ob rudebat, Turrian. loanncsllLafferit Linum & CJetumadiutores Petti, Clementtm 

comcm.Dio- ,., r -. - .— ,.* ., , -.~.« < 

nyiio Alex. I olum f^ceprtmfwffe : Itcet Marwms Scotus loannu 3 . hnstolam Leom I h 

fopp-ofuos. ' tribuat. 

y.. Epiftola illanecIoanniseftnecLeonis,fedIndoriHypobo- 
limad. 

Turrian. Linum Petriadiutorm fuijf •■probatur ex Eoiph tn.htr. 27 .lib.i. 
Tom.i.Sophron.in hotnil. dt agne Petrt & Pauli.pontfr um hifioria qtuftr- 
tur effe Damafi,& Martamts Scotus qui Linum vixijfe vult ad confulatum Ca- 
pitonts & Rifi. 

^. Adderepoterat lefaitateftimonium Rufimpuf. recogmt . ad 
Gattdetittum; Haymonis ueChttfttan.rerum memorta •, VincentijBello- 
mchft.Ub.io. f.ii. AmoniniSvnim<thift.partei.tit.6.§.$. Chron, 
Chronicor.&c. Atlicet Epiphanij &fcriptorishiftori2epontificalis 
fentenriam probabilitate non carere ftatuamus , ftare tamen non 
poteftpfcudo-Clementisaftertio, fingentis Fetrum Clememtfoh ca~ 
thedramiamanre Lino traditamtramdiire:"notabiteriamLec"tor 
ex homil. Sophronij fupereflefragmentum, incmonihil tale legi- 
tur,qualefomniaflevideturTurrianus. 

Turrian. CUmtns Prtro fuccifiit vt p/incipalis, Lino & Cltto vt coadiuto- 
ribus PetriyficfiCundusaPetrofcil.vtprimipalistertiusvtfiuceJfor Lini,quar- 
tus Vtfuutffor Ckti. 

b^. Hinc paret cathedram non/o/j Clementi traditam y eft vero 
probabile eum Lino & C lero coadiutorem datum , quia fuperui- 
xit, & diutlns ciauum tenuinverum.praecipuum, imo vnicum Petrl: 
fjiocelTorem, credirum fuifle, • 

Turrian. Eujibikstwtfu chtttm, quiaLittum JktrofiiqtnOx ' \f Mtdtcim- 
aiinu volutf.. 

9. Vi 



Oementis. Epift. I. 43 

^. Videtur pocius Cletum lgnatio, & Irenxo ignotum , penitus 
ignorafle. 

Turrian. Chtum cum Anacleto confudit , cuim annos ab anws Clementu 
difttnxtt, quodfieri non oponthat, cum mntjftt mft Clememu coadtutor-, CU- 
menii nowm ann, s tantmt tii'ntit. 

R (p. Siueconfudemdiftinguenda,uuediftinxeritcomponenda, 
perindc eftj ftatimmoca theiisnoftra nonfoli ClementtnaditamaPetrQ 
tatbedram. 

Turrian. Ircnms errauit dum confudit Anacletum cum Cleto. 

fy. Audax aflercio ! cTrzuQuzhenxu.svir Apcftolicorumtemporum, 
lion erraueiit rabula kenaeo feculis i4.pofterior. 

Turrian. Legenium apttA Ignatium ad Mariam a/xow non Avax.\nru ex 
Ms. codtce Bibio h.Medice*. 

Ri. Fortelegendi:mnoneft;fiquidemneclegifle, necmanufcri- 
ptum naclum Iefuitam fufpicor.cuius fides admodum fluxa eft. Fac 
tameneumin manufcriptum aliquod exemplarincidiflc; annoli 
explodenda mendofae lectionis obferuatio , A/^ocpro Anadeto 
fubfticuentis,quali idem fit Aivoi cum a»V<w, aut debeat e Lj«c,Leno 
•ettormari. 

Turrian. Linum mortuumviuenteV ' t?o ,Glemens ajferit conflitM.y . 

y. . AiTerir & Epipban.hzeref.27.negamus vero,ex eiufmodi ailer- 
atione, (de cuius fide adhucfubiudtceltscft) fequi ClemsmifoL cathe- 
dram a Petro rraditam. 

Turrian. Succejfor Clmenitsnon Euariftus fuit , vtlremus & Euftbiw di- 
xerunt; neque CUtiu, vt quidamnoftro tempore fcripftt , plus aucloritatu tri- , 
buens notationi Confulum, qu<t vitio librariorum , imo vttio cttyqueeorum qui 
littras in &s aut lapidem inctdunt obnoxia tft, quam voctyiua E.cUfiaftua tra- 
ditionu, id efteptftolis Anacleti. 

Vji. Onuphrium notatum voluit.Onuphrio ingeni) acumine,di- 
ligentia, &eruditionefolidalongeinferior Iefuita : cuiusimpu- , 

dentiam non tam mirabitur quam deceftabitur, quifquis aduerte- 
re dignabitur, abfurdum plane efle, homuncionem nuperum, tan- 
taque vertigine correptum vt manifeftarij furis figmenta incor- 
ruptioribus genuiiiie antiquitatis monumentis praeferat, clariili- 
mis veteris Eccleiiae luminibus eirorem& tenebras objicereau- 
dere. 

Turrian. Hieror.ymusinEfah cap.^i. &lib.i. aduerf louinianum Clc~ 
mentem Fetri, AnacUtum Clementis fuccejfortmfacit. 

y. . Aliam in catalogo fententiam cum tueatur , necefle eft dica- 
mus Hieronymum , cum diuerfa diuerfis locisdeprima Epifco- 
porum vrbis fucceflione fcciptis confignauerit,nonfibi conftitifle. 

Turrian. Augujiinus 3 - epift.^. Cletumpratermiftt quia Clementts adtu- a leg.ifr. 
terfuit. 

9*. Cum Auguftinus,Optatum fecutus, Cletum eundemcum A- 
nacleto fuiiTe crediderit ; Cletum pnetermififTe , aut Clementis co- 
adiutoremputauific nemoprudens dixerit. 

F 1 



44 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

Qupfenfu pfeudo-Clemenscumplerifjuevetcrum Petrunv 
Eccleiise fundamentum, dixerit. 

Vnicum,fi cumPauloWaque Scriptura accurateloqul velimus, 
fiue Ecclefia?, fiue fideifundamentum dicendas eft C.hriftus , prmr 
eiiem mmo fundamentum ahudvomrepoteft. Non negandum tamen,mi- 
fcus proprie,rationeminifterij,confe(lionis, exempli, Apoftoloso- 
xnnes,ipfumqueinter collegas Petrum.fideiquamprcdicatione fe- 
minauit, &martyrioconfirmauit , Ecclefia? quam fummolabore 
fundauitaccoluitfundamentumaPatribasdid:amfuilTe.Infcripta 
certe Apoftolorum omnium nominacceleftis Hierufalem funda- 
mentis viditloanr.es Apoc.n. Dicitur &fideidodrinaab Apoftolis 
mxdic2.ta.futtdameium Propbetarum & ApoHo'orum. quod ipfi primi ie- 
cerunt.E/>/«/!i.Videtur autem B.Petrus a Chrifto infpiratus,in con- 

feffione iwjtipiTrT^et ij €d$fov i? yiiu) tcujrk zKK\»oi(W owetaf uxeJbun- 

tn (vt cum Ifidoro Pelufiora epift.235.1ib.i.loquar) pofuifie. 

Cumigitutnonvni Petro, fedfmgulisverispaftoribus , imo Bc- 
clefiac toti conueniat exofficio, vtfit cpvhof >t ) iffcuu/Mt'? dhnS-^it 
l.Tim.) eoquenomine AthanafiamNaziatiz. orat. 11. & 11. Cyriu. 

bomil.X.pafh. t*i< c«XA»e7sie cpuhov^ ipSvJotr,; 7nyiuf utfx$p*4or ■Ai.vovci, 
4 mw*<> ipfisry.a: Bafilium,Nazianz. 9^.19. ^uhov i. i fccu.toutt f U" 
v^viaittc^kiiyuLweA^^i i/km?**: Eufebium Samofa.idem cpift.y 4. 

*?V\o$ iytPpcuvuAfGMZtooix.c , Qucnipet ru y},jy.y>> 5h« fupov , y.tt>oyx -msVAS 

Neclariumidem "ptft.iij. vH.z\n<nw toxjoivov g-weo ^ v °cet:non mi- 
tum fi Petrus longe Athanafio, Bafilio &c. piseferendus a Patribus 
316 modo Balefidt ipaajxct, & fundanunmm [uper quodfundatur (fic enim 
Cyprian.ep»/?.63.0rigen.tai/.5.;«E^orf Bafil.M.i .aduerf Eunomium, 
Nazian.ar<f.7.d7" 2.6 Hilar m Matih.i6.Wieion.in eund.locuw,Eipii>n. 
tn Ancorato, Chryfoft. de verbis EfatA vidt Dominum , &c. homtl.4,. Gcm 
Matib.homil.ss loquuntur)fed eEiamabHippolyto deconfumm.mut:- 
di.Chtytob.firm.dePetro & fr*«/0,Theophan. Ceram. de SS. Apoftoiu, 
Michaele Syngeioiw Dionyf.encom.Dzmzfc.in h.ft. Balaam, Conftan- 
tini e-di&o -ve 6S v nQdQj?heQdor.Srnd[t.nift.adPafcb*U7nv&pAm,E\i- 
ihymio in Mdtt.16.fid i Petra, ab Epiphanio hxr.59, u in quo&difi.ata, 
id^uiiiuTrtTzcirw,™ AmbrofioinLuc. lib.5. fidetprtncep.< } aVa- 
fcbafino Lilybetano Concil. Chalcedon. Aa.3. Andrea Cretenfi de 
nansfig.Dorn.& Michale Syngelo in Dionyf.encomio^/ dtfttMor, 
aChryfoftomoinpfal.50. &delaudib. Petri&Pauli/jdeJxpwTr/*- j a 
Philippo prefb. Concil.Ephef part. 1. a6t.).pdet %u»t dicllus fuerir„ 
Qiios titulosne quis cum ponrificiis ideo a Patribas in Petrum col- 
latospurer.qiiodisa ChriftoHieromonarchafit inftitutus,moneo 
jPauium ab Origens aduerf.Celf.lit .t. r>v /jSIjutov zqsqv tos c,v.x.K»oici£ 
vtisav&a Ciiryfoftomo homilinillud/i/fctetf EiifaUam.SytiKicyKi' 
sitef. homil z.in epift.ad Rom. Columr t amfidei,petr7t\ferro &ad<M*n~ 
IkQrtnzm, Ibid.hoinil.i3; Kopi-f<uor, homii. dt gotitiomfijior* .ZM,. 



Clementis Epift. I. 4j 

1$ AtksqXuv f/f/^ovrt, deSacerdoriolib.4. cap.7. rfi^w Am<d\uy 
■nAeorex? *'<"«>&. homil. de 12. Apoftolis nrc| t^-mv tnpco-nv. homil. in 
hazcverba Paulusvocatns, tf$ £>^w ^uTovvoczn y tuinuU.ut par> (ho- 
mil.de Petro & Paulo) quo Perrus hoc ipfo inferior videarur,quod 
Petrus Roma»i,Paulus mutJum erudi rit (homil.de SS.Apoft.u.)Rurfus 
aC2efariodial.lib.4.qu2eft.i92, Paulus i&Hut AiuGioiJifstif '-j%<i\$vm-, 
aChryfoftomohomii.de 12. Apoftolis, Apoftoliomnes of.Wo£/ac; 
auzTa&nvt ^■Chohiv.KMaia.smr^ei &c ab eodem a Ignatius Ecclefiae a hotnil. dc 
Antioch. ptaeful Pvro axTip<\ormt , ab Hefychio b Iacobus minor <%f S.lgnaiio. 
ATrewWjf^f , ab eodeminorat.cencomiafticade B.Thoma, b p ho;ius 
Andreas orS %>£* rjtf AmToXay ^utItokoc; , <rsfOo%7izt.yc ) ^ hocXnataA g-v- °. , 7 *1 

?\0f,CWpa ri8Tf« TTtT^Of, OTtSZriUihtV VtUZKHf}-, OTtlf ctf^c, «.7rttp%i ,0 «tylv 2< j 

KhnBlwsmmhSryO tnfi» i®£°G.%%nr<n ^oav^av , nuncupatur: vtneceiTe fit 
aduerfarios velplures Ecc'efiac (Chrifto feclufo) fimul eodemque 
tempore Monarchas non modo Petro acquiparandos,fed quodam- 
modo ptaeferendos agnofcere; vel eorum omniumargumento- 
rumquae ex Petri laudibusad Hieromonarchiam probandam du- 
xerunr, ia&uram faccre. 

\^An recie Pefr/tsa Pfeudo- Clemente dicatur primi tix 
Ele&ionisIDomini. 

Vnum,quipfeudo-Clemenris dePetro fententiasconfenranea 
(poft A D.628) fcripfertr,reperio, ModeftumHierofolymorumE- 
pikopum: isenim (reftePhotioBibl. Co'd. 275.) PetrumApofto- 
lomm *-.• dfyj/jb vocaui t; quam re&e.fequentia docebunr. 

Turrian. Cbryjojt. e iftenf.Domvii N nfiwt primttixji quis Dsoprimum 
frnilum dedtat cumfittenuts&vjfimus,vttffcfoletpii7nusfruciusurra,f:d F c 'i± ' " 
fimatmum & pirftfium Leuir.19. Sicergonon pnmus Adamoblaus esl 
D;o tanqttam primitta , vtpotcfuctui obnextuspeccato ; fidpotius fcundus A- 
datv ; qui erat liber-ab omm pcccato , oblatus tft Deo. 

^.Chryfoftomusdcmonftraruruj nosin Chrifto Deo parriac- 
cepros, narmaenortrseprimitiasabipfo fufceprasoblarafqneaiTe- 
rir> cuius fenrentiae {urFragarur Cyrill.Glaphyr.lib.j.tir.i.his verbis. - 
tc/» ctbTos (Ciiriltus) » \zep»yu^ >Jiatcti to tti-pain <yp . nua, td vnau uzTiKor,7'&*~ 
TiTJyn T cU>$p(f)7roTKTOc; cfrapyn , t<TspUTOToKOf <~KVi?;.tov, 1 <ritfiCtnvc et f ctcpd-ric- 

clcv/ , tdc/o h <z>f>(i>7c{hMv TfylxAKDiuvohjtoi. Ne autem mirum videatut 
Chriftumquem^tfTtt' aJW Paulus i.&brAj.ijsttnv ^w^.w^wva- 
catMarc.cn. aVreyv^dici, RefpondetChtyioftomus Dominum 
hoc riome fortiri, 116 quia primus zK(pi^o% J( r^ & ^ot@- Q>r\i<?>Juv, 
fedquia primus a peccaro liber : nec vocari primitias primum fru- 
6lum '-jZfrnxtP 8c - "r-; " fed Pqxjiw, ld vero probar ex Scrinrura Leui. 
19. iubemequafuis arbo.res immutidas 6cpr£eputiarasad annum 
<juartiHH-ap-l.n r" 1 ; iJ iiaberi:Eodemplane fenfuCyrill.Glaphyr. 
ir. I .'■.' - klib ^gitex afteruatione EjoaroTOiitoi-per fcprem 



46 Epiftolarum Pontific cenfura. 

xfiTzt.'.^ Jfjivihvc <s;/>e<7xo^'&o&af. Nemoautemnonviderhocadpfeu- 
do-Clementis de Petri prscrogatiuis fiueveram fiue falfam fen- 
tentiam trahi nec pofle nec debere;Licet enim Ecdfu Chnsluin&pri' 
mttias Acojicbs nuncupaii,<3c Apojiolomm aV«/»^> Andream& Petrum 
quos primos Dominus vocatione fua dignacus efr,vocati pofle non 
diffiteamut ;negamus tamen id nominis Petro cum Andrea collato 
conuenire ,aut adprserogatiuas eius peuinere, vtprimus Apofto- 
lorum omnium a Chrifto vel elc&us vel oblatus fuifle dicatur : pu- 
tamus quinetiam non fineApoftolici chori contumelia Petrum pri- 
mitias eofenfuquoChryfoftomus Dominum naturae noftrae pri- 
mitiasappeliauit , indigetari rro~tTe; cum enim Petrum folum a 
ChriftoDeo Patrioblatum, ineoquecxteros dedicatosfuillefal- 
iumfit;ab iniuria Apoftolorum omnium nontemperabit.quifquis 
Pettum folum <T<j;'./ i uor,reiiquos decem **hvuf >y d^miKiii yj.^i> fuif- 
fe,cum Turriano pronuntiabit. 

Tutrian. Fuit Petrus primitige elecYtonis , «0««7«Mptimo ele&us, 
fed quiaprimus fuit qui , cum filium hominis audijfet , vt S. Marcus Ana- 
thoreta notauit,reJpondit imerrogatusjiitum Dn tffe. 

y.. Hoc fenfuprimitiae non elettionu fueritPetrus, fed cotfifiionti, 
feuconfitentiun ; quodAmbrofius lib.de incarn.c.4<agnouifle vide- 
txxv.Ptimatum (inquit) tpt Petrus .ohffiwnti non honorts,p'et non ordtnti, 
&c.Falfumautem eft MarcumAnachoretam notalTe Petrum vel 
^m«ir^fuifle,vel/?nw«/«refpondiire :nullibienimde Petri con- 
feflione, fed de caeci a Domino illuminati fofyxoya. vetba fecit : de 
Luc.io. legejptrit.cn. -,vp*oc (inquit) '£$1 xpctfyv i, h$yu>n t/'s A«8/<f eWwouV ue, o 

<®&tnvxi(j9p@' o%o(jLa.vKa>f > X) fxi7Tu> t%uv yvcoonv 7niivua.T>Y.l'M. o 7TOTS TW$ \o C 
«w«t/?Ae'4<<f K)t£uv roy yjv&tot, «x.c'77 i/se Aa/3/<T,:iM« ijtvdi* ofMhoynrai <syo- 

Turrian.Ctw/f/f/o Petri (pt Theophanes cognomento Cerameus obferuauit) 
Hiifiorium coargutt Chrijiuminduasperfonai diuidentem, & Atmentosatque 
Acephahs duasnaturas in vnum confnndentes. 

y. . Omnes hserefes coarguat,fitque aduerfus eas <r*reralis ifia fidts,\t 
Ambrofl) verbis vtar de mcam.cap. s quid hoc ad rem?an quifquis hsc- 
refescoarguit«!7«p^ dicenduseft? 

Turrian. Hieron.de arcunctf.vera , Tuiic & Petrus vocatur a Petta, 
poftquam illamangularem petram primus agnouit; &paub poji, fo- 
ris fcribirur (liber de quo Apocal.6.) cum Apoftoli interrogati quis ef- 
fe Dominus diceretur -, refponderunt quod aiij dicerent EUam , alij 
Hieretniam,altj atttem vnum ex Ptophetti: intus fcribitur cum Petrus ex- 
clamar, T« es Chrijius Tilius Dei viu'^ vnde & ipfe Dominus , «0« rtuila- 
uit tibiyPetre y(inc[\xit) tjiud caro &fanguti,fedpt*tet meus qui in ccelisefi.CxL» 
ius caro & fanguis? Nuiiquid nam Petri ipfius caro & fanguis obfta- 
bantquinfilius Dei diceretur?Noninquam,fed ipfius Dcmini caro 
<&fanguis;inquibusdumhomoferuitur, qui eiat Dei filiusnon 
iciedebatur efle quod erar, 

jji.Auitor 



ClementisEpift.I. 47 

^.Auaor fcripti k vtra circunciftone Hieronymus noH eft, fed vel 
Paulinus, vt Pamelio; vel Maximus,vt Mariano , & Pofleuino pla- 
ceti necpiob&tPQimmrieclknifDomniprtmuias fuifle; tedpwnum 
SwJ^fr ,quod ad controuerftam pnefentem non pertinet. 

Turrian. Tluodotus Antyrdnus*ineandem femtnttanr, Quod dixrfti, a noncxfht. 
inquit , deea.qui cernitar, nondidicifti ex natutaquaecernirur: 
quod; inquam didum eft de carne,non didicifti ex carne & langui- 
nequiafcilicet filium bominis dixit eundemeflefiliumDei,noii 
diuidensduasnaturas, nec duo figniflcata in Chrifto , fed vnum 

confeiTus. 

n . Siue hoc fcripferit Theodotus , fme finxerit Turrianus , extra 
controuerfiam eft,nec ad primtttas facit. 

Tutrianus. HanctrgofidtirtuelattontmicMPttro, [vt Cltmensait)ficit 
Dominus.fr tmum patet ex Clcm.epift.t . 

itt. Vnde colligit Iefuita ? pfeudo-Clemens fofi Petro Patrmwtt- 
/rfj^F//^wfcribit,nonprobat.primusconfefluseft, anideoprimus 
fiouit? Imo txomnium collegarum/w/<J»4,Domino interroganti re- 
fpondiiTePetrum teftantur , Ambrof.de incarn. c.4.ad finemHie- 
ron.in Matth. \6. Pallad.de Chtyfoft.vita^cap.i?. Cyrill.inloan.lib, 
4. c.38. Caflian .de Incarn.lib.j.&c. Ergo omnes noueiant. 

Turrian. Patn &exHtlarv J iib.6.deTrinitate. 

Ri. Hilarius loco citato non dicit/c/i Petro reuelationemfactam, 
fed jpfum ncuncloium Apoiiolorum jikntto Dx filtum reudationepatrtstn- 
teilgmum vltra h.m.tm wfi;mitatis modum, fuptreminentm be.it.tfid i fua 

fafuifTeabignorantia. Non tamen negauerim Hilarium fennlTe 
Petro folireueiationemfactam, id enimdiferte fcribit (. an.14. in 
Matrh. tgnomn tbiu <*/< ru pitnim rtfrondti , Tu es &c. fic ex Hilari j fen- 
tentiafa&usfueritPetrus confitcntium non ele&ionis Dominica: 

Turrian. Cyrill.h-,mil.$ Pafih. <%v ayiuv ^a^r.rcSr »ycu5 i v& Parw^r- 
go eo ntodoptimii \& dcfltonis quo dux dtfctpuloritn. 

R:..Fuerirce:rte ^ *//<&/£♦ rarionezeli,fidei,auftoriraris:quidhoc 
adiurifdiclionenipontificiam Imoquidadcommenrumpfeudo-- 
Cremenrisr Negofequelam;/'«f/»M?w«* dtg- it.ttcc duxaivt.v Etgo 
& deaiQhc. loann esenimconrrarium docer Euang. c.r. dirrerunri- 
raque»^o'f^t;@.&<t«^: potuitAdam non *'• ^ fedcreationis 
(vtitadicam) ur-epi"* vniuerfo Domini niauuumoperipraefici; 
poruit inrer I fa 1 hlios minimus natu Dauid csetcris frarribus anre- 
fcrri, necfoliusparernse famiiiie fed totiuslfraelis duxefhci; po- 
tuititemintervocatosaDomino ad Apoftolatumpcftremus cu- 
mulatiore donorum menfura ditari & ad primatumcuehi ; at vl< 
timus tnithtm dicinonpotuit ",. ficenimvocem ot'^ P .^i.Cor.15. 2;.- 
reddit Ambrof.de jt&yftcrio pafchai. eap.4, ex Veteri N.Teftam.- 
verftone;. 



48 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

Turrian. Uuronymus, de vera circuncifione, vbi confirt Petrumtum 
Abraham, eivipnncipitribuit qu&on>nibus co Uimmt . Auguitunvwt/aif, 
caput Petrus exrulir , noui fignifer Teftamenci, & in crearione eius 
primitiuus; alius(quoclfinedubirarioneloquor) Abraham,nefcio 
an maior,cerre quod fentio non fecundusiliii generario larga pro- 
mirrirur, huic generatio pafcenda commiccicunab ilk) iuftificanda 
procedunt,inhociuftificatafundantur, ita quod illefperachicacci- 
pit. Illi dicicur,/<<ci<t?M te ingentem magham: huic diciuur/^fww teptfca- 
toremhi/mwum. Illidicitur infemtne iiiobeneiUctntur ommsgeutes , huic 
dicitur, iudicabtsduodectm tnbus lftaei,&cc. Ibid. Omnia, inquit Apo- 
ftolus,reliquimus & fecuri fumus re. Iii fidem veceris exempli ae- 
porumvirtus tamferaquam mira perdifcipulumprimogenitum 
nouae iuftificationis adfpirat ; obfolefcentib. iam pene imaginibus 
vericacis , Abiaham reformatur in Pecro , omnia fe reliquiile cefta- 
tur, &c. 

JLiJp. Primitiuum, Scnouaiuftificationisprimogerjitum vocac fcriptor 
ille,quifquis eft,Petrunr,non quia primus d Chrifto ele&us vel Deo 
oblatuseft; fed quia primus exele&isdiuinominifterioconfecra- 
tis Chrifto gloriamdedit,& mujhjpiritualtsfi m pafllis eft.Quicquid 
autem Apoftoiis velpromilTumeft velcollatum,ad vnumPerrum 
trahit fwj.Hpetx-di • non eo fine,vt alios Apoftolos, quos eiufdem mu- 
ftijpumajfeferuore^vniusbotryonisfupcifl.ienti madwffe vtndemia , inmclaris 
eiusodoremadB.PetriJimilttudtnem concurrifit agnofcit, iure fuopriuer, 
fed vt de Petro quem laudandum fufcepit verum comprobet quod 
dePaulofcripfitChtyfoft. delaudibusPauli homil.i. 4®e??w 
im^ei^aMTo 77 ^JVtuoVi^Ti 7ntT$iaf%ty) eiTt S\%£\oi,hti ^tbscAo/, hts /Miprv- 
pse , <mU7z>. ^.Jth ofj.* 0T/Ma/3»V ty& {J^ %7own)s \js^/3oAwc > 1^9' 'oans «'/fe/V 

c4ttliK*)Vy o^ iww eT^« xg.hov^cMiKlnTp. Ibid. Chryfoft. Ilngularem Pauli 
cum Abrahamocollarionem inftiruir. nv A'/3p aa/u, inquir, d-uvua- 

Qioiv cnnuTis, 077 a\\nraif<j%iK^t o* ?>»? «"«fcjlfc thc, ovy$jeia{ wj > ztpnM 
murtiefcc &C. dM\ct 77 riavKv ^jjoit w \mv > o? a 7raTei<Ta Kj oitu&v <t evyyi- 
veiraQnxjtv, a'M. ojjtov t>v koo-(j.ov, <fya txv IwcT>w>o,M<2>Acy OJiror tox \ipowo.' iy 

tov vctuov i« vfaM*x&f*A, &c. Fac igitur vnum Perrum habuifle quae- 
cunque dona in flngulis ApoftoliserTulferunt, an ideo ctVcy^ cre- 
dendus eft ? atparirarione Paulum, qui fe non modo t%tnv fed &- 
^«<^vocauit, ttV^icofuifledicamusnecefle eft, cumineo emi- 
cuerint quaecumque in omnibus fplenduetunt. 

Turrian. ifidor. Peluf. epift.ad Gainamjabo claues^ajJ^twit^. 

Rtfp. Epiftola ad Gainam hodie nulla exrat ; efto vero, dederit 
Chriftus Petro claues aM^nvmZs ■> an foli Petro vel datas claues , vel 
aJ3*-77*6K datas , inde quiscollegerit?annoncuicumquedatCbri« 
ftus 2.\i(\\iid,ajj^twKo7s dat? 

Turrian. Stcut quamuts alifante AbrahamfiitUs , tamenpropttr excellen' 
tiftmamfidtm mtruit Abraham t vt ejfetprimitiA&origo rtttrispopuli Deij* 
UPttm. 

S^.Abra- 



A . Clementis Epift. L 49 

Rcjj>. Abraham nur i ,id eft confecutus eft, \ t origo eiTer popuJi 
Dei fubfequenris,non praecedenris; non itaque Adae , Abelis, Eno- 
chi,Noachi,& eorumquiinfidepraecefferanr, fedeorura quieius 
fidem fiue in gentibus fiue in Iudaeis eranr imiraturi,((ic enim Apo- 
ftoiusRom.4. loquitur)paterfa<5tuseft : nec folius populi veteris, 
fed totius Ecclefiac quam Domini mifericordia a fcedere cum A- 
brahantoinito collegit. 

Turrian. Pnmitu ci:nntur,tionfecundum ttmpusftdfecundumperftftio- 
nem-.fic Cbrtjius dicitta piimitiae dormientium. 

Rtjp. Propofitamdiftin&ionem citatus a Iefuita locus euertit: 
cumenim C hriftus wgTtuorum priwog?r.itus&primm<t dcrmwnttm* di- 
cmsfuerir,quia initium fecirrefurgendiadincorruprionem bea- 
tamqueimmQitalitatem,o<To« e',<; ^uUxjycynat tjJV-^» malecteditur 
rarioneperfedtionisnon/cCtfH^wwfefl/pKi «.Va^dici. CoiJige con- 
fenrientes interpretum calculos, Athanafij orar. de bumana va:urafu- 
fcepta; Ambrofij l .er?,yJ}er.pafch.cap..i r . Epiphani) in Ancorato, Chryfo- 
ftomi , Ambrofiaftri, pleudo-Hieronymi, Primafij, Bedaeim.ad 
Cor.c.ij.Cyrilli rff/irfr ib.$.c. 54. Lombardi,Lyrani,Fabri,Gagneij, 
Caietani , Carharini, Contareni, Guillaudi, Ariae Montani, Titel- 
manni, wi.Cof.ij.EmmanuelisSaScAdami SaiboueiwCo/ej^i.&c. 
Turrian. Hocftnfu vocatur Petrusa Clementt primiriae ,qui Apoftolo- 
rum primus , cm & primo Deus parer filium reuclauit. ldeo emmfuit 
primitiseelectionis Apoftolorum,^r*ii^<? princeps Apoftolorum. 

Rejp. QuofenfuPerrum;r»»*/j^vocauerit pfeudo-Clemensni- 
hil moror:fueritinter Apoftolos,dignitate,2etare,donorumexcel- 
lentia&dignirateprimusjanideortVey^M dicendus fuit non «V &}- 
W< fedpoftAndreamele&us? fueihetiamcutprimumreuelatusTiltus 
Dd y hinc tantum fequerur f\iiffQprtni>tta4illuminatorum>noti vocaro- 
rum. atgratisfibifumit Iefuira Perro primoChriftumreuelarum 
fuiile; potuir enim primus ex ardore fidei confireri , quod non pri- 
mus cognouir, nec fcriptura conrrarium fuadet. 

Turrian. Ecdemfenfu c/ n.eris primitiae vocatu a Petro , non quod tum 
primum D obtuhftet,fed quodpraftanmr eifet. 

fy. Mendacemmemorem efle oporruir. Supra Iefuira docuit 
Chriftum non Adamum ranquam pr imirias oblarum Deo,quia di- 
gnitateinferior fuir Adam:hkconrraClementemprimitiasvoca- 
ri cenfer,non quia primus oblarus, fcd quia dignior fuir ; quafi di- 
cat ideo Clementem primitias dicrum,quia in fe non habuir quod 
primitiaru eft proprium,nim.primum orferri: hoc iraque argumen- 
to aduerfus Turriani pronuntiatumpugnamus ex hypothefi , Si di- 
gniffima Deoofterendafunrtanquamprimiriae, Clemensvrpote 
digniflimus primusofferendusfuit; arpiimusoblati>snoneft fed 
poft Linum. Ergo. 

Turrian. Petrus Apofiolorum primitia ficut pat^,dicitt r a Clemtnte. 
iy. Vnumque male ;primitix non fequuntur vllius fru&us do- 

G 



50 EpiftoIarumPontific. cenfura. 

cerptionem, fed ancecedunt : frater frarrum pacerdicinondeber, 
atPetrus poftAndreamdecerptuseft , &Apoftolorumfrarerfuit. 
A<a. i.k>.& i}.7& i.Pet.j. Ergo nec Andre* refpectu , (quem t «</;#« 
^rofyjm vocauitHefychius) nec collegarum pater dicendusfuit. 

JRefutatio coniefturarum quibus Turrianus Pfeudo- Clementf* 
EfittoU i. auBoritatemfidemque ajferere conatus 
eflt lib. 4 . pro epitt.cap. 1 4 . 

Turrian. Inhdcverba epifl. Siquiex fratribus negotia habent, 
&c.gentUes dtflinguitafiatribus-.idemautemprohiknt Apojtoh Ub.z. confli- 
titt. c. 46. 

Rej^. Negamus Apoftolos eonftitutionumauctores fuinV,demus 
tameneosidemcumpfeudo-Clemcnte ftacuiiTe, quidhocad au- 
ctoricatemepiftolsc ab ipfo effi&ae? Anquifquis decreta Apoftolica 
inculcat,Apoftolicorum.remporumfuiiTe dicendus eft? 

Turrian. Annonconieclmaperfpictturfriptum tjfe hoc a Ckmente, qui 
eandem infenttmtam lib.zftio decenfiuut.fcripfit ? 

j^.Coniedtura h#c leuior eft:potuit idem qui conftitutiones pro- 
cudit, hancepiftolamdare:pocuitaliuseodemfine, fcilicetvc fua 
fomnianominis Apoftolici pretio venditaret. 

Turrian. Quiatu.nc pnbUcaiudwa & tribunalta,non Chrifitanorum fed 
genuliam trant,rfemprohibuit & eademratione Paulusi.Cor.6. 

^i. Apoftolus iudicum fubfellia nonfubruit, fedfuolocoftare 
paitus efbnec (ad pfeudo-Clementis inftar) aliud tribnnal in Eccle- 
fiaetigedumdecreuitjfed docuitmelius efle fi fideles diflidentium 
fratrum lites placido arbitrio componant, quamfihoftilesiudi- 
cumanimos experiantur , ipfifque deridendam Chriftianam reli- 
gionem quodammodo propinent. 

Tunian. .>t>/ogladio ignis jhmc vtebaturlcchfia, alioqui Chrifiiani ft 
fupplico i.fottali'^f,:jji*n y mtirficariosa ^vtiltbushabitifitilfent. 

qt. Ncnnegauerim:hoc vero nihiladaudtoritatemepiftol». 

Taman.lt) lui ^;j?.m2;4,necfideiuflbr exiftas,&c. dtmjtatttit Cttntt 
confitt.ltb z c.6 & caa.ApoJi.io.eadem &jenuniiaP<tuli z.Ttm.z.^.&c. 
Apofiohn m anmmm ac1.6 & C<*«.8 i. 

■rl. Hoc ritifusnaneuincit epift. a Clemente fcriptam, fiquidem 
poteftimpoftorquilibetdecrecis fanctifiimisabuci : notabitaucem 
Ie£tor,nul!ibi fctipturam rueiubenrem inter feculi negotiis impli* 
citos d facro miniftcrio arcendos collocare. 

Turrian. Opa cMftfit ejfepoiuu hoc decrstuw fingendi ? : 

31. Ipfafmgendi libido 

Turrian. .Oi/rf n.m.ta4efiremgeftammfiteri&flim tnftrumenum^ 
gttre? " , 

^ .Vtrumqne negamas,&rem geihrm ab Apoftolis, & frdemin- - 
itiumens;© adhibendam:ne quem impaitumfaljaUefuita. 

Turriafiu. 



ClemcnrisEpift. I. ji 

Tirtrian. In h*c epifi.vtrba Epifcopi fupporrandi funt nifi in fide et- j. 
ttLuerint,idemftatuiturMatth.iyr \.Ati ^.19. 

Refp. Hine non adftruitur epift.fides,fed dogmati, obediendum du- 
ttoribus v>radocentibus, ftatuenti. 

Turrian. Fropter noftros EptfcoposdixitDominusde Scribis&Pharifau, Matth.zj. 
quaEuang.rccenfet. 

Rtjp. Per mflicet:inEcclefiamehimPhatifaifmumrednxeruht, «. 

pondera grauiflima plebium humeris alligauerunt, & dodhinas 
Diabolicas , a quarumportentis Pharifasiipfi abhorruiflent , difle- 
minauerunt. 

•Turrian. i.Tim.y Seniorem ne increpaueris &c Si tantus honorde- 
ferendus efl fentli atati,quantus dtferendusfacra dtgnitatt Eptfcoporum quifunt 
principes feniorum^id ejl prfshyterorttw? 

fy. Sacrominifteriodeferendumfateot: moneo tamen locum 
Paulinum non probare,decretum de fupportandts Epifcopis a Clemen- 
te faneitum fuifle : z. Si yetfenwes fenili sctate grauaros intelligat 
Turrianus, male exverbis Pauli de fenioribus non incrtpandu ab ipfo 
colligi Epifcopos effepresbyterorumprincipcs : quis enim de folis Ec- 
clefije miniftris intelligenda putet, quae adquofcumquefenesper- 
tinent ? 3. Nullum de iure diuino Epifcopis in prefbyteros princi- 
parum competere. 

Turrian. Si qua eji defidefuJpicio,inquiritur in Epifcopum in Eccltfia Cs- 
tholtca, nec vlliparcitur mfi amphclatur fetmones fanos. Tiu.9. Can.A- 
poft.^u 

Rrjp. Alia eft Romanae Synagogae praxis , in recte fentientes fae- 
uientis. 

Turrian. in hutpijl.verba , legum diuinarum libentet violatotes. 4 , 
fic i.Cor.i4.omnia fiantlv^»^®-. Indignusfiert, EiclejiajHcaregulajft 
fieri irregularis:r*g«i4 Eccltfiafttca ordtnem Ecclefiaslicumfignificat. 
Rejp Nihil hotum ad rhombum. 

Turrian. Si hoc decretum fattum cjfe tempore flposlolorum tefiis sfl con~ 
fuetudo ommumEccleJUrumomnimemoriafeculorum vetuftur, annon confe- 
qutns eft , vt certa comeclura iudicandumfit hanc etiam clementts eptft. tlltus 
tenporisejfe? 

Rtjp. Hoc argumento nihil infirmius; fac enimcontinuam Ec- 
clefiarum praxim id fequi quod initio ab Apoftolis eft inftitutum, 
annonpotuit epiftolaperpetuam illam praximfirmans quocunque 
feculo a pfeudo-Clemente fctibi ? 

Turrian. in hac vtrbd , Nullus etiam pte&ytet in alicuius Epifco- 
pi,&c. htc dicendum cum Apoftolo 1 . Cor. u.16. Si quis videtur conten- 
tiofus efle,nos talem confuetudinem non habemus &c. vtd.Can. A- 
poftol. $9. CUm.conftit.hb.i.c.18. Magdeburgenfes^tnulibmpeioresfunt. 

Refp Cur vero peiores ? an quifquis cum Hieronymo , ius diui- 
numnullibiprefbyreros epifcopis fubjicere, m©net,gentiliumim- 
pietatem fuperare dicendus eft? 

G 2 



jx Epiftohrum Pontificalcenfura;. 

Turrian. Cui bono h c dtcwumficlum cfftt , quod confirmat confuetudo 
TiccUfia ? 

Re/]>.Vtexantiquitatis opinione fan&ior efletobferuandae con- 
fuetudinis cura. 

Turrian. Apnnctpio fcribendafuit epiftola, cum recenttserant traditiones, 
ytadd nnes drftirentur, ne obliuio irrepent t vt confuetudo recens cofirmaretur. 

B.t(ff. Cum negemus hanc ab initio confuetadinem fuifle , ean- 
demabinitiofciiptisconfirmare neceilarium nonfuifle, clarifli- 
mutn eft. Nugas agit Iefuita. 
*• Tutrian. Do^madt confefttsntfecreta , extquiis mortuorum, &precibut 

&eUzmofy*iup r o w.v t tpfiimum erat tempore Carolt Magnu 

Refp. Vulgo videbatur fed non etat. 

7 . Tuttian. simtlenauu repeiiturconfttt.lib.i. c.^j.vbialiquid Chmtnstx* 

Platone mutmtur,ficut Paulustxpvetts. Platotmmciuttaiem nauicomparat, 
libro de legibus i i.Hocfiwile repettt Anacletus. 

^i. Cum Clementem conftitutiones fctipfiflTe falfumfit , nullius 
momenti fit Iefuitica obfei uatio necefle eft. 

8i Tuttian. Ji^a\<iaxovf tvbk c.tXarat id quodfcripfit lacobus cap.i. epift. 

^.Declatetfane: anideo epiftolapfeudo-Clementisgenuina 
dicendaeft? 

Turrian» DeDuionorumofficio idemftatuuntepift.i. &lib.i.conftitut. 
cap. jfl % 

^.Quid tum? 
1C . Tuttian.de Flaminibus Tpx\mU,Sr.c.quoddeiJils iudtcibusnuUusvttut 

auclor memintrit, non folum auciorttattm epiftola huius non infirmat , nequf 
antiquitatem tius fufptclam redd : ; fed cor.tr apotius,non Ituis conieclura exeo 
fitnonfittamfedveram ejfe Clementis epiftolam. 

!$i.Hofum omniumprobationes requirimus. 

Tuttian. Stficla eft eptftola , quaro vnde qutfinxit fumpftt iftos primos . 
flamines, Arcbiflamines?&c. 

$£. Ecetebto. 

Turrian. Si ex nulla anttquiiats fumpfit, fd ipfe pothsfinxtt , quamr.am* 
iir\fmi'i:udmufptctemarttficiofingtndtiwitatus tfi,vt epijiola qunmfingebav 
Clementistffevideretur h 

fy. Nullam. 

Tuitian. Annon magismtndactum fuum fimul tumimprudentiaprodi- 
dit , dum &ridtri & credi volutt vatresfuiffe , & iUius fecuii Clemtntts 3 H 
genusiudices acpoteifates,quas apparerenonpoffet vnquamfuijfe ? 

^. Prodidit.. 

Turnan. Qutscrtdat tam hebetem,&tam imperkumfingedifuijfe iflum) . 

y.. Credet quifquis notas noftrasintento animopercurret; . 

Turrian; Hocnonfutt auclon epifiolacatcendum, cuitantuwi propofitum 
JuityVt mmprmos ftamines dtceret , prirrram iudi dariam poteftatenv, 
w Anadetus tan^uam tnttrfres.Ckmemh dixit Jigntficaret* . 

3$j,Qmma> 



C lementis Epift. I. 53 



"Reft. Omnia caucnda fuerunt , fiquidem in eo cerraruiit impu- 
dentia cum infcitia, temeritas cum impetitia,fingendi libido cum 
audacia comminifcendi. Eiufdem farinae fuit cum Pfeudo-Cle- 
mente Anacletushypobolymaeus. 

Turrian. Hon vtrbaftd vtt propofitiattendenda eft,tefte Dionjfio lih.de di- 
uinit nomtmb. a in eos qui vocabulum fyurog afcriptura alienum dtcebant. a cap,^. 

Refp. Vtrumque faepe attendendum eft : nec in contrarium facit 
Dionyfiani teftimonij pondus, cum Dionyflum illum, licet do&if- 
fimus fuerir,falfarium fuiffe conftet. 

Turrian.i» epifiola Ckmentu altudfignificant flamines quam in biftoriis 
antiquit Romanorum quas cltmens non ignorabat. Flamines tnim hic non 
fignificant qmdemproprieeos qut erantfingttiifinguludtu,vt inmoreMaiorum 
teftatur Cicero , & vt Varro fcribit , quorumfacra afitdue optrabantur ; fed 
translate eos qutpratrant vd (inguitfingulis ciuitattbusprimariit qua erant ca- 
pitaprouinctarum, vt Akxandria,vdfmguli (ir.^uits MetropoHlus. 

Rt/p.Hocargumentoprobamusaliuma Clemente,centones Uos 
farciuilTe. 

Turrian. Videtur qttidem idem Cltmens non obfcureftgnificaffe nonficap- 
ptUarosjmffeoUm,fdficfctU.ostuncappellare, cumait , vbi erant prorofla- 
mines eorum, &piimi legis Do&ores : vtenim non vocabamur primi 
legis doctores,if4 nu proro-flamines. 

Fefp. Mihicontrariumvidetur. impuderis fcurra fufque deque 
habuitquid ledtori obrmderet jcumque fibipigmemadeeffe cer- 
nerer,quibus Helenam fuam fucarer, quicquid primum in buccam 
veni r nul!o habito delectu in charram expuit. 

Turrian. CaufatransUte wWiFlamines b&cvidetttr\qu\a, vt Flami- 
nes perpetuo erant ret dmina addtcli , vt a:t Andreas Domimcus Tloccus F/o- 
rtntmus, qui baftmusTenc&dhvocabatur : id quod Mctellut pontifex max. 
fatis declarauit, cttm PofibumumConfukm,tefie ValerioMax. vrbeegredinon 
eftpajfns. 

Refp. Hic, quianudisconiecturis nixusTurrianus, quicquidvi- 
derureffuurir, falfarium vocabulis prifcis abutentemvfui totius 
antiquiratis,ipforumque adeo Clementis <xv) pgovuv repugnare,mo- 
nere fufficiat. 

Tutrian. Eadem, qua in Elaminibus afitduitas in munere , requirebatur in 
prafefttt prouinciarum, tefte PhUonein.¥foccam:idem in Caium dici', Au- 
guftttmnon mintts folltcitumfuijfe de confirmanditfingulatum proutnctarum 
ritibus qttam de Romanis ceremoniu. 

fy. Neutt um dicit Philo •, de Flacco, haec tan-rum apud ipfum le- 
guntur, irvHvoc, yS Iw (t <rujbt)$? >y o%t( vonaas .-quibus non quid a praefe- 
clds requifitumfuerir, fedquid a Flaccoinitiopraefe&uraepraefti- 
tumiudicatur : de Augufto fequentia , i^etoTw.umi ikii 'fhfjmhoajv , £j 
%7i%Q.lt{jji miiwiX-% @i$eudrtuf'%J twl^ inj.snt irovreA^v , o onv. x^ t%' Pa- 

fjtA*(Sv : deceremomis ne fyllabajn habet : en fpecimen lefuiticae fme • 
Mki fiue 4ii igenti»; 

G 3 



54 Epiftolarum Pontific cenfura. 

Tutrian. Tlamines qui aliquid vitij in facris aimitterent Sacerdotio quod 
Flaminium vscabant mouebantur , vt deM. Ce.bego & C. Clattdio, &dt 
Sulpitio idem Valtriusnarra<\fv prafecli malegtildprouinthconuifti, &c. 

R^.Sicetiammilites a fignisdifcedentes fxautborabantur.zn ideo 
liceat Flaminum nomen ad milites ttansferre? 

Turrian. Eadem translatto vttlts efl ad dtclarandam conuenitntiam qua 
mutata poteftas& iudtciaEthnicorum prafcclotum ciuitatumin poteftatem 
& iudiciaprafulumEcclfu; vt enim illi non vnius ordtnis trant , fed diuerfi 
gradus; omnes quidtm tanquam Flamines, alijtanquam maiorts proto- 
flamines, alij tanquam minorts , zrchiRimincs , xluadhucminores, quos 
tunc (yt AnacUiusatt) vocabant comites:^ EccLJfo pr&fides. 

Refp Negamus inter Flamines maiores minotefvc fuilTe ; nega- 
mus item Comttts di6tos Oementis feculominoresfiuemagiftra- 
tusfiue facrorumprsefides.Inter magilrrarus Romanae reip. Veteris 
pluresgradusagnofcojinterEcclefixminiftros binos tantum di- 
uinitus inftitutos,pre(byterorum fcil.quos fcriptuta Epifcopos vo« 
cat, & Diaconorum. 
cpift.j. Tutrian. >gnattus vocat presbytcros confeffumEipifcoryi. 

Rejp. Permelicet. Quidinde? 

Turrian. Dejcrtptto bom praftdts prouincia ita in bonos praftdts Ecclcfis, 
quadrat, vt boniprafides , velut qutdam Sacerdotes religiofitjfe vtderentur , vtl 
fotiut Flamines^f Clemens vocat;boc enim nomen magis tllis conueniebat vt- 
pote ethmcis-.idcirco noluit eosfacerefimtles Sactrdotibus fed Flaminibus,^«/4 
indignitrant hocnomint. 

fy. In quibufdam quadrat,in quibufdam repugnat natura mini- 
fteiij Ecclefiaftici ipfo Domino iudice Luc. 22.25. Anfi quidnon 
vfquequaque a propofito alienum occurrar,vfurpanda nobis licen- 
tiaquadrata rotundis mutandi, &prolibidinefabulascommini- 
fcendi ? Conie&ura Turriani quandam probabilitatis baberet fpe- 
ciem, fi Clemens de folis laudatis Magiftratibus verba fecilTet:bi e- 
nim foli religiofe munus adminiftranr;at pfeudo-C lemens de ma- 
giftratibus Ethnicis indefinite loquitur,nullo habito bonorum ma« 
lor(imvedifcriminc:Quadrat cum fpecuiatorum,arhietarum,ttra- 
tegorum, agricolarum fundtionib. praefidum Ecclefiafticorum niu- 
nus ; id non pfeudo-Clemens aliquis , fed fcriptura ipfa docet ; an 
propterea ferendus efletqui admilitum Magiftros, fpecularores 
&c.vel Flaminum,vel Sacerdotum transfertetappellationem?Iudi- 
cent quibus eft fanum fmciput. 

Tutrian. EthnicosfacerdottSfmpiai vocat Cfcm«MConftitut.lib.2.c. 
2$. binc itlos ptotoflamines &vrca>^ouo<fiS'ai9}(.dx\if nuncupat in eptft. 

yi . AliumfuilTe appendicis ad i.pfeudo-Clementis epift. adieclae 
atrificema conftitutionum fcriptoic, fupta monui. 

Tuitian. ISton tft obferuattont indignum, quod tx vtrbo gr&co quo tthnici 
pufidts prouinciarum a principio a gracis vocatifunt , quod ttiam prafiii* 
bm Ecclefiarum quibus illi cejftrunt cmucnit , intelligi pottft qttod gtnut 

gubtr- 



Clementis. Epift. I. $ j 

gubernationit effet illud , & quania vtrorumque fimilitudo tjfet. 

y.. Obfcruatione indignum non eft Turrianum fua fomnia ex- 
ofculari:Negamus gtarcos a principio Magifttatus fuos •afoi^v^xoh- 
c/kjx«>«f vocafle ; vndeprobabitiurrianus?quemaiiumaCbrifto 
interChriftianos ^&iwo/AocfttfacroeiAsvfinget? videMatth.23. 8. Ioan. 
x3.13.Iacobi4.12. 

Turrian. lnhacreadmirationedignafanftorum Apoftolorumprudentiaa 
Spir.S.data,qui in tllit ciuitatibtu &proii cijs vki tllifuerant,jecundumgr*- 
dusfuosjbtdemprafuUsEic , efe*,itemfeckndumgr4dutfuoseJfevoluerunt,vtf*'' 
tilius noftris moribus, & noftrorumpr&fidum gubernatiom genttlts ajfucfcerent, 
quoejfmtiUisfemilwraquibut priusaffuetierant;vo\\iit Deus perRoma- 
nos iuftitiae Iegem fplendefcere, Clement. ltb.6. conftit.cap.24. Ec- 
chjwn leges humanas tationi confentaneas ample&i docet, Caltxt.c- 
piflol.i. 

Rejp. DeApoftolisidnegamns; deiis qui poft eorum feculum 
floruerunt, inter quos conftitut. fcriptor vixit, aflentimur.Pfeudo- 
Calixto ius teftimonij non deberi infra probabimus Deo fauenre. 

Turrian. hj^cW dtcli funtprtfebli prouinciarttm , »> v/jfyju pretftdts Ec- 
clefi arum t quit brmagregis efledebenti.Per. 3.3. i.Tim.4.12. Tit.2.7. 
Dtonyfo Melihtfedecb hierarcha Hterarch Eccl.c.9. Apoftolt if^nyipntftt m 
quo verbo k* propofi io vtm habtt attgendi. 

Refp. Pfeudo-Dionyfijphrafesnonmoramur, funt enim feculi 
a,l minimum quarti ; hjv**»- *'** & Magifttatibus & Ecdcfiae rectori- 
bus, fed diueriimode tribui pofle non difhtemur ; fedhocnihil 
adrem. 

Turrian.No;Mf« Sacerdorum,</«0 crantindigni Eibnici t non tribuit Cle- 
mens, fed valde tngentoie & uccommodate ad ilios nomen Flaminum iranfttt- 
li*, quorutn qttanta reltgio, conttnentia, extfttmatto GtlUtb.iQ.noCt.attic.de 
flamine Dia\i firipfit. 

Rijp. Hebetem non jngeniofum ha&enus pfeudo-Clementem 
otedidi:fupremum hoc Turriani fomnium fententiam mutare non ■ 
cogir. 

Turrian. Bonam huitts epifttlapartem Grs.ce vidi. n. 

Rtfp. Inio totam^quae enim de Flaminibus habet,alius funt arti- 
ficisvt fupra monui. 

Turrian. GrscefcibtamdedaratetymenDeifecundum Platcnemih 
Gratylo , Ji"iy ZJjZ a ei -mtn %7< ^foffjv xzrttfyet : denuautt ergo 3*oV a £W, , 
q-aia m Stdfunt conmnila bsc duo Ji ov £Uu. 

Rtjp. Declarabit ergo idemetymonVenantiumFortunatum^cu-- 
ius verbis abufus eft Clemens hypobolimams) graecefcripfifle ; pu- 
deatpontificios Iefuitiearum nugarum. 

Tmnzxi. lllud, fmetimoris diuitii additumfuitabdliquo, quii jSq^ 
yoluitdeducerenomen Dei: juaetjttnologii non cadu in gucum $tse . 

Rtfp.lmo z&ipfo Venantioabinitio fcriptum eft-, Critices Iefui-- 
2i«eeiiBaie^tita:ve(tigia en^nenKMion vickt;impingit enim fspius. • 



;6 t Epiftolarum Pontific. cenfura. 

ix. Turrian. (^uod a Dorotlm ArcbiepifccpoTynfcriptumrJfeexisTimatur, 

futjfe Simonem cognomento Iudae, appellatum qttequi Iacobum Alphaei, 
eundemque pofi Iacobum fratrem Dovaini fxftum Eptfcopum Htcrojolj- 
mitanum: vndefaclumeffe qutbufdam vifumfit , vt luceptfiola, qutposlea ad 
SimonemeundemquelacobumA\phxijcrtptaeJ[et , ad Iacobum fra- 
trem Domini prim Jcrtptafuiffe errore nommu pMtaretur : mutrumvt- 
rum esl. 

■fy. AfTentior: eundemenim refpexifle videtur|epiftola Iacobum, 

quem defcripfit Itinerari j in epiftola lauda ti fcriptor,Petro fcil.im- 

perantem, & ab eo rationes quas bic ipllus nomine reddere fibi vi- 

Baron. ad A. faseftvawiSaW, expofcentem.IdeonecBaronij Sc Perronij Cardi- 

D.69. $.4». nalium adSimonemfcripram epiftolam conjicienrium opinioni 

Perron.rcpli. fubfcriberepoflumus^Nec MarianiVictorij.&Genebrardifeiiten- 

cap. 31. Ma- tiamprobare,lacobumnoftrum Iacobo Alphaci fuccelTuTe fcriben- 

f un ' Yi " r " tium, aduerfusveterumomniumdeprimisHierofolymitanai Ec- 

Hicron. cleflae praefidibus confentiens iudicium. Quaecumque enim charrae 

Genebrard. illeuit Perronius, hinc nimirum coliigi poife epift. Clementis no- 

Chron. lib.i. mine adlacobum fcriptam, adSimonemdire&amfuifle, i.quod 

A.M.41/1. Simon fuerit m>> warvuQ-. 1. quod fcripta fuerit poft mottem prioris 

Iacobi. 5. quod extra numerum Apoftolorum Iacobus isad quem 

data eft collocatus videatur , mera funt ludibria. Vnde quaefo con- 

ftatepoteftlacobumillumbinominemfuiiTs? 2. tempus fcriptio- 

nis epiftolae qui euincit Iacobum,ad quem data eft, aliuma Iacobo 

Apoftoloquaerendum? ^.Quidmirum, fi IacobumillumcuiHie- 

rofolymitanus thronus primum creditus eft , epiftolae artifex Apo- 

ftolumnonindigetet, curneunfJem^m«<«w£ ctefiarumreclorcm re- 

cognitionum fcriptor, & ex eoforte Hefychius Apoftolotum %%af- 

%>Vy vetercs plerique alium ab Apoftolis fuifle praedicent ? 

Turrian. ln exemplari vetufio quodfic inftriptum rep;rt, Dorothei Ar- 
chiepifcopi Tyri, martyris, qui f uit tempore Licini) & Conftantini 
Impp. liber de u.Apoftolis & 7o.difcipuiis. lacobus frater Domini 
primus Epifcopus Hierofolymorum ab ipfo Domino factus. Sequi- 
tur Cleopas qui & Simon 0^4.0 xxjeJ^ «5c fecundus EpifcopusHie- 
rofol. qui Dominum quoque vidit poftquam a mortuis refurrexir. 
Idem fcnbunt Clemens Rvm.lib. 7. conftit.pwpefinem Eufeb. lib.3. c.n. 
efi ergo apud Dorotbeum vulgatttm parentbefis, non auitonsftd interpretu: ntc 
verum eft Simon ludam faltum Hierofoi Eptfcopum. 

^ . Quod de verufto exemplari aflerir lefuita fidem apud me in- 
ueniret ■ nifi ipfl folemne eflet Manufcr. codices iarState, nouafque 
le<5tiones comminifci quandocumque aqua haeret. 

Tunian. Vt Dorothet ejf concedamus Mam parembcfim , fff Uit eum opi- 
nio: Iacobtts enim Alpbai frater lofes,filiusfuit (tefie Huron. aduerf. Helui- 
dium) Alphaei & Mariae Iacobi, qua fororerai Mariae Virginis Htero- 
Kymo,feufiliafororis Annae matrts Virginis, Cjnllo^ Simon vero Iudae & 
,ludas,jJ/jf»cwIofeph, ((iHiyir^oUteronjmo) fed txCkopha. fraae Io- 

fepb, 



Ctementis Epift t jj 

feph, EufebioDtindt qunfides in ha. htftorta adhibenda Dorotbeo ejfet tamttfi 
ijtudfcriberet , quod numquam fcripfit qui inter 7 o . difcipulos Cepbam quen- 
damponit, quem (inqui ) reprehendicApoftolus Paulus Antiochiae; 
quifuit Epifcopus 'Coneae; cumtamcn (xtHwonymus inCommem. „ , 

1 /2 J /- 1 rr \ 1 J a Cod. cdit 

*/>[#. aaGalatas aftinnat) nullumCepham pr&wquxm Petrum nouirit Ec- CanU. 
altfta. 

R.fp Ne difputationem de Iacobi parencibus a nobis fupta ven. 
tilacamrecra&are videamur, nihilhic fiueinTurrianum fiue pro 
Turrianoaddimus. Dorotheum vero non modohailucinationi 
obnoxium , fcd laepe i&xefjiv&im reuirucora Iefuica vereindignum 
cui fides habeaturpronunriec , leuiraris& 9b&*tu labepurgari non 
pofle monemus , ne quis eius au&oricace nixus mera erronislu- 
dibria fedcecur imprudens. 

Turrian. D cenqutspoteft R»finum ttunfcm/iffe particula?n prmu Cle- '#• 
matinaab Anadeto cttatamexetufdem eptft.i.quod qtitdem nec verifimik eft, 
necabmterprenhusfitri folei: 

R(Jp Hocnemo dixecit qui memineric Rufinumquaccumque 
fcripcaactigit fuo cceno infeciife , aliena opera vfum numquam. 

Turrian. Magdeburgenfes hocin epift. Anacleti non obtecerun', qwa hadt- 
nus non dduertuuat ; quod dtutr.o confiUo fatlum^fjecrt lo, fctltcet netnfufce- 
ptaprooffttxqitefententu r.rgandi has epifto' as obftikirioi es iffiterentur. 

^i. Noneft quodfibiblaudiacur Iefuira : Quod Magdeburgen- 
fes fugit nos non prseteriir, nec ante nos virum et udiciiT. Rob.Co- 
cumcenfursep.28. 

Turrian. Noj ox <o%i«crj# rtfportdcmus , epiftolam Clementu adlacobum 
fraircm Domini iam oitm antt Rt.finum eg*<t<o translatamfutffe. 

$z. Probarionemrefponfioiiisexpeclamus. 

Tunian. Si tefttbus creder.dum eft, plurcs teftesfunt &grauiores & anti- 
quiores,(Jfe hanc epiftolam Anack i,quamfunt teftet tjfe tliam tnterpret.Rufihi\ 
imo ntmo quodfctamexantiquis hocteftatur. 

fy. Quofcumquetefteshabet prima pfeudo-AnacletiepiftoIa, 
vel fuppofuit , velfefellirbipedum nequiilimus Mercacor. Rufini 
vero,v/ i, Iefuicae mdic'10,^ odjh dc tranflationc a fe fa&a , teftimo- 
nium nec Iefuita nec alius quifquam refpuere debuit. 

Turrian. Quinmo Gennaixus,qutd '■ahu itus inttrpfti.a'inn\bus memi- Hoc eodcia 
nitseftistftnoneffe a Ruffi-o t>ansl.itan. :Mxximam (inqtttt jfZitcmGrx- argun en o 
cotum Bibliothecsc Latinis exhibuic.Bafilijfcil. Caefarienfis Cappa- P' : gnu Ba- 
docieEpifcopi.GregorijNazianzenieloquentiflimi hominis.Cle- ron * adAD - 
mentis Romani recognirionnm libros.EufebijCaefarienfisPalae- D ^*" omi . 
ftinae hiftoriam Bccltfiafticam. Sexrifencentias.. Euagrij fenren- t j t Hunor, 
tias. Pamphyli martyris aduerfum mathemacicos. b Horum om- Augmbd. 
nium quaecumque praemiflis prologis a Lacinis leguntur.a Ruffino 
interpretata funtjquae autem fine prologo ab alio tranflata funt,qui 
ptologum facere noluir. Cum tgttur probgum Rtffi-.t non hab w , con- 
jeijutmfsl yt , uslvwnio Gcnnadij.mnfit Ruffini inurpretati^ fcd alteriue 

H 



58 Epiftolarum Pontific cenfura, 

eptjlola prohxa adlacobumcui detjiprologus, quem ummprafixU Rujfimit 
ftntentiit Sexti.Euagtij&c. 

^t.Gennadij vcrba tum demum euincqnt epiftolam a-d Iacobum 
Clementis nomine fctiptam, aRuffino interpretatam non fuifle, 
cumprobauerintadueriarijeiuf(lemepifl:.veriioni ab initio prefa- 
tionem dcfuiiTei at probationes ad manum non funt,eft vero ad o- 
mnium manus Ruffini ipfius , proiogum in recognitiones fcriben- 
tis, clariflimumteftimonium.aioigitut&Turriaiuim, &r(fecun- 
dumTurrianum) Baroniura arundineo baculo inniti, dum ftadum 
putant dictis Gcnn»dij,cuius & male fanam fidem,& iudicium pte- 
ceps, dcregulamparumtutam ptobare eftfacillimum.Ecquam(vc 
de Ruffini tranflationibus iudiciumferantpontiiicij)Sbcti fenten- 
tiaruma Ruffino fcripta fnterpretatio prxfixam hodie praefario- 
nembabetPanideonegandumpurant aRuffinofcriptam?atforte 
cxcidit. Quid fi dicamus idem contigifle prologo Pfeudo-Cle- 
mentis epiftolae adfcripto?vno verbo, fi,quicquid caret teftimonio 
Ruffini prsf antis , a Ruffiflo verfum non eft, Latina epift. ad Iaco- 
bumtranflarioaRuffino alienaefledicendanoneft, cumpraefatio 
tecognitionum libris a Ruffino(ipfo racente Turriano) addita eam 
aRuffino verfam aiTerat:fi vero fallax dicenda eft Gennadij de Ruf- 
fini fcriptisregula,per fc conciditaduerfariorum fententia hoc v- 
no tibicine fuffulra.. 

Turrian. idemRuffwusvideturpUneteftiseJfein prologo recognitionum- 
non ejfefuam interpretationem. 

■%.. Videtutplanecontrariumteftari. 

Turrian. Recitemus /««w.Epiftolam fane in qua idem Clemens,ad 
lacobumfrattemDominifcribens , de obitu nuntiansPetxi, & 
quod fe reliquerit fucceflbrem cathedrae , & dodtrinae: fuae ;■ in qua 
ctiam de omni ordine Ecclefiaftico continetur ideo nunc huic o- 
peti non praemifi,quia & tempore pofterior eft,& oliminterpretatau 
atque edit a ; fic legendum eft. 

^.. Atqui nemo fic tegit , neTurrianus ipfe, qui vfiraram ledfio- 
Aam.huiusoperislib,z.cap.i} agnofcit:legendumergo«/<»j a metn- 
terpretata atque cdita. 

Turrian» SioUmepiftoUmCknuntistnterprttatu^eratRuffinut, eantquc 
tdidera ;qua erat altoqttt hbris recognitionum prapcfita: cur illam nonpramijtt 
tpen rtcogmtionumquod ipfe interpretatustrat, & cui prapofitajuerat ab au~ 
itore^vt Vbotiusquoquem BibliothecafuAtciiatMl 

t$l. Jd fupponitaduerfariustanquam>confeflumquodpTobatio- 
rnemaximeindigebat ; vnde enimconftat,,praepoiitamab au&ore 
secognitionum libris epiftolam ad Iacobum? id certe Phorius n©iu 
lefta tur, fed quibufdam recognixionumlibris-hanc, qu ibufdnm z- 
Ham, quibufdam~nullam epiftolam prsepofiram ; o* tiot ^C^him » 

Zfa%a$ii Kh nuSpnt m ptoucux OJtayvw&tajAOi 'xhv^&y %iw.° :«• -rtar^.dc (r^Mj^^jO^ 



Clementis Epift. I. $9 

"^2*8 n«T^« tS kmg-oKd mrfifc, l&y.aBor iTrtsuA/u^H ' t<p G7tp&v j a>C ^ot« KAh- 
fj^^rvf ttfis itim^iv , aM» jij etA 'au xetb^e m&esmffyj , &C vifle Bibl. 
Cod.112. 

Turriaft. Qu& catifa rrat nonprtmittettdi iUam huicoperi quia a fe olim 
interpretata & edita crat? imo vero adhanc tpfam oaufam,\d tft quiatpfee- 
hm inurpretatus e>at,& edtderat,pramittere ttiatn huicopert cm dtbtbatur, 0- 
portebat ; vt imerpretatio fui operts , & in opete & in eptslola ipjt9ptri a Cie- 
tnenteprapofita intrgra agnofceretur. 

y.. Ruffinus duas cauflas habuitnonpraemittendiepiftolam,T. 
temporis quoepift. fcripta eftrationem. 2. interpretationisafe 
olim adomarae editionem. Priorem diflirnulauitTurrianus , quia 
omnes ipfius cuniculos obftruebat:eadem reponimus, ne cuiquam 
imponat Iefuitica fophiftice. Debuit crgo epift.quam recognitio- 
num libris debitam vultaduerfariusjpfisnon pr2eponi,fedpoftpo- 
ni; quia tenworepofttrw, vt ipfis Ruffini verbis vrar ; iam enim (li e» 
pift. fides habenda fit) itinerarium viderat Iacobus cum epiftola ad 
ipfum da ta eft : fac tamen Ruffinum nullam temporis quopfeudo* 
Clemens vrrumque opus elucubrauit rationem habuifle:quibus fi- 
diculis extorquebit , vt fi & Recognitionum & epiftolae interptes» 
Ruffinusagnofcendusfuit, vtramque hicubrationem frmul abeo 
edendam fuifle dicamus? quicquid fomniauit Iefuitaoraculum. 
putat; credas ipfum nugas profundentem/o^«w* recitarefibyUa. 

Tutrian. Uolutt Ruffinus episloUmprmitmt,nefibi vir mokthsxlmunt 
labortmatmbutft videretur. 

fy . Ea fcilic. modeftia quaerenda in Ruffino fuic , qui fpurcas i* 
quofcumquc au&ores manus impudcnter iniecit, corumque nati- 
uum dccus violauit. 

Turrian. EjfetnRuffimprdfat.appofitum'tttud2mG,vbier4tfoium, o- 
lim edita atque iMerptQtAtz.omnisprobabilitatis ratio conuincit. 

y... Omnis probabilitatis rario conuincit, erafum a Iefuita quo4 
ab aliisappofitumvoluit:nouimusingenium laominis audaciafie 
impudentia fuper quam quod d ici potcft f reti. 

Turrian. Attrtbuta Ruffino hac virfio cjuia tnterpres nomen tacuerat , fa 
cutftat tnttrpres Houi TesJamentiJgnatij.lrenai, Hrfyckij &c.Ruffinm autem 
pofteavertitrecognitiontsquibuspramiffa erat Epislola. 

y. . At interpretem nomen tacuiffe falfum eft/iquidcm Ruffinus 
£ fe interprctatam atque editam fcripfit. 

Turrian. in haceptsl. vtrba, In illis ciuitatibus, in quibus ,olim a- *4. 
p ud ethnicos Archiflamines dcc.N* qui» contra boc dtcretum Apoftohcum 
de nomint,& honorc ptimtLtumfaftumfuiJfe extslimet, quod in Africa omnts 
tpifcopi primarum kdium primateserant,& duibantur ,tametfi Archiepi- 
fiopo Carthigmenfi (ubieftt tffmt , flcc 

^ . Decreto pfeudo-Clemcntis reluctari non potucrunt Africani, 
apud quos primares in vnaquaqueprouincia Scniores fuerunt:qt*att. 

H 4 



60 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

doquidem decrecum illud poft A. D.700. ab impuro fycophanta 
cufumfuiiTe demonftraui. 

Turrian. VtHdfalium eft piopter multuudintm eptfcrj orutn qui infmgulif 
Afru&ptoumctis erant : qua mniittudo eptf.oporum neceptattm impoftat f pri- 
watem inprmafede cuv.ifquc prouincu cn.ft.ti eidi. 

y.. Quafi vero Tripolitana prouincia, in qua quinquc tantum E- 
pifcopaies fedes fuerunt,primitem faum non habuer if, hoc pro li- 
bidinefinxit fopiufta. 

Turrianns. Lhwfi auttmprwatfsinfn*ulisproHiMiis eonslituere,patet 
exeetjfoU Amct;i. 

^. Semper licuifle cettumeft: nego vcro exepiftolapfeudo- 
Aniceti idoneam probationem pcti pofte» 

Turrian. Sondttbttahu mtpMda Anic.tt {tgtnium proptermultiru- 
dinemEpifcoporum,?'Kproptermultitudinem eorum ,qutLgtiit 
futffe aliquando m Apruafexcmtos Eptfcopos. 

iji.Siue benefiuemaleledtionenivulgana. mutauerit Turrianus, 
cuifemper codex aliquis ut&tfr^&m ^x 2 -^' n,ippetiasferre foler, 
perindeeft: hoc viiummoneo, nunquam Africamfexccntosepi- 
fcopatas erexiflfe. A D. 4 n . quo collatio cum Donatiftis habita cft, 
concilio Carrhaginenfi anre collationcm coado fubfcripferanr E- 
pifcopi 286". aberant 220. tunc erant cathedrae vacux 6 4. omnes er- 
go fedes Epifcopales Synodi African* erant 570. 



Ueeft incdi. 
Bafilienli A. 
D.ifitf.LSi- 
chardi. 



CLEMENTIS V KV M 

SpiHola II. 

De (acratis veftibus vel vafis. 



a Sic Pa'et 
fitio Gcrma- 
no fcil. An- 

drca.qui pri- 
mus onrin u' 
ad Apoftola- 
tum vocatus 
•it , iunioi 
fnerit. 

b An foldfs 
accpi * 
c notaphraf. 

facram. gc- ^j^ tc d ex ordinc nos decetinftruere. 
"fcii tuaco- Tribus e enimgradibus commifTalunr { SacramenU 
mcma digna diuinorumf^etomm , id eft presby tero , diacono &:mi- 
fjtrmt iaco- n ^ rQ . g q U j cum timore &: tremore clericorum, reli- 

t hiecverbi eitat Humberr. Cjrd.adeerf.Nicetam. f- hincpcrpcr.uncon^ -ii Tunian.c- 
jrlft.hancgr^jcc fcriptam. g. hyp^diacono.. 

«qpiass 




Clemens , Romanj Ecclefid Praful , lacobo 
H terojolymorum Epifcopo. 

V«o niam, ficut a B. Petro Apoftolo ac- 

ccpimus , omnium a Jpojlolcrum patrc , qui- 

'V/i«fjrc^»i^/(P/?/jacccpit,qualiterrenerede- 

r bemus de Sacramenris qu$ c gerunrur in San- 



Clementis Epift. 1 1. 61 

c[uinsfragmentorum h corporis Dominicuftodire dcbenr, ne h An corpus 
«aua putredoiiifacrarioinueniatur,ne(cumne£ii£en- D ° mitli f a- 
ter agitur) ^m^/corponslJoiiiini grauisinrcraiur ? i0 ne>di idi 
iniuria^. tur.purrcfcii? 

Communio ' enim corporis Domini noftri lefli Chri- ™$Hll hdec 

i contflrnit.ni 

lti, finegligentcr<T0gf/w, &prcsbyterminoranoncu- n-n corpori 
ret admonereoiHcia, grauianathemate&: diimahu- ChaAin -» r u- 

.,..., r ° uir^ • ii r.:li, fcdiym- 

miliationisplagareriatur. k [Certetantainaltariolio- boiko , f cu 
locauftaorTerantur, quantapopulo iuniceredebeant. s.crzmcnp 
Quod fi remanferint, in craftinum non referuen- L °a^ Il% t 'a 
tur; fedcum timore &: trcmore clericorum diligen- a guft. epi- 
tia confumanrur. Qui autcm refidua corporis Do- *?" Kx h 1 U *~ 
mini,quaeiniacranorelictaiuntconiumunt, 'nonfta- ,» myfltru 
tim ad communes accipicndos cibos conueniant , ne cor P ■ s ^ 
purcnt fan&je portioni commifceri cibum quiper a- ^ua^^ki 
qualicuJosdigcftusmfcceflumfunditur.Sicrgo mane f«ip.ta cit 
Dominicapornoeditiir,vfqucadfextamieiLinentmi- j* c . c P if M?" 
niftri quieam confuinpferunr. Er fi tcrtia vel quarta mhnttw *b- 
hora acccpcrint,ieiuncnt vfquc ad vefpcram.] Sicfe- Lu * r >*m fib« 
cretafanctificatibncartema cuftodienda funt Sacra- TJttTe* ^ tit- 
menra. fcj ; mcrem, 

Devafisfanefacrisitag-erendunieft: Altaris,palla, ^ vt vcrb,s v " 

11 iii i r r ■ n >ar cxr.ohto- 

n V/?/#cW<e, canuclabrum&; veium, iirucrintvctiiftate r s ordiais 
confumpta, incendio dentur ; quoniam n'on licet ca R ?™ a, »J °cc 
quas in San&uario fuerintmale tra&ari , fed incendio Ih^hitfor 
vniuerfarradantur. Cinercs quoqueeorurniiiBapri- *»*** i» mo- 
fterioinferantur, vbinullus tranfitumhabeat, autin 23" t nart} \ 

■ r rr ■ • o • vldc D iancI 

panete, autinroilispauirnentoruiniactentur, nein- rahinuifc. 
trocuntium pedibus inquincntur. 4» e -4 T <f,8« 

Nemo per ignorantiam Clericus "pallamortuum i buh/i^eg 
credatobuoluendum,aut Diaconus fcapulasoperire defcr.bi-Hu. 
velitqusefuit inaltari, autcerteqiue dataeft inmen- r c '\ aducf * 

a A ius Nice r, m. 

Olve.uabit 
aurcrn le£tor, folir.-rirs MtflaS ignotas pfeUcloCfementi, vt & rcfcrua'ioncmf agmen- 
tor-m E^chariitUv , cjujiem hcdie vol nr pon ifi ij : vk!e Sar;m. nrarium Gretn>ri< car». 
dc orcinaiione fuBdi.-c.ni. 1 de leit-norumcorcmunione vidc Concil.Carthae3.c.2o. l jc 
48 Bra ar.i.c.i<T. Matifcon. 2. c.<j.Autifidor.c.i9. Tolec.7.c.2. /\J 

m Carthara.C,i'hediajnumcro m.ltirudims funr,inexempl.iri Ms.vctofto.Exiftimo iin- - 
quit Turrian lib t proepiflc vf. r noniigrrific.ircc.i.hcdr ;s in qrjbus fedent Kpifconiin Ec- 
olelTa-j necjucfuggcft' tie guibosconcioftaii or,fcd }"Xiu» p*- lf'ica<jua?fv.pcr'al:aria ront-n* 
tur:fic.cnim v:>o.n[ h'dicriulpitumin'qu:o MiBaicc^Jlocarur. 
3»; S4itutuniiCcncinijA ! L>c»r..cap i .3.&5i & Auuiiuor.cap.u <5c i^;- 



6z Kpiilplarum Pontific. cenfura. 

rum 0ft Spo- ^mDomini.Qui °h*cfeceric,velleuiter,quaftnihil 
&otis. & negligenter habuerir diuinamyfteria , Diaconus 

P Anhocfiac tdennio fexquemenfibusa Dominico alienus eric al- 

mcer ponufi- • /r L r^ t r> , - 

cios.vidcrim tatl > grauipercullus anachemace. Quodficlericurn., 
ipii. presbycernoneommonuerit,decemannis&quinque 

corpu^D™ meniibus cxcommunicacus fic ; propcerea quod dc 
nsini giorio- DominicisSacramencis fubiecta fibi non commonue- 
fumpuiu^. ricminifteria;&pofteacum ^randthumilitxte macrirc- 

Icntum cilc ... t- \ r 

potcrr.autin conciliecur hccleiisE. 

micas adc^ Pallas vero 6c vela,quadn fan&uarij fordidara fue- 
v^vc llbtu rin tminifterio,DiaconicumhumilibusminiftrisPiux- 
did mcrean- caiacrarium lauenr; non ejicientes foras a facrario ve- 
fankorfi dc- C * amina Dominicaemenf;E,ne torce i fulutsDominiacor- 
funaom cor- poris male decidac a lindone foris abluca; & eric hxc o- 
poribus dici perancipeccacum: idcirco incrafaerarium miniftris 
"on^m! a 'd- P^cipimus haec fan&a cum diligencia cuftodire. 
^icrf.vigiian, Sane r peluis noua comparerur, &prxrerhocnihil 
^H^nfa a * iuc * tan g at - Sed fi ec ipfa peluis velis apponatur la- 
cramentario uandis , nifi quse ad Dominici alcaris cultum perci- 
Grc g ori)Pa- nenc. f Pallsealcarisfol2einealauentur ; &inalia,ve- 

pctituloprc- i 

hV . * * laianuarum. 

nocatolcgi-re ' 

cft, cap. dc Dcvelisauccmianuarum,cura(ic Oftiariis: f ex ad~ 
fuW^acMii 6 mon ^ one **aiorum,nc quis ncgligens auc ignarus ad ve- 
f PaUtquA lumianu$domusDominimanusincondirecergac:fed 
sutinfubfirm- ftacim coercicus difcacomnis homo , quiavelumatrii 

torio , in ali> 1 r^ • • r r» ^ * 

v*fi dthent, dornus Dominifanctum eft. 

Uuarhinaiio u Pia*cipimus eciam ne excommunicaro Ecclella, 
uTv?'pVL fiue Laico de ^ a gmcncis oblacionum Domini pona- 
corporaies la- curad menfam, Vnde fcis, cuqui pzffimfacrart/ * panes 
*au fuerunt indignis impendis ; vnde nofti, (iamulieribusmundi 

nullum itn- /• f . . | . i . x t . ^ . . . . 

teameibidem llint hi quibus lmpendis ? Hmc y &r Dauid ab Abime- 
siiud debet lechfacerdoceincerrogacus,cumpanesfibi ad come- 
l ^ua'm'la dcn dum pofcerec, fimundus eftcc a muliere ; cum fc 
ptiflerio debet mundum ance criduum profiteretur , panes propofi- 
vtr l L tionis manducauic. 

t Quo» ma- 

iOi es mcmorat Pfcudo-CIcmcns? »n maieru gcntium clericos, presbyreros ftii.& Diacoaoi? 

an vcro qui ance fcculum Apoftolicum vixcrunt ? ediflcrat cui noc i *JsnpoXi«$ m«ns. 

u Vidc Concil.i.Matifc.c.tf. x SanA^ari/. 

y i.Reg.21. Simili argumcnto vfus Iiid,Hifpal.oftc.lib.i.c.i8.Gregor.cpiil}i. Iib.ia.a4 

^u*ft.io.An.aftaf. Sincrita.3.7. 

Ad* 



Clementis.Epift. I L 6$ 

Ad z Dbminicaautemmvftcriatalescrigantur,quL ■ 2 - c °acii. 

j • r r , ■ Cabilon. c. 

anteordinationcm fuamconiugcs fuas a nonnouermt. 4< ?. 
Quodfipoitordinationemminiftroalcariscontigoeic a sic legit 
proprium inuaderecubilevxoris,facrarij non intrenc ca^aTucrf 
limina, necfacrifieijportitorflac, aecaJtarecontin- Nicetam.- ™- 
gac,nec ab ofTerentibus holocaufci oblationem fufci- li 1 Htrm ?«*■ 

Z. • t n . . • . , gic Marian. 

piac, necadL/ommici corpons portattonem accedar, fcotusifccx 
nec aquaroSacerdotib.porrigacadmanus:|oftiaforin- vciuitovati- 
feciis clatidac, minorageiatorHcia, vrceumfiue cali- c t n f B '"- c ~ 

j i n r /r xcplan Tqr- — ■ 

cemadalcarenon c y^™/. rianu» lifci. Ms> 

Si forre d quifpiampresbyrer fiue Diaconus facrarij P r **P'k '** 
findoncmvel velum fubtradavendiderit,Iudx lfca- I 4 .*vctcnfi 
riotisfimilisxftimabitur.Quiproptercupiditatemfe- «egrwJtff aa* 
centhocopusmouericfefupradicti iudadiifcepturum £," ^iff*' 
pocnam. i C c>iT c °i£ 

Clericus vcro c folus ad foeminae tabernaculum non i Ht * nie ordi- 

dr e . . . -^ nattontm co- 

at, necproperet fine * maior/s natuprwapis lulTm- i ugts fiuu no- 

ne. Necpresby ter folus cum fola adiungatur,fed duo- mrtnt - 
busadductistcftibusvificctinfirmam. Necfoluscunx. fc|2deccS 
fola foeminafabulasmifceac. fct Turrian. 

Nec s Archidiaconus aucDiaconusfub prsetextu libjCi 4-idc 
officij humilitatis frequentet domicilia Matronarum, ncgitTtoSr, 
aut fortc per Clericos aut domefticoseius Matronse nc " a s uaa >, 
mandentfecretialiquid.Sicognitumfuerit,&:illede- ^fugecrat 
ponatur, &: iliaaluminibusarceaturtcclefia?. Sedfi TortKir. 
fortealiquaintcrcefliofueritjEpifcopofug-o-eratur.Et d ^ deConc - 

r ,. rt j ji ■ . r && . , t Turon.c.ij. 

fitaliscit adquamdebeatire, piointeruenruipfeper- & Bucar.j. 
gat. Sinautem delaterefuodirigatjcumduobus aur Ci \ 
tribusqui hocfanaredebeanc. Sane ad vifitandam. p n.c.i<c. £ 
mulierem mfirmam nullus Clericusingrcdiatur nifi de Concii. 3 . 
«umduobusaut tribus. Canhag. c .r. 

Nemo tamen Clencorum cum h extranea habiter 17. Ep.inn.c. 
ftrmina,nifi proxima autfororfuerit. Et hoccumma- i 8Turo "- 1 -c- 
gna fbliicitudincfiac. l Non ignoramu* m*litiasSat&nx. i.&c.Foroiu 

licn^ecn. 
g ApxfTrfirSvTip», hinc coniicit Turrian. epilt. graeec fcripram : quafi Vero impoftor non 
potHeritcircumtocu i -ncvt adfuo mfacicndumiraperitis. (g VfdcConcil.Turon. ».c. 
xo Accl.4.c.7.CabiJcn.2.'".^o.M<)gj:nti-i.c.io. h <w«^»r*,Conc EUber.c.27, Nic.c.?.A- 
Tcl.2.cjCarth.r.c.3 ^.Carh 3. ..17 Canh. 4 .c.4<J. Aguh.c.io.Turon.i.c.3.Epaun.c.38.Aure- 

ljan.i.c.3tToler.i.c.{.Aruetn.c.ir.i(J.Turon.2.c.io.ii.i4.i6.Hifpal.i.c.3. Matifc.^.c.i.Tolct. 
^c,j, Ii«d«nf«.c,i;.Biacaf.3.c,j, Cal>il©n,c.3.Gcr«nci.c.7. i z.Cor.2. 



64 EpiftokmmPontificalcenfura. 

Vniuerfa haec cum manfuetudine Eccleiiaftica com- 
k »'«>«;» plendafuntminifteria. Negotium enim Deinon dc- 
h»nc coiugic cccnegliprcntcrexpleri. 

auuo e cpi- o c i \ , r ta ... 

ftoi. grlcc Itcrum.atqueicerumdcfragmencis Dommicicor- 

fc.ipii :.ic Tur p 0r i s demandamus. Calicem vero ad perferendum fan- 

rianiib.Mro Domini praeparatum cum tota munditia mi- 

cput. c. 14. t> r r . . 

memincrii nifterij minifter pracparec , ne non bene lotus calix 

vcr ° Le ^- Diacono pcccatumhatoiFerenti.lta cumomnihonc- 

ftup.aunM' ftate cun&a quae fiipra expofuimus oporret impleri. 

libqij acbir Tales ad minifterium eligantur clerici, quidignepof- 

barum .fiygc- ^ jj om j n ica Sacramcnca tracrare. 

re potuuu. 1 • . 11 

\t»endi*\cgi McliuseftenimDominiiacerdotipaucoshaberemi- 
Tuman. cx n if C ros, qui poflint digne opus Dei exercere,qua mul- 

Vaicano M. > n r c> r . * . 

s tosinuciles, qui onusgraueordinatonadducant. /v 

m videexccr p r j n cipio Epiftolx vfque ad hunc locum,defacramen- 

^oT eiT. tis k delegatu bene intuendis : l vbi non murium ftercora. 

de Euch.ri- incer fragmenta Dominicae portionis appareant,ne- 

itiancgicaa, m putrida pernegligentiam remaneant clerico- 

inSacramen- T r r 00 

tarioOrtg • rum:& conuenientes,qui accipereiibi medicinam de~ 
nano cap.de fideranr,putrida cum viderint,magisr«w ridiculo &£ fa- 
subdiaco^ ftidio videantur accipere, &inpeccatummagis dcci- 
h*cvcrbaic dant pcr ncgligentiam Clericorum. Quapropter ne- 
guntur iet- moc lericorum vlrra ha^cdiilimulet,autneglifrerevl- 

pfn oblattomb. f ' • <r r 1 o 

t*ntum debet latenus audeat > fedlibenterquaeiuiiafuntexpleat, &: 
in *it*ri poni, Sacrameta diuina nequaqua ncgligenter contre&et. 
T^opoffitjuf- ideoquc tam iuuenes quamfenes , de his & de omni con- 
fi.ere , ne *ti uerfatione fua &: conuerfione &paenitentia valdeejjefolici- 
IntcraZ'^- tosofortet, ° fatifque agere , vt hasc condigne agant , Sc 
mtniatittc dereliquoornent, p tamclenciquam ieculares, animas 
n vcrba R . f- f uas ornamen tis digniJJimis,dogmatibus fcilicct veritatls-,de- 
\X. 10. pH j +.' core,pudiciti£,/plendore iufiti^candore pictatts-, aliijque omni- 
a.qoaerepctit y us quibws 9 compofitam decet ejfe rationabikm mentem, 
pf udo-cie- praterea decltnare a confortils tnhoneflis t& infidelibus, & 

ancnt.cpilt.j. _ . 1 . , ~ . ,. ■ 11 r 

o&fatiigere. focictatcs haberefdeltum , atquetllos Jrequentare conucntm m 
p e rncn .mi ^uibus de pudtcitia,de iufiitiaidepietate traclatur. Orarefemper 
q comp.am. Deum ex toto corde,& ab tpjo petere quadecet, 1 tpjigrattas a- 
t deccc a Dco * ere , veram pcenitndinem gerereprateritorum gefiorum , 4//- 
?°wde A _ quantulum etiam (ftpojfibtle ejl) permifericordias pauperum 
pendiccm. wuarepKiutc- ■■■■>■ am. Per { hac enimfacilior veniadabitur , ejr 

MuU 



Clementis Epift. II. 6j 

indu/genti citius indtdgebitur. Qitodfi protteitiorts Matisfit ts 
qtti adpoenitentiam venit 3 eo magisgrattas ageredebetDeo,quod 
pofiquam iinis r c&omnis impetuscocupifccnttacarnalis,fcien- tfr*5us. /»»# 
tia veritatis accepta, u nulla ei imminet puznacertaminis , per Ic ' nc ah " 
quaminjitrgentes aduerjusamma)n reprtmat corports * volun- iix vanere 
tates. Supercficrgo ei inagnitioneveritatisjejrmtjiricordi&o- CLle n n P of - 
peribus exerceriy vt afferatjrucitts dignos pa?nitentia.Necputet, s a oatL' ,f t 
qmaintemports longttudine documentum conuerfioms oftendi- dc&ttrv-uia©. 
tur^ejrnon in dcuottonis ac propofitifirmitatc. Deo emm mani- r ^**-^ f ett 
fefiafuntmentes , ? c[irianon temporumrationemco//tgit y Jed que Di*boli 
animorum.lpfeemmprobatfiquis (agnita ventatispradtcatio- **fcG*iiojie 
ne) non dif/u/it, neque tempmneghgendo con tcmpfit ; 7 - y^ oceurrii f '* 
fiatim, ejr (fiduipotefr) eodem momento prdteritaverborrcf guhs vix rc- 
r f w , futurorum de/iderium cepit , cf *» amorcm re<i>iicce/e/iis } &c * tot 

£ « J /2 , \f.* ,o J y perfccutio- 

exarjit. Yropter quodnemo vejtrum vltra dtjjtmuletf necretro n. » animu» 
refpiciatfed ad Euangeiitim regniDeilibenteraccedat.Nondi- 9. uoti die p a - 
cat paufer,§hda cttm diuesfaclusfuero tttnc conuertar. Non re- ric"i wJb» 
quirit a te Deuspecttniam , fed animum mtfericordem ejrptam vrgecu r, tcjftts 
mentem. Neque diues comicrfioncmfuam dtfferat profo/icitndi- yP ,ia * de 
neficu/ari, dum cogitat quomodo dtfpenfet abundantiamfru- &dc moru- 
gum Neque dicat intrafemetipfum, Jguidfaciam f b vbi recon- l ' !arc 
damfruttus meos? Neque dicat animafua, Habes multa bo- a"r hoc loc" 
narepofitainannosmultos,epulare&:la:tare. Namdi- origeniftam 
r^rf/jStulteJiacnoele auferctur abs te anima tua, Sc J.^ ui Pd &J 
quse parafti cuius erunt ? Itaquejeflinet adpcenitentiamo- c* d-LjT^. 
tnnis &tas,nmnisfexus,omnifque conditio> vt vitamconfeqtta- P ro P l g n -"o- 
tur£ternam. Iuuenesquidemineogratifint,quodin ipfoimpetu x^voiupta^cj 
defideriorumyceruicejjuas iugofubjiciunt difiip/ina. Senes eyi- y s ui - 
pfi /audabi/es>quia mu/ti temporis confuetudinem, in qua ma/e^> L J° fum P fit » 
prauentifuntjpro Dci c amore commutant. Nemoergo dijfe- b Luc. m 
rat,nemocunttetur. Qwenim caufiacunffandiefiad bene a~ c timof c. 
gendum ? 

Animus A fibimale cenfchts, dum videtur fibi nul/am tcenam ? prof P«i 

,. J . . ,/ fn . J , . '. . Senr.ij8. cx 

patiiCredtt quta noniudtcet e Dominus : c um abuti pattentta Auguftmoin 
Dei, ejr noninte4/igere parcentu: beni^itatem , iamfitmagna P fa, -9- 
damnatio. c CUK 

Vndefcriptumeft, f Ma/ediBttsomnU qui opus Dornim , 
negligenteragtt. Q^apropter Paftoralis ordiniseft,in- 
fatigabiliter reuocare quicquid ad corredioncmpo- 

I 



66 EpiftolammPontific.cenfura. 

g B nigno. p U i orum jmomaffisfiliorumfpiritualium, (quantum 
179. cuius ci- elt ras lntelligcrc) cognouent pertinere; oc non (quoa 
tuius dehomi abfit) cum iuo periculo aliense fpei per folam negli- 
cft amfhau- gentiam facere detrimentum; fcdquod ad generalis 
ftacxAuguft. falutisfpedatcompendiumfalubri neceiTeeftproui- 

^r^ciufd dcrctra & atu - 

vcrbarepcit Homini g rtligiofo parum ejfe debet inimicitias aliorum 
prcudo-Ca- ^^ « exercerc, w/non augeremale loquendo , nifi eas etiam 
h^cxdure! extinguere beneloquendo 'ftuduerit. Ecce oris noftri buc- 
i ftuJcat. cinaadaureshominum perfonamus, nequefedein* 
kvcrbaiufti- ce p S eX cufabit nonmonicum, quiquodfequidebear,. 

niani in con- * . . . . . A * . * 

feiT. dcs.ca tamverbis quamliteriscdooetur. K gualts autem con- 

pituiisTom. demnatio , & qualis imminet malediciio his quiin Patrespec- 

dit °a. iiig" cant, diuina nos docet Scriptura. Sienim 1 Chamfilim No'e\cum 

partc i.p.idj. vidijfet nudum fuum patrem, quoniam non cooperuitpatris cor- 

1 Gcn.9, poralisnuditatem, fedeqjcffusnuntiauiteamfratribm^ ejrtlli 
m ipfo. r j & jj '1 1 ■„ . 

n maledi- vejtimento eum cooperueruM\ ipfe qutdem Cham , & tttt qut ex 

aionc. ^ m co natifant i jHb n ma.lcdi&ofacJifunt',quiautcmcoot>erue- 

martalufti- rut^magnam benediolionemmeruerunt: mnlto magis ifii maio- 

niant veibis re & ampliorecondemnatione dignifunt y qui ° patribusob- 

adtexit » u iare, autcontraeosinfure;erenituntur, autiniuriam 

P hocpcrfin- vel contumeliam eis liirerre moliuntur:quoniam Pqui 

guiasfereepi e isr e fiftit, Deorefiftit; &quieisiniuriamvel contu- 

fiol. inculcat 1 • r • r^ / • r C 

impoftor. meliam racit, Deo cutm legatione junguntur racit. 
<j his verbis Expauit^ ccelumfitperhoc, ejrhorruit amplimvehementer, 
c" % m CU ;ft dicitDominm:ointolerabilemmalignitatemJlinguamloquen- 
i^qnse fuo au- tem iniquitatem contraDeum & men tem inaltitudinem cor- 

ftori vindi- m extollentem. Et iterum. Impone horno tua linvua ofiium ejr 
cauimus.ni- r ~ ^r r . 7 • ;• \ n > 1 * jr w r *> 

mimm Cy- fifam. Ccjja L tn altiiudtnem cxtodens x o- toques aauerjm Deum 

riiioAiexan- iniquitatem &proximum tuum: Jguoufqueinfultas patienti 

drin3, . . C/^&fratribus? 

rcornumal- J p ■ ■/... . %■ •• 1 .■ . 1 .. . 

d . Hsec nos ramilianus docebat ; & hxc nobis pubhci- 

f videinf.c- tuspra^dicl:usMagifter &: inftructor f atque ordinator no- 
T ioan.ij. 7?^^ princeps Apofiolorum Vetrm in 'Ecclefia prsedicabar,, 
uhocnon in- l exemplum dans vt nosfifhiiiter faciamm. u Humiliaminiyin^ 
^iia iC 'tni!ul S u ^ c,/ ^ confpe£tuT)omini\& exaltabifvos. Nolite detraherc^j 
p^emi rnanu alterutrum , qu o n i am qui detrahitfiatri >, autqui iudicatjra- 

Dei vt vos 

exahei. i.Pcr. f. Iacobivcrbacap.4. Pctroadfcribit, iifqucIa:obumipfummo*itumvult 

afiurde & tidiciiie. 

trem 



Clementis Epift. II. (>j 

tremfuunt,detrahit legi,ejrhtdicat legcm. Qjji autem *iudi- * f Si autcm 
ca t Iegem 3 no c&facior /egisfed Iudex. Fnus eji cnim legislator noius? &C 
ejriudex,quipotcJtperdcre eyliherare. Tuautemquisesj quiiu- 
dicasproximum?N on oportec. Non prsecipitnos iudica- 
reinuicem, fedmagisauxiliumferre: v F* erit (inquit) y H.cv.rba 
his quifratres trihulant , & eis qui eos perfequuntur . Vos autem r , cpc ic pfcu " 

1 „v / ./.* . • • \ , , ■? » . doAIexand. 

quanto ampltus trwuLwnm , tanto purgatiores atqne beattores cpiAs. 
ejfciemini , fitamcnipfa tribulatio pattenterfuo n fupportata. z Math -r- 
§h*odetiamipfenos Dominm docuit ; z 2?cvi// quipefcutioncm \ ^^ 
pattuntur propter iufitiam.&itcm,* Beatieritts,cumvos ode- c Lucf.ma- 
r/#/ homines , b &perfecuti vosfuerint , c & ctecerint nomen l um P ro P tCf 
vefirum tanquam malum. Gaudete in illa die & exu/tate, d ##<?- ni s ga ud. 
»«» mercesvefiramultaeji inccelo. Vnde &ipfeait, Dtliqes d ecce cnitn 
e Dominum Deum tuum ex toto corde tuo,ejr ex tota anima tua, ^ t' T 
eyex r totis viribustuts , & proximum tuumficut tetpjum. f omnibus. 
Non enim finquit) re&e diligit Deum, qui fratremin- 
fequitunnecdiligitproximum,quiei detrahit,vel qui 
illum accufat :({uio.a L uodsJibiqmsfierinonvu/t,hoca/teri „ Tob.4 vl- 
nullatenusfaceredebet. h Difcite, (inquit) filijmei, de&Upnd. 
fapientiam, & tenetotefidemrc&am,&ample£timini j" Alcx * dro « 
charitatem,vtnonexcidatis. l Dataeji enim aDomino i Q^ ? ' lib « 
potefas ejr virtus ab altijftmo , quiinterrogabit otera vejira, & Sa P ,cnti; * a <* 
cogitationesfcrutabitur veftras. k ^/ autem cuftodierint Iu- Jj*' ainiJl 
ftitiam, iufte iudicabuntur : & qui dtdicerint iuftaiudc > inue- dirigit, c 1 im 
nient quidrefbondeant. Sempercauetote.Praecepitenim, P ottorom ni- 

i- j / • „ r . bus omnina 

nealiquando peccatoconlentiamus^&prsetermitta- hominib.cS- 
mus prascepta Dci noftri. munia facir. 

Eccleilas l per congrm & xtf/fo faciteloca, quse diui- y C , r b ( ld ' poft<r ' 
nisprecibusy4fr^oportet,&:inlingulisfacerdotesdi- 1 dc Eecief. 
uinisorationibus Deo dicatos poni. Quos ab omnibus coccration e 

m o n • r v,de a Ppcn- 

m i^#cr4r/oportet, &nonaquoquamgrauan. Semper dicem. 
vitatc * mala, tepro animabus veftris ne confundamini mn >r.phraf. 
^/VcT^^r»«/.Mendaciafugite,& veritatem cordepro- Sev^Vinw- 
ferte,quoniam ° multos iamftpp/antauitfjpicio. Charita- lo, proanima 
temdiligite, &femperfratres adiuuate. * Erunt cnim t j U r " cc6fun ~ 
quaji nonJint,& peribunt vtri quicontradtcunt vobis. Vnde o B-ii.j. 
&cDominusait,^6)uivosaudit,meauditi&quiv0sJpernit, P Ef j 41- 
mejpernir, & quijpernit me,fpernit eum quime mtfit .& itcm, JncJo. I0 * 
1 ^uienimnoneji aduerfumvos,provobiseji. Ghifquisenim t Marc.j. 

1 2 



t 
tur. 



£8 Epiftolarum Pontific. ccnfura. 

potum dedcrit vobis calicem aqu& in nomine meo quia chrifii e~ 
{ «juifqris. fiis,Amen dico vobis,nonperdet mercedemfuam. Et f qui fcan- 
dali&auerit vnum ex hispufillis credentibus in me , bonum efi ei 
maqis ficircumdaretur mola afinariacollo eius , ejrm mare mit- 
teretur. Etfifcandaliz,auerit temanus tuaiabfcwdeillam. 

Bonum efi tibi debilem introire in vitam , quam duas manm 
habentem ire ingehennamjn ignem inextinguibdem, vbi ver- 
mis eorum non moritur, ejr ignis non extinguitur. Etfipestuus 
fcandaliz,at te, amputa iilum.Bsnum efi tibi claudum introire in 
<vitam&ternam-> quamduospedes habentemmittiin gehennam 
iqnuinextiniruibilis, vbi vermts eorumnonmoritur-> ejr ignis 
nonextinguitur. Qupdfioculus tuusfiandaiizat te , ejice eum. 
Bonumefi tibilnfcum introircin regnum Dei r quam duos oculos 
habentem miiti in gehennam ignis,vbi vermis eorum non mo- 
faic falic- ritur^ejrignis nonextinguitur. Omnisenim t h.omoignefalie- 
tur\ ejr omnis vicJima falietur. Bonumcfifal. gupdfifalwful- 
u cond\&io. fumfuerit , inquoifiudialictis? Habetefaltnvobis ejrpacem 
^^/W^^i.-quiaquifquisvcftrumrededocuerit,&: 
iufte vixerit,habebitgloriam: Quiautemfecusegerit 
indubitanter poenam fufiinebit. Ideo bona agere vos 
femperoportet, vt brauium aeternasvita^pereipiatis., 
*fos pfcudo- ^ is er g° ^ene parete fententiis. Ne quis lisec praeeepta, 
Oemens e- minime credat implenda, x fciudicio Dei&termignis tor- 
pift M ft f mentA luftineat > q u * Eccleiiaftici operis facra neglexerit. 
cui$ ad vciu H&c \g\tm,ftater Iacobe , de orefanfti Petri iubentis audi- 
manus inco- u ^ Siquis yprsecepta hasenon integra cuftodierit,{ita- 
paiLm^v""- nathema vfque ad aduentumDomini noftri Iefu Chri- 
itatc cof^m- fti. Bdc prseeeptaafanctoPetro AipoSkolo accepi , ejr tibi, 
ptamn; nin- jy afer charijjime, infenuare curaui , vtferuari ommapr&cipias 
tanq^a pi... fine macula. Si quis vero audierit te , vtilis erit mini- 
cuia:is vift'- fterlefu Chrifti : 6ha autemnonaudierit te,immo loquen- 
Suoucndus. tem Domtnum per te , ipfe fibidamnationem acapiet. z Qmni- 
pircius iAa pctens Deus (chariiTime) fua te a proteclione cufiodiat , atque* 
^ iris - adccelefiisremunerationempairm h multipliciAnimarum 

Greg.chudit ftucJu perducat. Deusteiterumiterum.- 

epift.ri.7 lib. <que incolumem cuftodiat,re- 

* ^ a *■ uerentiflime frater.. 

b cum. muL- AflieiL* 

•*"*■ Sudirm 



/ 



CleaientisEpift.il. 6$ 

IudicU Vontificiorum. 

POffeuin. in Appar. D.e Epiftolis cacteris non conftat fintne eius 
nec ne, nifi quod multa inde funtfcriptainDecietis Pontifi- 
cum , &c. 

Marfil.Vatau Dtfenfor Patuparte i.cap.iy. SufpectifunthiCanones 
feu Epiftolae •, quoniam in ea quae de Sactamfcntis , veftibus & vafis 
ad Iacobum ftatremDomini, &in ea quae de communi vita Apo- 
ftolorumintitulatur, fcribituracfi Clemenslacobonarreteaquae 
Chriftus cum Apoftolis egit. Haec autem fuiflet magna ignorantia, 
nonmododicam piaefumprioClementis,quodeaquaetafltumau« 
diuerat fignificare vellet , quafi pet modum do c"lrinae , illi qui prae- 
fens intetfuerat.&Chriftum cumApoftolis,quorumvnusfuerat,i- 
pfevidetat. Quis enim difcipulos, quiHierofolymiseranr,melius 
inftituete poteratde vita Chiifti & Apoftolor um ?Quis derituEc- 
clefiaftico plus nofle debuit ? An Apoftolus , aut fucceflbr Apoftoli? 
nemo eft qui dubitet : proptet quod ipfse funt cum Apocryphis 
computandae. 

C I N S V R A. 

Inhacepiftola, Styli barbaties inculta; Maiorun- intempeftiua 
menrio, obfetuarionumleuiflimarum fubpccnaariatbematis, fu- 
perftitiofa fanctio; geriae germanae pro dogmatisfacrisLeclori 
impudenrerobtrufae; Iacobi veibaad acobumipfum l-etrinomi- 
ne fcripta •, vulgarae Bibliorum vetfioiais; auctoris recognirionum; 
Cyrilli Alexandrini;Profperi, Iuftiniani.Gregorijmagni^Senren- 
tiae a fycophanta ftudiofe defcriprae,totideni nouitatis 80*0$ t!« in- 
diciafunt. 

Quid contra Turri anus, antiquitatis huius incomptae farraginis 
aiTertor ? 

Guce a finquit) fcriptam effe ab auflcrt ex Gracitatt , quamtotaepiftoU a nbj.proc- 
inierpretatioolet x ioniecluracapipoteft&c. pift.c.14. 

^ . Inaniflimis probarionibusjinanem coniecturam re fulcire co- 
narum mox conftabir. Primam tibi fuppeditant haec veiba impo- 
ftotis, Sacramentadtuinorumfccietorum^ux gi2ecereddissV a V a,m r ?$ 
-d-dov nvMeAM : exemplum fecutus Pfeudo Clcmentis , qui lib. 2. 
conftitutionum, Sacramenra vocat ayctvwm, moneole&orem 
ne femel quidem ayJs-uavx. vocem toto 2.conftir.libro legi.vtdem 
ramenSacrameiita nonfolumvocariporuifle, feda fcriptoribus 
giaccis aVaVoa*™ eflevocata, aiophrafim quaetibi inpfeudo-Cle- 
mentis epiftolas graccitatem olet,nonGt3eeam fed Latinam,Latini- 
fquefcriproribusvfiraramefle.SicenimHilariuslib.^.deTrinirare 
p.117. ante conditionem mundt Sacramenta cozleftmm myftertcrum,co>>ttttu>* 
cfle fcribit.. Sic Anbrofius in Lucam lib.io. p.481. £ ordtnem in Sacra- 
mentumyfticutnagtiokit: SicAuguftinusepift.j?. SacrorumSecrcta, 6c 
ingraiac Bfalmi ijP.wgtriUcraMiitifKwa mtmorar. Sic Ifi Joius> 



7 o Epiftolarum Pontific cenfura. 

dc offic.lib.i.c.}*?. Saxramentimytteriuw,qu2idt2Lge(faa\ikiutiio ex- 
primiaflerir. Sic Oprac. lib.2. Sacramemorum wyltenum. Sic A- 
drian.i.epift.ad Hifpanos, ^y/frriflTWH Sacramenta (quaphraii vcicur 
Concil.Foroiulienfe) ficConcilijFrancotord.libellus aduerf. Eli- 
pandum , Ucr amtntum fecrets, dtjpenfationis , myjhca Sacramenta \o- 
cat,&c. 

Auc ergo cibi fubolerc quod non eft,aur Hilarij , Ambrofij, caere- 
rorumque Lacinorum fcripca eGraecoinLatinumverfa, fareacur 
oporcec, quicunque cuas conie&urasad veritacis crucinam exami- 
naueric. 

Secundam probacionem fubminiftrac circumlocucioquavfus 
vW>$etou dum afx-optefivw * Matorewuatu princtpem incerprerarus 
eft.Quafi vero mirum efle debeac,impoftorem graecae diclionis (li- 
cecaLacinaEcclefiaadoptar3e)vfumprolibiture)icerc,fenfumque 
eiusLatinis verbis exprimere conacum. Cerceiicucinfolensnon 
cft fcriproribus Ecclefiafticis,preibyteros maiores natu vocare,nemi- 
ni nouum videri debec , fi quis primipili incer maiores natu el^iu>ua 
defignare volens , eum maiortm natuprmaptm nuncupaueric. Fucilis 
crgo & hic imaginariae graecitatis obferuatio. 

Tertia probacionis fedes in his pfeudo-Clemencis verbis, de Sa- 
cramentu deitgauibenetntuendu : quo locovocem«7rt'c-^^aLacineab 
incerprece reddicam concendicaduerfarius.Ac fruftra eum concen- 
tiofum funem trahere comperiet, quifquis fcripcorum mediae aeta- 
tis libros euoluerit,in quibus vocis dehgandt frequentior menrio.E- 
xemplum vnum aut alterum aftcram , vc in ore duorum auc crium 
teftiumfirmiorfic Turrianicae conie&urae refutatio. Gelaf. devin. 
culo anathematis", tUtc (Chalcedone nim.) orolata funtqua fedes Apoftc- 
lica t.ullatenus delegauit, id eftmandauic, praecepir.Concil.Rom.2. fub 
eodemGelafio, Stdes Apoftolicaqu&Domnodeiegame, ideftpraecipien* 
te , ordinance &c. Eccleftaretinetprtncipatum.Of>t2it.a.duetL?<iimcn. 
lib.i. Breuuaurt& argenti fedenti C&ctliano , ficut delegatum a Menfurio 
fuerat,traditur$cc delegatum,ideftmandatum. Manfuecus Medio- 
lan.Epifc.in epift.ad Conftaiitinum Pcgonarum, His deUgat w.(id eft 
praemiflis, praeftructis&c.) operapntium dvxinm quidnoftrafidts conti- 
ncat aduertere &c. Eodem fenfu pfeudo-Clemens de Sacramentts dtU' 
g4«i,ideft praemifi,praecepi&c. 
_...,. DeDecrecoTribusgradibus&c.haecpronunciacTurrianus.HM^ 
Decnto contradtcentibut dtcendum cumApoftolo,Nos taltm confuttudmm non 
babtmut,&.c.i.Cot.i4. 

$i . Dicenc quodcumque collibicum fuerir huius epiftolae pacro» 
ni,fi modo probauerinr,pfeudo-Clemecis Decreca de Sacramentorum 
djptnfaione &c.percinere ad Ecclefiae prifcae mores,de quibus Apo- 
ftolus loco cicaco. Hoc vero pernegamus. 

Idemdeabftinentia confumenciumreliquiasEuchatiftiae. Non 
Ux {iticimt) fedfuafio; nonpr&ceptmftd admomttoejl. 

«z.Sua* 



Clementis. Epift. 1 1. 71 

jjt . Suafionem non eiTe, fed legem , teftantur fequentia pfeudo- 
Clementis vet&a; Stquispracepta hac nen tntegra cuftoduntjit anatbema 
vfijue ad aduentttm D N.I.C. 

De Decteto altarispalla &c. Hac eft (inquit Turtianus) confuetudo 
Ecdefiarum. 

^i.Fuerit forte Ecclefiatum fub Romani fcorti tyrannide gemen- 
tiuai confuetudo ; doceant qui cum Turtiano fentiunt , eundem 
morem probari omnibus per Orientem & Meridiem Ecclefiis,vel 
prifcis feculis probatum vllatenus fuilTe. 

In verbis Decteit (ai t idem aduerfarius) isl odor quidam illiusfeculi quo 
faflum Decretum,& vulgata atque edtta eptslola huitts tnterpntatto\paliam t- 
ttim vocant bodieomnes Eclefi* Latinorum : quodverbum non tli tmpofttum 
tempore Carolt M. fed tunc cum ipfa res cui tft tmpofitum fatta esl : neque qud 
res hodie in cultu altarupalla vocaturftc vnquam anteJLattnam Interprttatio- 
nem Epislok Clementis vocata eft,&cc. 

fy . Aduerfari j fagacitasmera nugacitas eft,mulra enim dicitni- 
hilprobans. Eftoverum, alraris /><*//<* nomineanre CaroliMagni 
remporaappellatumfuerit:quisinde odorem feculiquo fcriprum 
quodlibet,-'4//^»;nominans,elucubratumfuerit,feaiTecuturum,aut 
impofturae fufpicionemeleuaturum , autconiectationisTurriani- 
cae deepiftolse Pfeudo-Oementis verfionefidemfacTurumfperet? 
Idem Turrianus incidens in Decretum de ccelibaruminiftro- 
rum Ecclefi3c,& pcena congredienriumcum vxoribus poftordina- 
tionem , aflerit {01 titatentiilamtcena (quafancttum tft Decretum) vcsli- 
gtum quoddam effe Apoftolicaillius dtfciplina &atatts i tn quaficecs,quifacra 
pro mhiloducsre vlde-entur punireoportebat. 

^.Imo eftclariftima nota fpirituum errorisScdoflrinaDamnia£<t,pro- 
bibenttum nuberr &c. i. Tim. 4. 

Addit Turria nus; s^ Im Ux vbicunque dtfciplinx Ecclefiafiica viget adhuc, 
feruatur, & fmpv.r firuata ej% vnde dicemus ortum dttxtffe , quemfutjfe lato- 
rCmlNecfffcprofccloesl vt ab ApcftAts fuerit buiufmcdt confuew.doE cUfia- 
rum inftttuta & tradtta.Curigtturfifaflum eft,tefttmon\umfafli mn trit ve- 
rum < St cum recotmmit d;flum,cur mgetur diflum eff ? 

r:. Arnecvbique,necfemperferuaraeft,Nullibiferuatam,quan- 
diu Apoftolica fiue dodtrina fiue difciplina viguit, fidenter aftero. 
Nunquam ab Orientalibus feruatam teftantur experienria , Decre- 
ta Synodica,Ecclefiaftic2e hiftorise monumenta cuiufcumque fecu- 
li.Nonergoab Apoftolis profe&a Romana: fynagogae confueru- 
do', necveftigium facti, di&ivc Apoftolici fuperftitiofumcceliba- 
tumprobantisarTerrepoterunrpontifici*ee'^Ac^r»ax«W patroni. 

Indecretumde Ecclefiarumconfecratione, fequenriaadnotat 
Turrianus. Ciim inmore omntum vbtque Eccleftarumfit j cr.gtt etus moris 
nullapotuit ejfealiaquam Apofiolorum traditio. Vnde autem tnfiuutioac tra- 
ditbcxtitir,indiitmprimumeamexiepitquiperhancEpifto!ameandcmvul~ 
gpmtd&JpcXemwAfroffoiicwfGnti^ 



y% Epiftolamm Pontific. cenfura. 

lib. 8 .prtca defcripjit quibus Mmftri Ecclefia Diofacrantur,quas Dimjf Areo* 
pag. li&Tmivi; 'ffay.M 't »< vocat w Hietarch.Ecdef. 

$i.i. Conftitutionum&cHierarchiae Ecclefiafl. libros, rkulise- 
mencitis, velut emendicatis ornamenris compros ; virorum Ar>o- 
ftolicorum,quorum nomina praeferunr,minime genuinos efle fcc- 
tus, quicquidincontrariumgarriant fophiflx. 2 Moremlocafa- 
crisconuentibus dcftinata folennibusfideliumprecibus dedican- 
di, nobis Scprobandum ,& Apoftolicas do&rinx confentaneum vi- 
derii cum xquiflimum fit eorum quorum vica,opera omnia, victus, 
fomnus, morsipfaDeoconfecrata efTedebenr.sedesreligiofasdi- 
uinae glorix conceptis prccibus dedicari. 5. Scriptores Ecclefiafti- 
cosnullius ance Couftantini tempora Bafilicarum confecrationis 
meminifle. 4. Inmoregentiumomnium,necefle,necfu!iTe, nec 
futuram, Deo dante , fabricarum fuperftitiofam (ne Magicam di- 
cam) confecrationem qualem pontificia t$iAo$fnr/,tia inuexit. 



a Qupt prin- 
cipesCleme- 
ils feculo re- 
Ugioni Chri- 
frianir nomc 
dcderanf,fiuc 
tnaiorts fiuc 
jBundfcs? 



CLEMENTIS P AP^ 
epttlola III 

Ruffino Interprete. 

Clemens , vrbis Roma Epifcopus , omnibus coepifcopis , 
Vresbyieris^ Diaconit, acreliquis Clcricis& a cunclis 
principibus maioribus minoribufve, omnibuf 
que gemraliterfideltbus, BenediHto , claritas , &glo- 
ria , ingratia Dei , qu£ data efl nobis in Chriflo lefu 
Domino noflro. 




R g e t nos , fratrcs, multusamorvefter, 

<8c:religiofainuitatdeuotio,quiadebitores 

fumusvt quasdamvobisfcribamus.Voser- 

1 go, quifacerdotio Dominifruimini , ScitL. 

/jpecula eftis pofiti , plus fcire oportet > vtr 

fubditos vobispopulos pleniter docerepoiiitis,eifque 

ad f egna ccelorum ducatum prxbere,Deo annuentc, 

b Mattb.13. valeatis. Vnde&ipfaperfeveritasait , Vobis h datum 

eft nojjc myfterium regni Dei, c&teris autem inparabous, &c re- 

Jicjua. Propterquod confiliumdo vnicuiquevcftrum, 

conftan- 



J.uc.8 10. 



Clementis Epift. 1 1 1. 73 

conftanterdocere verbadiuina ; &c difcentibusliben- 
teraccommodare aurem verbo Dei. Veftrum enirn, cirar Concfl 1 
quia legatione Domini fungimini,eftdocerepopulos; Tribur.c,^. 
corumvcro eft d vobisobedirc vtDeo. d co /'">cit 

Si e autem vobis Epifcopis non obedierint omnes bare. i.Thetf". 
f presbytert, Diaconi acfubdtacom.ejrreltqui Clertci, omnefaue f " A &- 1 7- w, 

r . . J .-!,.. ■ C ■ cConciiTri- 

frtnctpes , tam maioris ordinis quam lnrenoris , atque o ur . Ci8 
reliqui populi,tribus&:lingua:nonobtempcrauerint, { ^- vcrb* 
^nonfolum infames , fed Sc excorres a regno L ei &con- £° n habet • 
fortiofidclium, acaliminibusian£ta3 Dei Ecclefise a- bur.ciemen- 
lienierunt. «cm-citarw. 

Nam veftrum eft,eos inftruere ; h corum eft vobis o- f etU f non ™~ 
bedire,vtDeo;cuius legatione fungimini,dicenteDo- Ecciefiaftici. 
mino, * Qui vos audtt, me audit ; & qui vosfpernit , mejper- ^ ho £ uta 
nit : &: , k Qui vos recipit, me recipit-, ejr qui me recipit, recipit i Luc.i o . 
eumqui memifit. Nihil cnim iniuftius velinhoneftius k Marth. 10. 
eft, quam filios patribus rebelles , aut clericos vel lai- 
cos Do£toribus,feu difcipulos Magiftris inobedientes 
vel proteruosexiftere. Nouimusenimprimumhomi- 
nemper inobedientiam cecidifte : idcirco omnes hoc 
vitiumfiimmoperecaueremonemus. EtquiaDomi- 
nus l fuper isre/t/litjjumtlibusautem dat gratiam;Dominus l 'acf.i.Pet. 
noftermittens vos vice fua , in loco ApoHolorum adpras- u t 
dicandum, prsecepit vobis doccre omnes , omnefquo 
vobis fideliter obedientes vt ipfi exiftere : quoniariL, 
necalitcr terrapariet frudus fuos,nifi cultareceperit 
icmen, &irrigatagerminauerit &pariatqu£eftpari- mMatth.7., 
tura. Sic &: omnis homo , qui libenter non receperit n ib ^if ^* 
verbumDei,illudqueincordefuogerminarenon fi- o ihr.fmatis 
uerit, acminime credideritDo&oribus &Epifcopis c6 P oh ^- ,nc 
fuis,nonbeneuolusfedrebellis atqueinobediensex- quudadima- 
titerit , fru&um nongerminabitnecpariet; fedfimi- g>ncmiiiius, 
liseftarboriilli dequaDominusait; m Omnis arbor qm dixfnJ^j^ 
nonfacitfrutinm bonum , excideturejrin i$nem mittetur. vnguend f 1- 
Primu* n enim Pontifex Aaron ° Chrifmate compofi- afi e ?' P rin " 

<-t r r • r ce P s &c « 

tioms perunaus, prtnceps popultfutt; ejr tanquam rex ? prtmi P piebem. 
tias ejrtributumper capita accepitapopulo , ejr iudicandt* po- \ fi 1 uis a- 
\>u\umfortefiJcepta,'[de mundls im.mundtfq;iudkabat. Sed& /"anquivir- 
fialws ^ ex ipfo vnguento wuncJuseJt, r virtttte inde concepta, tute. 

K 



74 Epiftolarum Pontifical.cenfura. 

ftcmpor.bac etiamipfe rex,aut propheta,aut pontifex -fiebat. Qupd 1 ' fi tem- 

gratia. . poralis gratiaabhomwibus compofitatantumpotutt ; 'intclli- 

m ^ulnfum* S ite iam quantumfit illudvnguentum , quoda Deo de virgulto 

vttaprolatum efi> cum hocquodab homtnibusfactum eft , tam 

eximias inter homines conferat dignitates. guidentm inpr&- 

femifeculo Propheta gloriofius , Pontifae clarius , Regefubli- 

mius $ 

Omnis enim Pontifex facro ehrifmate perun&us, 
&inciuitate conftitutus, Scripturisfacris conditus, 
charus & pretiofus hominib. oppido eile debet. Quem 
d/zwhseo" " ?* a fi ChriUtlocum x tenentem honorare omnes debent, 
Hb.3.recogni. eique feruire, &Cebedientesadfalutem{ua.m fldeliterexi- 
P-49 b - Hetc;fcientes quodfiue honor,fiue tntuna->qu& ei defertur , * iti 
honoraredc Chrifiumredundat , ejra Chrtfio z itiDeum Audire ergoeum 
bccis^obciig- attentim oportet,^- abipfo a fufcipere doclrinamfdenmo- 
teoTvcaram wttMtemvitdapresbytcris inquirere , aDiaconis <vero ordi- 
fciemcj. nem dtfciplinA. b Propterquoddeprecorvosconferuos 
y ad Chriflu. fc adiutores meos,vt difcatis attentius animarum cu- 

z ad Dcum. .. - _ 

Audirc. ramgerere, &proomnibusftare,maximetamenpro 
a Sufcipite. his qui in cuku diuino laborant. Ecclefiarum om- 
Lp^vidca- niumcuram habetote, feruifqueearuma^iutorium. 
rum rciigio- prxbete ; Viduarum reltgiofam curam gerite , puptllos enixius 
fam &c. c Xfoztntzsfaiiperibus mifericordiamfacitcjuuenespudicitiam 
docetote. Et (vt breuiter totum dicam) alterutrum vos,in qui - 
d fuftcntarc. bus respopofierit, d (\xko.nt2itQ'.Denmcolite,qui creauit aelum 
f f J &T" ^ terram > & Chrifto credite,inuicem vos dtltgite,6c mifertcor- 
g verba Petri des eliote , e i n omnes,non verbofolofed f opere & rebus mple- 
addifcipuios te charitatem. 

t. C p. g 8?X Agite pro viribus , s conferui dileclifjimi, quia bonum efi 

jiudite wo vtvnufqutfquevettrumfiecundumquodpoteft , profit acccden- 
h dttTcren ^ 8 * adfidem religtonis noftr*. Et tdeo vos non pigeatfccun- 
inrtruere dum fapicntiam,quttvobisper DeiprouidentiamcoIlataeft, h in~ 
i vcrba Potri ftruerc ignaros ejr doccre. Defiderium ergo habere om- 
k cQ^ceperis nescr g a Docforem veritatis, eumque vt oculos fuos 
facias. amare oportet > quia& ipftim populumfibicommif- 

iflmfd. rerta fbm, ceuproprios filios amare &; docere condecet. 

llb.?. p 49. b. ■ l . L . s n s> t r 

si qnu v/jlru Hoc ' enim ci-a Patre aeleftt donatum eft ;fed & falus ineo 
defidsrat ba- e ft^ vt voluntatem dus^cuiwamorem (jrdefiderium deo larvien^ 

pttzetur ,vt-> _. v . r „-i/-ii> i- 

exuttu. te concepenn t, raeiant. Stquts l ergp nuelis voluent 

exifierep, 



Clementis Epift. III. 75 m £ at . 

exiftere, &: defiderat bapnzari, exutmprtortbm malis^ de^> £ a , rib ^, * u s ' 
retiquopro bonis acJibmhdres bonorum ccelcflium exgefispro- menfibjs t6- 
priis m fiet. K^dccedat autem qui vult ad n SacerdoteiiL. fumBnatls - 

V s ■ rj r 1 J- /2 • P Bapwzabi- 

iuum, 0- tpjtaet nomcnjunm-, atqueabeoaudtatmyjtertare- mr auiem v- 

qni ccelorum ; ieiuniis frcquentibm opcram impendat , acfemet- nu, '°. u ifc i ue 

- /5 • '/ / J. o /*Z • r veftrum. 

z^/*/» /# cmnwm profret, vttrtbm u mcnjtbm lam conjumma- q p erC jp C rc 
//*/# diefe/lopejjit baptizari. Baptizctur p 4///.?w vnufquif- de far.ftis. 
queinaquisperennibm^nominetrindiBeatitudtnisinuoiatofu- r v , crba 5*~ 
per Je y perunctm prtmo otco per erattonemjanciijicato ; ?////<* cognit. lib.i. 
demumper h&c confecratm, pofftt percipcre 9 locum cuiil, P*7-«.»fi» 

^ T * ^ i JJ l l (ene&utu cp- 

**»'*"- ; Hfrm A- 

Nullusenimpropter r ^rtf^r/>/w/?«f^?////i-,autiuuen- codtjcete aU- 

tutis,vel nobilitatem generis aparuutisejrminm erudttis, *£*«?***** 

ftquidforte eftvtttttatisautfatutis , inquirere f negligar. f acquhere: 

J^/>#/wrebellitcr^7////,.&difcereatqueagere bona, V li eniair a- 

recufat, magis Diaboli quamChrifti membrum elTc viait ! 'Tcic 

oftenditur,&potiusinfidelisquamfidelismonftratur. quianihiicft 

^htomodo ergo non omnibm hoc amabiteefi , cunciifque ex- an,roa P retxo 

optatumyVt qn <e ignorat dtjcat ; &: qut dtdtcerit doceat:* CerttJJt- do non &c. 

mum namq<-e cft,quodneque amicitiajnequepropinquitas gene- x hu nc locun * 

ris ^neque regm fublimitas ,homini debet ejjc pretiofior veritate\ l U c. iib r. in 

quia nihil eftpretiofius anima. Wjbertum. 

Dominm u autem creatoromnium , ex initio adimaqinem u VCfb * Pctri 

n 1 r • j r h > lb - f - Reco * 

Juam hbminemjectt ^etque domtnatunem terr&martfque > &• gnit. p.r^.b. 

aerisipftusd^dit , veritatemqueinquirerepra?cepit >yfr«/ Deu|Cf eator. 

ef iw«* //0&# Propheta enarrauit,&ipfa rerum ratio docet. So- c^ rationaS 

Im cnim x homo rationalis efl , &confequens eft y vt ratio in U»« 

rationalibus y dominetur. Hic emm abinitioycum adhuciu- ^lTli^. 

ftmejfet.cunclis vitiis & omnifragtlitate fuperior erat. vbiau- ncmr. Hic 

tem pcccauit , * ejifactm eftferum peccati ,ftmulejrftagilitati cr S° ab * 

efficitur debitor & obnoxim. ^updidcircofcriptumef , vt nodTe doc"! 

yrw/?/ homtnes, quiaftcut ex impietate pajftbiles faffifunt ,ita m.is&faftus. 

perpietatempojfimtejfe * impaffibttes ; & non folum impafll- a^^J^ 

biles, verum ejrparua in Deumftde aliorumpafftones curantes. troni Sccn* 

Ita enim verm ipfe Propheta b promifttdtcens: Amen , dico jfj^J 1 *' 

vobis, c lihabueritisfidemficutgranumfinapis,dice- miihMau"! 

tismontihuic,Tranfihinc,& tr ^anlibit. Huim vocisetiam c «l uial1 - 

w/i/^ documenu d cepiftis, &iamfadaqua:damper' f^SSdSS*. 

Magiftros noftros,ipfosvidelicet Apoftolos,n5 igno- flamib.nobis 

£ z Demonis&c. 









j6 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

*b Turriat1, ratis, quia adjlantibus nobis e comm mctitis damonescum. 
pift. Cij.ic pajftontbus, quashominibusinuexerant , tranfierunt ejrfugati 
geudumpro- funt.Quiaergo alqquidem homines patiuntur , ali/pattentesfa- 
dic"* v«ica- trtant,caufafine dubio velpatiendi vel curandi nojcenda eft ; qu& 
no , esrti m*- mn alia ejje , quampatientibm quidem infdelttatis , curantibus 
ruti iTi7i& bea vero fidei,demonsiratur. Infidelitas enim,dum non creditfutu- 

tttudmti , d.i J ..... ,r .. , J . 

mones &c.no. itum Det tudtctum,peccandi ltcenttampr&bet\peccatum vero ho~ 
tabu autcm minempafjionibus obnoxiumfacit. Ftdes f autem,futurum Dei 
vcrbTa piT itidicium effe credens,continet homines apeccato. Nonpeccantes 
giario adie- vero, nonfolum Itberifunt k d&monibus ejr pajfionibus, verum 
tfa eife, v: ia ^l aliorum ddmones ejr pafftones fuqare poffunt. Ex hk err/o om- 

monuimus ., .... , i ■» . J <■> .. C JJ ■ t r t 

vc ra lcdio- ritbus colltqitur,quod ortgo tottus mmabtgnorantta defcendat, 
ne loci r e co- ejr ipfafit omnium malorum mater •■> qu& incuria ejr ignauiagi- 
8 a nu ' a " gnitur,negiigentia veroalitur, $atc[\icaugeiur, atqueinfenfi- 
f Mmiatum bushominumradtcatur, dumamatur: quam fi quis forte do- 
Dc & umorc ceat ejfugandam,vc\ veiut antiquis ejr h&reditariisfedibut mo- 
amore iufti- kfte ejrindignantei ' auellitur. Et ideo pauluium laborandum no- 
tia?,fer aiircr (?is eft,vt h indignantcs,ignoranti£prx{\imiptioncmfcten- 
raii tcr n & i- tt£ rat ^ one refecemus; tn his pracipue, q ui in aliquibus minus re- 
deo nec flt. cjis opinionibuspr&uentifunt , per quas quafe fubfpecie alicuius 
N6 enim bo- fdentUipnorantia in his vehementius radicata efi. Nihtlenim 

nus- frucrus J . ° r . , ... ■ r- r t > t r t 

cft.qui r>6 dc grautus,quamft tdquod tgnorAt quts,jctrejecredat, & dejendat 
chuiu;is ra- verum \\effe quodfaifum cfiiquodtale eft ' , quaiefi quisebriusfit- 
6'^Au^Hthii briumfeputet , ejragat quidem cuncla vt ebrius ffobriumfe ta- 
$. &hte a c. men ejr. ipfeputet^ & dict k cateris velit. Itafunt ergo ejr hi, qui 
14 , Projper ignorantes quod verum eft ,fteciem tamcn aitcuiusfctenti& te- 
orgo , qui f u b nent,ejrmaU quafi bona gerunt ,atque adperniciem quafiadfa- 
lcg- funt tc lutemfefitnant.Propterqaodanteomniaproperandumeftada- 
•"ft- 1 fiJ g.mtionem veriiatis, - vt uofJiwus,quaJi iumtne nohtsimie ac- 
facere coni, cenfo; errorumtenebras depellere.Grande enim maium eft (vt 
t.ir , cre-ioni dixtmus) ignorantia ifed quiafubftantiamnon habet , factleab 
omnlnd non his qui fludiofifunt effugatur. Nonenim aiiudeft l ignorantia, 
crcde-cr.ncc nifinon cognoiriffe m quodexpedit. vbi autem n cognoue- 
?d "u ™ orm' r ^ s ^ n/ igvoratta. J^ri ergo magnopere debet veritatis agnt- 

darcnr. Scd 

non hancfidcm comrncn lat ApoUolus, qui dicir.Non enim sccepiiris fp. fcruituiis fcc.Ah* 

gMfi.eiufd li&ri. cap-^z, g !z .lugcr-ir. h . int! igantc^ igncrantia^prsfumpticncs, 

i Sic Peldgianiisfie Atigufi ai Rsmf.-lib. + t-r. i^omnibu^ d.fpu-r. fuisvo.iuntintslJ.igi gri*. 

tiam;vrfcil * QJDco adi -ioriumcogniiion ; ,sh.beamus,qua!i De?s Dodur tanT.umnon re* 

«lcmptor. vide.Cdncil Mileuii. c.$. k.. fucccnfo, t clt quidcm ign. 

iai .ignoBiire^ xl agnoucxis^.. 

msrtjipam 



Clementis Epift. 1 1 L 77 

tio \ quam nemo altus afftinarepotefi, niftvertis Vropheta. H&c. ° Hxe caini 

• y „ • n 1 •/• ., • j- j r x portacft vite 

e7«w ° via eltjVitam volenttbus v tngredt ,ejriummum tter vo.cn.ib.&c. 
bonorum operum pergentibus adctuitatemfalutis. Si quisfancj P P cr g "»»■ 
audiens fermonem vcri Prophetx, velit aut nolit recipere , ejr ' am i Ml 
qamplecti onus eius, is mandatavita ' habet injuapotefiate; ncs. 
Liberi enim fumus arbitru. Islam fthoc effet,vtvtdenteseaiam r noninh °- 

, , J . n 1 ir /■ minum fcd 

non haberent tn potejtate altitdjacere quam audterant , vts erat i n Dci poic- 
qu&damnatur&,per quarn liberumnon ejfet ad aliammigrare^> ftacc cit, vt 
fententiam. Aut ft rurfus ex audientibus nullusomninbrecipe- *: " nt „°~ 

j j _ j j nuncs potc- 

ret, ejr hoc natura vls erat, qua vnum altquidfieri cogeret , ejr iHtem iiiij 

alteri partinon daret locum. TVunc autem,quia liberum e[i ani- Dcl ncn ' Al> 

• /• r / /• •/••/- ; j P'° q u 'ppe 

motnquam vcltt partem l decltnare tudtcium Juum , eyquam accipiuntck, 

probauerit eltgere viam '■> conjiat euidenter, inejfe homintbus ar- to.Auguft. dt 

bttrijlibertatem. Igttur priufquamaudiat quis,quodei expedif, /^aiuTIib' 

certumejl quiaignoret; ejr ignoransvult ejr defiderat quodnon arbit.capiiua. 

expedtt arcre , propter quodpro hoc non iudicatur. Cum verb tum non niA 

*,. . & r r *' . £ . / . . . ad pcccamm 

audtcrtt caujas crrortsjut, ejr rattonem verttatis accepertt: tunc vaiec, . d \ u fti 
fipermanfcrit in his errortbus quib. dudum f u e r a t prauentus, «aniyero ni- 
**<??* /*;w vocabitur adiudicium daturuspa?nasi t a l uia.vit£hu- nbtjjS* 11 ? 
ius Jpattum,quod ad bene viuendum accepit,in ludtbriis u con- iutuaaoj non 
{umpCerit errorum. Quivero audiens h<ec libenter accipit,& vaIcr -^"£«A 

1 / ^"~V/ ■ / r^ • /• /r » / * • *ABonifuc.li. 

x gratuletur bonorum Jtbt doitrtnamjutjje delatam v requi- j.e.j.nec po- 
rzt tntentius, ejr difcere non definat ,vfquequo coqnofiat,fie «*A..«ifi Dci 
*/? vere aliud ficulum inquo bonis pr&miapr&parata z iint. £/ ?«« infch!- 
f/ztfz ccrtuzdc hocfuerit , gratias a agat D^, quodjibiveri- bremiitcrta- 
*4/# ///jtfw/ osienderit ; ac decatero b dirigat acJusJuos in om- j^W^-HU 
ntbus operibus bonis,quorumfibt infuturo mercedcm certus efi do homincs 
pr£paratam:demiransper omnia ejrfiupes cMerorum hominum ita fe c iunit 
errores, ejr quodante oculos yofitam verttatcm nemo videat, ipfe ^diuin^fcr- 
tamen gaudens fi<pcr c diuiriasjapienttaquastnuenit, d fa- uiant vohm- 
tiabiliter his peii\uatur,ejrexercitio bonorum operum e de- ^M 1121 »^ 
le£retur ,fejiinans ad feculum futurum mundo cordeejrpura q UO d agua^ 
ccnfctentta peruenire ,vbietiamvidere Deumrepem f omni- illills tamen 

^ y .."'';.'". volunrasefta- 

quo pttrpairatu-r &ot>irur cp\od.vo\\in-.Ccntili.jiriiufic.c.iy tx Auguft. tracl tl9t inlcan.tv 
Vrcjpero Sent 338. i Iam monui in.iin.njoncmiutlicij humaniao bonutn , cife opus ar.i- 
tiae. N;h;l boni ex mortuis, nihil iuflitia? procedit eximpiisj tota ipforumfaius PratiaVft 
?rol]>-adM<vf.Mllat-la?m in epifladAvguft docet Scmipelagianos fenfiilc pari momento ani- 
mi:m:U velad vitia vclad-virtutcsHKtijcre. t curvit^cius. u coniuinpflt. 
3-: giatulatcr, y requ-irit.dcfinir. 2 funr. a agen». b dirigit. Diuini muneris cL\, 
xT5:sa ^e^it;i:ogicaa)tJs;<Icp£dcs rrofiroi a falfitare'& iniufbtiacontinemus^&c.Concil.i.A- 
tmOtiyi .^diaitir*;. d -'ia&jiabiiiiercis pcrfrwicupit. e delcdatur, f omnium 

K 3 



7 8 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

g Anrc» au- no po(Jtt. fji s au tem omnibus carere nos & fraudart folafacit 

diedi.ipium . / JJ . ^ J ,,, 

e& doJro r»U- tgnorant a. Dum emm ignorant homtnes, quantum boni habeat 

o.eniii. Aug. feicntia,ignorantitx. malum de fe nonpatiuntur excludt.NeJliunt 
de e ""cl i ewm q> { antafit in horum permutattone dtuerjit/ts . Propter quod 
Dcus igitur conjilium do vnicuique dtfcenti,ltbenter pr&bere% aurem verbo 
opcutur m j) el ^ ^ CHm amore itritatis audire qu&dicimutwt mcns opti- 
m numvoca mofemtnefeifcepto, per bonos aclus Utos ajferatfiuffus. Namfi 
tione illa fe- me docente ea quA adfalutem pertwent,recipere quis abnmt, & 
C "f tu m P &c" m ^ m0 p ratl ^ opinionibus occupato obftfierenititur , non ex no- 
vt non in mi- bis,fedexfeemetipfo habebitpereundi caufam. Debet enim iufio 
ter audiant.*- j u ^ c i examinare quddtcimus , ejt tntellizere quiaverba loqui- 

dem de Prt- . 7 . . , . w r & r 7 . . ■ J-, 

deil. r am%oru murverttatts; vt cogmtts hts qu&Junt ,vtjunt,tn bonts acltbus 
cap.i?. dirigens h viam feuam,regni ccekrum pojfit particeps inueniri, 

i m ^rmnerit l fobiieiensfibi carnis defideria,ejr Dominus eorumfaclus; vt i- 
Leftor voiu- tademum etiamipfefiat k nominatoris omniumiucundapof- 
tatem buma- f e rn 0t tf am qui permanet in malo,ejr feruus e(l mali,non poteH 

natn non li- J JJ . ■ , r , J , ■,■■•/* ±\ 

berratc confe cfjiciportto bomdonec permanettn malo:quta abtnttto(vtante 

qd gr.itiam, iam diximus) duo regnafiatuit Deus; ejrpoteftatem dedit vni- 

otius a iiber- cu i°i ue hominum, l vt illius regnifiat portio, cuife ad obediedum 

tatem vidc m fitbiecerit. Et quia definitum efi apud Deum , nonpojfe vnum 

4ugufl.de cor nomtnem <vtriufquereznie(fe feruum, n omni(iudio date operam 
rept.&gratta ... - n J \ 6 . JJ J „ J , , ■ 

cap.s. tnbomregts aulnmacturaconcurrere. Propterbocaeniques 

kDominato- verus Pr6pheta,cum effet prafens nobifecum, ejrqttofedam ex du 
[ ls j n Adamo uitibusnegligenteserga Deicultumvideret,httiusreiita aperuit 
fcii. veritatem: PNemopoteft,//z^//,duobus Dominis ferui- 

mipfefubie- re; £^ non poteftis Deoferuire&mammonse;iV/^wtf- 
n bon* voiu- na-ipattia eorum voce diuitias vocans.Hic ergo * verus Prophe- 
taiis exordia ta,quiw lud&Anobis AppAruit , vtaudifiis ; quifiAnspublice fola 
nrobabUiuni i u Jfeonefaciebat c£cos viderejurdos audire,fugabat d&mones, a- 
. fludiorum,& grisfanitatem reddebat, ejr mortuis vitam: cumque nihileffetei 
in eis vfq;m tm p jfiyn ei etiamcogitationes hominumperuidebat ; quodnulli 
uerantia ad efi pojftbile nififioli Deo. Hic x annunciabac regnum Dei , cui 
gratiamrefc- nos de omnibus quA dicebat,tanquam vero Propheteycredimus, 
X Rin %iti 1 c~ fi rm i taiem fidei noHrts. nonfolum exverbis eius,fed& 1 operi- 
11. bus ajfumentes : quia T diffa legis , qu& anie multas generationes 

o fccdus ac ^prtfentia eiusexpofoerant,tn ivfo u defignantur, ejr imagi- 
p Matth.<? . nesgestorum Mofis, ejr ante ipfom Patriarchd lacob, ipfiusper 0- 
<j cft vcrns. rnma typum ferebant. Tempus quoque aductus em$,hoc e(i ipfum 

t annuciauit. , 

fcxoperibus. t quiadcdi&i. U conhgnabantur. 

inquo 



Clementis.Epift. III. 79 

in quo venerat^pr&diclttm ab his confiat : ejrftper omnia , qttod 
effetagentibusexpec7andus,Jacris literis comprehenjum efi; qttt 
in eo pariter vniucrja completajunt. Qupd atttem Ittdaorum 
prophetapradixit x eum a Gentibus expecT:an<.ium,y«^r4 x g«i 49 . 
modttm in eofidem v veram fi rmat. Si enim dixijfet a Iudoiis A gg- 2 - 
expet~iandum,nonaliqutdeximiumprophetaJfevidtretur^ quod m ^ nc ° n r " 
a contribulipopub,ejr apropria gente Jperaretur is , cuius aduen- 
tutadfalutemmundifueratrepromijfus. Z V idctur enim magis zvideretur. 
confequens* ratioejfe,vthoc fieret, quam quodprardice- a . confe( l uen * 
bat magnificentiaprophetalis. Nuncatttemcum Propheu b di- b diamr. 
e a n t, omnem illamfpem qu£ defalute mundi repromittitur , & 
nouitatem regni qin&infiruendaper Chrifiumeji , atque omnia 
qu&deeoindtcanturadgentes effe transjerenda, iamnonjecttn- 
dum conjequentiam rerttm,Jedincredibtliquodam vaticinatio- 
niseuentu magmficentia Propheticaconfirmatur. Iud&inamque 
ex initio , ajfore altquando hunc virumper quem cuncJa repara- 
rentur,vertfima traditione c fu fcep erun t : ejr quotidte medi- c fufcepcrir. 
tantes acprojpicientes quando eiusfieret aduentus, vbi adejfe eum 
viderunt, ejrfigna acprodigia (Jicttt de eofcriptumfuerat) ad- 
implentem , inuidia exc&cati agnofcere nequiuerttnt pr&fentem, 
in cuius Jpe Utabantur d abfentis. Intellexerunt tantumb dabfcntesin- 
fan&i Apoftoli,qui aDeoele£tifunt,&:;wquipoft ab tcllcximus . 

1 c-t r ■ 1 ■ r r-, n tamcn pauci 

eis elechjumus. Hoc autem proutdentta Deijacium ejt,vtagni- nos qui ..bco 

tio boni hutus etiam gentibus traderetttr : & hi qtti numquam de elefti funiUS - 

eo audierant,nec a Prophetis didicerant,agnofcerent eumitliive- 

ro 3 qui quotidtanismedttationibus e euanuerant, ignorarent. c s g nou "at. 

Eccc enim nuncper vos> quiprtfentes efiis, & dejideratis audtre 

docirinamfidei eius , eyagnofcere quis ejr quomodo ejr qualisjit' 

etus aduentus,* Propheticaveritas adtmpletur. Hoc^entmPro- *"Bfai. <f. 

phettprxdixctant, quiaavobtsquarendus effet , quideeo g hcc ^* c ' 

/■ n- • J I 1 • ; • • /• nm QU°d 

nunquam audijtts. Et taeo n auciientes tn vobts i*(ts Prcvheti- «rsdix^rssr 
ca difia compkri , huic vni recJecreditis, hunc rette expefiatts, P I0 \ hcte .sN 
dehocrecJeinquiritis: vtnonfolumexpccietiseumfed&hare- h Vldcims - 
dttatem regni eiuscredentes confequamini ,fecundnm quodipfe 
dixit: quia vnufquifqueillius l fitferum,cui fe ipfe fubiece- i loan 8. 
rit. Proptereaergo vigilate, k &DominumDeumquenojlrum kcui g ilatc - 
vobis confcribite Dominum , qui ejr cceli ac terrd Dominus eji. 
Eiadipfius vos imaginem acfimilitudinem reformate,ficut ipfe 
<wwvP.ropl)eJadocet dicem :- 1 Eftoie,bom ejr mifcricordes, i Luc*. 



8o EpiftolarumPontific. cenfura. 

ficut& Pacer vefter ccelefcis mifericors cft ; qui oriri 

facicSolem fuum fuper bonos fcmalos, dc pluic fuper 

iuftos Sc iniuftos. Hunc er^o imitamini, ejr hunctimete : &C 

m Matth. 4. ^w*»^/«» ^w ^w»i^w, ra Dominum Deum tuum 

n adorabis. timebis, n & illi foli feruies. 

o vcrba Pctri Infidetibm °quidcm dormitDominusj& abfins habetur 
adFauftinia- his kquibus ejfc noncreditur , &mandacis eius non obe- 
num Rcc.g. t {iunc:acque ob id illis videcur quafidormire Domi- 

llb.8. p. 9 4.b. ^ . r . n ,. 

nus,quiapropeccacisluis non exaudiuncur. 

P h«c vcrba Quapropcercun&isfidehbus , &c p fummopere om- 

atat Conai. nibus presbvteris &Diaconis, 8c reliquis Clericisat- 
Tnbur.ca.52. , r / . c r • - 1. 

iuop.1c.123. tendenaumeic,vcnihilabique ripiicopipropn) lieen- 

qvidcCocii. tf a aganc. rNon vcique MiiTas ^ fine eius iuiTuquif- 
Toidi.cjio. q 11 ^ 111 prcsby tcrorum in fua Parochia agac,non bapti- 
Hifpai.i.c.7. zet,necquicquamabfqueeiuspermiiru faciat. Simili- 

Areiar I.C.I9. ter &: reliqui populi, * maiorcs icilicctac minores , pere- 
r quid hbi . t r r r 

vuithis vcr- Jus licenciam quicquid agendum eic aganc: ncc hne e- 

bisw«»or«4c iuspermifTuaParochiaabfcedanc,velineaaduencan- 

minores pobtt- • r a • ■ i- 

j., re tesmoranprseiumant. Animse vero eorumeicredicaz 
func: ideo omnia eius coniilio agere debent , & eo in- 
confulto nihit. 
f^verba Petn Quicumque f enim obediunt * Epifcopis fuis, videntur ali- 
x.p.2 4 . ^«/^r^^ u conrerreD^.Qui autcmeisnonobediunt, 
t ei, vcritati indubitanter rei &c reprobi exiftunc. Porro ipjii Deo 
u refcrre.Deo donumfummi muneris confequuntur , qui pcr luflitu &C prse- 
porro autem ceprorunmV/j femitas K inceden'es, Do&oribus fuis (qui 
lphabcodo- re deEpifcopi intelliguntur) libentcrobediunt. De 
x ehis fcmi- quibus &c B.Pccrus, y tnfirucJor ejr ordinatorno(ler,&prin~ 
tisinccd.pro ce p s Apoftolorum-, manifefte cun&os audiencesinftrue- 
icc. vide in- bat, dicens ,Videntur 7 ' mihiquiloquuntur verba veritatis, 
fra. ejp qui illuminant animas hominum ^fimiles ejfe radiisfolis : qui 

y vuie up. c- ^ procejferint ejr apparuerint mundo,celari vltra aut occultari 
nullatenuspoffunt: dum non tam videnturab a omnibus^quam 
-/ verb 1 petri videre omnibus praftant. Vnde & bene b ipfa pcr fe veritas 
llb g 8 b^hT^ui adveritatispr&cones ait, c Voseftisluxmundi:&c,nonpoteftci- 
loq. verbum. uitas abfcondifufra montemfofita\nequeaccenduntlucernam 
a hominibus. &p omn t eamfub modioSedfupra candelabrum , vt luceat om- 

b a quodam ./ • • 1 r ■ 

diftu eftad. nibusquitndomojunt. 

c Mitth.f. Si quis ergo his obcdierit , Deo (vt di&um eft) ma- 

gnum 



Clementis Epift. III. 81 

gnummunus offert : d Qui autem hisrcfliteritautin- diambnhoc 
obediens extiterit,non his,fed Domino Saluatori no- disi&i mii- 
ftro,cuius legatione funguntur, refiftit. hcs ^«itu- 

Propter e quodpnmum ommitm Inshnam Det,regnumque e vcrbaPetri 
eiusinquirere, &fuisiuffionibusobtemperare: lufiitiam ICC0 gw-U'->. 
quidem,vt recleagere doceamur: regnum vero,vt quxfit mer- mhi! n* d'~ 
ces pojita Lboris ejr patienti&nouerimus ; m quo efi ,bonis qut- tes , pioprer 
dem aternorum bonorum remuneratio \ his autcm qui contra f gi j od P nm5 
voluntatem eius egerint,pro vniufcuiufquegefits pcenarum di- f voi.nt Dci. 
gna refiitutio. Hic ergojooc efi, inprqfentt vitapojitos,oportet 
ZnosagnofcerevoluntatemDet,vbi&agendi&c(a.ctiticd.i\- g voj. 
di efi locus. 

Quoniam h inaliislocisfacrificafe&MuTas cele- ... 
brare nonlicet, nifi in his , in quibus Epifcopus pto- LlodL cjV. 
priusiufTerit, aut abEpifcopo regulanterordinato, ci « r -* Pfcu- 
tcnentevidelicetciuitatem,c6fecratusfuerit. Aliter tT-a eUce 4 * 
enimnofunthsec agenda,necritecelebranda,docen- vidc&pf eu - 
te nos » Nouo&c Veteri Tcftamento. Hxc Apoftoli do _ Cicm - c- 
aDominoaeceperunt,&:nobistradiderunt:hsecnos ?' fe^uentia 
docemus, vobifque &omnibus abfque reprehenfio- omnia fin g jt 
ne tenere &c docere , quibus agendum eft,mandamus. impoftor - 

Vnaqitdque k etenim res tempusfuum habet & locum. Ope- k vcrba Petri 
rumhiclocuscr\, tempus vero meritorum cftjecu/umfutu- loco citato 
rum. Ne ergo impediamur, ordinem iocorttmac temporum per- i° hicfocus 
mutantes: primo qu&fit Dei Iufiitia requiramus, bc m tanquam hoc ^P"» ^Ct. 
iter acJuri,abundanti viatico bonis operibus repleamuryquopof m vc ua< i ui ' 
Jimm adregnum Dei tanquam ab vrbem maximam peruenire. 
Deus enim his qui reclefentiunt,per ipfa opera mundi quafecit, 
manifefius efiiipfius creaturajua vtens tefiimonio * ejrideo citm 
de Deo dubitatw effe non debeaty defola nunc eius iufhtia requi- 
rAmus&regno. 

Idcirco n vcr Jttadeo ,vrimum Iu/litiam eius efferequiren- n ibid. P oft 
dam vt perhanc iter agentes , &w via veritatispofiti, verum lin - IO - fua - 
Prophetam imtenirepoffmus ; non velocitatepedum , fid bo- dc ° prim °" 

norum° operumvclocitatc curretes-vtipJoducevJi,nu//um o fed opcru 
viahuiuspatiamur errorem. Sienimipfumfequentes invredi boni,atc cur - 
meruerimus il/am quoperuenirecupimusciuitatem , ommaiam 
de quibus qu&riturocuiisvidebimus, ianquam harcdes omnium 
facJi. Inte/iigite itaque viam ejfe hunc viu nofirx curfum , via- 

L 



8i Epiftolarum Pontific. cenfura. 

tores,eos qui nos inftruunt,vel bona operagerunt-.portam ve~ 

phct U " r ° 3 P P ro P^ c tam de quo dicimm: vrbem,regnum cffe,in quo re- 

fidet ommpotens Pater , quemfoli videre pojjttnt hi quimundt 

funt corde. Non ergo nobis difftcilis videatur huim itweris labor t 

quia infine eim reqmes erit. Nam & ipfe verm Propheta ab tni- 

tio mundiper feculum currens, feftinat adrequiem. Adefi enim 

q ncseflc eft. no yjs omnibm diebus,ejr (fiquando i neceffe)apparct-)&corrigit 

nos,vtobtemperantesfibt advitamperducat atemam. 

De his autem qui negligun c viam iux falutis , &r ad~ 

huc non benefideles , &: prarceptis eius f uorumque Pon- 

tiflcum iuifionibus inobcdientes vel contumaces eis 

r verb Petri exiftunt, r Dominmnofier IefusChriftusmittcnsdifci- 

lib.i.recogn. ipulos, pr<ecepit nobis dicens , vt f in quamcunque ciuita- 

f Matth 10 temauc domum introierimus dicamm , Pax huic domui: 

&fiquidem,i»^»// > .fuerit ibifiliuspacis,venietfuper' 

eum pax veflra : Si vero non fuerit , pax veftr.a ad vos 

t Excontcs. reuerte tur. ^Euntes autem dedomovel ciuitateilla, 

u vt ctiam "etiam puluerem quiadhseferitpedibusveftris excu- 

pcdiKnoftris tiatisfupereos.Tolerabilius x eritterrx SodomorurrL, 

xtoicr4™au- & Gomorrhxorum in die iudicij , quam illi ciuitati 

tcm. vel domui. Qupdvtiquc ita demumfieri ? prsecipit ,fiprim 

y prsccpit. j n ciuitate vel dcmo veritatis fermo pr<edicetur , ex quo vel re- 

cipiemes veritattsjidem, filij pacis ejrfilij Dcifiant: velnonre- 

ciptcntcs arguantur, quafiinimicipacts & Dei. Ita ergo & nes, , 

zzferu . ntes* Magifiriinfiituta z feclantes , primopacemproponimus Audi- 

toribm , vt abfque vllaperiurbatione poffit viafalutis agnofci. 

Quodfi quispacis verba nonfufcipit, nequeacquiefcit verttatiy 

fcimm aduerfus eumpugnam verbi mouere ejr arguere acrius , 

confutando tgnoranttam & redarguendopeccata.Neceffario igi- 

tur pacemproponimus 2 vt fi quis efffilins pacis ,paxnofira ve- 

a. regredie- niatfitper eum; ab co autemqtnfe alienumpacis rffecerit , a re~ 

tur- greditur adnospax nofira, . 

b.verbaPctri ^ 1 h fi ^crum in mandatis habemus, vtvenientesadciui- 

eiufd. libri p. tatem^difcamus prius quis tn ea dtgnusfit^vt apudeum cibumfu- 

19 b ' & mamus : c quando magis conuemt nofcere , quis quaiifvefit k 

cuiimmortalitatis vcrba credendafunri Soliciti enim drv-alde 

•d-Matth' 7 folicitieffe debcmus, ne d ?nargaritas nofir^ts mitttmm tmtc^». 

porcos, Sed &alia,sob caufas v:ilcefi virihuim habere msno— 

titiam. Sienim fiiam quia w his de qmbm nonpotefi dubttari: 



quadl 



ClementisEpift.III. 83 

quodbonafint, emendatus efi ejr inculpabilis, hocefififobrius ,fi 
mtfericors,fiiufius,fimitis ejr humanus efi,qu£ vttque bona effe 
mullus ambigit: tuncconfequens videbitur,vt eiquiobtinet bona 
virtutum, etiamquoddeeftjidei& fcientiaconfcratur : drin 
quibm maculari vtdetur eius vita , qu& eft in reliquisprobabilis, 
emendetur. Si vero in his quapalamfmt,peccatis inuolutus,per- 
manet e inquinatus,non me oportet altquid* defcretioribus ejr c & in^uitu- 
remotisdtutntfctenti&proloqui ,Jedmagis proteftari&ronue- J v ' s : .. .. 
nire eum,vtpeccare deJinat^acJusJuosavititsemendet.^uod 
fiingtjfertt fe,& prouocauent nos dicere y qu&eumminus reUe^j 
agcntemnon oporteat audire,prudenter eum debemus^iWwcXo,- g e iudcr c . 
rc Namnihil omninorefpondere , Auditorum cattfavtilenon 
videtur, ne forte exiHitnent nos rejponfionis penuria declinare 
certamen,ejrfides eorum Udatur, h non in telligcntia propo- ge" "^"'!^ 

iltinoftri. pofitnm. no- 

Magna contumelia & graue nobis erit peccatum, (i llrum - 
1 ita deiipiamus , vt cum vtdeamuseum qui idola coltt ejfifo- { vcrba p ctri 
brium ,nosquiDeumcolimus fobrij e(fe recufemus. k Nonhoc lib. <?. rcco- 
///inter nos,fedmagnum hzbcamus fludium , vt (iilliqui 5 n !f: 7 !•«*• 

/ ./• b r ■ r j J „ q^idnadc/i- 

errant homtctdtumnonjaciunt,nosneirajcamur qutdem : Etjt picmus rtfl. 

illiadulteriumnon committunt, l nosnec concupifcamus qui- k wvfemm, 

dem alienam mulierem : St illt amant proximosfuos , nos etiam cerc ' £ 

diligamus inimicos noftros: Si ilit mutuo dant his qui habent vn- <jui coiit ido- 

de reddant . nos etiam his demus a qutbus recipere non fberamus. ,a _ vldca ^^ r ' 

r 1 1 /• /t t 1 noitaitt, fcd 

Etperomma nos,qut&terniJecult baredttatemjperamus, debe- nobis ftudio. 
mus m praecedere eos qui prajens tantum feculum nouerunt\ l admittciit. 
Scientes, quiafiopera iUorum noftris operibus collata in die iudi- pr?ct 
cijfimilia inueniantur ac pariajonfufio nobis erit,quod aquales 
inuenimurtn opertbus his qutpropter ignorantiam condemnan- 
tur ejr nullamJpemfuturifecftlihabuerunt.Et veredigna confu- 
Jio efi , vbi nihtl amplius gejfimus ab his quibus amplius intclte- 
ximus. Qupdficonfufio nobis erit aquales n hi s inueniri in ope- 
ribus bonis,quiderit nobis,fi° inferiores ac deterioresexamiha- ° inf e rior « 
tiofutura reperiat ? Audite ergo quomodo de hisnos ijfe verus 
Propheta docuerit. Adeos p autem qui negligunt audtre verba 
faptentU,itaait : t Regina Auftri furgetin iudicio cuiil, q Mattfa.n. 
generationehac,&:condemnabit eam,quiavenitafi- Luc.u. 
nibus terrae audire fapientiam Salomonis > & ecce, 
plufquam.Salomonhic,&non audiunt. Adeosveroqui 

L 2 



84 EpiftolarumPontific. cenfura. 

de malis afitbus gerere detretlabant pcenitentiam, itaait : Viri 

Niniuitaefurgentin iudiciocumgeneratione hac , &: 

condemnabunt eam ; quia pcenitentiam egeruntiu* 

. t praedicatione lonae, &: ecce plufquam Ionas hic. l Vi- 

de tis ergo, quomodo eos qui erudiebantur ex lege , adduffis ad 

exemplum tllis quiex gentilngnorantia veniebant^ejroftendens 

eos , nec dquales illis ejfe qui in errorepofiti videbantur , e x ipfa 

lantum comparatione condemnat. Ex quibus omnibusfermo 

quemfropofuimus approbatur, vt cafiimonia r qu&aliquatenus 

etiam ab his qui in errore funt pofiti,cu[ioditur: multo purius ejr 

attentius, &C perfingulas quafque , (ficutfupra ofiendimus) Jpe- 

cies a nobis qui ventatemfequimur teneatur , eo magis f quod 

* uo " apudnos obferuantU eiuspr&mia sternafunt pofita. 

Aliter enim nemo faluus effe poterit,mfi his obfer- 
uationibusproviribusoperam dederit. Deusvos in 
fua voluntate, vnumquemque in fuo ordine femper" 
cuftodiat, fratres , &fibi placere in ommbus concedat. 
K^imen» 

Iudicia Pontificiorum. 

▼Hefop.ccn- "JOan.Sichari.inargum.huiusEpift. Verifimilevidetur hanca ftudio- 
furam Anr, 1 fo aliquo Clementis confcriptam potius , quam ab ipfo Cle- 
forll-uini. mente. 

Lamb.Gr '.ter.pr&f. inopcra Clem. QuodvirDodtusI.Sichardusfen- 

(it eam collectam efle ex Recognitionibus,&c. idem & ego fa&ura 

txiftimo. 

In epift.5. quindecim diuerfis locis e recognitionum libris 1.2.3. 

4.6.8. maxime vero 5. corrafis,centonesimpuros farciuitvanjSoAsif: 

cum itaque recognitiones .cenofumgmgtttm fateantur aduerfarij,de* 

ploranda eft eorum dementia,qui de huius epiftols au&oritate fibi 

blandiuntur.Turriani iudicium audiamus. 

Turrian. pro Terria (inquir) Clcmemisepiftolafcrtptaquoqueeft gme ,& exbonapar- 

epifh llb. $. te exfermone B . Petri, qui tft in libro 5. recogmt. quafttfortajft cattfa cur non<- 

«ap. m. nuUu vtderipoftit non tffe a Clemente fcripta ,fedpotm anejcto quo , quipar- 

tim efuoypanm ex tUofermone epiftoUm conttxere voluerit.Sed b&c coniettu- 

ta leuifttma esl; multo veroprobahtlius, Clemtntem tranfcripftp qua iamfcri- 

pferat rtcoqniuonum Itbro 5. 

■B/. Probabile nullo modo eft Clemenrem e ccenofo lacu haufif- 
fe; certiflimumveroeft epiftolam abimpoftore bonarum litera- 
lumimperito confarcinatamjcui quiduis idoneumvifumadfrau- 
«ieinfaciendairu 

Addir, 



Clementis Epift. III. gj 

Addit Tunianus, lllud in hac epift.& in rtliquis obferuandumddcirco dt- 
tretafiue leges Ecdefiafttcat in epifiola inter pr&ctpta vita & morum Cltmtn- 
tem wferutjfe, vtfimui Itgts fuaderet ; quod ad peritiam bomlegtslatoris perti- 
net'. inquo Platonem quoque fecutut eft, quilegtsqu<tferumur oportert ait 
fuadere. 

y.. ObferuationemTurriani vaniiTimam , cun&aque temere in 
hac reliquifque epiftolis congefta efle facile deprehendet,quicum- 
que in ordinem merhodumque impuri illius Sycophantse, qui De- 
crerales omnes anriquispontificibus fuppofuit,inquifierit. 

j^«^^i/?.3.Cta»r/i(aitTurrian.) nomen Ruffini mterpretis habetfa- 
tlum tft, (vt opmor)fiue quia Rufinus eamprimm interpretatus eft,vtpotecuius 
rnagna pars ex libro 5. recognit.fit ; fiue quia alius inttrpresfuit, qui (cum in- 
terpretattontm eiuspartis, qua tx quinto libro recogntitonum eft, vtdtxi y tx illo 
ipfa iibro 5. mutuattistjftt) totius tptftoU tnterprttationtm Rufir.o recognitto- 
num interpreti infcripfit. 

y. . Id fecit vsm^3A£i< vt tutius fub antiqui fcriptoris larua lateret. 

Idem eodem loco. Catecbefis adultis baptiz,nndtsneceffaria i vt &pro- 
batio,&vnttto,&dationominu, &c. 

•y. . Catechefis & probario fidelium ad Chriftum venientium noft 
«eccflariaedicinonpoiTunt, eum partemfaciantminifterijpublici 
a Chrifto in Ecclefia inftituti. Dationis nominiseadernneceflitas 
eftquae pccnitenti3e,cuius eftfignumexternum in Chriftianifmum 
fufcipiente. Vn&ionis, cum inftitutio humana fit , aliam rationem 
eiTe nemo mirabitur. Mirabitur vero defultoriam Iefuirx proca- 
citatem. 

Qu&ramus (ait) a Lutherank vnde didicerunt dart nomen miniftris & fu- 
permttndenttbutpro futs tufanttbm , cum baptizandi funt ? an meltusfit t jidt- 
cant fe arbitratufuo,nullo magiftro ac lege hocfacere, quamfi Apojhltca tradi- 
tione tnftitutos fe facere confiteantur i peemtetfortajfetdliumMagftrorum, id 
eft Sanclorum Apoftolorum. Quodfinonpoenitet, & in hac epiftola Clementis 
decretum vid nt quod ipfiferuant; Decretum dico a Sanclts Apjftoltsproftflum, 
cur epiftolam Anftolic* traditionis teftem ntgant ? 

y. . Monendus le&or.P feudo- Clementem de caepis,a duer farium 
(quod vulgo dicitur) de a! liis loqui. AucTor Recognit. (cuius verba 
defcripfit varo/goW) de ea agitnominis datione, qua adulti ad fide vic * e C° ncii - 
accedentes, nomenfuumCatalogocompetentiuminferi poftula- t Cartha g- 
bant:Huiusmoris(cumpauciflimos nunc exadultiscompetentes ^**' 
fufcipiatEcclefiaChriftiana) memoria hodie quodammodoob- 
foleraeft. Ineptumveroeft,IefuitamPfeudoClementisverba ad 
aliamnominisdationem trahere, illamnimirumqua infantibus 
baprizandis nomina aParrimis imponunrur , vr poftea albo Eccle- 
fiseinfcribantur.Hacobferuationeprxmifla quaeftiunculas^quibus 
vrgerinospoflefperauitaduerfarius, breui refponfo refeliemus. 
DarelibexorumnominadidicimusaMaioribus, Turriane; aquo- 
lumconfuetudine longo vfu firmata recedere noluimus ; non quia 

L 3 



86 Epiftolarum Pontifical cenfura. 

ab Apoftolis deriuaraeft, hocenimprobarinonpoteft:nonquiaa 
Pfeudo-Clementecommedaca, eiuscnimfi esnutat;fedquiapie- 
taci&aedificacioniconientaneaeft: Eiobfequimurnoncoa&i, fed 
pie, libera,nullifque fuperftkionum nexibus obligata confcienria; 
vtpotequae nec Apoftolorum Magifteriorelu&ari, nec Romani 
Vsejouisryrannidifubderc collum poteft. Licetergo morifolen- 
ni non refragemur , Clementis hypobolimaei fi&iciis decretis fub- 
jici nolumus. 

Submngit Iefuita : Dionyf. EccL Hierarch c. i . de datiene mn. mis agere ; 
Apojielum ad Colojf.i. verf.u. per lumen bapufmum tnduare : hutus denique 
defcriptiof.it qu&fi mbaptifmo, defcriptiomm vniuerfi orbu fub Augufto Sym- 
holumfutffe: quoniam eodcm vocabulo &ro^«i<p>K vtuntur Lncas c. z. & Dio- 
nyfloco atato. 

Tria refpondeo. 1. Cum Dionyf. ille Pfeudo-Areopagira de de- 
fcriptione competentium adulrotum (cuius vfus hodie propemo- 
dumdefii:)diferteloquacur, fruftta Iefuitam in eiusteftimonio 
caufaefuaefubfidiumquaeteie. 2. Cum Apoftolilocumdelumine 
gtatiae, quaepet gloriamperficirur, vnanimi confenfu intelliganc 
intetpretesi noneflefimpliciter trahendumadBapcifmum excer- 
num, cui camen recte aVereribusilluminarionis nomenimpoii- 
tum non negamus,cum fic Sacramenrum faluraris illius (puTjTjuam, 
quo Spiricus viuificus occulco illapfu corda fidelium permndic. 
3. Licecverbo ^ro^a®»»- vcacurpoftLucaml J feudo-Dionyfius,mi- 
nime fequi dcfcripcionem a Cyro fa&am fuiiTe Symbolum defcri- 
ptionis qua fidelium nomina albo Ecclefiae infcribuntut, quicquid 
fibi peifuadeatTunianus. 

Idem loco citato. Vt fuaderet Clemens Dtcretum de non celebrandis Mif- 
f JSy multaprius de ob^dtentiapracipit. 

^.Atexhisquae praecipitnonnifiineptum conficctelicetargu- 
mentunv, hoc nempe , Dco foli ferutendum ; Ergo prtsbyrens nihdfine Epi- 
fcopi licentia eft agendumMp veto cum Tuiriano epiftole ordinem lau- 
dare nonpoflumus, fe^rapfodi itJuSnb tAwnotare. 

Ibid deLicenriaEnifcopicaeteris Clericisexpedanda,h2?cad- 
dit, Confuetudo eflemmum Ealefiarum, qu& ium ad altam ig nem quam 
traditionit Apoftoliu referrinon pofiit-.nec vUa rattoaut vttlitas fingtndtpoftea 
hoc teftimenium appareat , quis vel hacfolum conieftura non decernat, nonfi - 
Stumfed verum effe hoc teftimonium ? 

$i. Epifcopos presbyteris praeferendi morem etfi fatear in Eccle* 
fia Cbt iftiana inualuiite, ex quo ccepere fideles partiuin ftudio du- 
cij nontamen ab Apoftolis, fed ab eorum pofteris moris huius ori- 
ginem deriuandam ccnfeo ; edodtus ab Hieronymo in Tit.i. »te- 
quamDiaboliinfttnCluftudiainreUgionefiirent, tofdemfutfft cum prefby- 
*eris Epifcopos : paulatim vero,vt diffenfionttm plantariacnellenntur .ai v- 
num (olbcitudtnem delatam. Cum igitur id paulatm moram temporis 
longiufculam rcquirere videarur, aduerfariorum non eft, eam vel 

pro 



Clementis.Epift. I V. 87 

proarbitrio definire , vel ad quafuis temporis angufUas coardtare. 
Porrocumreitimonij pfeudo-Clementis fidem fufficienter afler- 
tam putathocarg:imento, nullam fingendivtilitatemeflepofle, 
falliturTuirianus. Fac enim nullum operaepretium ad pfeudo- 
Clementem e fcriptione fraudulenta redire potuifle ; quis miretur 
obarfifllmae naris nebulonem , caeco piaecipiratum impetu, in hunc 
vnumfcopumintendifle, vtaffedlibusferuiret? fperauit tamenid 
fe y&M7fras-tcL fuaconfecuturum,vtau&oritateClementininomi- 
nis praetenfa,Epifcopi t$ y.**f>cSv xjue** wnt}we>tii>6V7*( facilius tyran- 
nidem fuam ailererent, &preASyterorumgradummagisacmagis 
deptimerent. 

CLEMENTIS PAP£ 
Spittola IV* 

Scripta difcipulis Iulio&Iuliano, qui malorum 

ho minum perfuaiionib. aliquatenus a re&a 

via deuiarunt , & gentibus , inter 

cjuas habitabant,dire£ta. 

Clemens , Roman^ vrbis Epifcopus , chanffimis fratribus 
lulio 0* Iuliano,ac reliquis confodalibus noHrk, 
'gentibufque qu* circa njosfunt. 

PorteTj fratres, omnes Do&ores qui ad 
falutem animarum inftituti funt, & ad Ju- 
crandas animasEpifcopi funt confecratfpro 
cun6tisfollicitudinemgerere,&:errantesad 
viam veritatis & ad portumfalutis reducere. fctlicer 
proptergentes,quse circavos funt,inmodico voser- 
rafle contigcrit ; melius eft tamenrediread veritatis 
viam,quamdiutiusinipfo errore a perfeuerare. Quo- ^pccdmre, 
ticfcumque enim de his qui vos errare fecerunt , vel 
de his qui adhuc verbum praedicationis non audie- 
runt ? poteitis, vobifcumaiTumite ,&;ad viam verita- 
risadducite r neinfrucl:uoftied fru&uofiDominoin- 
neniamin^ bvcrbaPcrr 

Bj£ qmmmquidemjicuiAtttltore^egle^a terrfifjtinas ejr ^l^fg.a! b * 




88 Epiftolamm Pontific. cenfiux 

tribulos necejfartbproducit , ita fenfm vefier longi temp&ris in- 

curia multas fo noxias opiniones rerumejrintelUgentias faifi 

fcientU germinauit ; opmeft nunc multadiiigentia adexcolen- 

c id fcrmo. ^ w rti5 m€n tis veftra, vt c hi cfermo veritatis , (qui eji verm 

& dihgens cordis colonus) ajjiduis excoiat dijciplinis. Veftrum 

d pr*bcrcei. er go e Jtpr&bere d obedientiam , ejr occupationes ac felicitudines 

fperflfos amputare,ne bonum verbifemen enecetnoxiumger- 

men.Poteft emmfieri,vt multitemporis negligentiam breuis ejr 

ajjiduareparet dtligentia. Incertum namqueeji vniufeuiufque^j 

tempmvitA. YLtideofefttnandumeft adjalutem , nefortecun- 

<v mtcnden- $ an t em mors repenttnaprAueniat.Etobhoc acrtus e adniten- 

d um eft, vt ( dumeft temporis Jpatium) colUcJamaU confuetu- 

dinis vitia refecentur. Jflupcl non aliterfacerepoterttts , nifivt 

irafcamini quodammodo aduerfum vojmetipfos,pro his qttA inu- 

tiliter gejftjiis acturpiter. HAcenimefivtilisvita., §Liufta& 

f qua vnuf- neceffariairacundta,* vtvnufquifque in quibm errauit,ejr pcr- 

^uibus 1 ™ hlS f erAm ^ e Jf n s indignetur ejrfemetipfum h accufet. Ex qua 

g indignatur indignattone accenditur in nobis ignis quidam , qui velut agro 

h incufat. ft er tli immijfm , confumptis ejr excoBis radicibmpeJJimA vo- 

i pr^parat. luntatis,bonofemini verbo Deifcecundiorem cordis ' prxparet 

glebam . Puto autem quodfatis dignas habeatis caufas iracundtA, 

ex quibm iuftijfemm ignis ifle coalefcat,ficonfideretis in quan- 

k deduxit. tos vos errores k deduxerit ignorantU malum , quantofque^ 

lapfm ejrquantaprAcipitia ad peccandum dederit : a quantis 

l dcdit, ab- vos bonis 1 zbftrzxcrit , &inqu<£\>rxciipit2Lnt m mala,e3r, 

{knxv.. quodefifuperomniagrauim, quedvos infuturo feculo Aternis 

uit. poenis obnoxiosfecit. Nonne pro his omnibm,vbivobis verita- 

n vcritatis /# n lumenafFulfit, ignis iuftijftmaindignationis accenditur y 

ob uliu jgnis £- tracun fc A Deo ^UcitA intra vos confurgtt tncendium , quo 

confumatur & radicitus intereat omne germenfi quodforte in- 

tra vos maU confcientU pullulauit ? Vnde ejr ipfe , qui mifit nos, 

cum veniffet,&omnemMundum vidijfet admalittam declinaf 

fe,non conttnub eipacem in erroribmpofito dedit,ne eum conjir- 

maretinMalis ; fedignorantu eim ruinisjcienttamverttatis 

oppofuit ; vtfi quiforte refipifcerent , ejr lumen veritatk adjpi- 

cerent,deceptosfefirinprAcipttia erroris abfiraBos merito dole- 

rent , & iracundiAfalutaris ignem aduerfm deceptricem fuam 

© Luc.u. conciperent ignorantiam. Ob hocitaquedicebat ° ignemve- 

P &o t uaffl. ni mittere in terram, ? quemvolo vt accendatur. Es~t 

ergo 



Clementis Epift. I V* 89 

ergopugna quadam qu&gerenda eji no bis in hac vita. Sermo e- 
ntm veritatts (jrfitenti& nccrfifario fieparat homines ab errore^j 
drignorantia: Jicutjape i videmus putrefaclas &emortuas q V idimus. 
carnes corports a connexione *viuentium mcmbrorum ferro fe- 
cantefiparart . Tale ergo altquid efi , quod agit veritatis aqni- 
tio. Ncccjfe r enim vt falutis caufiafi/iw, (verbi g/atia) quifer- r ncccftc c *- 
monem receperit vcritatis,aparenttbusJepareturtncrediiUs, aut 
rurfiumpaterfiepareturafi/io^autf/iaamatre. l Ethocmodoin- fMa th.io. 
ter proptnquos ejr confingumeos credentes atque incredulos, 
ficientia atque tguor.antta , veritattfiue dr crronspugna confi- 
ftit. r Etob hoctterumdicebat Quittos rnifit , Nonvenioa- .. r t 

r 1 1 — 1 , ,. 1 * t confurgit. 

cemmiccereinrerram ied gladium. ^uodjt di cat 11 a/i- u dicic. 
qttis, Et quomodo iujiumvtdetur fipararthlios aparcntibusi 
^Audi quomodc ; Quia cum ipfisjitn errore permaneant, neque 
iliisprodermt, ejr tpjicnm t/ltspariter intertbunt. luffum iaitur 
ejr vaideivflum efi ,feparari eum quifialuarivult ab eo qui non 
v;tlt. Sedejr il/udaduerte,quta non ex illisqui recltus intelliaunt 
venit ifiafiparatio. I/lienim vo/unt intereiTe x pariter ejr pro- v '^ pamcr * 
defle y hi s , ejr docere me/tora. Sed &: i ft u dproprium efi i<wo- 
rantiavitium,vtconfiutantemfieverttatis /ucem nonfieratha- z his. 
bere deprcxtmc ; ejr ideb ex il/is ifia naficiturfieparatto. Nam qui a K-cati. 
fctentiamverttatisaccipiunt, (quiabonitatisp/enae[i)tanquam x ^jurrun" 
abono Deo datam cupiunt eam (fifieripotefi) cum omnibusha- frc e ,iii.iib. 
berecommunem, etiamcum eis 7 - quioderant eos ejr perfectuun- \' c J P ,24> 11_ 
tur. Sctunt emm qutanccc&tum a tpjorum caufaignorantix repurg^dum 
efi. Propterea deniqueipfie Magtfler, cum ab his qut ignorabant c&q»odfiu« 
eum duceretur c adcrucem, orabat Patrem pro interfccioribus Ci ' p . a r mct ~ 
Juts,eydicebat i i ) a.tcraimittccispccca.tum i quta nefciunc tio cxcp am 
quidfaciunc. Imttantes quoque dtficipult Magijirum, etiam i- Qt * ciin hic 
pjicumpaterentur , JimUtter prointerfcttortbus finis orabant. sTc quiTcm 
^uodjidtfitplinanobis cfi , orareetiam prointcrfiefforibus efr cAGrarce*»» 
■perficutoribus noftrissquomodo non etiamparentum ejrpropin- r ~ s ~f " " 
qnorumperfecutionesfierre , ejrpro conuerfioneeorumorare.^ *>.*$& iv. 
d credimur ? Tum deinde e f/» diliventius confideremw, x™ "^T 1 * 
quajtt nobts cauja parentes dtugendt. ProeoS mc^iuunt, quia. tp&tiou *i 
vita noflra videnturau&ores. Auftores quidem vtta noflrapa- **&?*(&> 
rentes nonfitmt^fiedmimliri ; Non enim vitamprabent ,fid in- d " cbemus. 7 
grediendinobis adhanc vitamexhibent miniflerium. Auclor c ctiaiiiud. 
autem viu vnus dr folus efl Deus. Si s au tem aucJorem vita { in - qui l qaod 

J J ^ ghergo. 



9 o Epiftolarum Pontific. cenfura. 

fa volucri- ditigere volumus, h tttumnobis efife diligendum fciamus. Sed il- 
Tinquir. l um > (inquiuntV cognofiere non potutmus , ijtos autem & no- 
k potueris. uimm ejrtn affectu habemu*.Efie,non k ^ouudiscognojcere^ 
1 ^otuifti * ^sfa Deus » WM tamen nonfit Deus , perfactte m fictre po - 
n ccrcum cft tuiftis. Nam quomodo tatere potutt hominem y quodltgnum aut 
cnrm. fapjg y AUt d s 7V eiatia huiufimodi matcna Detis nonfit? Quodfi m 

procpuiiib. his qedfiacite deprehendere potuifiis , animum addificutiendum 
j. c.24. in co noluijiis attendercy certum efi quiainagnitione Detimpedkie - 
Ul * 6 R*ffa' fi^inonimpofifibilitatisfiedignaui& vitto. NamJivotutfietis,ex 
non cft vfns, his ipfis inutttibm fiimuUcrts profiefio acceptjfctis intetitgentta 
eiUermoPe v i am . "■ Certum eft ° quia perferrumfaclafuntfimutacra,fier- 

tri cxq ovt J l r L J r , J ■ ■ . 

dixi tou fcre rum veropertgnem conjeclum est ; qut tgnts aqua exttnguttur> 
harc epift. 4. aqua autemper fpiritum mcuetur\Sptritus autem a Deo tnitium 
cicmentis p ^ y L Sjc ■ ^- xit Mo r $ Pro pfy (fa ] n principio fccic 

copolita ett. J 1 ••/'! t 

incipiamus Deus ccelum &: terram. Terra autem erat lnuiiibiiis <x 
ergoindc re- incompofita ; &: tenebraeerat fuper ^faciemabyjfij&c Spi- 
«V 'Zi l$* ritus Dei erat {u P er aquas. <£&' Spirttm Deiufiihquafiupfia 
i-np<sCyn<mv;<; r manus conditorisjucemfiparauit a tenebris.-ejrpoji tliudinui- 
*h°f^™- fi^ e cos ^ um *ft u d vifibik produxit,vt fiuperiora qutdem habita- 
& V i^-KcL- culumfiaceret Angelis,inferiora vero hominibus. { Propter *vo s 
%%.' $ "^ er?o,iu[Ift Dei,Aqua, qua erat fuperfaciem terr<z , fecefftt vt ter- 

r£s*vvraf -c&i> <> -H . , ' * r* ~L • < l 1 

u<JW,™ j v- raQvomsproduceretfrnclm^Cutettam humorum vtnastaten- 
A° ■»»» w^*; ter inferuit,vtQvob\sex eaprofluerent fontes eyflnmina.Vro- 
matLd'S^ pter*vosproduceretujfaeftanimantia dr omntaqu* x veftro 
MfffVi '<** vfiuivoluntatique fieruirent. Aimonpropter* vos ventt/pi- 
^'t^^TlZ rant > vt ex i?fi s empiensfiruclus () vo b i s terraparturtatfH on- 
^v c^tk- ne propter *vos imbres frofluunt , ejr temporavicijfitudines 
k«f ty'*™s mutant? Numpropter *vos Soloritur ejr occtdtt^&mutationes 
(^imca M^^<r- Lunaperpetttur f rropter * vos w^r^ cxnivtijamhutumjuiiin, 
w^itwV ^/ u vobis ingratiscuncfafiubiaceant. Nonne pro his omntbjts 
. 'J;f°J ,Xj ^«/?^ ^^ v4tionisp«enaj qma horum omnium largitorem >quem 

u.ojjo.ws r£ df(ff.Tne.ox.tA>ci&s, j£ ax.vn? Lu iTTtcyso £ Apvosx. ^-m/^/npi ^» iintpip itv iimvu y vJ/x~ 
%s o/c? x? te^v&i "ii ^iXTo-m ■ du^ i»anrip%ap ai/vJ tu. -mlnx jy l% uixtyci , Cpcos b&v gx.otvvs %?>&•£>*'' 
>£ f£? TO]) oio£x'&v a'«W(i» , T»v (poMvcuyiov dz&vezcs ivoc. rtz, ccvaifyts' § cpwTvs A^ftXeiS oiy.tjByj , 7f . 3 
HgLTrj ■'jzjo cwjpwyrDV. K figl> %~ts 01 cwtov yttoc&iias ttuLt. Jbc4K.ri.6r,. Ztyg. jo 01 «iv antjpojvcv, CCCrCCtv 

haftcnus dcfpiritucrcAto.qualecft illud, jlabiejpir. eim eyfiuent aqut; & illud AmosPro- 
phe &EgoEc?oimMcreansjp':ritum Siccnim Csfarlus fcatc Greg.N zranz.inrcfp. ad v^- 
rJasquceii:iojnc-s,dcL/cis icripturarv tn-.^c Tkcodoi;csusacG<u»tud;& aJ,ij)tneqmncscoume- 
ifm^interprcrati fum. p Turmn 'oco rir^.toinverba Gr^cahscadnotarifnTnT??/^»^» 
tft 'nTxtr.s >J*c wjsitns net%ffji vtait Gre-g.Naz.iemz fed ejl vn» eackmquefuBflantiacumtribiu 
/>r^r/*/Ari£«#,ingeniti,gencra'k nis <Jc prrccfficnij. tj i.\ t ciaby^u. rrrvann. £Haecvcrb* 
«IxaiBcdadcte^Qiurationcc^tom.i.p.^S.^propterte, (jiibi; thuc»fci;Bed. ucibi.ingrato, 



Clementis Epift. I V. 91 

ante omnia ejr agnoficcre & venerari debuijtis ,fiolum pra c&tc - . 
ri*y igneratis/' Sed drnunc (Vper idcmvosadhnctn intelti- q eifdc vils* 
gentiam 7 - cius duco. Videtis etenim,qtwdomniagignuntnr ex J tuo - 
aquiti <r^//4 vcroper vnigcmtum cximtiofiacla ejt, a vnigeniti a • turHa 
f <?r^7 omnipotens Deus caput efi,pcrquem taiiordine,(*vtfitpra loc ^ ciuto. 
diximus) peruenitur ad patrem. C".mautcm b peruenentis, D " riuf ; ulfi 

c r ■ 1 rr t a cU, &.foiiua 

agnoici re banccJJc voluntatem eim, vtperaquas, a quaprt- vcrterum n6 
7#<« crtaturafi nt,d, nuo e rcn afca m i n i. ^uj enim regeneratus * tJ fana ^*. v t 
fueritper aquam,boms operib. f rcti\ctus,harescfficttureit4s y a *£>{£ i.Cot 
quo in incorrupticne regcncratus eft. Propter qucdparatis ani- », Chnft j * a 
mis accedite qnajijiltJadPatr(m,vtpcccataveJtradtluantur,eJr £"• caput 
f^#/Q eernmfioh ignorantiafiutjfeprobetur apud Deum. 2{amji ho<. Cicmcn- 
pojtagnitionem horumpermanetts in incredulitate , i/i£# iam ns ef •» Ncc e * 
perditionis vejir& caufi , ef non ignorantU reputabitur. 2%cc ^l^fi^fi ro 
g pu te tisquodetiamjiomnempietatem h colitis } omnemqtK^> cu eft,w ^ ». 
Iufiitiam , baptifmum vero non * accipiatis , /fo w k p o /11 ti s ** $ , *1 ,? 
navereapud Deumnmmo 1 maiorepcena cligni cr\t\s,quibona Ji-pvot •»<*!- 
opera non bene m ope rati eftis. Conficrtur cnim n.eritum hc- *$*%!**?* 
mim ex bonis gejtis \fiedfi ita gerantnrficut Dcus iubct. Deus > Mf <.f^T, ri 
atttem iujfitt omnem colentem fie Baptifimo conjignari. jihwdji 1^.*§<* ^ 7 * 
vos n renueritis, vt\cllrxvoluntattmagisquam Det ob- £#a£,,'s£J 
tempcretis,contrarijy?w^£/0e^inimici cl\is voluntati ° pemcncrfs. 
eim. Sed ' dicitisjortajfe ; Qtadccnfert aquA baptifimus ad Dei \ Z ^mx\zn 
cultumf Prtmb quidem,quta quod Dcoplacuit impletur. Secun- ibid. Mcl.us 
do,° quiaPrcgcncrsLtioexaquisejrDccircnatoJragilitasprio- cl>Gr ^ e\n6 
yw natiuttatis.quA vooisper homtiumJactaeJt,ampntatun cr d.cumur, a- 
itademumperuenire ^poteritis adfialutem. Ahter impojfibile q u * prim* 
eft. Sic enirn nobis cum Sacramento vcyus Prophetatefiatus e(l, CTCUU ' X > ' cd 
ducns, Amcn, Amendico vobis, niliqmsdenuorena- nerjndi; hoc 
tusrueritexaqua^^jnonintroibitinr^ftw r coelo- cn ™ ^g"^- 
rum. £/ /^etf accelerate , Ejl enim w aquis iftis f mifericordia %S y J, f ***' 

e renafccris. 
£ adimpletus. g putes. h colas. i accipias. k poflls. 1 potiusmaiorc poen^di- 
gnuserir. m operaiur. * Minh.28. Ioan.i. n tu renitcris,& tuac obu.mpcrasccntra- 
hus. inimicus cs, feddices. o Turrian.loco citato. forratL non vfijuc^uaque vcrum eflc 
vi> eatur ; Manct cnim homo adhuc poft Baptifn>umfragilisadmorkndum, & ad peccan- 
<Kl:Q^iOw t od^igiturampuu;ur perBapt.fragilitas prim^Natiuit tispculpaigitur cftintcr 
prciis,non cn.m graecc dicn f;ag:iitatcm primseNatiuitatis perBapt.ampuiafi.fcd prim.m 
Natiuitatemcxconcupifccntia &c.-Sic itaqucai. Clcmensgrscc, Hyhfos eUx a 

p rcgcncraro-tibi. q potcris r regna. 
t mifcrlcordixquxdamvis, 

M 2. 



m 



9i EpiftolarumPontific. cenfura. 

t Hicpcrti- c i u squ£dam qu& x exinitioferebatur fupereas ; ejragnofciteos 

Cyrihus in qui baptizanturfub appeliatione triplicis Sacramentt , & ertpit 

Gcnciim, *b eos fo f u ppliciisfuturts,quafidonumquodd*mofferens De$ t anu 

& um to f?c *"**$& Bapttfmum confecratas. Confugiteergo adaquasifias' y 

gratia ba ? ti- foUfunt entm,qndpojftnt vtmfuturttgnts extinguere. Adquas 

(vai in co q U i m0 ratur accedere , conHat tneo adhuc inpdeiitatis idolum 

Jcripfci . Spi- permanere, & ab ipfo prohibert ad aquas properare, quafatutem 

ri.usD.ferc- conferunt. Siue enim iufimfute (itwtufus , baptifmus ei per o- 

b ' Uur . %^ Z mnia neccjfirius e/i. lufio quidem,vt adtmpleatur in eoperfeclio, 

rian ibidtm. & regeneretur Deo\ tniujh vcro,vtpeccatorum qu* gtfftt x re- 

u ioftos ns ii- mt rn concedatur. Omntbus ergo fejiinandum efi fine rnora re- 

x^gcffu ini- nafctDevJ & dcmum confignariab Epifcopo, ideftfe- 

gnoranti» ptiformem 7 - gratiam Spiritus San&i percipere: §}uia 

y rcna ci eo, ^ ncertm e j{ ruyiufqnifque extius vitA. Cum autem regentratus 

z vjdcSirk. a iucrit peraqnam, 6c poihnoduieptiformi Spiritus gra- 

cpifti.cap.i. t iaabEpifcopo (vtmemoratumeft)conrirmatus v quia 

aqcamc/o- b aiiter perfeclus effe Chnflianus nequaquam poterit , nec fe- 

pcribusb.nis demhabere interperfectos, finon neceilitate, fed in- 

oftcndem tc, cur ^ aut vo l un tatc remanferit , (vt c a B. Petro acce- 

bhocc6m e n- pimus,&: cxterifancti Apoftoli,pra:cipienteDomino 

tum propu- docuerunt) &: demum exopertbus ^»&roftendat inicfi- 

v"bami C ,cpi- militndwem etus,quicum d genuit,patris. Pofthxcvero a- 

ftoi.i.& p'cu gnofcatD^«whonorare. Honorautem eiiis efi ,vtita viuat 

c°iftt e ficut ipfevuity vidt enim vnumquemquc itaviuere,vtho- 

c ilcicgit micidtum ejradulterium f nefciat , odtum cjr auaritiam fu- 

Tunian. n.f. ^tjramfuperbiamjafiantiam reipuat & cxccrctur ,inui- 

vit.p. 4 7i.ic)£ diam quoqnc,bC cAtera hisjimiltapenitus k fc ducat altena.Ejl 

tamen hb. i. Cxnepropria auadam nostrAretwionis obfmantia, auanon tam 

vuitcx^odi- tmponttur homwtous^quamproprie ao vnequoque Deum colen- 

cc v Hic.-mo, tecaufa puritatisexpetitur >dc castiwenid dico s cautc\a,cuius 

vt j h *l e *^ fbtciesmultdtfunt. Sedprimovt obfruct vnufqutfque, ne men- 

r' / qu. A dB.Tt- it J . i J\ II,- 

troaue^mus. (truatx multeri mtjceatur ; hoc emm exccrabue ductt Lcx Det. 

&c. Quod ii h Lex de his non admonuiffet l v o s , vt k c a t u li iiben- 

d -c gcnuir, °^ JJ 

a.^nouifti .n. Deum,hortora patrcm.honor. e viuas-- vulr aurcm ita viucrc. fnefciis— 
fuc»iis--refpua5--cxccre!is inuidiamc.i tcraqnca rcducas g «-aufa. betiilcx. i nos, 
k lcg.^amhari.Ti:rr.lib.f.pro cpi{r.c.T.p.3^7»a.n')S vt Ca^ hari non !ibcnrcr vo-U ercrnur in- 
iHcrcort SicciMmefliincxemplari ve.uftifnmoBiblioth.V.uic.in-e, ck in leroFlorentin* 
BiSliorh.S.Marci.Jdcmp.fcq.nos vtCathariidcftmv ndi Tandemc 24.darMan •siBrfi.in- 
^uit.hoccxtremum in cxcmplari vet fto M.S. rcpcri , &aIio loco probanetam , lei*endumv 
" \jP tam«»e(reCanth.iricxGraecocxemp!ari didici. Src cni.arcft. T/fo tipr.^ § ^Sjpycy.eix. 

HT 



ClcmentisEpift. IV. 93 

ttr volueremur infttrcore. Debcmus altqutdampliuf habere^, { rationab - 
animattbu4,vtpote ' rationales homwes&cceleftiumfenfium les"' 
capaces, qutbut ir 'lummum^ debet ab ommtnqutnamento m fummi 
cordisconfientiam aftodtre. Bonum eftautem &puntaticon- nnoLbfl* 
ueniens , etiam corpus aqna dilucre. Bonum vero dico , non quaft dor Hcme - 
prtnapaleilludtn quomens purtficatur > fed n quodfequelaftt . rob,1 P tiitatn - 
#'i//«5 fe»# /wr ## <p<? ™#t? dttuitur. Stcemm ejr Magtfter nolier 
qnofdam Phartforum & Scrtbarum, quividebantur effe C£te- 
rismeliores,&avulgofeparatuincrepabatJicenseoshjpocrttas\ 
quiaeafolummodo qtt#hominibus videbantur^urijicabaixor- 
da vcro.qtmfolus Demafpictt.wquinatarelwquebant eyfordi- 
da. Adqiiofdamergocxipfisnonadomncsdicebat; Vx °vobis o Mmh.23. 

Scnba:&Phanfa:ihypocrit#,quiamundatisquodde 
foriseftcalicis&paropfidis,intus autemplenafunr P^ffi,..««. 
fordibus. Phanfare ca:cc, ? munda prius quod intuseft; da: ^ Qdim - 
&quoddeforisc 1 teritnmndum.^mT///^ 
deturlucefiientit, cum ipffuerit munda acfttendtd* ; tunce- mcildau;r - 

tiameiusquidcforisefthomwisipJa^neceffariocuramgertt y idl^c^ 
eft ca^nlsfuA, vt & ipfapurificetur. Fbiautemiftxquadeforis d,d;E mcnns 
eftpunftcatiocarnis ncgltgttur.certumeft, * neque deptmtate^ e f e ^ lindi 
mcnttsacmundttta cordtscuram gert.Itaergoft ,vt is qui tn- eJSft. ^Sg,' 
trinfcusmunduseft, mundeturfwe dubio & extrir.fecus. Non a PP etltlsf or- 
femper antcmis qnimundatur extrinftcus, etiam imriniecus Hm * "uhri- 
mtwdits eft; videlicetcumagit htcvt f hominibuspitceat.Sed w^ncmtaf- 
ejr illajpecies caJlimonU bferuanda cfi , vti ne pajftm & Itbidi- fa e fei *' n *~ 
msfolius caufa cumfrminis^ ^coeat quis, fedpoftcrttattsre- UudJtVpla. 
parandagratia:qu£ obfcruantiacum etiam w nonnullis pccudib. 7 ' vide e pi- 
inucniatur , pudoris eft finonab hominibus rationabtltbus & l? h ' £ uIx 
Deum cokntibus bfcruetur. r j bi nc „ L £' 

Ergo ll omnes peccauerunt & egent auxilio Dei. f eu aintrin- 

Propter «qubd, charillimi y fec7amwt iemper charita- piZT^' 
tcm>£££muUmwi meliofa &: ffirituatia , &adiuuatevos * coc '- uu r- 
inuicem , vtDeoftmperin omnibuspiacere vaicatis. nRoui ' ?, £ I °' 
AmeiL. ' x a i.Cor I2 . 

14. h c fioe 

Judicia Tontiftciorum. ciaudir cpift. 

x. Pfeudo- 

CAroli Bciftjprafjn Conftit Clem. Certum eftepiit.r!em nomi- BuarJuos - 
ne vulgata^oneireeasq.iurummemJnicEpiphaniusinpri. J^LT 
jhq eonria hxKfcs Lbro : m q uo icribiclaudari in iis epiiiolis vir- uini 

M * 



Lib.y. pro e- 



94 Epiftolamm Pontific. cenfura. 

gi#irarem,arqueomnes_ propheras; exeoque fumi argumetirum 
^oniraHebionemillosvituperantem. Qox quideminiis peruul- 
jiatis epittolisnonlegimus, legunturaurem ineisnmltatraiiflata 
ex Irinerario, quae illarum audtoriratem reddunt leuiorem : in qui- 
bus vnum de quotidiana lotionecorporum, quafi ea ad mentis 
mundiriemperrinear.eftomninononferendum.Hebionirseenini 
cum quoridianos Bapri fmos haberenr , corrupris Clementis libris, 
Pertum fecemnr iilorum Baptifmorum auc"torem,&:c. 

Gutl.Eftutsin 4D//I.7 §.t;.Clemens,fi tamen ille audtor. 

VideBellarm.iib.2.deconfirm.c.3.§.Primus l &c.7. §.iavero&c. 

C E N S V R A. 

Hic cum reum confirentem habeamus Turrianum , eiusverba 
pift.c.14. expendifle lufficiet. Clememu (inquit) ptjtoU 4. (txcepioprmipto) tota 
e(i ex Ssrmone B . Petrt, qtii e(l m 6 .ubro rtcognit. paucis quxbttfdam addtus - % 
falfum vero quod addir ; Ckmentem ftajfe quod a nobis fieri foltt , vt qttk 
alh loco & tempore,& sMm (b'tpfimi>.s,eifdtm vtamur^nQxitmm enim fcri- 
ptum Clemenris eft. Falfum item quod fequitur, O^amuts pauca qu<t- 
dammepifi quam prse manibus habemus,/*/jr qu& a Clemerue aluna vi~ 
dtripoteram^arttm vttto interprtw> paitim aruficto ]unthorum\numq<iam 
tamen Catboltcosne<-areeam, autdseadttbvauaufos ;diuerfaenimpon- 
tificiorumludiciainconrrarium prorulimus. vEque falfum quod 
additTurrian. Etfiforte tota eptfiota ix hbro 6.recogmtfit, tamen qma non 
eji tlle 6.ltber cum reliquis ex edmone R:cognittonum quai Ruffinut imerpreta- 
tus efi, (gemina enim edittofirebatur, quod ipfe idem Ruffinus tefixtur) idcirco 
htttus eptfioU quarta verfionem non effe apgna f am R«£w; J mo nuUttu tnter- 
pretis nomen infcriptum habert. Vrrumque enim planum fecimus , im- 
poftorem Semibarbarum Epiftolarum 4. poireriorum non mrer- 
prerem fed fcriprorem fuiite : 2. eum ex Ruffini interprerarione 
quaecumque eRecognirionibus habethaufiiTe. 

Inhaceptfi. (airibid. Turrian. funtquoqucvejiigiadtatiseiusquafcripta 
tfi,propria,& tllt atati quafcnpta tffe a Magdburginfibm fingitur aduerft: l>- 
bt enim erant tempore CaroligeniiUs tnierqujslultui & luliaiiui babitabant? 
vbt ldololatrtaquam hxconfutaO.an eranttllt inter Turcaf: at ifii, Ucet paga- 
m funt , »0« tamen tdola colunt , neque fiatuat pro dtu habtnt : an erant <*- 
pt.td Udos -. Ne td quidtm, ftquidem paulo ante atatts noslra memoriam tgno- 
ti erant. 

ty. Inhac obferuatione tot fere numerare licet errara quor ver- 
ba. Nam 1. non fequirui au&oremepiftolae eo rempore vixiiTe quo 
idololatria genriiium viguir; fi, quosinepiftola alloqui fe finxit, 
abidolorumculru ehorratuseftiQuid enim fi torius Epiftolx ar- 
gumentumprolibidinecommentus eft, vtantiquitaremverifimi- 
lius affcclaret ? 

2. Genriles nullos fuifle Carolo M.imperanre,falfum eft: dcmus 
enimTarc2St>>,Sineafes,Iaponenfes, cxterofquc Orientaics qui ad 

noftra 



Clementis Epift. I V. <)$ 

noftta vfque tempora idola coluemnt , tunc temporis ab omni fu- 
peifticioio culcualienosfaiiTe, Annon cerriiTimumeftDanos,Sue- 
cos, Saxones , Boruflbs,Licuanos,Liuonos, 1'olonos, &c. illoipfo 
LaroliM.aruo horrendisidolomaniaerenebrisobfdTos? 

3. Abfurde Turcas hodiernospaganis annumerat aduerfarius; 
nonenimomnesinfidelespagani.fedfoligentiles, 7raAv£«£«aiTet- 
toies , licet omnes pagani infidelibus acccnfendi funr. 

4. A VisBp»fld*pudendamprodit,duniTurcaso6fcauo feculoftatuas 
pro Diishabuifle negar; fuemntenimpluiiumDeorum&fimula- 
chromm cultores, antequam Mahumecanam fuperftitionem (£Ao 
cum Saracenus fcedere) amplexi eflenr, quod noncontigit ance A. 
D.76}. quo faucibus Caipiiseffufi,circumuicinas regiones lare po- 
pulatifunt. 

j. Nec fimplicirer affirmabit Mahumetifmipropugnatores ab 
omniidolorumadorationefuifle femper alienos , quicumque in 
nitmotiamreuoeaueritGeimanum Conftantinopolitanum fcri- 
pfifle, ad fua cempora Saracenos m'&m i\hi? acclamacionem in E- 
remocelebraflcdcc. Legarur in adcis 7. Synodi epift. Germani ad 
Thomam Claudiopoliranum &c. 

6. MaleaiTeueracTurrianus Indos Caroli feculo ignoros.ide- 
nm , licet de Occidenralibus verifiimumfic, deOrientalibusfal- 
fum tiTe nemonefcit :quosfiabomniidololatiiaelabepuios vn- 
quamfuifle credidit Iefuica, probaredebuic, non finecefte fup- 

ponere. 

7. Fingamusdenique,©mnesIdololatri2efibras,CaroliM.rem- 
pore,toco penitus orbe reeifas;an eo nomine Magdeburgenfes er- 
roris aiguendi funr,quod epiftolarum Decreralium eflnclorem Ca- 
roliconcemporaneumfuiiTefctipferint?Nonalioceitepatrocinio 
fubleuandifunt quam ipfius qui eosimpetiuiraduerfarij: cum e- 
nimfateatur cpiftolam 4. Pfeudo-Clemenris maxima ex parree 
)ib.6\ recognicionum tiai ilatam , conftetaucem recogniciones an- 
reOrigenis eos cicantis cemporaClemenrifuppofitas;nowrniruai 
fi quse confarcinatorepiftoiarum eccenofisiftislacunishaufit, pri- 
fcse illius xtacis velUgiaoftentent,finrautemaetaciipfius bauriencis 
aduerfa. 

Subdk Turrian. Ad exemplumTheedorai , quiquamttifHtbr.i ^ieen 
Snx ifgi agnofceieKtfi&tt StS iqua Lechone vubdntur^rfioriani^ptcj^ OE~ 
cumfHio,rnmpre;atur,Sic tgo non repm endo quod qu&daw m hac eprflohnon 
rtRch.itlenM l gibantur .[tinotius ad extmplum Ecslejiajitcd nguk, qu<t (fe- 
cundupi Hieio}>yi?.i Jintentiam) in HovoTeJlamento adgr&ci [ermcnis nor- 
msnywritatem exanmat j fottum excmpUrisgraci repeto, vt tndipu*tmt & 
liquidnm bautiamus. Nondubiiopie interprctaios , qui fic ba&ttwtvt rmnt 
ejl legebant y fdji fontemwdicando aJ[equor,vt in imetpretando pte nonftt 
deinceps iaborandum , extftirn* bmi potius cwfulendum ejfe quam reprehen- 
dendum,. 



96 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

$i. Grattam r efuitze ob praemonftratam Iaborantibus facem, ha- 
beriasquiffimumcenfenius-, idcirco quories eum fide bona eeiife 
conftabir,laudem debitamnon fubcrahemus. 

idemiococitato. llludadnorabo , rjuu ;n;it:it epishhinueftxoxrnus, 
quodtnhoc Sacramento (conjfignarionis Epifcopalis) verboconjirman- 
di vfus eji Ckithns in hac epfftdl*-, & eodem vfm eft Itb. $ . Cenfttt. Apoff. & vff, 
inbodietnum dtem omnes Ecclefu Occtdeniis , Sicramentumcorfirmaiionu 
vulgo fic vocant : hoc veftigtum nomints ndorem prdet atatts tlltus Apolloltc<t % 
Vnde inftttutto confuetudiris Ecchfiarum 6" conftgna-io epiftoU dtfcendit. 

Bi. Notabitvero Ledtornullomodo iequi, eumqui Clememi 
Decrerales fuppofuit , (fi modo voce a conftitutionum fcriptore v- 
furpata vfus eft) eodem cum ilio feculo vixifte ; alioqui fi quicum- 
que eafdem voces fcripris fuis inferunt, eiufdem aetatis odore prae- 
Deanr •, quis Turrianum , in cuius lucubrationibus confirmationis 
mentio , Clementiniilliusfeculiodoremreferrenegareaudeac? 
Tria praecerea obferuandafunc; i.aClemencenecDecreralesnec 
Conftitutiones fcriptas eiTe. 2. Conftirutionum fcriptorem cnm e- 
piftolarum artifice conuenire veibis,ab eodemque difcrepare fen- 
tenciis: ille enim lib.j.c. 17. fxC^pv oixQKoyai Czic/jainr •, hic vero confi- 
gnacionemSaccrdoralembaprifmaris ipfmsperfec'tionem& con- 
firmationem vocat : quo dogmate non Apoftolici , fed corrupriiTi- 
mifeculi odorem praebet. 3. Confirmarionis ritum a Pontificiis 
bodie obferuatum,ab Apoftolica traditione minime fluxifle. 

Biniusm Notitex Turnano. Huconclujio (ergo omnespecc.) alum- 
niofe reprehmditur 4 l > lurettas; ita entm S. Clemens argumentatur.St ratto na- 
turalts,&lexcolendi Deum nonfufjidt ad obferuandam hancjpeciem cajitta- 
tis^quampecudcsjinerationeexlegefolonaturtt infttnStuferuant, &ita muta- 
bilesfunt bomines; fequitur omnes cjfepcccatores , & auxilto Dei egere ad bene 
viuendum. Quo nihil verius , nihtlfubtilius, nec ad rem acccmmodatim dtci 
potuit. 

fy. Calumniose calumniaeMagdeburgicosarguunraduerfari/, 
quorum argumento nihil cum pfeudo-Clementis paralogifmo 
commurieeft.-quandoquidem tantumabeft, vt legem, rarionem- 
que naturalem non fufficere ad obferuandam caftitatem externam 
cenfcar, vtnihilamplius ad conuerfionem hominis requiratpras- 
rer reuelationem veriratis : non itaque agnouit legis in carne <*«A/- 
vct(u<u t fed potentiam bona quaeque exequendi in homine per legis 
praedieationemilluminato. Hoc igitur argumento pugnat t^Sc... 
W > Obferudrtcaftimonum necejfanumeft noncontinentibmjiquidem igno- 
tninhfum eft non obferuare. Ergo omnes ptccautrunt , & tgtnt auxilto Dei. 
Quo nihilinflrmius, nihilabfurdius, nihilarepropoficaalienius 
dici pocujt. 

CLEMEN- 



t 

Clementis.Epift. V. 97 




CLEMENTIS PAPjE 
Epiftola V. 

VtleciiJJimis fratribus & condtfipulis , Hierofolymk cum 

chartjfimo fratre Iacobo cocptfopo babitan- 

tibus , Clemens Eptfcopus. 

H^f OMMVtusvita,fratres, a omnibusnecefla- a hoc ncmo 
ria eft, &: maxime his , qui Deo irreprehenfi- P 6 »ficiorum 

i ... -i- o- a n 1 «tctur , ck 

bilitermihtarecupiunt, &:vitam Apoftolo- ptofcffofefu- 

rumeorumquedifcipulorumimitarivolunt. c,t Bci!arm. 

Communis b enimvfmomniumqusjuntinhoc mundo,om- n J, £J lls a J p .g" 

nibus ejfe hominibus debuit \fedper iniquitatem alius hocfuum lib.j.c.n. . 

c effe dixi t ; & alius illud \ &fic inter mortales diuifto facia eft. \ . vc ba Fad " 

JJ . „ • 1 r • m 1 • r m ■ "'nijni eth- 

jyetnque Gr&corum cfuidamjapentijjimusn&citajciensefje-tait) n j C j i^ lQt 

communia debere effe amicorum omnia : in omnibus autemfunt «eognir. p. 

fine dubio & coniuges.-ejrftcut nonpotefi (inquit) diuidiaer y ne- "^j e( r 

que fplendorfolis: ita nec reliqua, qu& communiter in hoc mundo 

omnibm datafunt adhabendum-, diuididebere,fed habendaejfe 

communia. 

Vnde & Dominus per Prophetam loquitur dicens; 

d Ecce quabonum ejr quam iucundum habitarefratres in vnum. d Pkl.ij*." 

Iflius enim confuetudinis more retento , etiam Apo- 

ftoli, eorumque difcipuli (vt prsedietum eft) vna nobi- 

fcum &: vobifcum communem vitam duxere. Vnde (vt 

bene noft is) erat e multitudinis eorum cor vnum ejranima v- c Aa.4. mui- 

n*\ necquifquam eorum aut noftrum de his quApofftdebat^ ll }' credcn " 

altquidfuum effe dicebatfedomnia illis & nobis erant commu- 

nia, f nec quifquamegens eratinter nos. Omnesautemqui fibid.vcrf.34 

domos velagrospoflidebant, vendebanteos, dcpretia 

eorumtte. reliquas res quas habebant , afferebant, ponen- 

tes antepedes Apoflolorum , ficut nobifcum quidam ve- 

ftrum cognouerunt&Tviderunt; &: diuidebantur finoulis 

prout cutque opus erat. ^Ananias autem vir auiterus , &: b 

Sapphira vxoreius,quimentitifunt Apoftolisdepre- h grin°«**- 

tio h agrorum fwrum quos vendiderant, nobis prafen- ^sdtLvw» 

N 



98 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

iAnaniasdi- t i DUS i f n confpe&u omnium circumftantium a con- 

uino iudiCiO n \ „ 

fubiaius eft fpe&u Apoftolorum, propterpeccatueorum,&:men- 
A-D.34.T1be daciumquod fecerunt,mortui delatifunt ambo: cae- 
Bironio^ teraqueque.de talibus cognouimus&:vidimus,necre- 
xc 9 . a.d.j*. cordatione,nec demonftratione dignafunt. 
pauius voca- Quapropter hxc vobis cauenda mandamus , &c do- 

tusA.D. 41. _ T*^ i r , . A n \ l_ J- 

Come iuspri ctrinis & exemplis Apoftolorum obedire praecipimus* 
mitiaegcmiu q L1 j a hf qui mandata eorumpoftponunt,non folum rei 
..Ta 1 llnfi fedextorresfiunt Qux nonfolumvobiscauenda 3 fed 
44. Petros & omnibuspra-dicandafunt. Relatum eitetiamno- 
Roraa'..po j-j- qucc } nuidamin veftris partibus commorantes>ad- 

fcdus eit: '^ /- ■ 1 ^ • • , j \ c 

Quomodoi- uerfanturfanisdoctrinis;&:(prouteisvideturjnonie- 
gm.r P r*fea- cundum tt aditionem patnsfediuxta fenfum fuum doce- 

. te Clcmen c, • 1 _ _ x 

qut non: ura ^ Vldcntur. 

Chtiftian^fi- Multas l enim quidam (vt audiuimus) veftrarum-. 
ddnoa^gdc- p art j um 9 fecundum ingenium hominum , cxhis qttdle- 
monuus de gunt vertfimtlttudines captunt : & tdeo dtligerter obferuandum 
latus cftAna e fl ^vt lex Dei cum legitur , nonfecundum m pr opr iam ingenij 
&ies l tcZgai intelligentiam legatur vcl doceatur. Suntenimmultaverb* 
tionu libris, in Scriptnris diuinis, qudpojfunt trabi ad cum n fenfim , quem 
^uosdcflora- vm fq tt ifq tte jp on teprdfumpftfy °ledferinon oportet.Non emm 
habcnda ?u! finfim, quem extrinfcctu * adulteretis , alunum ejr extra- 
non Anan;$ wfWW debetis^//<«w_ ; autquomodoipfumy?r^//i^r«?» 
fcd UI p auii U ' aucloritate confirmetis ifedexipfis Scripturisfenfim caperelf 
Cornciiique veritatis. Et idco oportet ab eo intelligentiam dtjcere Scrtptura- 
coucriioncm rum ^ eam Am aioribus fecundum veritatem fibi traditam 

priufuua Cle r '. , . r -L> n\ r r ■ 

mcnsvciRo- ieruauit 9 , vt & ipjepojjtt eaqudrectejujceptt compctenter 
ma migraret A Jf erere . Cum cnimex diuinis Scripturis tntegram quts ejr jir- 
C * c*fa- mam rcgulamverhatis fufcepertt ', abfirdumnon eritfiaUqttid 
conueni- e tiam exerudiiione communiac r liberalibmfludiisyqudjorte^j 
cfrtg-fle, i n p ue yitiaattigit,ad ajfertionemveridogmatis confirat: ttata- 
_a'e eft. vi- men vt vbi vera didtcit,falfa ejrflm/data decltnet. f 
de reccgni t. Jncertum eft enim ettam iuuenibus vitd tempus , fenibus au* 

Iib.i.p.i8.a._c J * 

lib.io. p.rr^.b. k traditionespairrff). lveb.i Pctri Rccognh.lib.io. p.ii3,b. Mr.ltas vt 

videoingenioiihomines.exhis 6tc. Turrian. lib.j.pro epift.cap.i J. &lib 4. prarffic le^it> 

fenfum fuumdoccrcvid.ntHri&idco dilgentcrobfcruandum, &c. 

m proprij. n fur.mfeniVm qucm iibi. o <juod ficri. p attulcris— debes, quem ex 

fcripr. auclorir.'onrirmes. Tunim.cx Cod. Vatican. & Flor.nJnolcgit, non cnim fcnfun» 

extrinfccusabai eris. q feruat. r acdclib. 

f Sequcntia non cuhxrcru : omiiU enim impoibr lin.j. quJEConfequcntiaetationcm rjlai. 

aiiEmam rcddunt . 

ttm 



irum 

ret 

fa.ca 



Clementis Epift. V. 99 

tem iamnecincertumcfl : mn emim dubitatur quinquantum- 
cumque eft quod putaturfiperejfc, breuefit. Etideo y tamiuuenes 
quamfenes-i cportet de conuerfiont* ejr pcenitentia valde efjefoli- 
atos, ejrfatagere vt de reiiquo orraent animam fuam ornamen- 
tis digmffmis, id ejl dvgmatibm veritatis , decore pudicitU , 
fi/endorc iufii?i*,candore pietatts„a/ijJqiomnibus y quibus com- 
ptam effe decet rationabilem menttsm. 

Vndc confilium dantes, veftram prudentiamhor- 
tamur, vtab Apoflolicis regulis non rccedatis, fed 
communem vitam ducentes 6c Scripturas facras rede 
intelligentcs, quae Dominovouiftisimplerefatagetis. 
*£t cum orationc aflidua Dei gratiam obtinere me- t fortew. 
rueritis, tunc fine fufpicionemali u interitus \ox.z^o(- uinrervos. 
fintcelebrarifeftiua. x Deus autcmpacisfit cum omnibus x 2 c tr .ij. 
•vobis. Amen. verf.u.fcij. 

IudicU Vontificiorum. 

CHnflidti.Ma(fdinsCbon.Ub.9.pAi4. . EftinfaelicisNicolai, autali- 
cuius fe&atorum eius, quosiniterprimoshxreticoslegimus, j™* c j Tf" 

&c " , ,, ■ . _ bit Poflcui- 

B lUrw.debomsfiprrH.inpartic.lib.s. r.ir. Initio Epiftolae fingitur nusinAppa- 

ClemensRom. Epifcopus fcribere fratribushabirantibusinHie- ratu , verbo 
rufalem cum Iacobo ; At Iacobus obi it 7.annis ante Pett um,& Cle- Clemeai p. 
mensnonfuitRom.Epifc.nifipoftPctrum, vt colliciturexlibrof. 37i- vl ^fup. 
tt- • j • • .11 (l 1 _ •_ _•/_ • • • t- cenfnraMar- 

Hieronymi de viris lllultribus, & ex omnibus biitoncis qui res Ec- filj . PaUU ini. 

clefix confcripferunt. Deinde laud;at fidtitius ifte Clemens com- 
muiiionem vxorum;qucd Nicolai potius haerefiarchae quam S .Cle- 
mentis dogmafuifTe, extra controuerfiam eft. Denique totus hic 
locus decommunione rerum&vxorumtranflatus eftinhanc epi- 
ftolam ex 10. libro Recognitiomun , vbi ifta fecundum pbilofo- 
phiam PlatonisdicunturaFauftiniarioEthnico, &abipfo S.CIe- 
mente refelluntur. Quis igitur credait, ea nunc a S.Clemente tradi 
Chriftianis , quac ipfe idem alibi ab E.thnicis difputata refutauit? 

Idem de Scrtpt. Eccl. In Epift.j. laud.atur communiras rerum om» 
nium,etiamvxorum; &rotushic lo>cusdefumptuseftex'ibroio. 
Recognit. vbi hzec dicuntur a Fauftiniano Ethnico , & a S Clemen- 
te ref utantur : fed forte hxc irrepferu_it,& in C odice Vaticano non 
inueniuntur. 

C E U S V H A. 

Quandoquidem Bellarmini iudicio peromnia fubfcribimus: Turtian ijl- 
fupercftvtTuriianicommcnwexpIodamus.^MWM^inquit)!;!)^/* ca4 ' 

N z 



ioo Epiftolarum Pontific. cenfura 

Clemwtisjtfi aliquantulum interpretaitonisRufini tx libro i o Recogni.in eam 
tranfcriptum j quia id paululum efi , non babtt Rufini nomen infcrtptum : imo 
fine nomineinterpretisfertur. 

i^.Hxcomniadcfriuola funt,&falfitate!abotant:parsefiim e- 
piftolae maxima e recognitionibus haufta ; nec interpres eius qux- 
rendus,fed fcriptor nigrothetanotanduseft. 

Claufulam de vxorum communitate, m vetujlo exemplari bibliothe- 
u Vattcana non ejfe , id<\\iQ perjptu pojfe ab iis qui voluerint oculis fuis crede- 
^aflerit aduerfarius. 

^. Cum nobis vetuftum illudexemplarinfpicerenonliceat,. 
perfpicerenonpoflumus , anfalfa fingat, an vero credenda aflerat 
Turrianus.Hocvnumfcimus,fiue exret,fme non extetinManu- 
fcriptis Vaticanis Platonica de vxorum communitate fenrentia, i 
nemine hoc folo nomine pofle pfeudo-Clementem excufari. 

Addit lefuita : Communem vitam cum nonmtatur in bac epfiola Cltm. 
fed pottus in Apofiolicatraditione,nibtlreferre adconuincendos \ureticos , quod 
eam negent Cltmentu ejfe : non entm opus ejfe eu objtcere butuc epifioU auclori- 
tatem i tametfimagnafit,& grauts in Ecclefta. 

i$l. Cum nec vita comrnunisab Apoftolicatraditione aucto- 
ritatemhabeat,necepiftolxaudoritasaVeteribus vnquamagnita 
fit, gtauifllmo Turrianum maximoque mendacio confcientiam- 
onetafle oportet. 

Subiungit idem, lUudde communitate vxorttm etfiappofitumfuijfeaba.- 
liofatis pateat ex exemplaribus Vaticano & Fhrenttno S. Marci tn qutbus non 
hoclegitur, tUam tamen adbuc contecluram magnamejfe, quodpars episloU, de 
communitate rerumfecundum naturam , fumpta efi a Ckmente tn epifiola ex 
librofuo i o . Rtcogmt.vbt bsc ipfum quoque de communitate vxorum ab iuqui 
iibrostllos corruperunt appofi ■um tfi, &mdetnepifiolam translatum ; tantam 
femper epifioU buius in EccUfia aul\orttaum,tantam etiam Catboltcorum mo- 
desliam,ptetatem acreuermttam,vt numqvam ttusfidem netamillum qutdem 
b<tc adjperfa macula-imrninuere pctuerit. 

fy. De manufcripris Vaticano & Florentino cum non fint ad 
matiut , pronunriare nihil poflumus. Caererafalilffima eiTe conftat: 
i. Nullahuius^epiftol»inEcClefL^Vereriaucl:oritaseflepotuit,cum 
fcripra fit circa A.D.Soo.vel poft. i. N-ullus ei inrer Ponrificios au- 
croritatern detulit , nifiqui v-el aUe/na. velnimiafacilitate labora- 
niu $. Claufulamde vxorum communirare aliunde inlibro 10» 
Reccgnir. appofiramnon efie doc_t thefis ipfaquampropugnan— 
damfufceperatEauftinianus, fcilicct, omniaejfirtdijferentia homtci- 
dittm,a4uiterium : fi4rttwi,&c hancverorhefimprohachocaxioma^ 
te^Vhnownium qutcumque ia mundofunt tommunem ommbus ejfc debc- 
n \ quod confiirrat Platoailerens:, omnia ami corum commuii ia , 
corpejjyxoies 6cc.. 



Anacleti Epift. I. 101 

aWj^cTWt I PJPjE 
Epift. L 

Anacletus^ a feruus Chrifli lefit, m fede ^poHoltca 

Domtnofimtens, Epificopis ommbus & c&tem cuntlis 

fideltbm , quicocxqualemnobifcum fortitifunt 

fidem, b Gratia vobis & pax atqtte confiolatio mul- 

tivlicentuv d Domino in fiecttla. 

p^S§ ENEDICTFS Deusejr pater Domini noflri Ie* 
*1 frCl jr *fti » qui (ecundum magnamfnifericordiam 

RS ///«:*» rezenerauttnos infbemviuam pcr refurrettio- 
'Qj J 9 ^i •/!■ '-ii- 

nem Ieju Chrtjtt ex mortuts tn hctredttatemiHcor- 



a z. Pct.i. 



b i-.Pct.l. 



tuftibilem ejrincontaminatam^ejr immarccffibilcm y conferua- 
tam in ccelis in vo bis , qui in virtute Dei cuHodtminiperfdem 
in falutem paratam reuelariin tempore nouijjimo, in quo cxul- 
tabitis y modicum nunt fioportet contriflart in variistentatio- 
nibtts, vt probatio ve/irafidei multo pretiofior iitanr&quodpet 
iq wcm pro batun fi tamen in ttibulationibusexpertipro- 
fi.itiinueniamini. Patientes ejiote y c dilc&ifthvxi ; qulai c laeob.jv 
d patientiaprebationem opctntut*probatio veroficni^fies au- d Rom -f- 
tcm noncpnfuffdif. e Ecce Agricola cxpeciatprettofkmfrucium e Ucob 
terr&\}ztienterferens->donec acciptat temporaneumeyfiroti- 
num Si Agncolse ha?e patienterferuntprotemporali- 
busfruclibus, quantomagis-twpro asternispatientes 
effe debetis? f Ellote ergo pattentcs, & confirmalecordave- f m^. 
//^jVtaduenientciudice ChrJfto>la?ti &probatieffc 
valeatis'. 8 Nolite ingemtfcerein aiterutrumvt non itudiccmi- g i oi j v . 
77 j. £ ta \tudcx ante iannam affifiit. Exemplum accipite, c h a ri l - 
fimi, taboris ejrpattenti<& Vtophetas quihcutiin nomme Domi- 
nifunt. h tn bcatifieamusquifi-.ttimterunt. Si<ffcrenttr.m lob h e:c&- 
audifiis>& ftnem Dcmini vtdtjiis, quoniam mijericots & mifi- ' vcftros ' 

r4/tf r Z><?/«w* « - f ''/?• fc vox i n Ec- - 

Tribulationes veitras audiuimus, fratres, tam per cefi Qt^ 
* noftros quam per aliorum Apo-cnfarios'-, k fuper quibus c ?£ r "^ u 
•valtiedalemus^vobiiquecampatimur , &: auxilium, ;po. 



ioi Epiftolamm Pontific. cenfura. 

ferre, proutipfc largitus fuerit quipronobis nonfo- 

lumtnbulatus, fedetiampam.is eft,paratifumus. No- 

1 i.Pet.4. lite l mirari, chariffimi, quiperfecutionespatimini, quafi 

noui vobis aliquidcontingat \fedcommunicantes Chrijlipaffio- 

nibus iaudete,vt & inrcuelatione gloriaeius gaudeatts txuttan- 

tes. St exprobramtni in nomine chrifti , beati eritis ; quontam 

quodefthonoris,glori&, & virtutis Dci ^&quieft eimftiritm 

m vt. t u P er vos requiefcit. Nemo autem vefirum patiatur m qu a fi ho- 

micida,autfur,aut maledicm^aut altenorum appetitor. Si autem 

| vt Chriftianus non erubefcat , glorificet autem Deum in ifto no- 

mine\ quoniam tempmeft vtincipiat iudicium adomo Dei. Si 

autem a nobis primum, quisfinis eorum qui non credunt Dei E- 

uangelio ? Etfivixiufimfaluabitur, impius &peccator vbi pa- 

rebunt ? Itaque & hiqui patiuntur fecundum voluntatem Dei % 

n commcn- fideli creatort n commendant animas fuas in benefa&is. 

dcm. Nam(vtait B. Clcmensanteceflornofter) °fimilis 

do-cicm!' 6 "- e ft @mn ^ Ecclefuftatus naui magna , qudper vndofum Pekgm 

pift.i. Rcffi- diuerfiselocis&regionibusvirosportat advnam potentis regni 

no interp. vr l e mproperare cupientes.Sitergo nauis au&or huius, Domi- 

nmipft Omnipotens Deus : gubernator verofit Chrifius : tum 

deinde Proreta officium Eptfcopm impleat: Presbyterinauta- 

rum, Diaconi dijpenfatorum locurn teneant :hiquicatechiz,ant 

nautologis conferantur, Epibatis autem totimfiaternitatis mul- 

titudofitfimilis:Ipfum quoque marehic mundm habeatur:Ven- 

p vcmorum torum p varietates ejr turbinum , diuerfis tentationibm confe- 

«vcro. r antur:perfecutiones,tribulationes i (lue pericula,fiufiibm ex- 

q & pcric. A quentur: Terreni verojpiritus , qui velde torrenttbm velde^j 

conualltbus fpirant,Pfeudo-prophetarum &feduttorumfeupra~ 

t d.cantor. ua dottrin&verba r docean tur: Promontoria vero & loca con- 

fiao-oCaM qui inpoteflatibm feculifunt Iudices,ejr c QU\ pericula 
( minantur J & J * i * jf- 1 1 sr i j /■ i 

& nominantur ac mortes: Btthalafja veroloca , qua dupUctbus 

vndafallacis aftibus verberantur,dubiis mente, & de repromtf 

fionum veritate nutantibusconferantur , atquehis qui irratio- 

nabtlifidem noftram rationedifcutiunt: Hypocritaveroejr do- 

bfipiratisfimiles habeantur : Iam vero rapidus vortex & Tar- 

tarea Charybdis, ejrfaxis illtfa naufiagia,acmortiferAfubmer- 

fiones,quidaliud*fiimandafuntquampeccata?Refiatigitur,vt 

hdc nauis curfu profbero tuta , pofftt portum defiderata vrbis in- 
tfundercna- J * Jl + w • . 

uig. vt &c twe, & tta Veofrecemfundere, r viwtttgantes mereantur au- 

diri. 



AnacletiEpifll. ioj 

diri. Audimus,fratres J quodquidam u ^/^te/&ac- "^r«i*i 
cufant Sacerdotcs Dei , cupientes eos damnari ; non in- pcr finguias 
tellieentes forfitanquodiniuria x Sacerdotum^c/'/7- f f rc «f*&*- 

O ■ r X7 u r • • t,tur 'ttipo- 

fium pertinet , cutm vtcefunguntur. N ec hoc aipiciun t, fl or . ^ p £ B . 
quod y B. Petwsprinceps Apofloioruminflruttornofler air , do-Greg. c- 
Veponentes z igitur omnem malitiam, & omnem dolum , &ji- J ^Jj h ^ 1 ' 
mulationes,& inuidiat,& omnes detraclionesficut modogeni- cadecn phra- 
liinfantes, rationabilesftne dolo,lac cocupifcite,vt in eo crefca- ^ 1 " £P. ift - 
tis *adfaiutem. EtDominus per Prophetam inquit, do-ci e£n ! Ca ~ 
b §hd vuit vitam ddigere , ejr videre dies bonos, coerceat Itn- * * Per.r. 
^uamfuama?naio, & iabia eius neioquantur doium,Sic. Qui ^J^"' 
autemifta tranfgrediuntur,profe£to tranfgrefforesle- c su Ug. 2* 
gis Dei,&: contemptores atque inobedientes cius pr$- "* ,, - Si Cirr i 6 
ceptis exiftunt. Vnde &r.B. Iacobus Apoftolus air,Si di- c ?i! «g F a"m 
ligi tis proximos ficut vos ipfos, c benefacitis: Si autem per- fccun^u fcri- 
fonas accipitis,peccMum operamini,redarguti a lege qttafitranf ^" ™J£^ 
grejfores , &c. EtB. pra^deccfTornofter Clemens, vir iu u m /kuc 
Apoftolicus,&:SpirituDeiplenus, d vnacumreliquis 'cipfuaa, &c, 
fanclis collcgisfuisftatuit,dicens: Accufandi vel e te- iib. i.^procl 
ftificandi luentia denegetur his qui Chriflian& religioms & P ift - Cl6 - & 
nomwisdigmtatcm^ fuq legis velfui propofiti normam, ^J^ n ac B ' 
autregulariter prohibita. neglexerint. Tranfgreflores f pndec. ex 
enim fponte legis (ux , eiufqitevio\a.torcs , &: rccedemes, p odd - Vatic - 

n A • a /l > S.Marci & 

Apoftataenominantur. Omnis enim Apottatarefu- pi OICllt . 
tanduseftantereuerfioncmfuam,nonin accufatione cVcrbaAnia- 
redeagentium,autteftimoniofufcipiendus:QuiaSw ZJ£™?*% 
duplexanimoinconftans efltnomnibmviisfuis. h Qmcumque Cd.Theo-' 
auum,vt ait ApoftolusIacobus,/*/4*w/ef«»/f/7/4//w/,of- d °f.vr tcfhn- 
ic^dcrit' 1 autem w vnofaclws efl ommumretu.Qhienmdi- vic i e P r C ndo- 
*// iSfo» moechabtris,dtxit & Non occidcs. £hiodjino moscha- Eu-ych cpjjfi. 
^r/^,cccidas k autcm,ficJusestranJgrefforiegis. Sicioqmmi- pijjjfj 1 ^" 
t?i,&fiejjcite,fieut pcr iegem libertatts wcipictesiudtcari. Iudi- i.r.9. 
r /7/w* r»/w fwemtfiricordia flet illiquinon fecit mifricor- { non P rob a- 

... •> " •* ~ . *• • i- ■ o„i> • rurncgTigen- 

4-iw Superi xaltat autem mtjcricorautudictum;o£ Jvominus t ib !is feiig. 
ait J ,iV(?/^ mertcm pcccatori$ } fidvt conuertarur &viuar.§C tcftifican ii 
multa talia horumque fimilia. m Nemo enim (inquit ^Lg^ '^ 

coquodlegistranfgrcilfor ApofVata dicatur. g Iac i. h I.icob.2. i offcodat. kocciJes. 
1 Ezcch 3j.hiclocus vc&pra?ccd:nsac fubfcqucni.ncnpr.bant Apoftatasabaccnf 3 j nc 
fubmo cnd^s: qoidlibct cxquolibctprobarcimpoftoiifolcmnccit. m Rom.14. hico» 



104 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

o b? rb Apoftolus) Kottrumfibi viuit, & nemofibi moritur. Siuecrgo 
vftss pfLudo- viuimus,fiue morimur , Dominifumus. InhocenimChriHus 
Feiin.i. epi- mortuus efi,drreuixit,vt ejr viuorum ejr mortuorum domine- 
au°<x'm Soz i- tur ' ^ 11 AUtem f u id iudicasfi"atrem tuum ? aut tu , quarefbcrnis 
mcn s velpo- fiatrem tuum? omnes emmfiabimusante Tribunai M Dei. Scri- 
uut cajftodo- p um e ji en i ms yi tl0 ego,dicit Dominus,quoniammihiflccietur 
ltb.i.c.%. omne genu,ejr omnis lingua confitcbitur Deo. Itaque vnufjuif- 
P vc r i>a Da- ^uc noftrum pro fe rationem reddet Deo . Ndn eroo amplius inui- 

matiiaepift. J - J ,- ri/J. M ■■■• • a- j- i 

adEpifc II- cem tuduemusyjcd bcciudicate magis,neponatis offendicuUtm 
lyrici quam fiatrt velfcandalum. Scimus enim, q uia ° multmn dero^atio 
Thcodorec. ■pr&ualet, quando derogatorcrediturfide dignus. Ideo fratres, 
sozom.iib.6. vartis Pdetradionibus &: accufationibus#<?#oporter 
c.iz. varii* Ubefacian iudices Sc Primates Ecclefise ,fedm*gts Apo- 
detirtiiUf*- ftolorum &; Docl:orumr^/winforman &roborari. 
clari/edma- Vnde ^iufium eft omnesin vniuerfo Romanorumorbe Do~ 
gu patru no fi ores fafc ea q U£ Uaisfunt re&e fapere 8c operari ; ejrnon 

firorum corro <S . V £> J J f i y 

bcrarifenten- rcgulas nafccntis hccleiix conrundere, zutfidem, aur 
tw,vnde&c doclrinam Apoftolotum variis macuhre doclrtnis , nec 
Damffi vcr- fratresinfeftare. Si r autemomniain hoc feculo vindi- 
ba vfarpat cata ciXcntdocum diuina iudicia non haberent t Superuacuis f e- 
f f hor u s TC1C n * m *dbeneficia laborat impendiis >qui folcm certat facibus ad~ 
r verba Ea- iuuareAdco (i aliquis putat,feDeo in hocplaccre,quod 
nod.epift .19. feruos fuos accufat , & vt meliores flant dicit fe hoc a- 
vnhJufabfi. g ere > in vanumlaborat , «Scplusinuidia; ftimulis agita- 
fteret locum, tur quam charitatis. 

bc c ^ feudo- Quo n i am u gratUplenitudo adieBione non indiget,nec vU 
Akx. cpifti. la requtrit commendationis augmenta. 
f ciufcUpifl; £ r j c er g Doftoris x confcientiafua : ejrfiquando incertis 
t «eUuturc temporumflatibus opponuntur ,fufiinent mala q/wficulis magis 
Gratia; pie- fi m t adfcribendaquam meritis \ 

^vZfi. . DMarn y enim fcimus Satantpoteflatem vtferuos ChrifU 
x ciufd.dia. cribraret ; vt quodde Tritico tnuemripoffet, horreis z ingere- 
9 • ag js 9 ' retur ; & quod depaleis, adignium alimenta tranfiret. Advos 
l?rcietia,&c. I}ecialiterdic~iumefi , Nolitc timere,pufillusgrex, quia 
Tmrian. lib. complacuit Patri veftro dare vobis regnum. Venitinter 
ji P diucrfam vos gladtus perfidorum , *\tmarcida Ecclcfiamembra refeca- 

fiogit kftio retfdradcoeleftemgloriamfanaperduceret. b Quos habeat chri- 
neCnd.Vad- 

can. hancnim. «rifif Beflores &.c.^«* Sanilumagiifitnt adfcribendaquamMttletneritU. 
rcib2,cpift.i+.Ub ? i, z iwngcrtiwr. a ^ui. b ^uot. 

fiusmi- 



Anacleti Epift. I. ioj 

fltts mililites , certamen oftendit. £>ui triumpbum mereantur, 

per bella c cognofcuntur. c cognofci- 

Scimusautemmultos obid infcftarcdo&ores, vr tur ' 
eosperdanr,&propri<£volunratisplacitaadimpleant. 
Non proprerea tamen Dodores (in quantum vires 
fupperunt)areeT:aamnilatione &: bona d inrentionc d inftitulio * 
recederedebenr: Scientes quia e Beatiperficuttonem pa- e Matth.r. 
tiunturpropterutflitiam. • Chriiius per- 

Nihilaurem illo eft paftoremiferius, qui luporum> ^^^«0$ 
laudibusgloriaturrquibus fiplacerevoluerit, atquc p r onumiat, 
abhis amarideleg-erir, erit hincouibusmap-naperni- noiubctBea * 

vi n n i t <? r i tos pcrfecu- 

cies. Nullusergopaitorum placerelupis, &gregibus tioncm dml 

OUiumporelll. f >erbaEn« 

Perdtt f enim laboris memoriam mens terrenis oblieata car- 2°, ,' T ' * 8 * 

certbus. Stcut ^arttum tnjuo "quoque operetnuemturmater gciufd. di<a. 

infiantiajtanouerca eruditionis eft neg-liaentia. Nulluserpjo V' p28 °* 
•j-- i • l ° ° iriT ■ o h ^uequc. 

pra:iudiciumaiten raciat; nequequodiibineri iioil 
vultexerceat. 

1 Nemo diclumde aliquoinuenia.t,quod ineius aBibusnon \ verba En- 
agnofcat. Ego k autem labefaclatam,nonfolum quietem meam ,lod - c pi#. 9- 
fe-dejrfalutem 9 inimicorum <valetudine->& rumorum procellis a- k idcmV"'ft " 
gnofco. Potens eft Diuinitas l immenf a tempeftatis wcerta bo- * 4- libri ciuf- 
noferenitatis amouere. dc£n - 

Et c\uid z\iud m ChriftuspaJfuseftpronobis,nobisrelinqitens m i.Pcm. ' 
exemplum\Sc Apoftolipaflifunt, fequenteseius exem- 
plum, & n reliquiParres, nifivtfequamurtamdo&ri- n ^ uos Patrcs 

o l o • i r P r *tcr Apo- 

nameorumquam&:exemplum, &patiamuraduerfa. ftoios Jo. 
proChrifto,&cumPatribus atquecumfratribus cru- ■*'*. Anade- 
cemporremus,eorumquetribulationibuscompatia- fcfpl^ 1 di ~ 
mur, vtChrifti veri difcipuli inueniamur, quidixit, 
Qui° vultpoft me venire,abn€getfemetipfum,cjrtoUat crucem Mart.x* . 
fuam,& fequatur me,&C reliqua? 

Prdfumptio? eftXiDominorum beneficiafamulinon feauan- P vcrfca Bn - 

*i r ■ a • ^j j ■ ■ 1 no!: ) c Pi& 

tur. Objequtum ergo Alttmadum puto qu$dpariturustrnpendo. 8. ijb.+. 

Quid eft enim quod ^plus creditur flij vocabulum vale- q eiufd.epift. 

re,quam obfequium \ ejr non qu&ritur , quid in amoris lancepro- 4 ' c! " f J 1,,,ri 

moueasfedquale adpraiudicium aftimanti nomen r apponas, ropponas. 

cum apud prudentes fruftrafobolem dicimus , nifi exhibeas 

' quodvocatur*. f cxhibct. 

O 



% 



166 EpiftolarumPontific. cenfura. 

tciofd.cpift. Etrotyexonolo erroremeoalienas culpas afferere, vtfadium 
u Pfaij. fc- quoddoleo aamijijjeconutncar. 

cundumHie- odifti , u inquic Dominusper Prophetam , omnesope- 
quatnbfs ua> fantes iniquitatem,perdes loquentes mendac ium Virumfangui- 
vc conupic nnm & dolofum AbominAbitur Domintu. Ego Autemin multi- 
impoftor. tudine rnifericordidL tu& introibo in domum tuam.adoraboquc * 

x Hieron. oc. J .. J j ■ 

vuig.adtcm- m temploianctotuo mtimoretuo Domtne \deducmetntu- 
pia s. tuum. JlitUtuaprovter inimicos meos \ dirige antefaciem meam viam 
y ? 1C /°!!C tuam. Non ell enim in ore eorum reclum , tntenora eorum infi- 

perpetuum. j <* 

» fcuto pia- dU. Sepulcrum patens guttur eorum , linguam Juam leuipcant. 

eab ' L r Condemna eos, Dem \ dccidant k confiliis fnis , wxta muititudi- 
a not i phraf. J . J . 

pfcudo- iii- nemjcelerum eorum expelle eos, quontamprouocarunt te. Et U- 

dori. tentur omnesquifperant in te,in 7 Aternum laudabunt.Et prote- 

a DCU iamau- $? eos,ejrUtabuntur in te qui diligunt nomen tuum, quontam tu 

Goritas legis benedtcesiufto. Dominc,vt 7 h.aft;&pUcabilitatis coronabis eum. 

diuina.- io.m. j} eo en j m *f ac rificantes perfettc non debent vexari/cd 

jL.venttt hora J . y ll i_ 

quandoneque. portart,confolart,SLtqucnb ommbus venerart. 

in montebocy. Ipfiautem quando Dominofacrificanr,nonfolihoc 

mque Htero- e debent, f e d Teiles fecum adhibeanc, vt Domino^ 

foiymtt aaera- t> * • 

bstit pamm. perfecJe infacratis Deo facrificare locis probentur. Aitnam- 
QiiS m J u i queau&oritas legisdiuinae, Vide h neofferasholocausU> 

Nouo Tefta- ^ & . , . r .. , " , 

meto locum ///*/# 0»?;» »ftf <p^7» vtderts,Jed tn iocoquem elegertt Domt- 

elegitDomb nm DeuS tUUS» 

"ucfcmpo^ra" Epifcopus Deo facri£eans teftes (vt pra:fixum eft) 
impoftor, & fecum habeat,&: pluresquam alius Sacerdos. Sicut e- 
fomma tua mm c ma i ris honoris gradu fruitur , fic maioris tefti- 

concidenr. ... <? , , .. 

c iure Eccie- monij incremento mdiget. Jn t lolennionous quippe, 
fiafticofcii. diebus, d autfeptem, autquinque, aut tresDiaconos, 
fccuio 7 taa- qni c ciusocuii dicuntur, Sc Subdiaconosatque reli- 
*um= f er.nc quosminiftros fecum habeat , quifacrisinduti vefti- 
Diacom Ro- ment js in fVonte & a terg;o , 8c presbvterieresionCj, 

««i.Bcct.Bu , , • j „ i ••• r • . 

(eo.n.6, r. ?f . dextral£euaque,contriro corde, <k hurmliatoipintu 
s i p/ccdo- ac f pronoftentvultn , cuftodienteseumamaleuolis 
pift^i^feu- hominibus, &c confenfum eius pra^beant facrificio. 
do Euarift. Peracla autem confecratione,gomnes communicenr 
piff.r. vide qijinoluerintEcclehafticiscarereliminibus, 

6c pfcudo- * 

liucium epift v«'ca: videc< rtQitAib.i.c.j.^ f Tidepfeudo Anaftaf.i cpift.ii g-Concil^ 
An ioch.can.t> CiiirApoft 9 (cc.dift.Tiiovjf terfttm ifi (\r\qvu Bell. deMifla li.t.c.io.) cbr~- 
er?:Rift>h w* [int dubtoncn AiutM JiilmmtmtuxH stmt,fia4fophlnmf9rtiHtlAtit, £T<>grifft4» 
itmpcrii Abrsg*taf"itiffo. 

Sicz 



Analeti Epift. I. 107 

Sicenim Apoftoliftatuerunt, &:S. Romanatener 
Ecclciia. h Seruite } inquitDominus perProphetarrb Hictn T** 
D a u i d , in timore, & exttltatc cum tremore. Adoratepure,ne_j R ■ 'Rno no- 
forteirafcatur ejr pereatis devia. Illc enim non perit de via tati ' 
quire&egraditur , &:pr£ceptacuftoditMaiorum_,. 

Docericrgo omnesoportet, qui Dominiracerdotio 
funguntur, vt &c c#terosinftruant&: ftbiproficianr. 
Scriptumcft autcm^^f/tdocJifuerintfuigebttntquaft/pien- i Dan.12* 
dorjirmamenti', & qui adluftitiam erudiunt multos , quafiftei- 
Idinperpetttas <£ternitates:&C alibi, k Populrn autemfciensDeum k DanJI * 
futtm, obtintbit ejrfaciet, ejrdociiinpopttlo docebuntplurimos. 
Ipfaenim veritasperfeinfert, & dicit f Bcatus e(l quinon ih ?cnonco- 
fuertt fcandaitz,atustnme. Ille m proculdubiofcandaliza- ccd. Luc.7. 
turinDeum,quirecl:e nondocet, &:quieiusfcandali- mhnc in e- 
zat Epifcopum vel Sacerdotem. f£$SZd 

Impie n namque agentcs, {untimpifnequeinte/Bgent/?- defcnptione 
mnes imvij. Porro docitintelito-ent. repetitpf.u- 

' „ . . . ; & ... • r • do-Damaf.c- 

Omnes ° enim tnutcem hhmtlttatem tnjmuate j quta Deus P ift. 4 . 
fiperbisrefftit, humilibus autem datgratiam.NoIiteV(mquiv n hafcrurfu» 

I oannes Apo&olus) omniftiritui crederefedprobatcff/tritus a^t^zmcm. 
JiexDeo ^funt; quoniam pfeudo-prophetz exierunt in mun- D.n.n.impie 

dum. &: idem ipfe alibi ait, r Vos quod zttdtfis ab initio in vo- agen ! m ft 

1 ' • ■ f ■ r ■ 1 l ■ ■ ■ in- > nec&C. 

buperman*at.SttnvobtspermanJerit,quoa ab tnttto audtjtu,ey' jtcmm rc- 
i)o s infiiio ejr patre manebitis. Et hdtcefrepromiffto, quamtpfe fticuiam ck 
polltcttus l wobisvitamAtcrnam.HxcJcripJivobisaehtsqutJe- in ^ ur m 
ducttnt vos. Et vnctio quam accepijiisab eo,maneat in vobis. idco humiii- 
Etnonneccffe habetisvtaiiquisdoceatvosifed/icutvncJioeius tas . fcc * anJ * 

J J 1 J J ciuia lmpil 

docetvosdeomnibus,ejrverumeft,ejrnoneftmendacium. Et impic ngcnt? 
Jicut docuit vos; manete in eo. Etnunc,fiiieli, manetein eo, vt vide Iac -4- 
cumapparuerit habeamus fiduciam , drnonconfundamurabeo ''j^ 
inaduenhieius. Sifcitisquoniam iuftus eft ,fcitote quoniam ejr q fiat qno- 
omnisquifacitiuftitiamex ipfonatusefi. ' ' Videte qualem cha- n atn multi * 
ritatem dedit nobis Pater , vtfilij Dei nominemur ejr Jimtfs. } c 'ft n obis.* 
Propter hoc mundus non nouit u vos, quia non nouit eum. Cha- l l - Ioan - 3. 
rijftmi, nuncfiiij Deijumus , ejr nondum apparuit quiderimus, 
Scimus *cum apparuerit,ftmiies eierimus , quoniam videbimus 
eumficutieft. Etomnisquihabetjpemhancineo ,JancJtficatfe, cua 2 
Jicut ejr ittefanffiuseft. Omnis quifacitpeccatum & iniquitatem 
f*cit } ejrpeccatum eft iniquitas. Etfcitis quia ille apparuit vtpec- 

O z 



ioS Epiftolarum Pontifical.cenfura, 

c ata tollcrety &peccatum in eo non efi. Omnis qm in eo manet, 

non peccat > & omnis quipeccat , non vidtt eum , nec cognouir 

eum. filioli , nemo vos ftducat. Quifacit iufiitiam iuftm efi, 

ficut & tUe iufimefi. Qmfacitpeccatum ,ex Diabolo eft > quo- 

niam ab initio Diabolmpeccat. In boc apparuit filim Dei,vt dif- 

foluat opera Diaboli. Omnis qui natm eji ex Deo,peccatum non 

facit; quoniamfemenipfimineo manet; ejrnonpotefipeccar^j> 

quoniam exDeo natm efi. In hoc manifeflifuntfilu' Dei ejrfilij 

Diaboli. Omnis qui non eft iufim,non eft ex Deo,& qui non dt- 

liqitfratremfuum.^upniam h&c efi annuntiatio quam audiHis 

ab tnitio,vt dtligamm alterutrum.T^onficut Cain,quiexmaii- 

y qnid occi- erat,ejroccidit fratremfuum: Et propter^ hoc occidit eum r 

quoniam epera eiits maligna erant,fratns autem iusia. Nolitc^f 

zquoniim. rniran,fratres,Jivos odtt mundm. Nosfcimm z qniatranslati 

fumm de morte ad vitam,(\w\2idiligimmfratres. £>ui non dtli^ 

att manet in morte. Omnis qtti odttftatremfuum homtctda-efi. 

Etfcttis quoniam omnis homtcida,nen habet vitam dtternam in 

a itai.&vuig. a £• manen tem. In hoc co<7nouimm charitatem Dei,quoniam ille 
fcmctipfo. . <! s . . / 

pro nobis antmamjuam pojuit , ejrnos aebemm projratribm a~ 

nimas poncre. ®ui habuertt fubfiantiam huimmundi,& vide- 

h necdfe. rit fratremfuum b necefli ta tem habere , & clatferit vtfcera 

fia ab eo,quomodo charitas Dei manet in eo?Etltolt mei,non dtli~ 

aammverboneque lingua.,fcdopere ejrveritate- Ii\ hoccogno- 

cvulg fuadc- ftimm quoniamexverttatefomtis,ejrin conftettu eim c iiia^ 

bimus corda demus cordi froftro. Quoniamfi ' reprehendentnoscor no- 

noitra. ftrum, maior eH Deus corde ncfiro,dr noutt omnia. Charijftmi,. 

ft cor nosirum non- reprehenderit nos , fiduciam habemmad 

Deumyejr quicquidpetierimus,accipiemus ab eo^quoniam man- 

data eim cttftodtmus^&ca qtt/ejuntpiactta coram eefacimus. Ei 

' hocesimandatum eius , v.t credamus in nomine ftiij eius lefu 

«L;tal.Sc*/.ig. chrijli, d vt ddigamus alterutsum ficut dedit wandatum nobis^ 

& dl l 8" Et qniferuat mandata eius, tn iilo manet y ejr ipfi in eo. Et in hoc 

fcimm ,quontam manet in nobis y defpirituqttem deditnobis. 

b Am L t yicut Deus Crcator , qui homtnem adfimtlitudtnemjjtat» 

Ikofij ■! i b. de creatttt, es7 charitas^fi bonm, ^tnHus, patiens atqite mitts, %cfc 

digmcatc bo- mv f (r/ x ors .& cAtera SancJarum virtutum infiqnia oua dee# kr- 

fioon'.:s&i^- guntur >jt& homo creatmest vj:chantaUm haberet., v.t bonus- 

^ s - effet ^itisJmyVtpa/iem atque ratt-is^mu^d^s & wiferizorsfp*- 

iui« " ° S6C W** Jgtutswirttttes quanthplw- qttifya mjfijjp.habet.y, unia.> 



Anaeleti Epift. I. 109 

n propior es~t Deo>ejr \ maior cft,acfui conditorisgeritfimiti- h propiui 
tudinem. Si vero (quodabfit) aliquisper aClilX "jiiiar^-ejrdi- e & 
uortucriminum,abhacnobilijfimafutconditorisfimilitudin(L^> l & . = " 0c 
degener k a.bcrrct,tuncfiet deeo quodfcriptumeffi 1 Echomo k obcrrit. 
quicuminhonoreeftecnonincellexic,comparacuseft l PfrU». 
iumencisinfipiencibus,&; fimihs faclus eft illis.Quima- 
ier bonorpotuit homtnieffe, quam vt ad fimtlttudtnemfui fa- 
cJoris conderetur , ejr eifdem virtutum vestimentis ornaretur 
quibus & conditor ? De quo hgitur , m Dominusregnauit, m Pf»l.9*. 
decorem indutus cl\,td eU omnium vtrtutumfplendore, ejr 
totius bonita tis decore ornatus. Velquod maim homint poteB 
effe dedectts^aut infelicior miferia,quam vt hacfimilttudinisglo- 
rtafui conditoris amtffa ad tnformem drirrationabtlem bruto- 
rum iumentorumqiic fimilttudinem delabatur ? Jguapropter 
n quifque diligcnttus attendat prima condttionis fu& excellen- 
tiam, vtvenerandamSancJ^Trinitattsinfeipfotmaginema- n ... ..^ 
gnofcat ,bonoremque fimilitudinis Diuinaad ° qunm creatus me quifquc. 
efi, inobilitatem morum, r execucionem virtutum, di- ° &vcner - 
gnicacem f meritorumhaberecontendat; vt quando appa- \ nobnlratc. 
_ rucric* qualis fit , tuncfimilisciappareatquifemirabiliterad r exercltio. 
finnlitudinemfuaminprimo Adamcondtdtt , mtrabtltufque in \ cj, ^ n,tarc - 
fecundo reformauit. 

Omnisergohomo quiad imaginem Dei fa&us eft, 
illumdebecimicaricuiusadimaginemcondiruscftul- 
liusdebetfequi veftigiaquieumadimaginemfuicon- 
didic Confiriariumveroacproce&oremmelioremre- 
perirc non poceric, quam illum qui eum ad imaginem, 
fui condidit,qui eum pretiofo fanguine fuo redemic,&s 
proprer eum homo fieri non eft dedignacus. QjjcrrL, 
proculdubioinueniet,fiineumtocamfpemfuam,iux- Bftai.r4.te 
taPfalmiftae vocem,proieceric.Aicnamque, a Projic€^> tcrp H cror| . 
fuper Dominam charitatemtuam,ejrtpfe teenutriet,nccdabit E^g^h.'lb- 
in dtternumfluciuationem iujlo . x Omnis en i m homo infua cau- i>«i4* ad 
fa deficiens, & /'#///> hsditans confiltjs, quantfbt amicumfi- B °Q^" m ' 
deltmjncuiw confdiis confidat quitnfuis diffidcba.t^ejrtalcm amicicu , & 
fiduc?amh.ohcttn illovfomne fecretum fui pecloris &c vandat excoMar!in - 

"* * * * F * B, acar.de 

&*priat.. m9IJt , JS 

6hidYdu'cime{i>qu4jnvt. z habeasillum cum quo omnia *&»*« 



^^"■^■^^■^*» ? SiJfta^mh©minibus£unt,quan- \ aod £ as fic 



no EpiftokmmPontific. cenfura. 

bi.Tim.t. to niagiscumDeo hoceftagendum , qui b omnesvult 
H^flcSufda 'fHfrsfm &: r neminemperire ? Nam fi veraciter Deurru 
Bangl.h At- C rcdimus 3 cumquediligimusvcdcbemus,&:proxiinos 

adBonifad^' ficufftofitictipf&l, in eum quoque totamfpemproie- 
dJU" U cerimusnoft:ram,ipfcnoseripietconrolabitur. Et//- 
e prandiis. cut pr A Anqekmfuum Abacucprophetamcum c pradio/>£*- 
g fifngith. i- cum leonumadDamelem vatem miftt, & f Vhiltpptim vnum de 
bid. feptemduconibus ad Eunuchum ; ita dabit nobis confola- 

h maiitia,& Honem & liberationcm. Haecfe£Umini,chariflimi, & 

intec omneJ. r n ■ i i- 

i vcrba Bmi- nulli vnquam nocete; fratres eftis, muicem vos diligi- 
fadj Moguc. tC)VCVC riDominidifcipuliefrlcimereamini. N[amtyri 
t^ibaidumf" iw»fwfc cordavtrcrumtnficit, h malitUm mter homines/Jar- 
k prou.18. ^i/. &; qui detrahit fratri fuojiomicida eft. 
hmc locum £ , • k a y^ u i ent a l t qutd Patri vel matri , dicit qu e ^f 

citat Concil. 1 l n n r 

Cariffiac co- peccatum mn efle, 1 homtctdxparttcepseji. Pater m nofterjtn^ 
grcg. A. d. £ u fo $ Deuse ft quinos creauit\mater n vero noftra,Ecclcfta,qu& 
LucioVc^ift" nosinbapttfmo °fpintnaliterregenerattit. ErgoqntChriftipe- 
i. ctmias & Ecclefid * rapit, aufert vel <}fraudat,:homicida 

1 h Vct c ft > atque r homicida ante fttfteEium l "tujii iudicis effedeputa- 
cil. £/r«r. \ Quirapit pecuniam proximifui,iniqnitatcm opcra- 

m hzcverba tuv : q u j aute m pecuniam velres EcclefuabHulertt , u Jkcrtle- 

mar.Dial. dc giumfactt. 

ftawBccLSi- ° priuile<ria x cmmEccleJtarum & Sacerdotum,Sancti A- 
miiia habes ^ij i u ff u Saluatoris, intemerata ejrmuiolatai omni- 
cii. Cibiion. busdecreueruntmaneretemponbus. Leges bcclefias 
t.Concii.Mo Apoftolica firmamusau&oritate, & z peregrtnaiudtcia 
$!dte£L"f£b fubmouemus.Vnde& Dominus a mentionemfaciens 
Stcph.y. cap. Loth,perMofemloquitur,dicens,/»^j(/?/J^ quidem(m- 
nvidcGrcg quiunt) vtaduena,nunqutdvtiudices> Vnaquaeque b pro- 
Iib V z.indill uincia, tamiuxta Ecclefiae c quamiuxtafeculileges, 
io.epift.3<r. ^ UQS j c b c t iuftos& non iniquos habet e iudices,& non 
cu. CarHT " extemos, d nifi Apoftolicae fedis huius decreuerit au- 

SlmTcl. U»« m^#«» "«*• P ^gc fraudabitvtlrapiet. q fraudatur. 

ataneConcil f dccft Hincaur. tAmic04uippiamrapcrcfurtumcltEccl.fr.1uda- 
r e ficrilc2lumcft,Hieron.cpift.i. u Concil. CariiT. facril.facir, fcvtfacrilcgus iudican- 
d seft x Ha?cverbacitatHincmar.lib.ff.cap.if.funt autemBonifacij lococnato. 

" JsHin-mar. eius. z Pcregrina iudicia vctuitomnium pnmus Gratianus conftif. 
V tit u'lib.9. Cod.Thcodof. cuius vcrbaimitaturimpoftor. vidc & Cod.Inft. lib.i. Ut.3. 
! °' ft ' a ' Dominus nonlocutuseftverbacitataabimpoftorc, fcdMoyfes a Domino 
infpiratusvcrbaSodomitarumfcripfu,Gcn.i9. b vnacjue enira. c Ecddiafticai. 
d anRom.fedisaudonu»dcccrftcrcpotcftc i uo4iicrinondebet.' _ 

ctontasj 



Anacleti Epift L ni 

ftoritas; quacenus e quicumq,caufamhabuerit,apud Thcld^f°i1b. 
mosiudicesiudicetur,&:nonadalienos,caufavagadi, i. it.i.cSftit! 
ftimulanteproteruia mamdeibicienspatriam, tranf- M«*. In "o- 
eat; fed ad f duodecim eiuldem Prouincix mdices , ad c f< r 
quorumiudiciumomnes cauLseciuitatumreferuntur, f iz. acco&ti 
deferatur negotium. Si autem fuerit EcclefiafticurrL, , j£° c £ e J^ 
sapud Epifcopos(interueniente Vrima.tc)fquidemma- bcre ftatuit 
iorcaufafuent:fiverominor,Metropolitano. Sivero Conci.cw- 
fucritfeculare , h apud eiufdem ordinis viros , iudicio v^plaido- 
tamen Fpifcoporum ; cum Apo/iolm l priuatorum canfits Zephy.epift. 
m^ishcc\ch\s k defierrt^&ibidem l facerdotali iudicio p^^fSit 
tcrminan v o 1 u i t. t . Pfeudb- 



Omnis rn enimoppreflus, libere Sacerdotum (fi vo ? el . a 8'** ^ 1 * 
luerit)appellet Iudicium, &cknullo prohibeatur , fedab g v iJc Con- 
hisfulciatur &: libcretur. «i ConiUn- 

Siautem n dtficilescaujk y aut maiora negotia orta. fue- ^JJfcJ ' 
rint,admaioremfedem refcrantur. Etfiillicfacile di- h qu.imhjc 
fcerninon poterunt, aut iufte tcrminari; vbifuerit conucniatA- 

r L ■«•/* nacleti fecu- 

iummorumcongrcgatacongregatio, ^qua^per iingu- \ Q i Uf ji Cet 
losannosbisficrifolet, &: debet, iufte&; Deoplacitc J-eaor. 
coram p Patrtarcba aut Pnmate tcclefiaftico , & coranb ' P riuar - Chri 

3 * itianoiuru. 

^/r/V/flfeculariiudiccnturnegotiaincommune. k ad Eccic- 

Quod r />difficiliores orta: fuerint qua:ftiones,aut Ius \ 
■Epifcoporum vel Maiorumiudicia, aut ' maidres canjk iuiiPani-,si. 
fiiterir/t.adjcdcm Apofolicam (fi appellatum foefitjtt^r*»- Cor. 6. fcd 
*»r. Quoniam Apoftoli r hocftatueruntiuffione Sal- P er '' mfcr ^ nt 

— ' * i rr n - Iuapp. Chri- 

uatoris, vtmaiores & difiiciliorcsquarftiones lempef ii ani. Cod. 
ad fcdem referantur Apoftolicam,fupcr u quam Chri- Th -°d- iLifi- 
ftusvniuerfam conftruxitEcclefiam, dicenteipfoad im P oftor!a£ 
B.principcm ApoftolorumPctrum, x T«^,inquit, Pe- *tj»rv«rtii- 
/r//*, ejr fnpcr hanc petram ddificabo Ecclcfam meam: &r.re- th ° a *- C;r - 

iiqua^. m hVecvcrba 

cit.it Colo- 
nicnfeConcil.congr.g.A:D.887..vtdcCod.rurtin.lib.T.tit,4.conrtif.8.cVr 9. n videLrn. 
epiit.84.'.i & 7. o Can.Apoir.38 Syioi.Nic.c.f.Antioch.c.io. Cmft.in:inop. c.i.<~hal- 
ccd.c.19. Le epift. 4: C.7.& 84.C.7. 6cc. p Tituli pacriarchar- m & Pi:m.rum non e .inc 
in vfu Eccleiise Ana'lcti feculo; videl-Lcron.epilr;. 54. q muliit feculifpofl Anae!e>um Pn- 
sritiorurn nommpro Magijlralibm vfurpatum fuit , inquit Ant. Auguji in collecl Adrian l. 
ci$-.- r vidc Vigil.cpiit.z.adfincm. f vetbalnn^ant.epiiT.i.c.j. t h n faifum:ncr fr.i-- 
u>ernm ) neciuflioneSalu.ir.-ftatucrunc. u incpxtfupfrApoJl.fedemconJttucla didirui V&- 
clci7a:cilcnim Ap'cib)lisaD6minofe!cscoliatainEcclc;:a,nonEc(-.:eii.tin <c-»e -o^ruftar- 
Sides-oriuaisistsiaa &ckii3'cft,o«»fa»i4asscmuni ; r.eft< Qpjato lib.ti x - Matth.x£; 



iii Epiftolarum Pontific. cenfura. 

y ib: f ., Sitergo,fratres,conftantiaveftranducrfusconten- 

% confundit . & ■ i r r ■ ^ 

impoitor E- tiones eorum qui aduerla iapiunt , & non vqua Deiftmt 
uangciiftaru Japiunt-, &: erit fortior petra conftantia veftra,ficut fcri- 
*io Luc iV ' P cum e ft- z Netimuerttts ab hts, neque terreamini a a facie 
a phratis fcri- e o l* u m qui b corpus occidunt , animam autem nonpojfunt occi- 
pturx def~m j e9fm 6) uo ^ zatcmin aureauditis,pr&chcate A ix\ luminejil- 

ptacxHiere - ^!^— * • n • j • 1 

miscc.i. &e luni timentes , qutpotejt antmam o* ccrpws c occidere &c 
Zich.c.f. ( mitterein gehtnnam. 

c fuplr te°3a, Fr atres mei , in carne s ambulantes nonfecundum carnem 
omifit iaipo- militamm Arrna enim milttioL nojira non carnalia,fiedpotentia 
J°£ Deo , ad deftrucJionem mtmitionum, confdia dejiruentcs , ejr o- 

ba, quoddico mnem h exahationcmext.ollentemfiaduerjujjcientiam Dei, 
vobitin tent- $»in captiuitatemredigentes omnem l cogitationem, &:/# 
famin" * ^ obfequium k Chrifto perducentes Decttero, l firatres, confor- 
c perdert in tamini in Domino , ejrinpotentta m fortitudinis eim , vtpax 
zehena-.dixit vo bj s m ulta&: gratia aDeo ejr Domino noftro IefuChrifio 

Dotninus ro « * & • a • a r i /* ,• 

Mfi^r*,an a- miniftretur. Amplectimur &: olculamur , ac fi pra?f en- 
nimamoru. teSj charitatem veftram , in n vnttatejpiritus, in vincuio 
cidituT? 1 ° ' fAcis &c charitatis Chrifti. 

f vcrba Luc« Proptcr ° quod,charifftmi, p expecJantes fiatagite immaculati 
11 " c ejr inuiolati ^inueniriinpace; & Domininoftrilonganimita- 

vcrf. nouam temfiatutem 1 arbitramini,yfr«/ ejr chariffimus { firater nofter 
cudit impo- pautusfiecundumdatamfibifiafientUmfcripfit vobis\ficut ejrin 
ca & Hicron. omnibws Epiftotis, loquens in eis de his ; c in quibusfiunt qu&dam 
hitai.&vuig. difficilia intelleBu, qu&indotti&inftabilcs deprauant ,ficut & 
* itai& vui°' c&terasScripturM,&dfitam n perditionem.Vos crgofratres,pr<e- 
intelicaum. fiientes cuflodite ne infipientium errore traduclt,excidatis apro- 
k itai. adob- p r iaftrmitate: creficite veroin gratiaejr cognitione Domint x no- 
paduccntes. 1 fln Ie f u ckrifti & Saluatcris. 

l Bphcf.tf. Vos y autem, charijfimi, memores efiote verborum qu&pr&- 
vui If vlrtuds ditfafiunt ab Apofiolis Domini noftri lefiurChrifti , quidicebant 
n Ephef.4. vobis quoniam in nouijfimo tempore venienttllufioresfiecundum 
p z.pct.j. deCtderiaCua ambulantes in impietate. Hifunt quife$re<iant (e- 

p haec expe- J • r • i n. • ■* 1 f . „ & 6 # ■** 

aantcs. mettpjos, antmales,Jpintumnonhabentes. Vosautem, chartjfi- 
q ci inueniri. mifitper&diftcantes vofimetipfios JancJtJJim& vefira fidei,in Spi- 
* . wbitrcn "" ritufiantto orantes, ipjos vosin dileclione Deifieruate,cxpeclan- 

fanhaecver- 

baAnaclctoconueniantiudicabitLcctor. t dehis fcil. dcquibusPetruslocutus cfltnoa 

dchisquae pfcudo-Anacletus tenacrariofudif impeiu. u fuam propriam, 

x «cSaluatorisIefuChr. j Iudasvcrf.i7.cpilt,&c. 

tesmi- 



Anacleti Epift. I. nj 

tes mifericotdic-m Domni no/Iri Iefiu Chrifii in vitam aternam, 

Bt hos quidem arguite iudicatos ; tilos 'verofialuate , de ignera- 

tientes. Aliisautem mifiremini in timore , odienteseam qua 

camalis eft maculatam tunicam. Ei autcm qui potens eft <vos 

confruarefine peccato , & confitucre ante conjpeclum gloridt 

(u<z immaculotos incxultattone, z ftli Deo Saluatori noftro,per . j-.j..^. 
j j j *j i- inaducntu 

lefitm Chtiflum Dominum noftrum , gloria , a magmficentta &c D.N.i.c.foii. 
imperium.&poteftasante h omnia fecula, ejrnunc&in om- * &ftla g n >f. 

■ r t r i a boamcfccu- 

majeculajcculorum. ^Amcn. i um . 

ludicia Pontificiorum. 

CVfxn >U Comord. Catftol. hb.i.c^. Illas AnacletiepiftolasApo- 
cryphas credo.vt infra in 3.parce dico,&c. 
Idem lib.:.: . • Sunc meo iudicio illa de Conftantino Apocrypha, 
ilcut fortaflis etiam quxdam alia longa& magna fcripta Sandtis 
Clemenci & Anaclcto Pajpae attributa,<3cc. 

Ant.Aujiuilin.tn Colieft tAiiUmi.Uf.9. Anre Pium AnacIetusaB. 
Petropreflyyterconfecratus.inexrremaepift.i.exqna eft2.q.6.c.$. 
verbatamenilla, ■vam P.< r/wmendofaefle fufpicor, & pro eis/<- 
ram P/dftn fubitituenda cllTe facile credo. Multis enim feculis poft 
Anacletum Patncwum nomenpromagiftraribus vfurpatumfuit. 

Lorin.m AcJotumc.\..ret(. u Stdnecde Arac!eti& limilium anti- 
quorumpontificum nulluseft, quicum nonnulla rationeambi- 
gat,&c. 

Billarm.de Ront^ont.ltb.XiC.i 4. Quamuis aliquoserroresineas(e- 
piftolas)irrepfiflenon negauerim, nec indubitatas affumateau- 
deam.cerre tamen antiqtuflimas efle nihil dubito &c. 

Siuion. Vigor.ad R<Jp.Syr,o.l.Corial.Bafil.p. iis.b.&c. Epiftolas illas A- 
nacleti,rum multas alias caererorum pontificum ante tempus Con- 
cilijNicaeni,nullius eflefideiracileeft probare, quibusmultasepi- 
ftolas fv.ifle falfo rributas,icriprores Ecdefiafticae hiftoriae referunc. 
1. Anacletus in his Epiftolis Clementi fe fucceflifle faepiflime profi- 
rerur. Ar AnacletuLini non C lementis fuccefloremteftanturlre- 
naeus,Eufebius, Hieronymus. Nonignoroquofdamprobarosau- 
dores Linum & C letum feu Anaclecum Romanos non fuifle Pon- 
tifices dicere,fed Pecri vicarios dumtaxac Rome^ confticutos,in gu- 
bernationem Ecclefiae, dum Petrus Apoftolatui vacaret; alios Ana- 
cletumClemewi non Euariftum fucceflifle;fed iidem Cleti qui Li- 
no fuccefleritnonmeminerunt: Ita vt intalivarieraceau&orum, 
videaturanriquioribusmaiorem efleadhibendam fidem,quorum 
anriquiflimi,Irenaeus,Eufebius, Hieronymus. Deindeharumepi- 
ftolarum nulla facta eftmentioa fcriptoribus Ecclefiafticis;cum ta- 
menmultarummeminerinr, quse miEoris funtmomenri quaaa ese 

P 



ii4 Epiftolamm Pontific cenfura. 

quibus Decreta continentur ad totius Ecclefiae regimen&orna- 
meiitum. 3. Anacletas paiTim f e a PetroprefbyterumEccl.Ro- 
man? ordinatum afrirmat,&eorumquae fcribicfaepius Petrum lau- 
dat audorenii cuius & fe aequalem facit ; tamen, ceu Pecri oblicus, 
multaabantiquis&fan&isPatribusaccepiiTeaitEpift.2. Aquibus 
tandemancjquis,&a quibus fan&is patribus,fi ipfe ordinarus a Pe- 
tro&tepore Petrifaerir, quospatres Petroannquiores fibifingit? 
4. QuiscredathominemGiaccum,verbum exoticum dphas pro 
vernaculo fumpfifle; tantaeque neglig«ntiae illum patrem San&ifli- 
mum audebitinfimulare, quodloannem Ce t Am dicentem lege- 
rit; inteipreranrem autem tdeji Pff?4,nonofcitanter fed caecis ocu« 
lis,&auiibusobturatisnonadeptus fit? 

5. Ait,fecularium iudiciorum appellationes ad Epifcopos refer- 
ri, ex Chrifti & Apoftolorum ordinatione. At tantum abeft vt hoc 
Apoftoli voluerint,quinvetent Epifcopum feculariumcurasfufci- 
pere,adpublicasadminiftrationesadmitri&magiftratumafrecTa- 
re,fubpcenadepofirionis. c.Apoft.6.81.83. 

6. Epift.2. Epifcopos vix quidem accufari,fed omnino iudicari 
nifiaDominoprohibet,cuincan,Apoft.74.contrariumdecernati& 
paflimEpifcopusobvariascaufas deponendusfit, vt ipfi canones 
nosdocent. 

7. InEpift.2. feptuaginta difcipulos ab Apoftolis ele&os efTe af- 
firmat, quod Chriftum feciiTe certum eft. 

8. Depriuilegiis Ecclefiarum& Sacerdotam Apoftolosdecre- 
uifle,& leges Ecclefiae firmandas efle Apoftolica au&orirare,cum e- 
ius tempore nullae leges Ecclefiae confcriprae fint , nedum confir-. 
mandae. 

9 InConcilioChalcedonenfi,cuma Legatis Rom. fedis pri- 
matus EpifcopoConftantinopolirano negaretur , iWi non Decreta 
Anacleti nec aliorum pontificum,vt quae rotam Ecclefiam ligarenr, 
fed <>. rantam Canonem Nicaenae Synodi propofuerunr,quo ponti- 
ficem Romanum prirr arcm exCanonib. habere probarunt.Quem 
Canonem.falfum parres ChalcedoPenfes iudicauerunr; &tarnen 
td vaniratis&inipudentiae Durandus deuenit, vt eundem Cano- 
nem pro veronobis obrrudar,vr perfas&nefasquodvultofcitan- 
ci.LecToriperfuadear. Enqualem concionatorem quadragefima- 
rum. Nonillein legem CoTneliamincidit, velipfo SacrofancTo 
Conciiio Oegumenico tefte & Iudice ? 

10. Epifcoporumiudicia& appellationesad fedem Rom.re- 
ferr,&tamen.Legari fedis Apoftolicae in Concilio Africanccui in« 
tererat Auguftinusalium Cano.uemNiceiiae Synodi duntaxatjnon 
EpiftolasDecreralesAnacleti , autalteriu&laudaueruntiquemta- 
menCanonem fubreptiriumefle, exauthenticis-exemplaribuse- 
iufdemSynodi deprehenderunr patres Africani. 

xk PoftremcV quis taruftcliduseft, quipatrummonumenrale- 

geiir, 



Anacleti Epift. I. iij 

gerit, vt non iudicet h^ec verba^epiftolae, Cateri vtfo Apofloli cam eodem 
Petro,pari confortio bonorem & poitftatem acceperunt , efle deprompta ei 
Cypriano Iib.de vnit.Eccl. Hocerant , inquit, vtique ApojtiM qUodfuit 
Pttrus. vart cwforuoprtdiu httntru &pottfiatts. Qupdfi ineptias,quibus 
ill9Epift.farciuncur,confideres,facile deprehendes cuiuis alij com- 
petere pocius quam Sandtiflimo patri quemPetrus dignum prefby- 
reraruEcclefiae Rom.iudicaueric , &Ecclefia Rom. Petn fucceftb- 
remdigniflimum.Sed vtexvnguibus Leonem, Vulpesfeueashabent, 
& volt c? es cce't nitlt* , fiiitti autttn hmtnv tm habet vbi cat>ut reclme: : illud 
Chriftnm dixifTe de reftibus aduerfusEpifcopum vult nobisperfua- 
dere: Tuqmts quiiudicas jhrjjumalieuun ? ErgonullicomperirEpifco- 
pum iudicare;quia feruus Domini eft; quafi caeceris Chriftianis fer- 
uos Domini efte nonliceac.-& infinira alia quae praecermitto breui- 
tari ftudens,&c. 

C E N 5 V R A. 

Impoftor vulgarae verfionis Concilij ^.Carthag.Damail, Ambro- 
fij.Augnftini, RurTiniprimae Clemenrinae interpretis, Ennodij, A- 
niani,Bonifacij Mogunr.&Eangithabbaciflbe verbisaburitur: Pa- 
ralogifmos mulciplices barbarifm6fque congerinlmperice/wrfrfr- 
iharuif, pnmaiuin , patrictotum , a\ocrtfariotun< nomina pofterioribus 
feculis vfiraca memoiar: impudencer deuique cjuae de Paulo Petrus 
epift.2.c.3. fcribit ad fe trahit. Quam de hac &feqq.epiftolis fen- Turrian. lib. 
renrkm ferac Turrianusaudiamus. f * P ro e P J ft* 

Sctip.as^jfe Latine epificlas Anadti (prat rquam quoddefiyloipfo ,nuf- c ' 24 " 
quam Gracum oiente, conittiurafieri pcteji ab iit qui infiudio Itnguagraca tnc- 
dioctes progrejfmfeo runt) ipfe auclor plane indicat , cum vocabulum apofiata, 
quodgracum eji, Lattne «»*?/>? eta*«r,TranfgreiTores enim, inquit,S:c. 

Dmdt{quod maiuts adhucargumemum tjt) Ctceronem citat,cum verba eim 
citat,vt Paulus Epinmidem&c. 

e.'. AlTencimur. 

Turrian. Ibid. Strmone vulgi\inculto & impolito vtendum illi fuit , vi 
fatilim ab mnibui mtclligetentur qm omnibusEcclefiucommuritttrtradeban- 
tur, & noua verba inttrdum nouu rebus inuenienda,qu<t Mdgdebtag. por.enta 
vtrborum vocanv, quapropter eandem caufam pater eloqueniia & pnnceps ac 
Magtfter Latinitatu r,on horruit , vt Hieron. tn epifi. ad Galatas teftatttr. 

]%& TenebrionemnonadcaprumrudiumfefedemifiiTe, fedad 
debihraci colubri modum in ipfo conacu fra&um decidifle , ftarim 
aduerret,quicumque infulfas eius farragines intentis oculis percur- 
rer. Si quid habet vel Latinum, vel mediocriter eruditum,aliunde 
habet;idque (nonvtabomnibusintelligatur, fed vcanemhiede- 
prehendatur,) inuolutt caltginecaca, Projpeftum eripiensoculis,glomeratque 
fub mtro Pumiftram noclem,commiftUignetenebris. 

Tunian. Placutt quoque iHis temponbus tnwterpretationeLatina Naai 
Teftamemi,qua vtebantur, (quaantiquior efi Anacltto) fermo iticultm. 

P 2, 



n6 Epiftokrum Pontific. cenfura. 

xy . Nemini compertum eftquotemporefcriptavetus Noui Te- 
ftamenti verfio •, falfum fortaffe eft eias auclori incultum Sermo- 
nem placuiffe. Quid enim abfurdi fequecur , fi dixerimus eum vel 
natione graccum,vel (fiLatinusfuit) emedio vulgo prodiiiie.vt fe- 
dulas manus Sancto admoueiet operi? Siue igitut fermonis fimpli- 
citatem aftec~taueiit ; fiue pro captu rudi calamo fideli tamen inter- 
pretationemfacro^umeioquiorumfciiplerit, pijeiuslaboresob- 
uiis vlnis ab Eccleiia , cuiussedificationi feruire conatus eft, exci- 
piendifuerunt:explodenda vero apiis omnibus zu*% J «« Pfeudo- 
Anacletiprothtfaurocarbones, prodecretis Apoftolicis infulfa 
commenta fupponentis. 

Turrian. ¥.ff hmc eptftolam Anacltti ->tfi tntUgansfit , (quod Magdtbur- 
gtnfts vtriti ganm patimluntjpr&itr teflts,&famdfaveter£m,<5r numoriam 
omntnm fecuiorum.dtcrcta qn£in tpfdfunt tcjiamur. 

fy. Ante fcculumnonumnullamfamam, nullam memoriam, 
Uullos epiftolse teftes fuiffe fupra emonftrauimus; in decretis nul- 
lum teftimonij pondus effe moxplanum faciemus. 

Turrian. Qupdquadamin bkepiflbtis Amcktutfapms repetit , nequit hot 
tbauttoritateantiqii xriptoris ahenum iffcputcr,'pfeidm Anaclttus txcufat, 
Apoftolumimitatus, Phil.5.1. Qiudamautem, inquir,fx htsiam abjs fratrt- 
busfcripfimus. vide epift.2. 

^.Duobus verbis refpondeo, r. Apoftolum neceffaria Philip- 
penfibusinculcantem,excufadonibusnecopus habuiffe, nec vfum 
effe. 2. Pfeudo-Anacleti coccyfmis debitam ceniuram nullis tergi- 
uerfationibus declinari pofle. 

Turrian. In haxverba epift. Accufandi veltcftific.licentia Scc.N hil tllo 
feculo magts nectffanum erat,quam cawre »- adper icula & infidtas & accufa- 
tionesgmttiium iuenitaaccufandi tnnacentts fratres, & bonosEptfcopos ,.& dt- 
cendt ccntra eos tefttmomum permtjfa ejfttfalfisfratribus ; qualesfunt, quos hic 
pontifexnotat. 

qi.. Iam docui verba a Iefuita adnotata,Aniano Codicis interpre- 
ti reftituenda effe. Fingamus tamen a quouis alio primum fcripta : 
quid hoc ad antiquitatem epiftcte r Edicantquxfc adueifarij, qua 
ratione fandtio Anacleto fuppofita pioruminnocentiamab Apo- 
ftararum falforumque fratrum furore tueatur j cum non foleant A- 
poftatae accufationes coram fynedrio Ecclefiaftico inftituere ; nec 
poflltEcclcfia, vcldetuquifr s mt ;uatcan ■, velfalfosfrarresne cum 
genrilibusinfaniant, &perfecutionemexcitent, vi fuomm decre- 
torum impedire. 

Turrian. Altud praterear indicium tUius ftculi , & Apoflolic&difciplin&tx 
aride 3.Rcg. noc Durtto redolet ; quodVaulus poflquam Timothtopracepit, vtpnsbyuriac- 
cx1.Dan.j3. cufaticr.nnnonrectptat 6"c, qutaf&peconitngtt duosaut tmconjpirare ad ac— 
Matt. 1 6. aft. cufandum , a idctrcofubtunxit- Apoflolw y Admomnstum de huiufmodi Apofloli- 
tf.coxiflir.hb. ca traditione innon admttundu ttfltkm mnpiobaiis , Teltox coiam Deo , 



"*«**«*■ &a.i.tfl»^i. 



9. Eadem: 



Anacleti Epift. I. 117 

y.. Eadem ratione indicium fco.iii Apoftoliciredolebunt De- 
cretaquaecumquepoftA.D.joo.condita, cumvetentindifcufTosii- 
ue accufatoresliue teftes incaufis Eccledafticisaduerfus Epifcopos 
admitti.Hoc enimilatuerunt C oncii.Conftantinop.c.6". Carth.2.c. 
6. Carth.3.c.7-8.Carth.7.c.i 2.j.4.Chalced.c.2i. Aduertet etiam Le- 
&or, Cyprianum!ib.3.adQuirinumcap.7(> Chryfoft.Theodoret. & 
Theophylac~cum l auiiadTimoth. locumnonde SeniorumEccle- 
fiampafcentium, fed de fenum quorumcumque fideliuinaccufa- 
tioneintelligere. 

Turrian. Dandeex verbis Decretiipftuslicet quoqueillud feculum '& Apo- 
ftolicaw tradttiontm t^onm.-accufandi, tnqutt,\z\ teftific.Ticentia,&c. 
eodcm nomine Apcftats. vfque w hodternum dtem appellamus eos qui afide de- 
feccrttr.t. Su Paulus Heb.y.ji. ^mgUZa^ "&n btQ & Dtonyf.Eccl.Hterarch. 
cap.dccommuniom^fo^SyiQ^Krog-eu-Tzif^coti!;, &c. 

-y . Imo, quia eod em in hodiemum vfque diem nomine eos qui 
afidedefecerunt, ab EcclefiaPaulinam phraiim fecutaappellacos 
efle nouimus, negarnus ex voce trita feculum Apoftolicum odora- 
ri licere; vel de antiqjuitate cuiufcumque fcripti , in quo vox huiuf- 
modi occurrit, iudicium ferre. Hanc audaciam quicquid in buc- 
cam veneritpronun riandi,non fagacis odoratus fed mota: mentis, 
& infanienti s cerebr i certius indicium efte putamus. 

Turrian.IuhsEC verba Ego auttmlabtfaliatam. &c. Annon conuenittnt 
in tllud-eculuni; aut non cougruunt Anacleto , quifub Tratano Chnfttanornm 
per(ecntere,& l)£cfcrtpfit..& Martyrmn ftfttnuitl 

i^.Licet Anacleti feculo &perfoii3e aptaripoiTe negare noli- 
mus -, melius tamen m feceium ffxtumconuemre, & Ennodio ■ougruere, 
teiifemusicuiusverbacumfint,(vtfupramonuimus) Anadeti efle 
nonpoiTunt. 

Turrian. In hsec verba. In folennioribus diebut , &c. Ratioquidtm nu~ 
mmfepunai ij aut qutna; ij,aut tn narij h&c eft-.aut emmfunt duo qui vrum- 
que latus cttftodiant, & duo item a tergc;& item duo afronte, & vnus D -aco- 
ntisqut dtfimrat mtnijirandicaufa , vt necejfeeft; quifunt ftpum-.avt duo 
ad ikxtram &ftmftram , & vnus a tergo ; & ttem vnus a fronie , & qutntut 
qut dtfcurrat.- aut dv.o presbytert vtrtnque, & vnus Diaconus ad difcurrendum. 

^.AnIefuitap!agiarijmentemfeliciteraiTecutusfuerit,aliorum 
efto iudiciunr, ad grauiora pergimus. 

Turrian. Rogemus htcvtrum tujiodiri Epifcopum facrafacientem , iUorum 
temporum ejfetjumperfecutio Chriftianorumferuebat,cumtnfiduvhique ? Ex 
hoc ergo dtcreto plant illud feculumredolet &c. 

$i . Cuftodiendi cerre fuerunt Epifcopi; fed nonqueuis cuftodiae 
ratio accommodata fuit. Abfurda vero quam comminifcitur 
vzro^oA£«. Cur enim non concionans, fed Euchariftiam difpenfans 
pracpofituscuftodiendusfuitPcurimbellibus Clericis, iifque/itm 
veftimentistndmis. demandatahxcc\ira?cuunfalemioribt<>dteb\s,qu2fi 
maioiis gericuli metu« ,in maiori fidelium manu eiTe debuerit? 

* 3: 



n8 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

(^isve!mentecapiati,quomodorf/rw>*' Epifcopum fscraemenfae 
ailiitentem miniftri circumftantes tueripotuerint? Quisdenique 
credat, aljcnopericulopropriamfecuriratemredimere, frarrum- 
quecorpora.ad inftar fcuti , frementiurn aduerfariorum telis obji- 
3. cprft.js. cere voluifle prifcos illos antiftites,qui (vt Cypriani verbis vcar) *ad 
tonftfiienu armaftwienda , &ftcunda nunyria , >. on vei bupicbem fsiifaclis 
cobortabantur: & immimnte Anv.chnfo paraba.rt adpraltttm milites non fo- 
lumfcrncnu& vocisihcitamento , f.dfii.i &Virni;isexcmplo> Cum tale 
nihil, vel ex biftoria Eccleftaftica, vel ex probatis antiquitatis mo- 
numentisexpiicatilicear. fufpicione vacarenullo modopoflunt, 
quae hic temere effutiuic impoftor. 

Turrian. Huw decrett vefitgia qu&iam in Ecdefia Catholica adbuc rema- 
nent; duo enim afitftmt Dtaconifejiu foiennionbus Sacerdotifacrificanti,pr&- 
ter altos minifiros minores y non iam vt facrtficantem dtfendant , & protegant; 
fed maioris honoris & reuerentu caufa-.erat itaque tunc iila confiituttofimiitor 
admonitiont. acfuaftnni quam legi. 

•ri. HsecexfufpicionefolapronuntiatTurrianus jegoveroepi- 
ftolaeartificem, exmorefuotempore recepto ,fabricandi decreti 
occafionem arripuifle fufpicor. De re tota decernat Lector. 

Turrian. Inhacc verba, Peratta autem conficratw.e &c. Erat iilo fecu- 
lo h&c lex neccjfana , quo pirtcuiofius erat cognofct & denotatt pojfe Epifcopum, 
cufiodtbus & teftibus opuserat; tunc autem tefiimonium dabatur facrificanti, 
cumprtsjytcri &D'taconi qutafitjhbantcommunicabant. Nunc vero, cum h&c 
necrfittas qu&caufa?n legideditfublatafit , abiititx & decretum in admoni- 
tionem. 

iu. Obferuabic Le£tor,Turrianum,ex eoque Binium,caeterofque 

pontificios Pfeudo-Anacleti vetba peruertere. i. dum fingunt de- 

cretum ab ipfo propofitum,deCleri folius ad communionem obli- 

gatione , intelligendum efle ; cum perfpicue referatur ad otones, qui 

Eiclefidtliminibus carere nohtnt ,hoc cftadfidtiesomnfs qui Ecclefi* mem- 

bra cenfentur,non ad Clericos qui prius ab officio remouexli funr, 

quam excommunicarionis mucrone amputandi. 2. dumfingunc 

rniiiiftros, vcteftimoniumdarentfacrificanti , communicare de- 

buifle,; nihilenimraleaflerit pfeudo-Anacletus. 3- dumfcribunt 

hocdecretumin fuaiionem tranfiifle , necfuifleneceiTarium, nifi 

quamdiu Ecclefia fubiecta fuir perfequentium peticulo : hoc enim 

b Hieron.a- falfumefledocentConcil. Anrioch. c.2. CoIle&ioMartiniBracar. 

pol. ad Pam- cg^Concil.Aquifgran.fub Gregorio IV.cap.21.quac omnia (Eccle- 

eandemfuif- naaperfequemium furore liberata) renouatevidenturcan.io. A- 

fc Afiicans poftolorumdictum. MemineritetgoLe&or, Miffaspriuatasquo 

Ecciefi^con- tempore hxc epiftola Anacletofuppofitaeft, piisomnibus, ipfique 

fuetudin6 te- Romanae Ecclefiae incognitas fuifle.Veteris Romanorum moris te- 

tUI /" ms omm exceptione maior b Hieronymus, qui fcribit, fcrefeRom<e 

rac. Domini- ^ anc f lf e confuetudimm t vtfidelesfemptr chnfii corpus acciptam : Idem epift. 

ea. 28. teftatur RomanM & Htjpammfes Ecctifias qmtidie Emhmfitam accioere: 

6ciib. 



Analeti Epift. I. 119 

& lib.tf.in Ezech.c.i<$\ ica nobis viuendurri aflerit, vt quotidieeam ac- 
ctpere mereamur: Eadem fuiiTe videtur Nicolai I. fententia; cuius hec 
verbafunt,Refp. adconfukaBulgar.c.?. Corpon & fangmni Domint- 
co quotid:e m quadragfvna matort fi d\beretiscommunicareconfulitis;quod vt 
fiat^Domtnam omnipbnntem fupplictter exoram.is .Scpaulo poft; V<rumde 
boc & de his qui Ecciffiam quidtm intrant, nec tamenfafta obUucne commu- 
nicant,facricanones& fortefujficienterenuntiant;quiantfiitivefirofuni(qui 
Deo vobts aucloreper m ediocntatem noflram ordinandus tfi) tnbutndt; &ab 
eofacerdotibus qut claut s tintnt fnenti& dumtaxat aperiendi & vobis ntbtlomi- 
r.us (tnqutbus opus efi &mimme probdetur) infinuandt. His addatur, 
Ioannem deRagufio in oratione de communione fub vtraque fpe- 
cie , coram patribus Concilij Bafilienfis habita , decretum Pfeudo- 
Anacleti.de Laicorumcommunione interpretari. 

Turrian. In hzec verba. St verofueritficulare,4pudeiufdem ordinit viros, 
&c. Qmsmn vtdet datetumboc non potuiffe in dliudtempm aptius cadere 
quam xn tempus Apofiolorum, & eorum qui eos proxime fecuttfnm? quodsnim 
Apoftolus in epift. i ad Conntb. tuncftatuit, id ipfum & obeandi m caufam A- 
tiachtus hic flatuit. 

B/.Decretum Pfeudo-Anacletinihil habercumApoftolicafan- 
dione commune , nec congruit veri Anacleti feculo : falfum e- 
nimeft, Rom. pontificisau&oriratelicuiiTeludicesextraprouin- 
ciam quaerere :■ falfum item mdicio Epifcopcrtim negotta fecnUrtaapv.de- 
iufdemordinrs viros termmari folita vide Can.Apoft.7 Sufpe&umquod 
de duodecim in vnaquaque prouincia iudicibus , de prirnaribus, 
paniarchis, patriciis &c. garrit. Notandumdenique verbahaec, 
p;iuatorum Chtiitianorumww/<#&c. Conciiioj. Carthag.c.9. peti- 
ta eiTe. 

Turrian. Prtfwte Epifcopo, id fleri debuit: afioqui,quomodo,aut a quo 
quipanrenolUnt , adparendum ftnitna&iudnum cogerentur , mftEptfcopus 
quiixcomrnuntcare poterat adrffn ? alia enim potefiaie gladij quam vocant 
Cbtift:a»ituncvtiuonp0teravr.Aiexarid.\.conf.D.q i.c.Re'atum. 

v: Suppoficiti) Alexandriapudnosauctorirasnullaeft, quicquid 
deipfo fenriacTurrianus;cuin6nnegamiisjprimiriuamEccieiiam 
folo fpirituali gladio armacamfuiiTe.Negamus vero penes Epifco- 
pos foIosgladijhuiusftringendiporeftaremfuiiTe. Notamus infu- 
per ,etiamfi neceilitare exigenreftringendusfuiilerindelinqucn- 
res, non tamen fequijudiciaciuilia in pradentia Epifcopipro- 
nunriari debuilTe. Id denique obferuabit Le6tOr,licet ?Me/&ye- 
Tivov-nt Clemencis& Anacleti pofteri , infefto mucrone iugulum 
fraternum facpius perierint,hoftilique animo caulas Dominicas va- 
ftauerint;non tsmcnhas artes Apoftolicisillis Ecclefiarumpraeil- 
dibus placuiiTc. Nemo veterum praetento formidand^e excommu- 
nicationis relo a plebe libi commiiTa obeditnriam inuoluntariam 
exrorfit; nemo (oblitus di&i Paulini) poteftarem paftoribus mc ciko- t c or ro g 
JopUe ^«x w ^djftcny. spllatam , pjus^ feueriracem quam beneuo- & 13.10. 



no Epiftolarum Pontific. cenfura. 

lenriam, plus commotionem quam cohortationem,plus poteftatit 
affe&ationcm quam charitatem poffe credidit. 

AN ACLET 1 PAP^E 
Epiftola II. 

• 

Anacletm Epifcopus , vniuerfis Eptfcopistn 
Italta conslttutis. 

a verba Da- |%p5ps^ VONIAM a ApofiolicA fedis debitam reueren- 

maiicKcpift. 'ffe^Y^ /wwerffame charttas 'vtflradiflrtbuit ; &quia* 
adOrlentalcs lW\%fJL , . . . ,•' . -, J . ~... L ■ n ■ 

rcfcrcteThco *t?$M%& plurimumvenerattonts, chartjjtmtjtliyjprxbmltis, 
dorcto Hb. r. <^-=>^^»s.. f^ w /^ / EccleJi&-> in quafanctm Apojiolus rcfidens 
hift Tripart° tiocuit, quodammodo nos gubernacula teneamtu ; tamenprofite- 
iib. 9 . cap.ij. w«r »w honore, Sc fancl:i tate minoresejft; ejr propterea omni- 
o-n TjA7n><x- no f e fii ni %mm , vt ad gloriam etm beatitudtnts peruenire pojji- 
^ili^xcut w/^igiturconfultationibus veftrisplenius reipondif- 
iL, aiJ& £ femus ll licuiiTet : fed infirmitaris ac reliquarumop- 
*y*™, *£»» p rc fli onumonere p re ffi breuiter (proutDominustri- 
%7sn ^«fjv buit, & vtaB. Petroprincipe Apoftolorum fumus iq? 
Tmpfy™ v" ttruclu b a quo & presbyter fum ordtnatuA fcribere vobis 
jS" « TUf&^- (iicutpetiftis) non denegauimus. 
f» &rjdf* Ordinationes Epifcoporum au&oritate Apoftoli- 

c*cx/\yaiocCsV tj . .. . * ^ r . .. r . / ». 

iayt^A-m- ca, c ab omnibus qui w cndcmtucnntproutnaa, Eptjcopts 
*x&"Qty&- ///#/ celebranda? ; Qui fimul conuenicntes fcrutinium 
s2rs ■ «f©«i*« diligcnter ag2Lnt, a tetuntumque cam omnibus celebrent 
«•^ f j/«fr- precibus, & c manus cum fanciis Euangeliis , qua; praidica- 
^s- >»«» « tur - uint iwponentes-,* Dominua die-> hora tcrtia orantes, 
iV** «><$*«- iacraquevnctione, exemplo rrophetarum&Regum, 
v s $> icWT il capita eorum fmore s Apoftolorum&Mofis) vngen- 

-r 77«»)«" ' «*;*.« 

^i# ^Jtp cta> ^7nve T(y&® axrxoct^ofOfj H7ms cru/jt)$&/i(qv <&£$<; Aw Hi\e>.v£ ^i^Q^oTttT^dwJ 

<t$Li$<ji<>%. &c. lcgcprafedU, fcdi:pro cV qui* vobis, pro/>r4£wjf/?«pra?ftiiiftis. 

b Notafolcectfm. c vcrba Concil.Nica?ni c.4. v;dccan. Apoft.i. Cjncil.Arc!a\T. c.tr. 

Arclat.i. c.f. Carthag.?. c.jj. Carth.4.c.i. Aurc i n 4. c f. Collcft. ManiniBrac. cap.z.j. 

Concil. Parif.3.cap8. Cabilon.cap.io. Tolct.4. cap.18. 

d Concil. B*rcinon. c.). e Concil.Carthag.4. cap.r. Clcmcnt. conftit.lib. 8.C.2. 

f Concil. Tolet. 4. c.18. Cletnent. loco cirato. 

p Q^ vero vnftionc delibuci Mufes fub Vet. Tcit. Apoft jli fub Nouo ? cjuos vnxcrunr A- 

poftoli? hic fua fomnia narrat impoftor. 

tes:quia 



Anacleri.Epift. II. m 

tes : quiaomnis (anctificatio conftac m Spiricu Sancco, *{ r ° ntHl i Mt *' 
cuuisvirtusinuiiibilislanctochnimatieit^rw/A-/^, &: r.proepiir.c. 
hoc ricufolennemcelebrencordinacionem. Quodii »f«J»i»* 
iimulomnesconuenireminimepocerunc,afTenfumca- ^ulafi^pZ 
menfuisprecibuspraebeanc, vcabipfaordinacionea- "/** a//<fo«r 
nimo non defint. V& $"?**' 

Porro& h Hieroiolymitarum primtis Archiepiico- »«4,/^« 
pusB.Iaco.bus ,quitufim dicebatur , &: fecundum car- J am ****** 
nem£>0W//?/ntincuparus cltjrater , aFetro , lacobo & *»«» , e , per 
Ioanne Apoftolis eftordinacus , fucceiforibus videli- *k*mq U *ni- 
cet dancibus formameorum, vVnonminwsquamatribm ' ° p " atu * 

r \ rr r \ promuigntur. 

Epifcopis,reliquifqtieomnibusaileniumpre,bencibus, K.efp.. i o<.c6- 
vllatenus Epifcopus ordinerur , & k commum voto ordi- " lcnium &»• 
natio celebretur. tomus. 

ReliquiveroSacerdotesa proprioordinentur *E- h h3£C fcit 
pifcopo;icavc ciues , & alij Sacerdoces ailcnfum pra?- mcnAkScT 
beanc&ieiunancesordinacionemcelebrenc': iimili- hypotypof. 
ter &c Diaconiordinencur. Csecerorum ra aucem gra- J jb /8-<efteEa 
auum diitnbucioni , crium vetacium ceftimomurn, 2 . c .i. idcm 
cumEpifcopi fcil.approbationefunicereporeft. rcpetit pfcu- 

Aecufatio quoqueeorum,fuperquanos confulcrc p ,°ft A Jnfc;a e ~ 
voluiftis, nonniii * ab idoneis & probatiffimis viris, n qui Sc Ab Apoftoiis 
fufjicionibui & fceleribus careant,Rcti debec,quia Domi- ordin - l ^a» 
nus ° facrifui corporis trattatores a vilibmSc reprobrs ac conitit.iib.7. 
non idoneis perfonis infamari noluic, neccalumniari c 4*.&iib.8. 
permiiit; (ed^ipfe proprio flagello peccantes facerdotes a Jc scr? Th"' 
templo eiecit Vndeliquet, quodfummiSacerdotes, ci.Abipfovc 
id eft Epifcopi, r a Deo funt iudicandi, non ab humanis aut ro Domi no 

*. 1 . l 1 J- r J • 1 • c onftitutum 

prause vitse hominibus lacerandi, iedpociusab omni- fcribuntEpi- 
busfidelibusporcandi, ipfoDominoexemplumdan- P* 1 - 1 " fcwef. 

78. Hicron. 
adGal.c.i.Eufeb.lib. 7.0.14°. Chryfoft. in A&ahomilj. &in i. Corhom'l.38 GregTuron. 
hift.lib.r.c.27. Au&or. recognit.lib.i. i Statutum Concil.Nica?nic.4.Cirthag.3.c.3g.Rc- 
gicnf.ct. Aranfic. i.c.2-1. k C0ncil.Arric.fubB0nifaci0.c4f.C0d.Can 78.cmonc. 
1 Concil.j.Carth.:g.c.4f Clem.conftit.l h.%. c.z^. canon.Apoft.2.Concil.Hifpal 2. cap.6. 
Iridor.omc.lib. 2.C.6. m conrraftatuitCcnc.4. Carth. c.n. vt Epifcopus fine eonfilio cleri- 
ctrumfuorum cltricos non ordinet, ita vt ciuium ctnniuentiam & tefiimonium qu&rat 
* vcrba crift. Ct.nft.intim M.ad Ablauium. n vidcAdri n. collcft. Ingclramo darjp, c. 
ir. pfeudo Zephyr. epift.i.Scc o not.phraf. p Adrian.I.lococitato.pf udo-Fabian. c- 
pift^.&c a| vcrbi Ilidori Hifp.il.fent.lib.3.c.59.mircampliHCata,feu,quodveriu$,abim- 
poftorcirf imato depr.iuaca. r RtHores a Deo iudicandi funt, afuu autem fnhditit neaua- 
quam iudicandi funt.-exemplo Dtmini.tjuiptrfe vendenes columb*s& nummulariorum mtnfas 
froprio eutrtitflageUo,&proiecit a tempU; veletiamficHt dtcit ffalmijia.Dzas fterit flcc. 

Q 



iii EpiftolarumPontific. cenfura. 

b ff?? 1 ' te,quando^rfeipfum, & nonper z\ium,vendentes & e- 
c oames pij mentes eiecic de templo , ($• menfts nummulariorum &C 
fum ferui Cathedras wcnAcntium proprio euertit flagello , ^eiecif 
ideoi^ntm" dc/m^/0. Ec^rntf alibi aiti Dcus /ietitinjynagogadeorum-.in 
ne iuduan- medioautem Deos* decernit.JLt alibi, b Egodixi,Dij efils, & 
j^, • fiiuexcclfiomnes. 

dDooinore-' ■/ / . . 

fcnandaeft. Nullusenim (vt reor) lnuenitur mternos qui vehf 
f Dan.2. i. 'fuumferuumabalioquam afeiudicari. Quod fipra?- 
cTuc 18 lumptum fuerit,autmulta ipfeindignatione irafcitur, 
hPfaLoj. autpotiusvlrionemqua:ritfupereum. d Siverohocin- 
i Roin. 14. terhominesagitur,quidputatisfaciet f Deus Deorum &£ 

De vi s qui- p / 1 l 

huicumqjio- Domtnus Domtnantmm , quivltionemfuorumspromitit 
cis caa.i. a- non diiFerrc feruorum ? Vnde& ipfeperprophetam-.- 
uifa p^a"^" loqui tu r di cens, h D<'//* vltionum Dominus , Df //* vltionum 
ApofkLis, //£^ egity&c. fc. t Apoftolus inquit, ' Tuqulses,quiiudicas 
Propheta . f erU um atienumlSuo enim Domino (tatejrcadit. &£ ipfe , No- 

penndevcro' . . . J . x . 

agit impo^ liteiiidicare/#///f.*w>/e# hociudtcate magts y neponatis offcn- 
ftorac fi ne- dicutumJratrivetfiandatumr&cDominusvciL Prophetanx. 
tra* cicrum incjuit, k Qui vos tangit, tangit pupillam ocult met. 
feruiat,nemo Namfi aliquis nunc l inmalum oculos alicuim principis 
aciero iudi- incivittraclare-, manifefte reusMaieftatisiudicatur, &C 

cio numano . .,.*: . —». . . , . ,. r . . 

fuWacea/.il' lnramisemcitur, autpotius capitali iententiaMubia- 
fum teneatis cec . Hax,fratres, valde cauendafunt; & quod homi- 
lTza-n 1. nesnoluntfibiiierijDeoDeorumnondebentinferre; 
1 . N.phraf. ne forte irafcatur Dominus , &faciat vindi&ameo- 
m h*c vcrba mm ,,, etiam in eos. 11 ' qui non piccaucrunt \quia perit fapijjt- 
do sixr. epi- me iuftuspro impio. 
Api. 2 .refut.it Imitanduseft etiam propheta, perquemDominus 

vero Cypriat • „ „ / / / r +1 ■ ■* , r: • • ;• J 

nus ex verbo aii: > Pcramwulabam tnjrmpacttaie cordts mtt, tn meato aomus 
D j. <v»'Ve «- me^Non ponam coram ocuiis meis vcrbum Beliah Loquentem 
pffl.iv. Nabis ^ abQondito contra proximum fuum, huncinterficiam. Et hi 

(fccundu fi- •/ . . ' / n 1 • • • n 

de-r.n ftram cauendiiunt de quibus Salomon ait, ^Sicut noxtusejtqui 
&diuin?prx jnittit Ltnceas cfrjagttttts inmortem , ^fic vir quijraudulenter 
ta'm "f "rma) nocet amicofuo ; c^ cumfuerit deprehenfus dicit , Ludensfeci* ■ 

cororerit r. - 

tioverittifjvnomqucmqueinneccato fno reum teneri , nec poffe alteromrroalteroreum 

fieri ,,cumDeus pr»monea',& dic.it: Itiflitiaiuflvfuper eum erit; & fctlut [cehratijuptrtMm- 

triu &itcrucn,nenmorienturpatresprofiUH> &.>filij nonmorientur pro patribut; 'vnufquifqticj 

inpiccato fuo mortetur. 

Hi. Pf.iL.Top. %\ vcif.vulg.yerbo perambiUandi vtitur. ca.tcraexHkron»interpr.. 

O) ibidivcrfj. p.Prou.if». q t i{a 

w Skitt 



Anacleti Epift.II. iz-j 

T Sicut carbones adprnnas^ & ligna adignem y fic homo iracundiis \ ^. \ \ 
fafcitat rixas. Ferbafufitrronis,quaJiJimplicia, ejr 1 perueniunt t idetaiudi- 
adintima vefitrU . <; ium manct 

E r . r\ i • dcti ahentes 

t li dctractores quorumcunque grauiter ludican- quibufcumwj 

tur, &inperditionislaqueum.cadunc> * multomagis pi;s,odiovc- 

laceratores , & detra&oresatqueaccufatoresmemora- x "ft qu " m 

' - . ^ r , proh.cn. ur. 

torum Dei ramulorum atque pcrfecutores damnan- uvitri.ib.fla- 

tur, &in barathium, niiifecorrcxeriiit , &: per eorum miS txuri 
r ■ c c\- j- • • P n;iu - c ^ia. 

latistacnouem condignamegennt pcenitcntiam, m- Tbeodonci 

dubitantervadunc, 8c n vindicibu.sfiamm/sexuruntur. «gisc^r. 

Quapropteroportetomnesabhis x cauere,&norL x t * :l;endum 

r i c r j i-* • l r ■ • ct m Uc cui 

lolumnonraccreuednecracientibusconicntire;quia fiue pio h\, e 

' nonfolum quifaciunt damnantur , fedqui confentinntfa- imr,io dcira - 

cientibus. De talibus & his iimilibus ipfa Veritasaic, inc^prahd,; 

Vulpes^fotteas habent , ^- volucresccelinidos \filius autem ho- cieio? 

77//#,&r , /^*z /m£*7 ?/£/ f*/>/// ///«/« reclinet, id eft , in talibus y om *■ 

nonhabitatDominus , ncciplimanentineo. EtSalo- Tncoiogu 

monloquicur dicens, a §//i fodtt foucamjncidet in eam;dr s y mboliC * 

, ■:, ., o^j J ^ nonefhueu- 

qui voluit Lapidem , reuertetur aaeum. Lwguafallax non amat mgtaciua u e. 

veritaten/,dr os litbricum operaturruinas . b Graue efifaxttm i & mus tamedc 
onerofi arer/a ; fiediraflttltivtroque grauior. c Hominem qui ^^ v xr °" 
calumniatur anim& fanguinem ->fiivfique adlacum fugerit nemo Dcmim loco 
fijlinet. d Quifieiac~iat& dilatat,iurgiaconcitat. Quifperatin f ita! °. qui^ 
Domino^ faluabicur. Quiconfidttin cordefiuo flultmeftsqui f iim? Annc- 
autem graditurfiapienter,ipfie f laudabitur. J^uisfiortiterpre- mo maiusni- 
/»/> o/^r* adeliciendttm lac, exprimit btttyrum ;qui vehementer ^'''^T" 
emungity elicit fknguinem : ejr quiprouocat iras, producit dtficor- to r ? 
^//^. Hiec& aliapericulofa confiderantes Apoftoli, * ?»»•**■ 
h ftatuerunt nefacilecommouerentur,auc/tf«T4m7///r, cProu.2S.17 
vel accufiarentur colttmn* San&xD ci Ecclctix ,qux Apo- d ibid. verf. 
ftoli &; fuccelTores eorum non immerito dicuntur. * y " ui vCf . _ 

Sed l /?quis aduerfuseos,vel Ecclefias eorum com- fanabiur. 
mocusfueric,auccaufashabueric, prius adcosrecttrrat f f <* luabitl,r - 

/ • • n /• ^ •/• • l. 11 • • • gProu. 30.33. 

charttatisjtudio, vtfiamiltan ^colloquio commomti, £4 £ Maximo 
fanent^fanandafunt,&charitatiueemendent quas eonatu ma- 

xinus nugas 
erFundir im- 
poftor, quis laccrari autaccufari columnas audiui:? 1 vcrbaC0ncil.fAurelian.c17.im- 
pudentiiTime interpolata: Placuit etiam.vt fi quxcumque perfona centra Epifcopum velafloret 
Eccle/i&fe proprium crediderit habere negotium , pt im ad eum &c. k adi tionc commonitus^ 
-an.uceacLbeat <_u.£ in «juerimoniam dcducuntur&c. 



1^4 Epiftolarum Pontifical.cenfura. 

iufte emcndanda agnouerint. Si autem aliqui tos x 
priufquam hoc egerint,lacerare,accufare,autinfefta- 
lidpcffingu repracfumpferint, excommunicentur, &minimeab- 
fioias repetu foluantur antequam per fatisfadtionem(vt iam di&unv 
cxGrcg.i^b. eft) condignam egerintpoenitentiam;quoniaminiu- 
ii. c^iit.3t.ii ria eorum a d 1 chrijittmpertinetcuiusiegationefunguntur. 
mafu. Nechocmirum, quia & quifquenoftrumcuidam, 

m cuiufois feruorum legationeminiungcret,& aquoquamimpe- 

non eii reta- • . 1 i • r \ \ ■ r \ t • 

iiarc, fcdie- dirctur, aut ab ahquo iubditorum luorum aelpicere- 
gu miniuri, tur,mox indignatusirafceretur , aut talia(proutpof- 
pubhcjpacis f et \ v i n ji caret & a diniuriam accontumeham fuam> 

cuftodis. ' * 

nAnfohEpi- hocractum reputaret .Sctaitonem m (iiinpradentinorL 

fcopi funt poiTet)futuristemporibusW^m7. Namiiinhomi- 

ojviauh. 10. nJs cauiaharc fiuiit, quidputatis Deus facietdc n fuis 9 

KQ..Z7. qui nec captllum capitis eorum periredixerit? Vndc & Do- 

^ib^d^ft minusper Naum prophctamloquiturdicens, r Deus 

vcrfus. amulator ejr vlcifcens Dominus , ejr habens furorem , vicifcens 

rvt ignis. Dominus inhofles fuos , ejr irafcensipfe inimtcisfuis : i ante fa- 
fNunquanc . ... •••///• J> A r - 

ccflc fuit tc clem tndtgnattoms etm qutsjtabtt r ey qmsrejijtetw iraptrorts 

fcimosvendc- euu ? indtgnatio eius effufa ejl r fi cu t ignis y ejrpetra dijfolutafunt 

T % nuiiiSv- &yco.BonusQft.Dominusdrconfortawsmdietrtbtdatioms-> ejr 

nodo.nedum fiensjf>eraxtesinje,8cc. Quasd-amautemex his iamaliis 

papa» , licct f ra tribusicripfimus,qua:totiesfuntrcpiicanda r quo- 

gfadu°mouc- tiesfuerint necefTaria. Eie&ionem quoque (vt fupra 

»e :. ncfcis memoratumeft) fummorum Sacerdotumfibi f Domi- 

qmd agas, nusre f eruau i t ,liceteled:ionemeorumbonisSacerdo- 

nebulo. 

ugratiasagi- tibus &c fpirituahbus populis u conceflifTet. Electio- 
musiusChri nC m.enimiJlorum taliter Apoftolus fieriiubet. x Siquis 
s&notciZi .' fi ne crimine eji , vnius vxoris virum 1 fiiios ha benttmftdeleSy 
x\ Tir.i. No- non in accu\atione luxuri&->aut nonfubdttosy&co.. Sienimfine 
tabjr Leaor cr i m i ne S a cerdos eligi i*r#cipitur , nullatenus ab ho- 

confuuonem ; r r 

loci Tir.r. cu minibus. z crimwibus irrttitis accufari aut calumniarr 
i.Tira.j.im- p er mittitur ,nec ab aliis quam abhis quifme crimino 
cifm«m p" fun t, a &: iuxta ele&ionem „ u* neceflitas fuerit) aut ipft 
pcritTc, volendo Domino feruire ekgerint , facerddtefquo 
ha!bcns fill0S fine crimine fieri &ordinari poiTint>&: talesperomniai 
z, no-.a phw- fusrintquarescligiSacerdotesiubentuE. 

jQin Gon<:il.i. 

C Tthapvcap.^.i plagiario vfurpatam; a. Hbc il«uic Adrian.I. cap.19. colleff. Ihgclra-' 

«aodat^* 

WorLQ^' 



Anlcleti Epift. II. I2 j 

Porro b &.M?/?pr;ecipitur vteligat presbyteros.Vnde& L vcrb ; ,I/T d- 
in prouerbiu dici;ur,Gioriafenum cantttes. c Haec vero Cani- !k 'ifbf V*" 
ties fapientiani defignat, dequafiriptumeft, canities ho- P"*ty**ri me 
rhinumprudentiaeft. Cumquenonqentos&ampliHsannos rtt0 &.J a P ttn ~ 
ab Adamvfque ad^Abraham vixifjehomines d legerimus, non *m* n* 
nullutaliu* priusappellatus efl presbyterjdefl Senior,niCt Abra- Mo tf P r * u ' 
ham,qut m ul to pauctortbut vtxijje annts conutncttur. Non ergp /iv*/,&c. 
propter decrepitarnfenec7utem,JedpropterJapientiampresbyte- e Q^? c & h ? c 
rinominantur. 2 0, j°/ I ^ 

t „ i ■• * /* . i. Haud chbig 

c Intttum enim Sacerdotu Aaronfutt^hcet Melchifedech guin u^ux 
prior obtulerit fkcrtficium,& poft hunc Abraham , lfiaac,ejrla- dc qua &c * 
cob. Sed hi h (pontanea voluntate, non Sacerdotolt auttoritatz_j e dlfdTcap.r. 
iftafecerunt. Ctterum Aaronprimus in lege Sacerdotale nomen cia[d libri « 
accepit , primufquepontficalt/lola indutus vtclimas obtulit iu- * ^ uidem - 
bente Domtno ac loquente ad Mojen , Accipe, tnqutt, Aaron & Meichif. 
&filioseius,&: applicabisadoftiumtabernaculi tefti- h iftif P° nr - 
monij: cumque laueris patrem cum filiis aqua, indues Ub.T.cap.zo. 
Aaron veftime ntis fuis, tdeft ' lineam,ejr tuntcam,ejr fiuper ** «r«»9*Ws- 
humerale,&rati^nalc, quodconftringesbaltheo, &r>o- "^™!?™'- 
nes tiaram tncaptte etus ,& lamtnamjanttamfiuper ttaram, nici & fupcr- 
&oleumvn£tionisfundesfupercaputeius,atquehoc humcr,lli & 
ritu confecrabitur. Filiosquoque illius applicabis, &in- k^AaToVfcii. 
duestunicislmeis,cingefquebalteo k ^r^cf//^rtfj^- & - 
iw,&c imponesmitraseis, eruntqueSacerdotesmihi pfcA.TlTi. 
religione perpetua. Qup loco contemplari opsrtet ufaron pr^mofVaf* 
fummumfiacerdotem , ideft Bpifcopumfutffe : porro x filioseim fc " f \. crunr c " 
presbyterorum demonftrafTe/^r^. Hoc enim fmt inter roTic ipfisa- 
Aaronfummum Sacerdotem,ejrfilioseiu4,qui Sacerdotescran t, ccrdo <cs> aui 
quodAtronfupertumcam acciptebat poderem ,ftolamfanttam ^&^t^ 
& coronam auream ,mitr am & z,onam m auream ejhfiperhu- t>uifl" tn t Le- 
merale, & reliqua qua pvxRxafiwt \filij autem Aaron Juper ?'* ' licut 
tunicaslineas cinctttantummodo ejr tiarati n afliftebanr/a- cer^t! : fcd 
crificto Domini. hoc fuit &c. 

//* ito<? ° autem Teftamento,pcftchriftum Dominum p* d e »° A ^ ofi 
Fetro Sacerdotaits ctej?itordo : qiuatpfi^^nvnopontficatusin qui & ip" 

Sacerd. fnc 

ix>Bi cpift. 8f. m brachiale aurci m & A peihutn. &cacter.i qnatfupra mcttiorata^f nr^f^ 
lij autcm. n ita Aftab.mtfacrif.Dei. o ibid. pofr.lin.^: 

p - iPct.oApoftolo. t^ ipfi cnim primua datuj. cft pontif.in Ecclcf. Chrifti Sic cnim 
JL09pitur^d..euaa-Dominus.. ' «•'»*£»' 

Q 3 



n6 Epiftokrum Pontific. cenfura. 

t folucndi- Ecclcfta Cbri/lidatusejl , dicente Domino adeum> Tu es, 
?sVquidem */^»//>Petrus, & fuper hanc petram sedificabo Eccle- 
& caercri A- iiammeam, &: portannferi non prxualebunt aducrfus 
poftoii cum eam &- jjjjj (j aDO claues regni cceiorum. Hiceriolto-andi 

Petro , par & , & 6 . 

confortiuaa azqu c Jolucnai r potejtatem prtmtes accepit dDomino , zw- 
honcns & po mu jq ite adjtdempopulum virtutejuapr^dicationls adduxit. C&- 
ccpVqoicti^, /"* * vcro Apojiolicum coAcm pariconfortiohonorem., 
&c. &poteftatem acceperunt , ipfumque principem eorunL. 

gquibu quc. c fl evo i uerunr ; tyjd etiamiuhcxxtc Domino in toto orbc^ 

nL.ac.io. ( «^^-» ^-" /- 

i ibid. Apo- dtjjerji Euangeliumpr&dicauerunt : % ^\\so\ioo\\c decedenti* 
ftoios a Do- ^jinlocum covum luccefferunt Eptfcopi. 

mino moni- ^ j • • a. £ • J i i« o 

tosprcccsfu- viuorum ordinatio prxtacro fieri debet ordine oc 
diiicpiccre- modo ! quos h quirecipit &verbaeorum , Deumw/p?» 
^ilT^Vieaos QtUiautcw-eos /pernit, eumaquo miiTifunt,&:cuiusfun- 
71. difcipu- gunturlegatione^cr#//,&ipfeindubitanterfpernetur 
10$ pemcga- a D om i no . Vidcntes autemipfi Apoftoli meffem effc 

mus. Conlu- , , -^ • /r 

lat Lcaomo multam oC operartos paucos, ' rogauerunt Domtnum mejjts, 

tasadi.epift. ^// mitteret operartos inmejfemfuam. Inde elecfifuntab 

pfeu o-Ze- e i S y lt difcipuli , k quorum typumgeruntpresbyteri, 

k Hoc de atqueineorumlocum funtconftituti in Ecclefia, de 

Chorepifco- q Uorum ordinatione & reliquorumminiftrorumdi- 

pisfcntitCo- A .~ r r rr • 

cii. Neoc*- xiiieiupralurhciat. 

far.c.15. Porro 1 quod Epifcopm non ab vno Sed acunftis , confenfu 

1 verbalfid. r ' . f J r • i- n. J- J o 

Hifpai.nb.t. aut praeientia comprouincialium efr ordinandus, & 
de offic. c.v. nullatenuS minus quam atribuscAteris confentientibw cun- 
cuntincopro- ftis idcircoinftituente Domino iieriiubetur : ne ali- 

umctaltbw . ■ . . 

Epifc.ordina- qutdcontrajtdem Ecclejta vmus tyranmca auctorttas moltre- 
turid propter tur ^ regula vel fides confunderetur credentium. m 
tutu" agno- Prouincia: autem muito ante Chrifti aduentunL. 
fcitur,»eaii- tempore diuifas funtmaximaexparte,&poftea n ab A- 
qujd contr» poftoiis ^B.ClementcpratdeceiTorenoftroipfadiui- 

fidemEccl.v- Y > r \ # r 

niui ordinan- iio eft renouata.Etin capiteprouinciarum,vbi dudum 
tistyrannicc. o p rlmates /^ fcculi crant , ac prima iudiciaria poteftas, 

tropterea ab l , <->. J . . . * . A , 

omnibm con- ad quos qui per reliquas ciuitates commorabantur, 
uenientibus quando eis necefle erat qui ad aulam Imperatoris ?vd 
"c^nlnminui wgum confugere nonpoterant, velquibuspermiflum 

quam a trib. 

CAteruconfentteflimonioluerarum, m fcqq.citatHincmaruslib.rf.capitumc.lv. n Hoc 
nullo idoncotcftimonio pr^bari potcfr. o Gr&Tovo/jg&^cicTx.xXoi: Turrian.lib.;.pro cpifi. 
cap. 24. p quot rcgcs fub Impcrio Romano fedcntc Anadcto ? 

non 



Anacleti Epift. 1 1. 



117 



non erat, conrngiebantpro opprcflionibusvehniufh- ^ uin ^o"ui 
tiisluis,iploiqueappellabant, quotiesopus erat,iicur AnaictiChri 
inlcgecoriimpraxeptumerat; ipiisquoqueinciuita- itianam Ec- 
tlbusvcllocisnoitris c ip^r/4r<:/^vel Pnmates , (qui r v- f tvatn nul " 
namrormam tenent, licet diueriaiintnomina) leges chas gnouif- 
diuinse&Eccleiiafticxponi &: effe iuilcrunt, ad quos (c >- u cdepri- 

t- •/ ■ r iV c • \ C r 1 fcjatibus fcn- 

hpiicopi (iineceiietuent)conrugerent,coiqueappel- tiendu. p r i> 
larenCj&ipiiPrimatumnominefruerentur&nonalij. n " pH&utfi 
Reliqua: vero Metropolitana^ciuitates, qua? minores mcn V ofaa , bc - 

1 . 1 T 1 i- • r n* turConcil.i. 

uidices habebant, (licetmaiores ! Comitibm eilcnt) na- Cuthag.cp. 
bcrent Metropolitanos fuos qui praediclisiufte obedi- *** AD - ^°- 
rentPrimatibus , ficutinlegibus feculiolimordina^ c^Ncotcri© 
tum crat , qui non Primatum, fed autMetropolita- Co;i.& Con- 
norumaut f Archiepifcoporumnominefruerentur. Cl1 ' ^ SardlC - 

1 L cap. 6. nvim. 

347. Etant autem in;er AftosPrima:es non foli Carth ginenfcs Epifcopi totius Afri- 
canae Diocefeos re&oies ; fed ^ntiquifiimi jfingalarum Afrkanarum prouinciarum Bpi- 
copi i ffue 'n Mctropoli fiue alibi federcnt. Vide Aug* ftin. epiftol. 217. & 161. ra- 
tna;cha.> nr.lli niu* inter ha?reticos ad A. D. $80. Hjerorymo tefie. Cuiv.s ha>c verba e- 
pift. [4. Apud n"s Apojiolorum locutn Epijcopi tenent , apud ecs (Mon ani*. as) Epifco- 
ptu tertiwsejl : Halentenimprimcsde Pepuza Phtygttpatrtarchas.Jecundos qucs apf-ellant Ce- 
nones; atque iia in terttum.ict ejipene vltimum locum Epijcopi ieuoiuuntur, quaji exindeambi- 
liojior religiofiat: (i qttod apud nos prtmum eji, apudtllosnoutffnnumfit, &c. Soerar.primus vi- 
deair agnQuilXcpatriarchatui in Eal.Chnft1ana.V1ck hin-,lib.v.c.« eodcm tempore Concil. 
Chalccd.acl.3.aIiquotiei Patriarcham vo.atumLconcm R.m.fedis BpifcopvimIcgimus,vt 
6t lixarchos Diccccfeon, ilid. a&.c PeculiaiefuiffeGothis vc ArchiepifcopcsParriarcha- 
t. m titulo iniignircnta. ! notar Baron.ad A.D.'j$.§.36. Idcm dcVandalis affcnt ad A.D.^o. 
$.10. ex V.clxreVtuenii. Deniqueluftiniani potiflimum a.*uo ra riarcharum no.T,cn intcr 
Ecclefiafticasdignititesfrequentjriccepiu/cribit Sirmjndus, a Uicntori* partei.c.i p.76. 
r Patriarchas a Primatibus difting jendos, ncce ndcm formam fcnerc, docet lidor. Hi- 
fpal. orig. Iib.7.ci2. f dt Comitum dignitate htc Garjias Loaifa in Concil. Toict.8. Co- 
mes (vt Spartianus aucxnr cft in Adriano)inde fl xit:cum enim Adrianu» Scnarum in aulam 
fuamtranftulilietrccepiisSena orum optimaib 11 inamicorumcohoctem, qu;e fuperio- 
rutn ixperatorum tctnporibus conftare fulebat cx Equeftriordinenon Serutorio ; itado- 
meflicum qucndtm Scn itura pencs fe haHercccepit:qni quoniamis contin ?a is penc dcle- 
darctnr pcregrinationiL>us,Comi:atrsCa?far*sdi:i cceptus cft & ipfiamici Comitcs:eorrm. 
coni;li!s,a:queopein bcllo &paccvfus. Indc Comics largiaon jra, rcutn priua arum & 
cxtcri dicii funcErnonfolumij qwi pctfon.m principis fequ.-ban:ur,5: offi-ia in aulaexer- 
ccbant Comires difti funncaMerum *c alij ita appilkri,qUi ad ..dminiftrandas vcl rc?cndas 
prouincias&refpublicasmittebantur, <5cad :egm Hmitcs c :indien ios.quiComit s rei mi- 
litarisdicuntur;q^alisf>:itRift.!nusdomeftiCv fumcomcs, quiadGa'los miilMsfuir vrrc- 
fcrt Gr.-g.Turon. lib.i hift.c.to. Vnde Verus Imp.v Iu!tus Canit Jinus eft auftor >a v e r,j 
confedobc!lo,Regnarcgtbus, prouincias vcro f.is Comuib ■$ Jc! t rc.-rendas.HecGa i'n\ 
cuius (iiudicio ftandumhr, Ana-lerum htjusepift. ucloremnon fuiffe d/ccrcnecc 'c ••■•l'- 
quandoqaidcmAntdetusobiitannoD 11:. Tiajanii;. cui Adriaau» Comitu» maneris 
auftor, fucceTitdemum A. D. 119. E;af}fti qui Antclcrofucccffit 8. t Arrhicpi-c <tus 
gta.'ce,diciturfummus Epifcopor^ m: nmt ehim i-em Arofto^icam,.^ r>rxfide: -:>m u c „ 
tropolltanrs quam Epifcop;'s ca- cris , inquit Jfidor .irig. lib.y.c ti Jic LenRom.Pontifex ,\r- 
chiepifcopos dtcitur w aftu Concilij Chaked Videtur a,utem Adrian I. Archiepifcopititulnm 
MtfrppphtfMvitauirtfimHixomTmmcajfcsviatj Colleci.Ingeiramo daram c . 1 3 . 



u8 Epiflolarum Pontific. cenfura. 

l^summ^E- Et licet fin S uIe . metropoles ciuitaces fuas prouincias 
pijcoporii n e habeanc, &fuosMecropoiitanosiudices habere de- 
gona.&tudi beantEpiicopos, ficut priusMetropolitanosiudices 
C rtu at qZm& habebancfeculares ,primaces tamen (vt pradixumeft) 
mmhm Ec- &: cunc& nunc habereiimazfunc;adquospoft fedeiru 
citjttra qtu- Apoftolicamfumma negocia conucnianc , vc ibidem, 
x hoc loco quibusneeeilefueric,releuentur &iufte refticuancur; 
impoaorpro fc y quiiniufte opprimuncur iufte reformentur atque 

more tragc- r * ■ „ ^ r r e r • 

lapfeos pm- rulciancur, u Epijcoporumojxc cauia: 6c Jummorumne<rotw- 
gk: vidccjr rumiudicia, (faluaApoftolic£fedisau&oricace)iuftiiIi- 

autem imi- me termmentur . 

Africanos Hsec x abantiquts,hxc ab Apoitolis,/;^ ^Sanclis^/r/- 

Carth. Conc. b tis accepimus,\ obiiquc (v t voft.ula.ftis) rimanda &fucuris 
de C & P Con.\». tencnda cemporibus mictimus , Sc reliquis fracribus 
Carrh.cz. praedicanda , ac cun&is fidelibus tradenda manda- 
y orT ,rb pafto- mus: ne y p^fiorum imperitiaqui fequuncur deceriores 
rai.parte i. c. fianc, dicence Domino^r Prophetam , Ipfipafiores ignora- 
i. pajioruim- uerunt intelliq-entiam. £)uosrurfus Dominus deteftatur, dicenss 

peritta voct r <=». T^ • J , , T r- ■ ■ i 

veritatu in- ^ tencnteslegcm neicieruncme. z NeJctrtergoFerttasab 
crepatur cum eis conqueritur , rjr nefcire fe prinapatum nefctentium a pro- 
^dicftur eta ^i te fi aft4r ,quiaprofeBohiquieaquAfunt Domininefcitint, ctDo- 
&c mino nefciuntur, Paulo attefiante ,quiait, d Si quis ignoraci- 

a&ncfcirife g nora biCUr. 

crgo ab eis ° a r t -n • « r 1 1 -c 

vcritas quc- Hmc c & Vjalmifia non optantts ammo,Jedprophetantts x my- 
ritur. ^ ftcrio denuntiat dicens : Obfcurencuroculieorumnevi- 
( c ncfc,cmm deanr ? &:dorfum eorumfemperincurua. obfcuratisSer- 
d i.Cor.14. go oculis , dorfum flcdtetur: h quoniam cum lumenfcienti& 
e lbid.pofl perdunt quipraeuntSCmc dubio adportandapeccatorum onera 

lincas 6. *. . . * 1 r . * . . 

( minifterio. mclinancur iequentes. Htc K ergo tnter manus latronum 
g ifcid. poft ejrdentesfurentiumluporumvtcunqueverfamur. Ideo&do- 
hrl«aitur ^ erc a hos, &c { nos ipfos (prout Dominus dcdcrit) proui- 
quia. ^rcdebemus. SanepercuiforilleDo6tordicicur, in qui 

i cunaipro- (ermoneinutiliconfcientiampercutitinfirmorum. 

feftoadpor--' T , o£TJi « r 

tanda rccca- Ideo cenerevos &omnesfadeles oporcec^Vaw quife- 
torum oncra cufldumdoftrinam efi fidelem fermonem , vt potens fit confa- 

curultur qui is J 1 J 

fcquun*wr. 

k hsec non cobxrent , funt aurcm Auguftini lib. de paftoribus cap.7. cadcm rcpetit pfeo- 

do-Fabi.in epift.z. 1 N. phrafim. 

m verba Hieron.inepift.adTitumcap.i. n djjodPstalusdeBpifcopo, iddcomnibus 

giftum vult vsn/irids. VidcTit.i.J. 

lari 



Analeti Epift. 1 1. 119 

luri in doc~lrinafana,& contradicentes redarguere, & re£te vi- 
uentes, atque re&am fidcm cenentes confolidare. 

Ulisergoquidicunt, Quod °filimineominoreJi,quia o vcrbardu- 
P Propheta inquiti, Verbum Jaciet Domintts breuiatum vni- C1 > CIar 'i»b. 
uerfo * orbi ; ita refpondendum eft diuinis teftimoniis. m.id"m c*"" 
Verbttm breuiatum-,quodDominmfacietfnper terram,non x n\i- Ei-i.io. 
nutionem deitatis in Filto Deijigntficat , /^ dtjpenfationem p ,u " dc co 
ftfceptd carnis annuntiat\ in f quali dijpenfatione nonfolum q orbc. 
1 p&trc hominisfilium,Jed etiam Angelts minoratum,Paulo u at- r . ,mmin «- 
teftante Apojiolo. x Eum autem, inquit, modice minus^ f °" c a m ' 
Angclisminoratum vidtmus Iefum , propter paifioncrrL. * p* ri. 
morrisgloria&: honorccoronatum: #- infra, Propter " P rorc ^*a- 
quamcaufamnon confunditur fratres eosvocare di- xHcb.z.Eum 
ccns ,y Jnnunciabo nomentuumfratribusmeis: inme- autcm i ui 
dio Ecclefiadaudabo tc.ejr 7 - Prophetainquit: itf/W*/?/ minus^uam 
eumpaulo minut ab AngeIis,gloria ejr honore coronasti eum. Et, Angeli mino 
*vt verbum Deipatris breuiatum infilio non ejfe doceamus, 3 ha.c 2!!?-- vi " 
Efaidprovhettvtlumineapprobamutfententtam , b Nunquid ynimtiabo, 
abbreuiatus factuseft iermomeus;aut*>4paruuseft,vt z & in P faU 

1 mo 8 

non poflimredimere: autnoneftvirtusinmead libe- aer Efaix. 
randum,dicitDominusOmnipotens?e<W/m/w, c Haec bEfai.jo. 
dicitDominus Omnipotens, Nunquidabbrcuiata eft cBfazJ9 - 
manus mea,vt faluare non poffit? Aut non poteft viui- 
ficare corhumilium &c fpiritum contritorum ? Etvt 
brachiumpatris, qud manus ejt y filium e(fe doceretjntulit dicens: 
d Parauit Dominus brachium fan&um fuuminoculis dEfai. ji. 
omniumgentium,& videbuntomnes finestemefalu- 
tare eius. Narnejrin nouijftmo lempore hicfenfus noninaniter 
poterit coaptarti inquotempore c Dominm[cx cceleftiaula e Dominus 
ac Empyreo domicilio peffimidaemonisiamferrede- pr ( > redgptio 
dignans tyrannidem, in creaturas fuas erudeliffimc nenoftra - 
faruicntem, p lafmati condolens , acfuseimmenfse eha- 
ritatisthefaurumreferare volcns,in caftiffim^virginis 
puriffimum vterum, omnis thori virilis nefcium, m- 
cnan: abi\imyi\cTio,}proredemptionenoflracarnem f i\ifci- ffufcipiedo. 
piens, aduenit, vt ejr illum qui habebat mortisimperium fua 
morte deflrueret ,& cos,qucsin tenebris&vmbra mortis capti- 
uosCubeQ-erat, 8 vittutis fu& potentia inipfoparuo & angufti S virt °t c k* 

J o ■ * . J t JJ r w £> putenti.i- U 

temportsjpatw uberaret.De hoc ettam extguo tempore atjapulos exiguo. 

R 



ij o Epiftolarum Pontific. cenfura. 

inftruebatjdum eos in lucem (cum adhuc tempm baberent) irtce- 
h ioan.ii. derefr&monebat. h Adhuc modicum, inquic,in vobis lu- 

mencftrdumlucemhabecis ambulaceiniuce , ne vos 
i ioan.*. tenebraecomprehendant. Et in Canonicis l Apoftolo- 

rum legitur Epiitolis; Filioli,noui(fima hora */?,quiamulti 
ki Cor.7. pfeudo-prophetxexieruntinhuncmunclum.ef-k Pau- 

lu* ApoftoltM, Tempusenimbreue cR:. ejr iterum,V rxtcrit 
l.i.Cor.io. enimn^urahuiusmimdi.^//m/;», i Omniahe;cadcor- 

redionem noftramfa&afunc, in quosfines feculorum 
m obncnit obuenerunt. m 2^am Dominm in ipfaoratione Domwicabre- 
n ^omniado- ****** nobis fermonenhdnm nos amultiloquio pr0h1bensSpa.11- 
cucrit. ca.loquldocumt qux^cttincnt adfilutem. ^Cum oracis, 

opcnincant. j n( , u j t nolicemulcumloqui. drinfia., Vosautcmcuni^ 

t> Mattn. 6. y . ,. . ^ n l f. i. , 

oratisdicite, Paternofter quiesinccelise?r. Nonentm 
propheta Filium Dei in hoc cayuulo mmoratum deftgnauit in 
q fca inpro- verboiquoniam \^{c^inprophetUr&trotemporeloquebatur,qui 
p u ' etiam nunc per Apojiolos ejr Apeftolicos viros nouijfmo tempore 

t Efai.fi. loquiturSHgQyinquity qui locpicbarinferuos meosprophetas^ 
egocuin. Ecceadfum,£/4//'/^r^//eV4 > Sicuteftabiniciovfque f 
iccwZ 9UC * n feculum,neq.ueadie&um eftei, nequeminuecut il- 
Ji, quoniamipfeeftDominuscreaturae&ae. Eccequale^j 
verbum breuiatumfecit Dominm in orbeterrarum. Nonquiz 
(vt illi r>ut3.m)inferiorem patre intimaret homimbmjiltum^ 
fedquianouijftmum eim annuntiaret aduentum. 
rv " b f aIf J^ Si f ergo (vt praedi&um e.ft) Aaronftltj PresbyUrorumfgu- 
offic li.j.cj. ram geftaban x^Aaronftmmi Sacerdotif^tdeji Epifcopi>Mo- 
f»dforfan<juA..ft cs u w ^[;^j n f er chrijlt tcnebat formam : quomam fuit fi- 
'tuitu faur*t* wtlitudo mediatoris Dei , quicji inter Deum ejr hominem lefm 
faddatMoyr Chriflm\qui eft verus dux populorum 7 &L vermprinceps Sacer- 
{'* ? J*r&c dotumjdr Domir/w Pofltijjcum y cui,eft honor,drgloriainfecuUi 
faciehmt. feculorum.. KtAmen^ 

u M^yfcscu- 

ius i n- ubir. ludicia Pentificiorttm; 

ChrHli&ve-- J 

re.perorrnia *~* QntiuiNot.indift w.c.Prouwttt Hac-EoijWalalioefte&aeft 'A*- 
Gheilli, cjuo- l^ aacleti s ytmoiiiuiiipraciatioJie» 

3UMD.,. K 

e s ms v %:m 

linpoftor baiiyarifmis.&paraTogilmis, ff equentibus-i hfanriami 
faam & ittfcidam prodicr.Ktgaw/ } famanharum. Ai ch eptfco^oi um 9 prt- 
MkUUiu EulsjiMtjiMitUi&upUiuii, Qwimnz, to.me&tiojic^ Jatean- 

■fpilimzjXL; 



Anacleti Epiil 1 1. 131 

peftiuamfacir:-o. difcipulosa Chrifto ele&osnegatjeandempro- 
uinciarum diuifionem, quam poftea Ecclefia recepir , Ionge ance 
Chriftitempotafadbamacpoftea ab Apoftolis renouatam menti- 
tur. ConcilijdeniqueNicaeni, Damaii, Irhacii, Hieronymi, Augu- 
ftini,Gregori)M.IfjdoriHifpalenfis,Concil.5.Aurelianenfis& vul- 
gatacBibliorumveriionisverbis,naeuos fuos incruftat. 

Reftitatio difputarionif Turrianipro hac Epiflola. 

Turrian.i»ferffP^<t,OrdinacionisEpifcau£torit. Apoftolab o- Llb.f. proc- 
mnib.&c funtcelebrandae: litc ritus Ap.jtoitcm Epifcoposordmandi, efitn piftc.t*. 
confuetudtne omntum Eccleftarum. 

fy . Ordinationes eorum qui Ecclefiam pafcere debent , a pluri- 
bus,imo a toro prelbyrerio celebrandas eiTe decreuirSpiritus Sanct. 
i.Tim.4.i4.A6b.r 1 .}.& 14.25. &2.Cor.8. 19. TotamfraternitatemAn- 
tiochise congregatam ieiunaiTe cum Paulus&Batnabasad gentes 
milTi funt,teftis eft Actorumliber c.15.5. Scruriniuminminiftrorura 
ele&ionibus agendumdocetPaulusi.Tim. 5.7-10. &2.Timoch.2.2. 
x«5?^ot<h- in Ecclefia Apoftolica vfitatam agnofcimus A£t.(T.(>. &15, 
j. i.Tim 4.14.& J.22.& 2.Tim.i.(> Alia veto reliquorum rituum quos 
Pfeudo-Anacletusmemotat, rationemputamus,poftquamenim 
ptefbyteralemunusab Epifcopali gradu diftinguiccepit, tumde- 
mum noui rirus introdudti funt , quos poftea Ecclefiaftica fandio, 
nonApoftolicaaudoritas confecrauit:tuncigiturmos inoleuitvx 
Epifcopi eiufdem prouinciaecongregarentur.electi capiti Euange- 
licum Codicem imponerent, vnctionem adhiberenc, diem domi- 
nicam, horam tertiam,&cfeligerent. 

Turrian. Confuetudoommum Ec Uftxrum nonnidab ApefioUs efl. 

y. . Confuetudo qux ab initio vbique inuahuc, Apoftolicam ori- 
ginem praetendere poreft. Eft autem confuecudinum paflim rece- 
prarttm difpar rario; nam nec ab inicio, nec apud omnes auctorira- 
tem inuenerc,quamuis earum obferuarores eas ab Apoftolis dima- 
naffe clamicenc. In mulcisenimvulgoreceptis obcinecquodHie- 
tonymusadLuciniumBcericumfCTibebac epift. 28. vnaquaque pro- 
utncta abundat tn ftnfu fuo,& practpta matorum leges ApofloUcas arbnrxtur. 

Turrian. Qutd magk abfohum & a veritate auerfum tjfepoiefty quam vt- 
ritatem nioeftaconfittri, &conftgnationemliterdrumnegare? 

fy Diitinximus quae auctorirarem Apoftolicamhaberent, quac 
non haberenr Demus camen eosomnesritus, quorum pfeudo- 
Anaclecus meminir,ab Apoftolorumfiueprsecepro fuicpraxi ori- 
ginemducere: Quid abfonum autararioneauerfumadmiferunc 
Magdeburgenfcs , quiquod experiencia quocidianaconfirmatur 
fcripferunrjNempe nebulones perditiflimos de ricibus Ecclefiae fo- 
lennibus > & facris dogmatibus,fumpca anciquicatis larua,impuden- 
uffimegarrire folerc? 

R z 



iji Epiftolarum Pontific. cenfura. 

Turrian. Qutdratiomcongruentius, quam fidem fcripto adlnbere, cum res 
gefia cuns fcripto cotiuenit ? 

$i. Imoquidrationicorigruenuns, quamfateriimpoftoresquo- 
tidie fcriptis mandare qu# cum rebus geftis aliquo modo con- 
ueniant ? 

Tutrian. Vr&m confuetudvem tdem cum Anacleto docet Clemens conslit. 
lib.%.c.4r-& Dwnyf.Hterarcb.Ecd.c c. 

^.NonnegamusScriptoremconftitutionum,&Pfeudo-Diony- 
fium de ritibus fuo feculo receptis teftimonium fetre.Negamus ve- 
16 eofdem rirus Anacleti Decreto comprobatos;Eum certe qui Epi- 
ftolas eius nomini fuppofuit,Canonum Nicsenorum verfionemper 
Dionyfium exiguum leriptam non modo vidifle,fed etiam defcri- 
pfiflfe manifeftiflimurn fecimus. 

Turrian. Ouo mtnus ad idcm dicendum conjpirajfe videntur , eo verioreo' 
rum femo /icut in EuangHiftitfaftim ejl. 

fy. Quaeftio noftra noneft,anquae Pfeudo-Anadetus fcripflr,ve- 
ritatenitantur,vel cum libris Conftitutionum,.&Hierarchia Eccle. 
congruanr, fed an ad Anacletum audtorem referri debeanr;hic vero 
Iefuitae aquamhaercre nemo non videt. 

Turrian. H b<tcverbaE;>ifi. SpirituS.cuius virtus inuifibilisS.Chri- 
fmati eft permixta , Ugendum efi tx Codice Vaitcano, cuius virtus inuif. 
S. Cbrifmare efl promulgata. 

y. Norabit lec"tor,Turrianum cxcogitato commento quecumque de- 
fenderenonpoteft/3^<«re. Dixeratpfeudo-Anacletus, vutmm Spir. 
Sanfti Chrtfniati permixtam \ hoc cum abfurdum efle diffiteri non au- 
deatlefuita ,le&ionemnouarnfirrgit, eamquea propofito aliena. 

Turrian Verbo\>tomu\gmdifa;isdeclarajfe Pontiftx vidttur non figna 
tantum cjfe Sacramtnta , fed caufam quoque gratti j nulU entm resper atiam 
qudt. nthil operatur,promt!l%<itur ? 

p/. Hoc vnum egifle videtur Iefuita, magnum fe Ardelionem 
probauit. NegamusChrifmaefleveri nominis Sacramenrum:ne- 
gamus 2.veraSacramenrae(Tecaufasgrati2e megamus 3. quicquid 
promuigarura promuiganreeffici megamus deiiique,Tuirianicum 
commentum ablafphemiae labepurgaripoflervel a quoquam fano 
a(Tcri,Chrifma vtrtmtm Spmtus S.operari vel eius caujjam ej/t.Haec por- 
tenta indicafle refutafle eft. 

Turrian.i»; \w verba , non minus qnam a tribus Epifcopis, Epifco- 
pus vilatenus ordinetur. CttmitaiJfe,canonprwiU6 Aj-JI.iiuJtitur ,quo~ 
modo ttcebu dubttarc buinboc Anacbtiufcripfert. ? 

■Bji. Cum ita non efle Canonilleatteftetur, quomodolicebircre- 
derehocab Anaclero fcriptum?Pfeudo-Anacletusnonminusquam 
tresEpifcoposrequitit: Canon primusApoft. diclus duobus con- 
ceucus eIEr^i3»07Jwi inquir, y&t i-jvvt^&u \zzo '^hvA07rx»v «TJo » <t$t6$y.. E, 
CanoiiPfeudo-Anaclctifenrenriam non fulcir. 

Turxian.. Cum lacobtordinauor,em qut memomfrodtderit nulkm an. 

u Ana. 



Anacleti Epift. II. 133 

te Anacletumfciamm , & qui boc deinceps meminerunt , vtEufeb.lib.i. hitl. 
&alijomntsab illo acceperint : quomodofitt vtrifltmile non hocAnaUetum 
fcripftjfe, quod in hac eptftola, in qua nomin eius inftriptum efl, legimut? 

^i.Cum fciamus nihiltaleab Anadetoproditum,exeoquene- 
celfarium ducamus negare ab Anacleto Eufebium & alios accepif- 
fe,quomodo vcrifimiles nugas fuas faciet Iefuita? 

Turrian. tn hac verba> Reliqui Sacerdotes aproprio ordinentur E- 
pifcopo &c Hocefl in confuctudtne omnium Ecthflarum: non enim ordinar.e 
extra ^.umpora ietunwrum>aut populo contradtcente,aut aliisfacerdottbm re- 
pugnanttbui vUut ordinatur. 

^.PontificiosexrraomnesEcclefias, &abearumconfuetudine 
alienos efle, fateatur Iefuita necefle eft; nullus enim apud eos dele- 
&us temporis, nullababetur ordinis vel prifci morisratio.plebi 
{cpiAmmtximepottflatimhabere velelizendi dtgnosSaccrdetes, velmdtgnos 
rccnftndtajferit, Cyprian.epift.6"8.) ius fuum iampridemereptumeft. 

Tutrian. m h&cveiba, Accufatio quoque eorum—nonnifi abi- 
donei, &c. Olfacere pojfumm tUofeculoJcrtptasfuiJfe tres Anaclett eptftolas, 
tun: perfcutio in Chrtfitanos incenfa tjfit , maiufque ptriculum Epifcoporum. 

R .Olfacere poiTumus fcriptas a Plagiario qui in Conftantini M. 
cpiftolas,& aliorum fcripta incidit. 

Turrian. Ob eam caufam wflit PaulusTimotheo i.epiftolac.^.neaccufatio- 
neth rtctptret &c. (nat autem Metropolttamts Timotheus) dtmdefubiungit, 
nibtliemtre fieri debtre. 

iii.Negamus, i.Timotheumproprieloquendo Merropolitam 
fuifle. 2. Ob folumperiecutionispericulum Apoftolum vetuifle, 
ne accufatio recipererur nifi fub duobus aur tribus teftibus. 3. De E- 
piicoporum(quareiius a prefbyteris diftinguuntur)accufationea- 
liquiclftatuiiTe. 

Turrian. Oucd ex interprctatione quoqtte ncminis prefbyteri , quodte- 
nemjignificat , argttmentum ducit debcretffe Semltprudcntta, nonfolum non 
tfl iue wc mdignum Apoftohio pontiflce \ fidpotiusgtatte eji , t & imitatimem 
habet Apoftolt,qui 'x inHrp.retathne nominis Melchifedec , qualu tjfit Cbrijlm, 
tuiusiUt ijttum expnfitt 3\1C«W, Heb.y. 

R:.Interprenuioneny non improbamus, improbamusveropla- 
gium Pfeuao-Anaclgri , ea qy^ poft A.D.Soo.lfidorusHifpalenfis 
fcriptiscorTignauitfibivindicaiuis. 

Turrian. bi \m verba. InitiumSacerdotij Aaronfuit &c. Cumean- 
dm fiaUiiitam 1, (licct non eifdim verbts) afrudclemcntem Rora. itb.c.confttt. 
c.i. Ugamus \ argumwtnm tft tnde d:duip vnde dtduit Clemetis : quare tuduij 
fuirit parum acuit, imoobttfa naruhoc quoque vtfttgw illud prtfcum cpiftoU 
huiusilcui<m non olfuere. 

Rjp. Iudicijfueritparum acuti, imo obscfx ii2ris, quj non olfe- 
. cerit veftigia fcelerata furis poft A. D. 700. Ifidori fcnpta muti- 
lantis. 

Turrian.. m hu vejba , Prouinci^ autem mulroante Chriftiad- 

R 3 



134 EpiftolarumPontific cenfura. 

uencum &c Eft altttd adbuc veftigium tllmpriffinifcult. cum ettim iltud * 
SylU in ommbus ciuttattbus Afia , annu circitir%o. ante aduentum Cbrfttft- 
tlum in Genttltum Ubrit hgamus > diutfiomm auttm faliam ab Apofielts , di- 
fltnclioqudbodiedwattefietur', annon efi magnum atgumentum , &clarum 
indkiumihusfeculit 

fy. Cum Turrianus ea olfacere quae non func, quae nemo fcripfit, 
legere ', codices qui nullibi reperiuntur euoluere folear;mirum non 
eft ipfum.non modo noua,fedabfurdaquaecumque in menrem ve- 
nerintpropugnare : infaniamcerte quandam fpirare videcur,quod 
fcribicSyllam tnomnibus ^/jrf«&»/4nta*prouinciasdiuififfe,quafi non 
in prouinciis ciuitates, fed prouinciae in ciuitate quaq; plures quae- 
rendae finc. Colligit aucem Afiam a Sylla diuifam ex Ciceronis orar. 
pro Flacco, quem orator ait defcripfiffepecuniam ad Pomptij rauonem qva 
futt accommodata L.Sylla defcnptioni, qui cumomnes Afu ciuitatesptoporttc- 
ne in prouincias defcrtpftjfet y tAam rattonem Flaccusfccutuseft&c. atLambi- 
tius mendofamle&ionemeffe monet,nec qtticum$mnes AJkctututes 
proporttone inprouinctas defcrtpftfftt : kdqui cuminomnes Afia ciuitates pro 
portionepecunutm defiripfifftt fcribendum. Nolim ramen ncgare Afiam 
2. Sylla diftindam.cum CaiTiodorus affcrat ipfum eam in 44.regio- 
nes difttibuiffe L.Cinna 4. & Cn. Papyrio 2. Coff id cft anno ab vr- 
becondita 671. anteDomininatalem85. Nego veroab Apoftoiis 
vllam ohufjSlpDf dift.fa£tam,camque quae Apoftolorum rempore ob- 
tinebat ad noftra tempora durare , aut de diuifione ab ipfis fac*ca te- 
ftari.Haecomniacumpromorecomminifcatur Iefuica, magnum 
eft argumentum, & clarum indicium ipfum incomperta pro certis, 
falfa pro veris faepiffime ia&are. 

Turrian. Quod buiufmodi dtftinclioprouinctarum, de qua Clemens & A- 
nacletusfcrtbunt t 4b Apofiolisfuerit renouata & fancita,tefiatur Can.6.Concil 
Ntctm. 

^Hoc negamus. 

Turrian. Prifca confuetudo anteConcil.HHcanumnonpoufi , fecundum 
rattonem & vtm verbi Gr&ciof^^tnteUtgt, nifiqua adfeculum kpoftol. per- 
ttneat. 

t ^. Imo nec Graecarum nec Latinarum vocum vis id exigit : fi- 
quidem *PX**"» "«**"'> Prtfca.anttqua, vetufta,longo temport duraffe di- 
cuntur, quae intra centum annorum , imo pauciiTimorum fpatium 
concigerunc. Sic A&.i j.7. Pecrus fe «V »(**?& *?x*4 m dele&um, qui 
gencilibus Euangelizatec : id aucem impleuerac ance 10. annos : coc 
enimnonplures(fiBaronio credamus) incercefferunc incerConci- 
lij Apoftol'icicempora,& vocacionem Cornelij.Sic Mnazon Acl.zr. 
16. «/>£*«©- (MxSnrif vocacur , quem tamen conftac poft annos 28. no- 
menChrifto dediffe,vix enim plures effluxeranr a Bapcifmo Domi- 
ni ad Pauli profe&ionem vlcimamHierofolymicanam, quam inci- 
diffevulcBatoniusinA.D 58.SicC0nciliuChalced.c22. Ancioche» 
nospoft 110. annos,nim.A.D.34i.conditos^>««rx<wiW appell.Sic 

Amala- 



Anacleti Epift. 1 1. 13 j 

AmalariusForfunatus inprologo Antiphonarij A.D.8ji.fcripti,pi- 
yw^w/wrfordinatumafleriCjquodftacuicAdrianusI. inlocnmSce- 
phanicoopcacusA.D.772. SicCorneliusincra&acu Quoilapftsvmu 
jpism fv dentganda, lapfos per longjtm umporum jertem pcenitentiam a- 
gere fcribir. SicFirmilianus in epift.ad Cyprianum, Manwnap (que 
A.D.i^.prodiiiTevulcBaronius) ftropofi Apoftolos, & poft longa ab m 
temtorafacrilrgam aduerfvu Deum traduimcm tndux/fft ailerit.Sic Cypria- 
no Priuatus Donaci tempore circa A.D.242. damnatus , vetus hareti- 
cui eft Epift.55. Sic idem multos um annos &longam <tta tmyoczt tem- 
pusexquo Agrippinus haerecicorumBapcifma irritum pronuntia- 
uic,Epift.75.Sic Hieronymus A.D 382. aduerfus Luciferianos difpu- 
tans propter temporu antu)uitxitm raros eile qui Concilio Niceno A.D. 
325.congregaco interfuiflent. Idem A.D.378.epift. j7.0riencem V:tu- 
fto poptdurumfurore loliifum ob Arianifmum, cuius orcum ab A. D. 315. 
repecicBaronius, fcribirj&invica Hilarionis^ipfumannum^. a- 
gent£m t tncredibiUdefid rio conuerfationu antiqua , id eftquam annoae- 
tatis i5.inchoauerac,inflammacummemorac.Quidni igicurpocue- 
ihiStQr ojx a * ov dici^quodiNicaenam Synodum anceceiTic,licec ab A- 
poftolorum secaceinicium nonduxerit? 

Turrian. Difttnclionemprouincidrumprimuma Gentilibut faclam ex li- 
bns vet erum fcriptorum Uctt cognofcere,cum deprouinciis & earumpotefta. tbu 
fit mtntio: vt cum Phtlon in Elaccum fcribtt,eumfaclum a Itberio Cafarepr*- 
j.Cium Alexdndr'u,AEgypti, & Libya; cum qua Pentapohm ,qu&a Plinio Afii- 
ta Cyrenakavocatur ,comunxtt. 

rl. Aflencior. 

Turrian. Ex Can.Nuano 6coUigit Hieronymus epift.6i.Animhenum Epi- 
feopum Ortenti, Cafarunfcm PaUslwdprafcclum. 

^ Concedo-. 

Turrian. Oupdautem dtftmclio prouincia Antiochiaipfailldfit,qu& agen- 
tilibusfaftafuerat, ttfiatur Luc.i.Euangeliwn; 

^.Permelicec; 

Tucrian. ApoftoltimitatifuntprudentifiimamfiltorttmfecuIiPolitiam. 

y. . De Apoftolis, nego.de pofteris non difficeor. 

Turrian.Abantiquis, itxtt Anacletwpropterdiutfionemprouinciarum, L . b 
quamdtxit mulro anre Chriftiaduenrumrempore fa&am maxima pjft.cj 
ex parre,8c poftea ab Apoftolis ienouacam. 

iy. . Diuifionem ab Echnicis fa ftam ab Apoftolis renouatam fuif- 
fe negauimus. 

Turrian. A San&is dixit Anacletut propter Apofiolos. 

34. Imo Apoftolos a Sanctis pacribus diftinxirrabula;eius enim 
haec verba func, b*c ab antiquu, htc ab Apoftolu, hac afanttu patnbus acce* 
pinm. videtufcergo fan&oram pacrum nomine non Apoftolos , ted- 
Clement«m,quem-fecundum Appftolos diuifionemab Echnicis fa- 
^rai<^©aafife.Snxir,inceIkxiiTs; 

T&smmFatrfs vocajipof[iinttmmpfaftnte$ ifit CyfiUw Alexandr.w E* 



.11. 



r y 6 EpiftolarumPontific. cenfura. 

fnamc.6i. hcm pftltnt 44. pro patribus naci func cibi filjj , exponitde 
Apoftolu.qui Sjvagug* exfiliu pamsfallifimi. 

^l. Expofmo Cyrilli nonliberac a mendacio Pfeudo-Anacletum 
Apoftolis fua fomnia arlingencem. s 

Turrian. Annon Cormthij (quorum fepatrem profejfus eft Paulus i.Cor. 4.. 
1 (.) didte pDterant de iu qua Apcftoius docuit j Hacc ab Apc ftolis , hxc a 
San&is parribus accepimus ? 

■fy . Non poteranr ; fiquidem Paulus Apoftolns non Apoftoli;pater non 
fatres-j negat loco citaio plures Corinchio rum pacres f uifle. 



Anidctum 
legitoptat. 
lib.i. 



a Ephcf.i. 
vcrfio mixta. 



b vulg. 
c vcrf.Iwl. 




d vulg. 



c vulg. 
f Ital. 

g vlll g- 
hEgregicc6- 
fuluitlcs tuis 
rcbus , fi dc 
primatib. fc- 
ealoAnacleti 
incognitisfi- 
lcntiom rc- 
nuiffcs, nunc 
fraus latcrc 
aonpotcft. 



A N AC LET I P A P jE 

Epiftolalll. 

Anacletusferuus Ckrifli \efu y in Apoflolica fede a Domino 

conttitutus,&a Sanflo Petro AfoHolorumprmcipe 

presbyter ordinatus 3 ommbus Eptfcopis 

acreltquis Chrtftt Sacerdotibus y 

Salutem. 

E NE DIC TV S a Deus & Pater Demini nofiri 
Iefu Chrifti, quibenedixitnosinl omni benedicJio- 
nefiiritualiin ccelefiibus w Chriflo \ficut elegit nos 
in ipfo ante mundt confiitutionem % vt ejfemus fancJi 
ejrimmaculatiin b conJpeBu eius in charitate, c prsedeftinans 
nosinadoptionem filiorum per lejum Chrifium in ipjumfecun- 
dum d propofitum voluntatisftA in laudem gforiagratUjiue : in 
quagratificauit nos in dtlettofilio fiuo , in quo habemus redem- 
ptionemper fanguinem eim , remiffionempeccatorum fecundum 
diuitias gratU e eius y qua { abundauit innobis in omnifitpien- 
tiaejrprudentia; vt notum nobis 5 faceret Sacramentum%vo- 
luntatis fud i fecundum s beneplacitum eius quodpropofuitineo 
in 8 dijpenfatione plenitudinis temporum, 6 infiaurare omniain 
Chrifio, qu& in ccelis & qu&interrafuntin ipfio. Inquoetiam 
f ferte vocatifumusprAdefiinatifecundumpropofitum s eiusqui 
omnii operatur fecundum confiltum voluntatisfua , vtfimus 
nosin laudcmglori* eius,qui ante fperauimus in Chrifio. 

De h Primatibus, charifjlmi,fuper quibusmequidanL, 

veflrum 



Anacleti Epift. III. 137 

veftrumconfuluerunt^&Apoftoliceauclioritatisfqua, *** acutum [ e 

' nngerenoui- 



nius. 



licet indigni, Dommo diipenfante, fungimur) decrc- 
cumpoftulaucrunt;autiieftedeberent,autnon,quan- kt»poflor\i- 
tum ha&enus de his a B. Petro Apoftolo , <k a reliquis ^ AtUci cs- 
Apoftolis,aca B.Ciemcntenoftro SanrSto predeceilo- Aantinop. *d 
re 6c Martyre:nouimusftatutum 5 dcneo;arevobis mi- paIf " Af, r 
nimepouumus. K r.tqms cjt^qm quxtcntibusjratrib&s d c- ad fiafc" Con- 
«^g.irepoilitdubitationes veliaeccilitateseorumc Sa- al6 - Car.h. 
cerdotum, fratres, ' ordo btpartitu* ejl\ &i,ikut Dominus ad' m^n^fi 
illum conftituit 3 anullodebetperturbari.Scitisautem f "" faceido- 
aDomino Apoftoioselleele&os&conftitutos ,&: po- tuim °T X ' 
itcaper diuerias prouincias adpraedicadumdiipcrios. verba funt 
Cum vero m ;^/7Zrccepiifetcrefcere; yidens paucos eilc lib,I> iducrf - 

j j • /- • J 1 , . Parmc. Quid 

oftranos^zcx eorum adiumentumieptuaginta auosekqi u ommtm ^ rt ,\ 
^r*c-^> n difcipulos. Epifcopivero , Domini Apoftolo- Diaconos i» 
rum: ° prefbyteri quoque feptuaeinta duorumdifci- ?*? ' *""* 

, i r- ••- presbyteros m 

pulorumlocumtenent. Epiicopiautemnon ^incajlcills fecundo sacer 
zut^ modic is ciuit atibpu debentconftitui, fcdpresbyteri dotloccn f lit ^- 
per caftella&: modicas ciuitates atque villas debent ab r 6n; aducrf." 
Epifcopisordinari&poni, iingulitamen per iingulos Luciferian.c 
titulosfuos. EtEpifcopus r nonab vno, fedapluribus ).*■ Sacer f - 

1 n agnolcit 

debet Epifcopis,ordinari, 3c (vt difStum eft)non ad mo- uicorum, b.x 
dicam ciuitatem, r //£ vilefcat nomen Epifcopi^ufxXiciubu P tlfmi nim - 

rjji li li Joi • m nondum 

iedadhonorabilemvrbem titulandus &: denominan- rniferatApo- 
duseit.PresbyterveroadquemcumquelocumvelEc- ft oI osDcmi- 
cleiiam in eo conftitutam eft prseiiciendus, atque in ea " u L cum mo " 

l 1 n ;it opcra- 

diebus vitacfuxduraturus. Amplius quamiftiduoor- rios admef- 
dines Sacerdotum/necnobisaDGocollatifunt, nec (cm mul;ara 

a n 1 1 p ucos crTc. 

Apoftoh docuerunt. vidc Mauh. 

Epiicoporumveroordovnuseft,licet fmt u Primates 9- &Luc.io. 

n hoc com- 
men:um iam 
fupranotauimm, infrarefciletnus. Vidcepiit.i. Pfcudo-Zephyrini. o iddcChorepifco- 
pisalferit Concil.Ncocsf. c.13. p ftati.tum ConciI.Lao.iicc. J7. 
q ii.uutum ZachariarPapatcpift.i.LeonJsepi3.87.c 2.&Concil.Sari'ic.c.^. 
f can. Apoft.i.Concil.Nic.c.4. Arclat i.c.ii &c. Innocent. c itt.i.c.i. 
f verba Concil. Sardic. c.tf.edit. Dionyf. exigui. t vnicum Saceulotiumfpirlfuale fidc- 
libusomnibuscommunedocuit Petrusepift.i.c.i.binosg'adusm ; niftrorum EcclehV {ra— 
tuit Scriptura ; prcsbyicrium iiuc Epifcopatum , Sc Diaconatuv: reliqui iurc Eccldiaftico 
fcpcradditi fun: amortc Apoftolorum. u liidoroscon raOrig. ijb.7. c 12.. ori» Epifcopo- 
rum qundripartitut efi,idtfi in Pttriarclru, Archiepifcepu , MetropoHtnnu atqcte Epifcopts, &c. 
Supramonuimus Patriarchas vcteri ficclcriieignotosfuiirc > nccomncs Piimaces patriar- 
cfeirum (itulo gauifos fuiife. 

s 



138 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

iPctrumdi- iU^quiprimasciuitates tenent, qui&inquibufdatru. 
byTe^oslbE- locis Patrtarcha a nonnullis vocantur. Illi autem qui irr 
pifcopis j & Metropolia B. Petro Apoftolo, 3 ordinanteDomino, 
Mcuo^^oiira* &* praedeceflbre noftro prasdi&o S. Clemente,feua 
nis &c. pia- nobis conftituti funt,non omnes Primates vel Patriar- 
giarij fom- chxeflepoflunt; fedillaevrbes , quaspraefatis Scprifcis 

niumclt- 1 t\ ■ n • 1 £ tV - 

b non omnis temportbus Primatum tenuere, Patnarcharumaut Pn- 
Mctropoiita matum nomine fruantur ; reliqua? vero Metropoles 
tusArchkp!- A.rchieptficoporum aut Mctropohtanorum , b &non Patriar- 
fcopus dici charum autPrimatum vtanturnominibus •■> quiahaec 
dcbuiciiqui e adem & leses feculiinfuis continent principibus. 

dcm Aicht- ... & r . . L r 

cpifcopus Aliasautcrnprimasciuitates^quasvobisconicriptas 

praefcdirtam inquodam Tomo r mittimusaSanctis Apoflolis , &a 
Metropohta- g Cl eme nte £ ue anobis,Primates praedicatores acce- 

nis<juamc£c- ' x 

tcris Epifco- perunt. Hxc vcro d iacro fancJa Romana, ejr Apofiolica Ec- 
pis , iddoro c i e r lA llon ab Apoftolis, fed abipfo Dominofaluatore 

tcftclocofu- J * n ■ 1 ■ • o ■ ■ /1 • r 

pr.citato. noltro Prtmatum obttnuit , oc eminentiampoteitatisiu- 
cTomum, per vniueriasEcclefias,ac totumChriftiani popuhgre- 
« aSfffi gemaftecutaeft,ficutipfeB.Petro Apoftolodixit,7« 
exhibcres.tm es Petrus , ejrfiuper hancpetram ddificabo Ecclcfiam meam : ejr 
pudcnnam port&inferinon pr&ualebunt aduerftts eam : Ettibi daboclaues 

tuamrotoor- * , J . c r • r 

be nuniferti regm ccelorum: & quctcumque ligaueris Juper terram,erunt Itga- 
ficcres. ta & in ccelo ; & qu&cumquefioluerlsfiuper terram , eruntfioluta 
cii^Rom.T &in c ccelo. Adhibita<?/?^//4;»y^^>/^f,ineadem Roma- 
fub Gci ifio na vrbe beatiffimi Apofioli Pauli vafis eleclionis, qui f vno die y 
sanftatamtn vm q UO q Ue . tempore gloriofiamorte cum Petro sfubprinci- 
lic* & Apo- Y>e7ierone agoniz,ans coronatus efi \ ejr ambo Santfam Rom. 
fioltcaEcc'ejt&. Ecclefiam confitcrarunt, h alii(que omnibusvxbibusin vniuer^ 
?« conftitfitii f omu ^do eam fiuapr&fenUA atquevenermdo triumphopr&tu- 
tMerx Ecc.t- lerunt. Ft licetpro omnibus afliduaapudDeum om- 
•^? p r r f't**' nium San&orum cfFundatLi-r orario , his tamen verbis 

efljei Euan- n . „, . 

geiica voet 1 aulus b^atmimus Ap^foms Komanisproprio chiro- 
ijomini & erapcio pollicetur , ? dicens : Teftisenim efl "mmbetts , cui 
primam obti- {fruio infpiritumeo <n Euan^etiofilijcim^ cjuodfincintermijfio- 
xuu \ Tu a ne memoriam vcfirifiacio fimper in orationibutmeis* 

snquientu. 

«t cos' is.«ui d.ita c:^. f 1^'rmn di.-crfo (licut h^rcticigafriunt) fed vno temporejvno zc* 

dc mq .c.d:e. g. cnm P jrtc in vrbe Rbma fob Carfarc?Ncroac.- 

h & rxrirer fupracL^jm Pvom.B;d.Ch i tlo Homino cenfscr.irnnT.r.ucmquromribur&rc, '. 

jj nri urjoHiCc^? Annon idcm!eo;crcoii£phtf, i.i-C^ BnU,»^ CoIqS.\i.~,. i.Thcir i.i.- 

3,iTi6ii^ ,■ P>fc m. v etf. m ac Kocq^ . 



Anacleti.Epift. III. 139 

Trimaergofides k eft, coclcftii beneficio , RomanseEc- ^.^f'. 1, 
clefiae;quam (vtmemoratum eft) beatiflimiPctrus &c Efisrgoprima 
Paulus^uomartyrioconfecrarunt.SicRoma,que;priiis *"" Apo/ioti 
erat(Cacodamionis artificio) omnium l errorummater vrr-^^T' 

v » cvi ejw t non 

&c altnx,excuflistenebris,&; vanisfuperftitionumriti- h*ben>macu- 
busabicdis, riliorum Dei (exorto fole iuftitia:) fafta Um ne l "*' 

n ■ r • g»m,neauea- 

eft copiof a propagatnx. u 1uid hiiill ^ 

Sccttnda m atittm fidcs apttd A/exandriam, B.Petrinomine y a mnit Se *»* 
Marco eim dtfcipulo atque n Euangcltfia conficrata eft ; quia /- i VJ dcUvn 
pfi° &Cin .^Egypto primum verbi.mveritatis^ direclm k Pe- ferm.wn na- 
tro,fr&dtcauit ejrg/onofi m p fufceptt Martyrium.Qui vene- L^* Pc[ri & 
rabilisfuccefiit l iAbilius. m »eibaC& 

Tcrtia r autem fides apud Anticchiam , eiufdem (id eft B. ci {- *• R ° m - 
Petri) Apofloli nomine habctur hcnorabtlis ; f quia. f//ic,prufi n &Ewane°' 
^»rfw/?^««/iw t veniret,Arf^/>4«/>,^' u Ignatiumtpifcopum oi fe ^ u e i* 
conftituit; &c il/icprimumnomcn Chrijlianorum noue/Ugen- jf r 8 .ja ruia 
tlsexortumefl. P cofumma- 

Reliquas vero (vt prsediximusin quodamTomo) ujr * 

i- r •/! 1 1 • r • 1. q Anianus <5c 

x prolixitatem vitantes tpiitola? , vobis confcnptas di- p Q ft hunc a- 
reximus. Inde namque &B. Apoftoli inrerfeftatue- bil ^ is » 
runt, vt y Epifcopifingu/arumfcirent gentium qttis inter eos pri- \ t . c cr " ' j Cro * 
«z/#efTet , quatenus ad eumpotior eorumfolicitudo tveaifTct. 
pertineret. Nam z & inter B.Apoflo/os qu&dam fuit difcretioi u ^ achaum » 

o i- rr a /1 1 • n ^ ^ r^ • poftei Euo- 

&licctomneseflent Apoitoli^PetrotamenaDomino di.m P oft 
eftconcefTum,&:ipfiinterfeid ipfum voluerunt , a vr <l ocm J g ni - 
reliquis omnibuspraeeiTet Apoftolis, & Cephas, tdeftca- JJSn^ab?* 
^>«f , b Scprincipium teneret Apoflolatus. c fuifo nugato- 

Qui & eandem formam fuis fucceflbribus,&; d re/iqui !" e adtlita 
Apofto/tEpifcopis tenendam tradiderunt.Etnon fblum za"!* ^Ce- 
hocin e Nouo Teftamentoeftconftitutum;fedetiam ^«"tcnfia Ec- 
in Veteri fuit : vnde fcriptum eft , f Mofics ejr Aaronm Sa- %l™ JicTtu" 
cerdotibuseim-, id eftprimi inter eps fuerunt. ecwftit.iib.7. 

c 46. Rcco- 
gnic. r.^.&c. 

Ignatium vcro Ecodio a Paulo collegam datum coniicit Baron.ad A.D 4? $.r4.ex conftit. 

lib.7.c.4^. x hsecfingitim P oftor promore. y vcrba Can.Apofr.iy.Dion.interp. 

z verba Lconisepift.84.cn. a quando fcil.de pritmtu contenderunt, Luc.22.Matt.20. 

b haec mutuatus impoftor a Vigilio cpift.i.fic Iiid.orig I.7.C.9. 

c Pctrum Aooftolatus exordiumvoctnt Siricepift.4,<5c . xeo Iinoccnt.cpift.2. 

d reiieiui«Epifcop«: ficinv«tuftiff.exemplo Vatic.Bibl.fcriprumcft.melius quam invulga- 

tis,vt G1atianusetiimlegitDift.x2.cSacrofanfta.Turritn.procpift.lib.3cap. 8. 

c Primacumin>IouoTeftimcntoconftuutt>mneg.mu». f pfal 98. 

S z 



140 Epiftolarum Pontific.cenfura. 

gi.Cor.io. Etquamuisitaordinatum £i\czit, % nemo tamcn quod 

i Ma c.13. jW e ft qu£rit,fdquodaiterim. Vnde ait B. Apoftolus Pau- 
k Q^ud cor- lus ; h Vnufijuifque piaceat proximo fuo in bonum ad&dificatio- 
n°cn C voci° mm - & licut ipfe Saluator fuis ait difcipulis \' 1 Jgnimaior 
vi.aduu^nc eft vefirum, erit minijhr vcficr, Scc. Etlicet fuperhis ali- 
monctimpo. q lia dic"tafucrint; repetentes tameniaepius , admonc- 
1 Mi th.10. mus,vtfemperinomnibus&:ab omnibus vitentur cla- 
mG.ii.«. tionesmentis& k f0r/w/ir. £t quantomaiorvnufquifq; 
!!■**/" I" videcurc(re,tanto(ithumilior,/?r»/DominusSaluator 

difpciitorei e- 7 'J r 

xitm Rorn. nofter^i?» venitminifirari fedminifirare. Et m y/rrater ali- 
Eji f copo re Qp\spr&sccupatm fuerit inaliqno deltcio , vos quijpirituaiese^ 
ne Lco epiit fii*, infiruite eum in /pirittt iemtatis. 

84- Si-qua^ vero ■ caufa dijficiUores inter vos orca* fuerint, 

°l™° C fawk adhuiusian&jEj^tf^/VeT» c eas quxfiadcaputreferte, Pvr 
vocat caput Apoftolico . termineutur iudicio ; quia fic Dominum., 
&npicem E- V elle, ab eoque ita conftitutum eife , 1 antedidtiscefti- 
J^c. moniisdeclaracur. Ha:c r vero Apoftolicafedes<rW<? 

p VrgiUusc- &r^/(vtpraecacl-umeft) omnium Ecclcliarum aDo- 
VeficcuZla mino &:nonalioeftconftituta. Etficutcardineoftium 
qu&jliones ai regitur,{ichuiusfanc1:arfedis au£toritate omnes Eccle- 
Rom. Ecci. fix,Domino difponente,rcguntur. Accufatores r au~ 

quall ad ca< n n rr cr > i n r- 

putjemperre tem&: celtes eile nonpoilunt,^«/^/^ hejternumdiem^wt 
ftrendfu aflV nudim tcrtiminimictfuerunt \ ne irati nocere cupiant ,* vc\ Ufi 
« ^antcdi&is fi vlcifti veiint. Inoffenfm igitur aCculatorum Sc tejlium 
teftimoam afifeclm u quxrcndus eft,&r non fulpeclus. Caufam x enim 
perpctamai v& j\^^ixiaiieno nolitc committcre/W/im valde y eniitL 
■toftoremde? iniquumcft, vtomiflis iuis,alij quilibetaliorumic cau.- 
«iarafti. fi s immifceanr, 

totidcm VC k° Quonum nnjlis in loeis z Jpirituaiis cura dcficit,j'edfepe? 
gmepta funn omnia quocumGueww^ Dei pr&dicatur extcndtt. 
ncccn.r-iiDj Studcnd um eft omnibus , ne (vtfufit)a:mulationcs 

«n n s Rorn. \ ' . . . 

aiiispr*iuLit mala:, iedp]aciinr-inccrvosuilcctioncsjquja a //;/;tff voS" 
Ecc'eiiis: ncc omnc $ Domini difcipulos eftc vctGsnoucutis,.fidilectio~- 
v«! cipivEc- tacmhabueritisadwuicem^ 

clcfi*:dici p©« 

♦crt-icnmrHciusdes.&prxcipuumornamcn-um.Optatotefte iib j;aduerf.Parmeir. Sedcaa- 
Rom.r.ipurv-icar Pfc ido -Eturift. e?ift.i.P.' : o da Alcsand.cpifi.-i. Pfeudo-Six*. x.cpiftol.i. . 
Pfcodf» PinstpkT: i.Pfcua0-Calix<.cpift. i.PlcucIj-Marcelh^ cpi-ft. i tSC» f ^etbaAmbro- 
i/icnifi:^^ r rwfxfi u qrr^ritcr: x siufd.cpi-ft. i^xA Tfs-todcfulM np.xau.ft.^nlH^alitnc^ 
ibmitt.ts.ifidiciv -vids j rcudo Cormepiir.ii yiifdrverb .svtiror pfct:do-Fab!a*i.cp t. ^v-eiba 
Qeicili oi cp;z. «rf/» r- j^*C»» Ijggxgtf^.cura-ii^ejicii {td £gps cmji -quASWKiZ Jc £» a.Ie £ q? 



JE^L* 



Anacleti Epift. III. 141 

Ex b omni ergo genere plurimos Dem dignatur attrahere^ > ft^epift V 
quos erutos de potefate tenebrarum transferat in regnumfltf c.n.crrorum 
charitatisfu£,ejr de c vafistrxfaciat vafa mifericordtd. gcncie.^ 

Vndenobisfummopereffcudendumeft, vtcoopera- a grltia non 
torcs a fimusgratiaeDei: quia adhocvocatifumus, e- foluna i»«4t 
iufque c familiaricolloquiofociati, &; Sacerdotes fa- °P c,itcs ' fcd 

r o r -n- • 1 opcraa 

crati , vt rructuolos llli manipulos reportcmus coopc- bonum. 
rantc gratia eius. c v,dc pfcu - 

Necejfeett* enim, vt Reclores afubditis timeantur,ab ipfif- p ift,,. Vfcu" 
que corrigantur, vt humanaformidine peccare metuant , qui do FcIic *•«- 
diuinaiudicianonformidant. f. 1 : r ; p,cu " 

Detertores Zc\my\?c junt,qui Doctorum w/^w morefque^ pm.n. 
corrumpuntjjts quifubflantias altorumprxdiaque diripiunt. Ipfi f v rbli c ' rc * 
entmeaqu£extranos,\icctnoflram\t, auferunt ; noftriau- partti. cap! 
rem detracT:ores&:;w0r#;zz ftfm^/m^noftrorum^fiuequi * tmeantur 
aduerfusnosarmsmtur, proprie nosipfos Accctmmt. Et ^um **? 
ideoiuftein£ame£funt,&meritoabEccJe(ia cxtorres *»« umeride- 

jfilint. prehendut, 'vt 

■ 1 1 1 - r n 1 t^ . humana fal- 

Vromeritts h crgo>plebtsixpepaltovcsdeprauanturEcclc- tem *e. 
fix,vt prffcliuiwcorruantquifequuntur.CapitevidcliccVlan- £ . vcrb - 1 rfld - 
gucfccnte , facilius reliqua membra corporis infciuntur, ubfl^dl'- 
k vt fcriptum efl : Omne caput languidum , e^ rnne cor mcerenr. teriorts fuxt^ 
A pianta pedts vfrue advcrticem capitis,non eft in eo fanitas. * ut £"' do ' ari 

r\ C r, /1 ita- 1 1 r ria uueuxim- 

C^uaproptermvinireitumeit , 'Diabolum, quificur pik V us mo- 
leorugtens circuit qu^rens quem poffit deuorare , cordibus rt fi**l>or.oru, 
picbiumfuadere, vt Doctoresatque paftoresfuosde- Z7m?^' 
tra&ionibusaccufent : vtplebibus languefcentibus, Kicnjmguae 
vel malaagentibus, nontencntibusPaftoribus frena. C /\ T ' 1 n05s5c 

, y . . . . , fcd ;ameno- 

eorum,laiciuiant,atquemima ruant. Multum m vero irraaufemm: 
dtflant damna morum a damnisrerum temporalium , " cum ifla corr ' P tGrc5 

r .. 11 • / • vcro morum 

extraiios imt,\\\d.verotnnobis. propric nos 

Sententia ° quoque chamflij ' Noedamnantur ■■, quifuorum l ?f°* dif i- 
Do&orumvclprjpofltorumVciilpzmprodunt, ceu C&w» h', b nf d &c ' 
quipatrispudenda non operuitfdmdgisderidenda monflrauit. a*tc • «m e - 
D oclor au tcmvei paftor Ecclefia^, ^fiafde exorbttauerit, rit0 P lebu n °^ 

numtjuam E- 

pifcopi debra- 
Jtantur: quMin>a pwd.&cc- i laflguehre, rstera corpori». k vnde fcriptum eft. 
C i.Pct.j. m fHdor. fcnt.lib.j. c.53. n dnmiih ^xfranjsfunr^morcsvcco&c, 
o Eiufd: iiriri, cap. 39.' j*' cuip ? ;iin publicoprodundicut. 
.% i&i<Jvpx)ft'iiJvca»<iiv- 

S^ 5 



142. Epiftolarum Pontific. ccnfura. 

r rcaortonc erit K a fidclibus corrigendusjfed proreprcbis mortbm ma- 

eric arguen- * x eft tolerandus quamdtitrtnQ-endui: qma^ ReBores Eccleue 
d fi afubdi.is, o J / J p r\ a ■ r 

pro moribus « -°^ tttdtcandijunt->\\cwt air rrophcta, £ Deus/tettttnfyna- 
verorcp. &c gogaDeorum,in medioautem Deos dtiudicat. Vnde oporter 
r ibid. pauio vnumquemque fidelem, fi viderit aut cognouerit ple- 
t vLi.ii. besaduerfuspaftoremfuum tumefcere, autcotraCle- 
u vide Con rum dctrachonibus vacare , hoc vitium pro viribus ex- 

cil. Antioch. . r xi ■ ■ 

c6 tirpare, prudentcrquecorngereiatagat. Neccisin, 

x vcrba itid. quibufcumque negotiismifceri , u iiincorrigibiles ap- 
n> 1P c 1 ' I Cnr p aruermt > antea _ u afuo reconcilientur Do&oripra^fu- 
y noca addi- mat: Quoniam tam x Sacerdotes, quam v reliqui fideles 
jamcnttl. An omnes , fummam curamhabere debent , dehisqutpcreunt : 

ad omnci n- , . . \ y r 

deics pcrti- quatenus* eorttm redarguttone aut comgantur apeccatts,aut 

ner.ab Eccie- (Jiincorrigibiles* apparuerint) ab Ecclejiafeparentur. 

iia mcomgt- l taer p- B. princeps ApoftolorumPetrus de S. prae- 

bilcs fepara 6 /^, r l , ,., ,. , r - 

rc? deceilorenoitro Llemente plebibuspr^dicaudo,qua- 

z vt corum. ^ Q d oce b ar , eas qualiter ei obedire debercnt, eumquc 

a exiftunt. . r l . ._.. . . n ,. ./. . 

bvcrbaPfeu- obferuare,inter cxtera 2L\t> b SttmmtcuseJt altcuiproatttbus 

do-Ciem. c- y^#, ^; noliteexpecJare vtipfc vobis dicat, cum illo noltteami- 

Ruffino"^' ct € Jfc'fidprttdenter obferuare debetis ,c_f voluntatieius abfqite^j 

a rcpar.irc. commonitione obfcundare, & auertere vos ab eo cui ipfemfen- 

b& perhoc. ^^ aduerfeum : fednec loquihts qutbusipfee nonloquitur : vt v- 

cft. nujqutjque qui m culpa ejt, aum cuptt omntum vejtrum amtattas 

d verba aa- • fcrrcfeefeinet citiusreconciliarieiqui omnibus pr<sejl :vt h per 

d^^oaa^unm ^oc redeat adfealutem,cumobedirecceperitmonitispr&Jidentis. 

de vita cie- Si vero quis amicusfeuerit his qutbus ipfe c non eft,ejr locutus fue- 

ric.Tom.9.0- rlt fc s quibus ipfenon loquitur, vnus e(l &ipfeex illis quiexter- 
pcr. Hieron. ,-•„//• / o 1 tY- , r 

p.zi8. mtnare Det Ecclefiam volunt:Sc reliqua.His aliiique quam- 

c magiftra- plurimis documentis facile vnufquifque aduerterepo- 
tU$ ^otar^ teft,qualiterobedire &: obtemperarc debet pra^pofitis 
f vidc infr. fuis: &:qualiter circa eas agendum fit quibus ipfi aut a- 
pfeudo-F.b. m j c j f unt)aU t inimici. d Siquis cmmhtcprdceptanonobfer- 
ricio cpift.r. uauerit, hofiis e/ianimaferfi 6c non tantum e infamis , fed 6>C 
c.7. excommunicatus , atque alienus ab ecclefia efficiatur: 

foTafsepo quoniam f necejfeefl ca wtizferro abfcindere,c\ux aliis me- 
tian tpift.i. dicamentisnon fahantur. 
ciuc ne aut p are at 6 vnufquifque a laceratione vcldetraflioncs 

llnguam aur x l 

aurcshabea» prurientc?;ideft ne ant ipfe altis detrahas,ac talios audias detrahcntes &c.par- 
ceadctradrinnrlinguae: c.ftodi fcrmoncs tuos;6cfcito quiapercunda quade aliisloqac- 
ris,tuaconfcicnsia iudicaris. 

UngM 



Anacleti Epift. III. 143 

Unau&tax-, caueatquc neautlinguam autanres habent^r»- 
rientesMefUneautaliis deroget,detrahatque quibufcun- 
que j autaltos audiat derogantes veUetrabentes, cufto. Jjj*^ n « 
diatquequiique/frw^ifuos,d-f"ciat,^quicumquc in aiia f do- 
^a//# loquitur , fua fententiaiudicabitur. Caueate- mui aI « p« 
tiam omnis fidelis,ne deiogando quod in domo cuiuf- ^* 0ucm - 
Giiam a°itur h altadomusper eumcognofcatyfedfl;»////*;» i omnium 
Chrifiianorum domos quafi propnas ame t. AV/k* enim intti- ^ r $ lih do " 
toaudttortltbenterrefert. Sitque vniufcuiufque ftudium, dcDcm.. s &c e 
1 non folum oculos ca/hsferuarefed & linqitam. k ibid.paulo 

J t ■ sn ■ n- r 1 r^ • • tr • i- antc. 

yosautem, m charifimhqHieJttslubUommidiJcifli)iacOn- x officjj cui 
fiituti,fic n vos exhibete , itf ° veriminiftrie^ difpenfatores cftnofoium, 
myfienorum ; vt nonvituperetur minifierium p veftrum , «e_; * c ^ crba z , 
Jiatinvobisficutifiriptumeft, Eteritficutpopulus fic Sa- chari* cpiii" 
cerdos. £/V lenim^w, veftrofque&cunctoscorripite, 3 : fr «escha- 
vt nemini noceatis, quatenm 6c ab bominibusbonamac- vcnsYcado* 
quiratts fam am, & a Deo mcrcedispr&mium in Aterna beatitu- tcs vci iub re- 
dme perciperemereamini. Et r fiqtttd aduerfide vnitate Eccle- % * tl dif f • 
f/tacciderttjradtcitM amputetur } vtZ)*7 Ecclefia frudufque pf os . 
leruorum eius maneant f inconcujfa. ovtcerteMi- 

Propter K quod } charijfmi , u expecJantesfttagiteimmaculati dif ^ 
*<?/ inucmritnpace^ ejr Domininofirikft Chrijti longanimita- Dci. 
temfalutem * arbitramini. z Jg//W ergo prudentes, &vi- jj 7cJfi*oi 
«74/* w orationibus ; ^///^ omnia autem mutuamin vobifmet- corrigite , vc 
//>/# charipatem continuam habentes^quia charitas operit multi- vcri Sa:c>do- 
tudinempeccatorum. HoJpttal.es inmcemjine murmuratione^j- f ace rdo;i U m 
ynufquijqueficut acccpit gratiam , /# alterutrumillam admini- pcrducite vt 
firantesyficut boni dijpenfatores multiformis gratia Dei :fi quis *™ hi « * *'*" 
tcquitur, a ficut fermones Dei ;fiquis mimfirat , tanquam ex mW«anejt 
'virtute quam administrat Deus; vt in omnibus honorificetur to«™raabhis 
Dcus,perJefitm ChnStum, cutefi gloria ejr imperiumwficuU * a .^"j! 
ficulorum. K^Amen. honii^ib.vo- 

C E N S F U. &udcm & a 

Dee. 

BV 1 v s epiftolxartifvxHgmentumrJe 70. difcipulorum ele- r ibidpoft 3. 
; aioneiuiFu Dominiper Apoftolosfa&a, rurfusprodiga pu- [']£{?•.«. 
dorisfronteperfuaderenititur. Cepham up« interpretatur, Pnwj- mn f AX ^* 
iM^wdrP^rwWwM/M^quosxquiparariaquibufdamdicit^cV: nomina C onc fo. 

t l.Pc.?. 

«fc.fcECcxpefl:' x imraac. & inuiolati. y arbitremini. z i.Per.4. a quaft. 



144 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

&muiiera agnofcit.ConcilijSardicenfis,&Romanii. fubGdafio, 
Canonis 35.Apoft.Dionvfiointerprete,Pfeudo-Clementis epiftola; 
primve Rufmo item inperprete; Ambrofij, Hieronymi , Attici Con- 
ftantinopolitani, Celeftini,Leonis, Gregorij, Zachariae Pomificum, 
Ifidori Hifpalenfis, &au£toris epift. ad Oceanum de tnotibn* Clerico- 
r«w, phrafes fententiafque cirat ac deprauat : Veifionem Sccipcurar 
valgacam&fequicut&proarbitratuinterpolac. 

Refutatio fldmiarttm Turriani. 

Tarrian. Hb. Turrian. Epiflola 3 . Anacleti referta tft vtftigiis & edore illitu atatis qua 

j.prccpift.c fcnptaeft. 

i4.p.43i.b. Rc/?>.Hinc coiligimus,nonab Anacleto fedab impurifiimo fcurra 
fcriptampoftA.D.780. 

Turrian. Epifcopi, inquit Anacletus , nonin caftellisaut modicis 
ciuicacibus debent conftitui. Si nemo tft qttt audtetit aut Uger tt aliter vn~ 
quamfactum ejfe, annonfatu retpfafidem fpiftok adfcifctt & vindtcat ? 

Rejp. Sinumquamaliter factameft, quidneceflefuiclegcfanci- 
re? negamus tamen ad fidem epiftolse vindicandam fufficere/i quae 
vfucommunireceptafunt adftruat; hoc enim impoftor quilibec 
praeftate poteft, imo folet. 

Turtian. Debenc (att Anacl.idem) ab Epifcopis ordinari & poni 
presbyteri, finguli tamenpet fingulos ticalos fuos. Um nonfkm res 
fednomcnab inttto impofitumretremeiur. Stnguhsentmp«.r<xc\ufwgidtpref 
bytertprtfunty&titdos femper aprincipio per vtuutrfas Ecclefta^ Occtdmu vo- 
careconfueuerunt. QuodnomencumanuUoauclore Eccleftafttco vetufttorein 
hacrepofttum rtperiatur,fedab Anacletoprimum in haceptftolalegamus.non- 
ne argumentum.&iudtciumperffiicuumjffe illiusfecult nomen,cutus tft rtsfub- 
itcla cui impcfitum eft ? 

•# . Principium petit Iefuita •, plura enim negamus quae pro con- 
feflis fumit ; ha:c nimirum, Anaclecum huius efle farraginis aufto- 
fem-,2.abeoparcecias diftindas conftarc pofle : 3. parcecias abeo- 
dem tttulos diclas petfpicuum efle. 

Turrian. Haeceadem (tnquit Anaclet.) leges fecuii infuis coflti- 
ncnt principibus : non emm appellabantur confules tmperatores , nu pratores 

confules. 

Ri.Moneoprimum,verbavare,39M©- nullum comodum fenfum 
recipere pofle : addo etiamTurriani commentum eorum abfutdi- 
tatem non modo non velare , fcd magis ac magis prodere. Si enim 
diftinguendse fuerunt Ecclefiafticotum ofificiorum appellationes, 
quia Magifttatus apud Romanos pro munerum diueifitate diueifa 
loititi funtnomina , vtali) dicetentm pratores, alij Coff. ali) Imperato- 
tes\ quis non vidct impoftoiem fuo fe gladio confodeie?An^m(?r« 
Confules , &c. Roma a Chiifto nato , prtnctpum nomine dignata eft ? 
annon folis Imperatotibus pruicipatus & -rirulos & infulasrefer- 
uauit ? 

Turrian. 



Anacleti Epift. III. 14/ 

Turrian. Depoteflattbusfecultdtctt Apoflolus, easa Deo efle;Eis ve&igal 

foluendum, Rom.t^. 

pu Recte : an eriam cributa pendenda funt Ecclefiafticum prin- 

ciparumfibiarroganribus,gregisDominicialaftoribus ? 

- Turrian. Hxc lonfuttudo a faniUs Apoflolu inftttuta ywznlij ilncprima- 
ces,&c. cum in ommbus Eccle/its Detftmperfutrit, & adhuc ftt ,-locupltttffl. tt- 
fiis eft effe hoc iilius f cuh decretum , & ab eofcrtptam tffe Eptslolam qui tpfum 
decrttutn Apoflolicumhteris corfignjuit,c nomtn /•/ » •nfcripftt. 

fy Primares vllos excra Africam anre A D.350. appellatos, nemo 
facileoftenderic.Demuscamenoftendipofle, quid.hocadanciqui- 
tarem epiftolae? annon poteft impoftor quilibet de iis quae perpetua 
Ecclefiae praxis quodammodo confecrauit verba facere ? at nonnifi 
impoftor elinguis porcentolis hifce phrafibus vci poreft: vrbesprtma- 
tum nomtnef; uantur , vtantur , tfli duu ordtnts Sacerdoium Apoflolt docut- 
runt\ eadem kges ftcuh in fuu continentprtmipibua, &c. 

Turrian. Aliaeprimaeciuicaces (inqutt Anacl.) quasvobisconfcri- 
pras in quodam Tomo mittimus a Sancris Apoftolis,5ca B.Clemen- 
te iiue a nobis,primates, praedicacores aceeperunr,&c. Hic etiam qutx 
resg'fla vi aiebat Callifiratus , vmtatefactum fuumpralet , non minus Valet 
quamfi bic T-omus extaret. 

ly.Defactonondifputamus, feddeauctorefacti. IefuiraApo- 
ftolos, nos alics , miniftrorum Ecclehafticorum gradus &Ecclefia- 
rum <apt^3fifa diftinxifTe aflerimus. Quis ferac colligencem exeo 
quod iampridem diftinc"Hoinualuir,eiusoriginemadApoftolos, 
aur Apoftclicumvirum Clemencem (cui Tomum nefcio quem cri- 
buic impoftor) efle referendam?pudecme cancarum inepciarum. 

Turrian. Meiropolesaprimis Apoflolorum dtfcipulis primatum acceperunt- t 
a Xyfio Rh?menfis,a Ntcafio Rothomagtnfts.ab Euchario Trcuirenfis &c. 

Ri. Ego concra,nec ad omnes Mecropoles miflbs primos Apofto- 
lorum difcipulos, nec ad quafcumque ciuitates miiti dicuntur, pri- 
matumadeptasprobari pofle contendo. CerteBituricenfisEccIe- 
fiae, quae patriarchales titulos poftea fumpfit , & in Aquitaniae capire 
quodammodo collocarafuir, fundamenra iecifledicitur Vrfinus ab 
Apoftolorum fucceiToribus ordinarus : Senonenfi Mecropoli Sabi- 
nianus a pontifice Romano (nefcio quo) praefectusfertur.Turonen- 
fibus primus Euangelium praedicafle dicirur Grarianus aFabiano 
Rom. anriftite miifus. E diuerfo MaiTilienfem Ecclefiam Lazarus 
ille a Domino excitatus, Aquenfem Maximinus, Parifienfem Dio- 
nyfius Areopagira , Lemouicenfem Martialis, Ebroicenfem Tauri- 
nus, Petragoricam Fronco, Tullenfem Manfuecus, Xanconenfem 
Eucropius,Cacalaunenfem Memmius,Donarianus,& Domicianus, 
Apoftolorum difcipuli, Bellouacenfem Lucianus Clemencis audi- 
tor,fundafle dicuncur:Quorum omnium fedes nec Primacus hcno- 
re,nec Mecropolirico iureanriquicus gauifae func. 
Turrian. Dtfl/iptasEidefiat ab Apvflolianmat (jmi$Um fiue *p%uhumr 9 

T 



146 EpiftolarumPontific. cenfura. 

dc quo ConciUu m Carthag. vt conftaret qui tffmt priores , qui pofteriores. 

■s,L. Imonon defcriptas indicat: naminterAfrosprimateserant, 
non Mettopoleon Epifcopi, fed piomottone anttqu^tmi ouiquq, fiuc 
in Metropolibus fiue in aliis ciuitatibus conftituti Epifcopatum ad- 
miniftrarent:hinc fa&um vtab Epigonio Vi£tor xuiepaterprometio- 
«^ < i«r»^tt(/?twttjdiceretur J Concil.j.Carth.c.44.hincortaconfuetudo 
primae fedisEpifcopos Senes vocandi ; hinc nata de primatu Numi- 
diae inter Xantippum & Vi&orem controuerfia, Auguftino refe- 
tente epift 217. Cum fingulisEpifcopis proordinarionisaetate.<i 
primatum pateret locus , diligenter cauebat Ecdefia Africana, ne quis 
ementito antiquitatis titulo fratres gradu dc bito fraudaret. Ea de 
caufladecreuitplenariaSynodus, vt qm ab Eptfcopu ordmabanU ur 
proumctasjitera-s acctperem ab ordmaiortbus . corum manuconfcrtptas , conti- 
ntntesconfulem &dtem,vt nulla alttrcatto de poftmoribus vel anterwubus oru 
rttur Concil.Afric.c.3(>.Sanxeranranteapatres matricu!am& Arthi- 
uumt$umidu,& apud prtnumfedem,&in Me:ropoli,ideftConftantina, fiue 
Cirta efjedtbtre, Can.jj.Iuflerunr denique pojterioresantertoribusdrferre, 
eis inconfultis nihtlagtrt,tos qui putauertnt attquidjpatis maioribusp<<tfumen- 
dum, comptttnttr ab omniconcilio coercendos: Can. 52. Solennis Afrorum 
moris aduetfus lefuitam teftes omni exceptione maiores appellare 

poflumusAuguftinumepift.2^i.Greg.epift.72.&7|.lib.i.3}.lib.2.in- 
dicl.io. &— Leonem 9.epift.4. 

Turrian. Ejft de 3. principalibus fedibus decretum ab Anacleto fcri- 
ptum,conie£luraper(ptcitur y fequtdtm uftem habtmus Sjnodum Ntcanamjiujfe 
iam tunc cum habita eft , prifcam confuetudinem. 

y.. Efle hoc aGelafio Papa iC%l Nicacna Synodo 382. ab Anacleti 
obituannisfcriptum, teftanturquofcumquehabenteius epiftola- 
rum& decretorumaduerfarijcodices: NegamusveroexCanoni- 
busNkaenis colligi pofle Romanam fedem primatum fupra casre- 
ras obtinere. 

Turrian. Eftpr&terea indiciumvetuftatisepislok huius Can.t, 4. Apoft. hk 
ab Anacleto citatus - y cum nullus ante Clementem memorkprodidijfet , profedo 
aut ab Aposlolis qui tum fint fcripto trzdiderunr, ant a Clsments qui tum reli- 
quii nobis defcrtpfit,necejfetft didicerit. 

^. Eftindicium furis.impudentiflimi,quiverfioneDionyfi]exi- 
gui circa annum D.527. publicata abufus eft, eamque Anacleto ante 
annos 4io.mortuo tribuere non erubuit. 

Turrian. Hocplam confirmat Iulijpomificis epift.increpatoria ad Orienta- 
les,in quaeundem Can.Apoft.^.& Anaclettfententiampartim itfdtm,partim 
fimiltbus verbis fecutus eft. 

^. Iulioillilaruamderraximus, eumquc in ius obtorto colla 
laptum plagi) reumperegimus. 



a EVARI- 



Euarifti Epift.I. 147 

E V A R I S T I P AP j£ VSSSSL 
Epift. I. 34 

A b vcrba In- 

1 rr C I r aC nocent.epift. 

Vueflifnmis fratrtbus vntuerjis Afric<e regionls 3. .id Exupc- 
Eptfcopts, t uanjtm. m , f r J r 

chartjf. quid 

ga* Onsvlentibvs b vobis,fratreschariffimi, d * r°P 6 fi ta 

^m\ ■ ,r 1 • a ■ • i & KU vna ' 

v*. ^Wiuperhis, quaeinveitriscontinebantur quaque / en - 

j^| p| fcriptis,vifumnobis cffctiVelquiddecil/srari* tvem >P r °c*' 

& perfuadereti aut quid abeatis Apoftolisnobis 7ilm!l 'qul 

traditumautcuftoditumremaneret>optantes(vtretu- /*« •*>*/* w- 

liftis) noftrisinftitui documentis, hxc vero refcribi- fc^/^1 

mus. Siquidem dtlecJiovcftrnnormamJecutaprudentiumtad deahs&c vei 

fedem Apofloltcam referre maluiti c qu afi ad capu t,quid debe- *J* a ° r,teu k- 

ret de rebm dubtts cujtodtre pottus quam vjurpattone pradu- deret,veicu- 

mere,- ftodita feries 

Diaconi (qui quaf oculi d vidcnturcffc Epifcopijinv- Z7j7am.it 
naquaqueciuitate,iuxta Apoftolorumconftituta, e fe- qmdem diie- 
ptctndebent ejfe,qui cuji odiant f Eptfcopum \jrxdiczntcmi ne f^^r'"^'' 
autipfe abinfidiatoribusquoquomodoinfeftetur,aut &c. 
lardatur afuis, aut verba diuina detrahendo autinfi- c his v erbi» 
diandopolluantur vel defpiciantur : feds Veritasfpiri- ^—5.4. 
tuali redoleat h feruorei&Cpaxprddtcata labiisanimi cum vo- & ^- dc Ec- 
fc^concordet.- ' <*£* 

Similiter k cuitoditum & traditumhabemus, vtv- d hoc a<erit 
xorlegitime viro iungatur. Aliter enimlegitimum (vt P f e ud ° cie- 
apatnbusaccepimus,&:aSancl:isApoftolis,eorumque ^"do-^Ana- 
fuccefforibus tradituminuenimus) ^nonfltcoiugium, cict.epiit.i. 
m nifi abhis,quifuperipfam focminamdominationenL, c vcrbaC on- 

, Y 1 r N r cil. Neocsef. 

videntur habere , &: a quibus cuftoditur,vxor petatur, c .i 4 . interpr. 
&i/>4rf»//teautpropinquioribusfponfetur,&legibus Dionyf. vide 
dotetur , Sc fuo tempore n facerdotaliter(vtmos eft) ^£11.^.1- 

fidor dci ffic. 
Ub.i. e.8. &pontifica?eDamafidi£tum. f haecnonfuitmens Apoftolorum A&.6.nec vl- 
lius parrunv. fingit impoftor pro more. g verba Innocentij epift.t.c 13. 
h flagrabit. i concord.ibit. k hunclocumcitatHincmarus de Diuorrio Lotharij. 
1 jnoeniore carip/uyXopv. m Concil. Aurelian.4.c.n. Conc Parif.i.c.tf.Conc.Turon.i. 
c.n.Conc.Tolct.j.c.io. n VidcConcil.Carthag.4.c.ij.Ambrof.epift.7u.Tcrtull advxor. 
lib. z.c.9.dc vel.vir. c. 1 1. de pudicitia cap.4. 

T 2. 



I 



48 EpiftolarumPontific. cenfura. 



ohoccpithc- cum precibus &oblationibusrf Sacerdote benedicatur y &C 

tumnuqaam 1 

invfu Ecdc aparanymphts ( vt confuetudo docet) cultodita &: con- 
iisc fait, nec fociata a proximis,tempore congruo petitalegibusde- 

tamconuenit o r 1 • o 1 • j * 1 • J 

Bpifcopis tur, &iolenniteraccipiatur, Scbiduo vel tnduoora- 
quam princi tionibus vacent, &c caititatem cuftodianr > vt bonas fo- 
pibus, fe.uii. bolestrenerentur j&Dominoinactibusfuisplaceanr. 

vide Innoc . c _ n- /- 

cpiit. ad iu- laliter enim&; Uominoplacebunt , &; nliosnonipu- 
ljanam. r j os f e d legitimos atque /wW;/^i/£.fgenerabunt. Qua- 
Jucuerunt" 11 propter,/fr'/jr chariilimi Sc°merito i/lttjrres,hdc Cathohca. 
Chrftiani (urFragante, ita peracra legitima fcitote eile connubia. 
prmcipcs a. Aliterver6pra:iumptanon coniugia, Piedaut adulte- 

D. 4 >8. his . r i & > 

vc bis, fiDo ria,aurcontubernia,autitupra,velroinicanonespo- 
nMionum an t j us quamlegitima coniugia efTenon dubitate; nifi vo- 
do^iT^iirM luntaspropriafuifragarafuerit, &c votafuccurrerinr 
menta defue legitima. 1 IS^am JYiitfut diuinm eji , pr^cepta diuina cu- 
rmt.pompae- /> dire.Ea quoque deferere,pra;fumptionemrieri nul- 

ttam altaqut 11 'i 1 

nuptiarum ce. li dubium eft. Cur ergo indignum efl: vnittttem Eccle- 
Ubritat omit- {isecuftodire? Idemque r omnes paritcr &: lentiamus &c 

tatur , nulltts c • 1 • r C 

ajlimtt obu pronunticmus. Sienimaliterprxiumptaruerunt, per- 
Jeejft,rt8ea- duntprofe&o ipii tranfgrefloresfeipfoSjquifemetipfos 

Uksinito.ma j . . 

trtmonto.fir- r , , , r . r ■ r • 

tnitatem , ve! Hdc ' cunctis recttanaa per omnes Ecclcjtas Ajrtcanas Jcrt- 
ex tonatu U- p A t dirigite , ejr iftis u connectitc quas adiunximw literas 
(e legittmcru ^pr^feclorumjVt de hls qu<e inique laudantur (ft quidtale probari 
auferri,fiin- poterii) iuduiu^fat^ & inhibita coerceantur, &c z pr*terira 
Tafe^perfonas ***?*> & il\icita.c6iugia,fdoceanturadmtJ[a-,dtgnafeucrit4te 
nuUahgeim- a corripiantur. Decatero veror*//eantur talia pcr omnes 
pedtente fiat Ecclefias , ne EcrlefivSanclitas per nofiram fatiqata neqlipen- 

conforttum, ,...-'. n r . J / -i r ° 

quod ipjorum ttam peraat prtutlegia qas ejt per vtros veneramies conjecuta. 
tonjtnfu,atq; D e his vero quibus ab infidiatoribus farigamini, vn- 

fidt amicoru 

firmetur, &c. Cod. Thcodof. lib.j.tit. 7.conftit.3.Dat.io. Marr.felice *: Tauro Coff. Concil. 

veroTri -cnt. SciTi^.Decrctidc refoim.Matrim.cap.i.anathcaaare damnj r ,cjui veraacrata 

cffencgm> clandetiinamurlmonij &c. cj imitarur impoih>r vciba [nn.jc.cpiil.7. 

r i.Cor 1. Phil.3. f vcrbalnnocentij cpift u.hxcvelim cundarccit.ftcc. 

1 dirigas. u conncdas. x In excmplari vetufiiC Vaiicanaf Bibiioth. &inaltcTosequc 

veruftoBibl. Florentincp S Marci, quscuiulspaulocuiiofiori vidcrecum volc; Roma- & 

Florcntiae ;]cebit,non/>ne/i#0rHwf d Prophetarum- (criptum eit.Turrian. proepiil:.lib.},c. 5 . 

& pr.L f in So can.Nicxn.is. Tuum vero commcnum Turriane nihil moramur; Innoccntiu5 r 

cuius vcrba vfurpauit Pfcrdo-E ariflus , prsfcclrorum non prophttarum legendum, quena^ 

cumqnc non dieam cnriofum fcd vcritat is ftudiofum, fi moWo oculos habciCj.doccbit. 

y eon€iiumiudicinmqnc. z vt prxtcriri malafi doccantur Scc~ 

a cocrccaotur & de cwero c.iueatur nc Bcci.&c 

&G.&C 



Euatiiti Epift. I. 149 

de &: nos confulere &: a nobis edoecri intcr c£tera vo- 
luiftis; eo quod fintquidam , qui arbitrantur de Patrc 
lolodi&umeiTe, quiaipie b y^//^ habet immortalitatem ejr ki.Tim.tf. 
lucem babitat inaccfjjibttew, ita cos Apoftolicis percutito 
ferulis, & diuinisredarguitepra:ccptis.i\r^ c enimfb- cvcrbaitha- 
lus Paterfiwefitio lucem inaccejjtbtkm habitat ; quia vbipater aef f.v«itaa- 
efi, ibietiamfiliam ejje indubitabili fide credendum efi. Namji dum a ? . is. 
fioluspaterfwcfitto (quod dicere d #(/^ <?/?,) lucemhabitar ^ *^ 111, 
inacceiTibiiem,«rf^(/£ efifvt Jequeftratam patcr afilio habeat 
mmfionem. §Jupdfi itaeft,quonammodo e idcmfiltusaddex- c ipfefiiius. 
trampatrisadfiansaB. MartyreStephano dicitur f confiici , ft f P otult - 
Pa terfecundum & c o s fo 1 u s dtciturfedibus 1 u ci s contwertiAb- g r C cund«m 
fithoca fenfiu fidthum Chrifio in vnitatefidei adh&rentium : vos alil » di - 
quoniam ficut non h obeft filio^umfolut dtcitur Pater lucemin- nnon cft in 
accejjtbtlem habitarte\ ita non ' obeft Patri , cumjapicntia y qu£ 
ejifittus ,dtcttur k gyyrum cceitjolacircuire. Pater { itaque cum * fuf fi ci r. 
Jitt;,utfibiltsdringewtusinic,tnfiIioviJus Apojiolitejitmonio ■ q^o'^'^ 
comprobatur\ & /^//f//^i/^inenarrabiliter ni genitomanfijje que. 
acrequieuijfc n mon ftratur ,tpfiofilio in Propheta ° loquente, m lKcfFabiIi - 
Quirne genuit ,req ineiiit intabcrnaculo meo ; Etin Euangelio, nmonflure- 
pPaterinmemanens facitoperaha^cjf/^Deumncmo tur - 
viditvnquam , niii vnigenitus filius quieft infinu pa- ° lo^l. 
tris. Si cnimtnfinm patrts eratfilius ab witto,ejrex cordepatris q ioun.i. 
verbumbonumerullatumefi 1 ; quomodo non in corde paterno 
1 confiftens, h-.ccm cum eodem inaccejfihtlem habitaftecreden- coni jft CBS 
flf^-i ^//? Nunquidpaier abfique vlUluceinfilto potuit commanere, 
aut in tabernacu/o filij fweeadempotuit reqnufcere,cum idemfi- 
//«tfcandor f fita:terna:lucis, &: fpeculumfinemacula. f Sa P«7- 
Deitatis, qunm Salomon fper falntemjuam ditexiffe Hc dicit, r c !ji, x j i f c 
w cuius fpecit fimper delecJari gcfiiuit; Superfalutem&ipe- d xic. 
cicm, inqutt , dilexiillam; &proIucepropofui habere "^/"Vf 1 " 
eam, quonia inextinguibilc eft lumen eius. Hanc u ergo uiddcc 
Bautdpropheta lucem dejiderans, anxtusproctarnat* dtcens^E- x h * c dJcen». 
mitte lucem tuam &;Veritarcmtuam: z lterum,inlu- \ ^-^'m. 
mine ttio videbimus lumen. In huius igttur luminis claritate pfai.jj. 
filiusjcipjum a in montetribut > dtfiipulispraoftendit,qui h metu £*£* ' ,I7 ' 
mcrtisperterritiprofirattqucinfaciem,fibivit£finemad<Jfi_j c dum jne*- 
fenjerunt. Hanc,inquam, lucminjefuiffcdtmohftransjitius, dcm in ede " 
frocUmahatt&cvi meadcmwceUerent difictfidos prdmonebat, loan iu 



ijo EpiftolarumPontifical.cenfuraT 

ddum. C#w d lucemhabctis, inquit, ambulateinluce : ejrite- 

cioan.8. rum, e Ego fumluxhuius mundi , Quj fequitur menoa. 

ambulatin tenebris , fed habebit lumen vita? asterna:. 

ginquir*. f Et Euangeiifia , Eratlux vera, %ait , qux illuminatom- 

nem hominem vcnientem ih hunc mundum. Sihddux, 

qu* credentibmpromittitur,mfiiio cjfeprobatur , ($• cum dtcrno 

Aternaeffe dicitur,quomodo a vobisabinaccejfibililuce Patris,&C 

h ioan.r. Eilimfeparatur? Si enim Eiiim h Deus verus &: vita a:terna 

i icrctni iine. l eflfine dubio in hac luceftmulcum patre habitare credendm ef y 

quam nullm modo noflrum in hoc mortali corporeconHitutm 

k i.ioan.j. poteji aliquatenm contuerh fed dum apparuerit, k tunc vere illum 

videbitjicutieh ^quieimconfpeciibusfueritdignm coaptari. Et 

nonficut Mofescdteriqueprophetdper^nigmata e^figuram, fecl 

ipfam veractter infilio,fcundum Apoflolum, contuebititr Dei- 

1 fubftanrii. tatis l imaginem. Nam fihunc eundemque prophetdt m fub te- 

mreftimo - ftimonio, fubfequente fereno mentis intuitu inueHirare^ 

mum leque- . . A. J rr i t • ■ r 

tcm. voluerts,inuemesjiuum non n poiie ab hac luce patrts penttmje- 

nnonnuncu- parari : quoniam cum folum filium dixerit ° interra cum ho- 
oBanicj. minibm conuerfatum , Patrem ab ilio non p eft credendum-. 
pnonfccerit. ficzialienum. 

q fcqueatit q ^ r tefiimonium cx\ i m hominum accipimm , teHimonium 
nonconxret. • n ^ • » , n- • c 1 r-, t 

r toan.y. Det maim eji. Jgupntam hoc eHtejttmomum l quodmaim est, 

f tcftim. Dei. q U j a tejiificatme/i defiliofuo : £ui credit in Eilium Dei, habet 
u fiii°o" iam tejiimonium Deiinje. ghi non credit u in Filium , mendacem 
facit eum : quia non credtt in teHimonium quod tefiificatm efi 
Dem defiliofuo. Et hoc efi teHimonium, quoniam vitam Ater- 
nam dedit nobis Dem ; & h<ec vita esi in Eilio eim. Qui habet 
Eilium , habet vitam : qui non habetEihum Dei, non habei vi- 
tam. Hdcfcribo vobis vtfciatis , quoniam vitam habetis &ter- 
nam qui creditis in nomine EtiijDei. Et h&c est fiducia^quam ha- 
bemm ad eum,quiaquodcumque petierimm fecundum volunta- 
tem eittfydudit nos.Etfcimm quiaaudit nos quicquidpetierimm, 
fcimm quoniamhabemus petitiones quas poHuIamusabeo. §}ui 
fcitjratremfuumpeccarepeccatum non admortem,petat, ejrda- 
bitureivitapeccanti non admortem. Esipeccatum admortem: 
non proiUodico vtroget quis. Omnis iniquitaspeccatum eji,ejr 
ejl peccatum admortem. Scimm quia omnUquinatm eH ex 
Deo nonpeccatfedgeneratio Dei conferuat eum,&malignm non 
% tangit. tanget x eum. Scimmquoniam ex Deofumm, ejr mundm totus 

in ma- 



Euarifti Epift. I. iji 

mmalignopofituseJi.Etfeimus quoniam FiliusDei venit,&de- 
ditnobisfenfum,vt cogtwfcamus verum Deum, ejrfimustn vero 
Filio eius. Hic efl verus Deus ejr vita aterna. 

Ha5cfratresprsedicate,hascomnibus nunciate.Vos 
ergo inuicem ^exhortamini,perfeciteftote, z femj?erquc gau- 
dete ; pacem au temfefitamim in omnes , & Deuspacis ejr dile- 
clionis erit vobifeum: a Deo autem ejr- •patrinoflro gloriainfecula 
feculorum. ^Amen. Data <>.Kal. Aprilis Valente&; Ve- 
tereW. CC.ColT. b 

Iudicia Pontijjciorum. 

COnttusNot.mc.to. tj. <;.c. AHter. OmniaiftiusEuariftidecreta 
v ideri poflunt fuppo fititia, vt dixi in praefatione. 

C E N S V R A. 

Prxrer pauciflimajqua* dematrimoniorumclandeftinorumnul- 
litateconfinxit \zft>$o>h; „caetera vel everfionevulgarapetita, vel 
exIihacijaduerfusVarim;adumdifputatione, vel ex Innocentij e- 
piftolis rranflata funr:ad finem addita mendofaConfulatus nota 
p^a^iarij impeririam prod.it. Primuscerre Maiorianus A. D. 458. 
Leone&Maiorianoipfo AA. Cofl. ftatuit ambosinfxmumacultsinu- 
rsndcs quifwri:?tfint dote con'wntti,ita vt nec mairimonium iudicetur nec legi- 
iimicxhisfMj *>Hreentur,5cc. videNouell.lib.4.tit.8. de Santtimonia- 
libus, &c & Cod.Iuftin. lib.^.tit.^.conft.ij. 



y i.Cor.ij. 
z interferit 
impoitor vcr 
baApoftoli 1. 
ThcfT j.ir. 
aPhil 4.10. 
bA.D 98.CIC 
me"iis VI. an- 
tc poniifica- 
tum Buarifti 
14- fedit c- 
nim Euari- 
itus abA.D. 
112. ad.izr. £ 
c6fulaiuCri- 
fpi Ac Orphi- 
ti ad Conful. 
AdrianiAcg. 
J. fclUftcl, 
vidc Baron. 
Annal.& Bel 
l:.rm. Chro- 
nol. 



*E V A RIST I FAP^E 
Epiftola 1 1. 

Euarislm,vrbis Roma^ Epifcopus,omntbtisper AEgy- 

ptum Dommo conglutmatisfratribus 

tn Domtno. 

NV M nos, fra trcs,fentire oportet ejr agere,vt (fi- 
cut legimus) in nobis h vnum cor ejr- \naanima ejje_j 
c probetur.Scimusnamque,ficut&:aPatri- 
busaccepimus, Chnttum d efle caput cuius & 
inembrafumus; ipfeenimeftfponfus, &: Ecclefia ipon- 
ia,cuius filij nos fumus; & ideo e vnum Patrem habcmus 




* Euchari- 
ftum lcgit 
Oprar.lib.z. 



a verba Leo« 

niscpiit.8r. 
b nobis quo- 
que. 

ccoprobctur. 
d Hormifda 
epift.if. ca~ 
put Eccleji* 
Chrijlus, 
Chrifii vica- 
rij Sacerdotes. 
C M.ath.i.3. 



iji EpiftolarumPontific.cenfura. 

f pfcudo. Gre £) eum in ctells. Sa cecdo tes vero f vice Chrifh lerrptione fttn- 

gonus cpiit. . ■ ; -. ■xa.r -r a rT r r ■ i 

31.iib.12. guntttr in Fcclejta. Erncuccifua coniuncra eftfponfa, ld 
g Ambrof.de e ft Ecclefia, s fic t pifcopis iunguncuc Ecclefix, vnicui- 
d!r°c C fcr[- c l ueh /""0 portionefaa.EtCiciitvh non debet negligece v- 
bitPauiumi. xoremfuam, feddiligece&cafte cuftodire , &amarc 
Tjm.3. his at que pcudencec ce°;ere; fic Epifcopus, &: multoma- 

vctbis vntm n 1 • - • i i 

vx*r« vtrz, gi s > cuftodite, & amare , ' acque pcudencec regere de- 

inhibefcBpi betEccleiiam. 

J?*^ ^ Ecvelutvxoc, qua? fubmanueft vici, obedice deber 

Vili.p.i C Lt 1 

ciciias:yerias viro fuo,eumque diligete,&: amace;/>^ potiu* k etiam Ec- 
tamedicuur, c i e {j[ a Epifcopo fuo j# omnibtts obcdirc y l eumque dilige- 

Epifcopum _ x r .. , , . .„!.- ° 

Ecd e .i*,cu- ce &:amare vcanimamluamdebec ;quia llludneccar- 

ius adinini- nalitec,iftud fpicitualicer. 

St? t °lL2" Etficutvicnon debec adulcecacevxoremfuam:ica_ 

icep"i> jungi, 

non vt fpon- necEpifcopus Ecclenam fuam, "id eftvtillamdimit- 
fum fed ▼« ta tadquamSaccacuscft, ablqueineuicabilinecelTita- 

paranym- \ n . . . t } , . , 

phum, fpoafi te,aut Apoftohca vel tegulan mutatione, ° &c alten 1 c 
ami u; imo ambitus caufa coniungat. 

Z "^ ° ; Etficutvxocinon licec Pdimictece vicumfuum , vt 
niftrum ioa. alceci fe (viuence eo) maccimonio fociecauc eum adul- 
3.19. ^Cor. c eret) li ce cfocnicacus{icviceius;fed,iuxca Apoftolum, 
;. vidc Hic- Aufviroftto reconciliAri dcbct y aut manere innttpta: ica Eccle- 
ron. eriftgj. {\x nonlicec dimicccce Epifcopum fuum , auc abeo fc, 
pria«i IpiK. fegcegace, vcalcecum (viuenceeo) accipiacrfed auci- 
ij. pfumhabeac, aucinnupcamaneac; id eftaltecumEpi- 

i V r Domma f CO p Um / r U0 viuente r ) non accipiac, ne focnicacionis 

fcil.non vt v- *■ ■* * 

xorem: tcSe aucadulcecij ccimen incuccac. Namfiadulteratafuc- 
Bernarde.ru- n^ideft, (ife alteri Enifcopo iunxerit, aucfupec fe al- 
ffitep^HtTjj 1 cecumEpifcopumadduxecic , auteirefececic, vel defi- 
siamicusjpo- decauecic,pecaceccimam pceninentiamautfuo cecon- 
fi' s '" e(ilxeru cilietuc Epifcopo,aucinnupcapecmanear. 

prinripe mea 

fedfrincipem i nihiltuum in ea vindicans; nifiquodpro ea [fi oportuerit) etiam animam dare^ 

iebes. k not.phrai. 1 fecund^mDcuru fcilicct. m amandx re&ores apopulis nonvt 

mariti fedvt tdft >dcsamaritopra;fc£ti. Vic^eHcbr.i^.i?. 

n aliud eft adulterare,aliud diuertere ab vxore quod non aducrti t -lss-sCi a.*OV. 

o Sir*g«/4r«»««4/wiiisEpifcopoconferrepotcftEccleii. , .ai dimittendi,vt alterl fefociefi 

vir autemdiuniifavxcrc, aliamduccrenon potcil ; Epifcopusnon iungitur Ecclefix vt vxor 

vito. p licctvcropcr Doaaini m, incaufaadulrcrij: necApoftolus m igiftro a. quoinfpi- 

ratus fcripfit opnonenduscft. VidcMatth.19. q i.Cor.?. r Concil.Aurclian.T. c.it. 

NuUivittenti Epifcopo aliuifupetpontttur, aut fuperordinetur Efifcopw ,nifi forfitan ineitts loco, 

quetn culpa capitalu deitcerit. 

Vndc r 



Euarifti. Epift.IL 1/3 

Vndc r &:Dominusloquiturin£uangeliodicens, Si ^" Iocus 
quis ■viderit mtdierem ad concupffendum eam , iam mcechatus bit E< ciefi» 
efi eam in cordefuo. vcti tura ^ c 'fc 

r r t •• . ^ o. • \ Epifcopu vi- 

JbpilcopumverooporcetVwr//Y»(f&:/w^r/^atque t ioium abdi- 
fineintermiilioneEccleiiamfuam docere,eamquepru- carc.NecEpi 
denter rc^erc&amare ; vta vitiisfeabftineat, &:falu- 55°P iisEcclc - 

,.° ,- r- mi iia? cul P riE * 

temconicquipoilit.aetcrnam. hnilla u cumtanta reueren- pofuus eft 
/wcius doclrinnm dcbet iukipcre, cumque amare Sc -V°" fus v <--i 
diligere, i>/ legatum Dei & vrxccntrnvcritaiit \ quia, te- fcc ji V ^ e b cr ~ 
flante Veritate, x Qj^tcunque i/gaueritftper terram,erttnt li- Scdmtamen 
qata &in ccel : & qttdcumqtte foluerit fupcr tcrram. eruntfoluta £ re » erri *? bl 

o, . i xi- • • ' \ t\ c r i /• ^ credituuj fpc 

C?'/# ccclo. Nimistimenda,cfffratres , ha?c iententia, iaaioris lbcrj 
&:prxuidendiimvobisne oftendatiseos, qui tantarm defciSisfor- 
aDomino habent poteftatem:&: ideo potius 'obedtendi^ JaefiVcom- 
d]ligendi,&:fummoperevencrandifuntmon^/r^eW/ paratumnon 
vclLce>andt> autejiciendi,fed#/5/7*#;//&:amandi: ipfo dlffireor - Sic 

,. ia • r\ ■ i i ■ > r cnimConcil. 

aiccnte \ Jomino, z vhavcsatfatt meandit , eyqiavosfter- ALxan !. a- 
fiitmejpermt. Idco harc vobis&: omnibusfidclibusfcri- pudAihanaf. 
bimus, fiatres, vt ab his voscaueatif: &: poftcrisveftris, f°» ^! *", 
nonmalumfedbonumexemplum relinquatis. Quo- KW^f <rj*- 
niam a inturia Epifcoporum ad Cbriflum pertinet, b cuius vi- ***** .**,'" 
ce tungun tur. $,,.*, , i« «,' 

Audiuimus enimquofdamavobisinfamatos &r di- $.&*$}' **& 

| T- •/' X \ . . ., , ,. TZU, 6&SCU? SJ- 

laceratos Epitcopos , ac e ciuitatibus proprns puilos, ^„,0, ~ tt - 
quiaalibi Epifcopi conftituinon poimnt, c nifi inciui- <M J . &c - 
tatibusnonminimis:&:aliosincis d //>/^jT7w»//^confti uv^rbTplcu- 
tutos.ldeo hxcvobisfcribimuSjVtfciatishocfieri non do-cicm. e- 
licere,fed propriosreuocari&: e w/^m>^r/'/?/>///'debe- plft ' tVtve ~ 

111 r -ii r i- 6 „ /-/• c ro tum tanta 

re. Illosveroquiadultctinatceditate^^/^y//^/ quas teneriiiatua, 
&vxoreseorum (praefixo tenore) eiTeintellisimus, te- ~ mh * 1"f ci - 

• •• t| • r «■ r ■ r i p : ant;t«nqua 

nent, ejici vtadultcros, atqne wfames &nen , eofqueab * ui f cta „ t i e . 
Ecclefiafticishononbus arceriiubemus. Siautemad- **"••»» ** & 

j.ricoi.tm Ve- 
titatu ; & 

quodcunque fuptr , &c. x Mat'h. 16. y not. idiotiftnos impoftoris. z Lucio. 

a hoc placitumquauis occafione daia inculcat-^rB/3oArfC/r. b not. phraT- 

c hoc ftatuit Concil.Laodlc c. 57. & Sardic.c. 6. 

d ftatutumConciU. Aurelian. cap.n. 

e phraf.Adriani I. Collcft. cap.y. f iam docuimus, Ecdefiarum prarpofitos.non fpon- 

fosfedminiftroifponfidiccndos, fcu [eruosp&phfitoi , vtloquitur Cyprian. Cj^iftol.3. l.b.i. 

Vidc tc Hieronym. epift. x.ic j. 

g infamlae nota a MagiAratu ciuili inure^nda c&, 

V 



ij4 Epiftokrum Pontific. cenfura. 

mi^inTin uerius aliquam querelamhabueritis, hisperaftis in- 
EccieiaCnri quirendumeric , dCaucJorttate h huimfandnifedistctmx- 
ftimaniuPa nandum. 

pavrbicoan- _ , /**•!■ r ^ 

nucntc tcr. Eh** " omnta nunc jingulatim dicamus , omne bonum fei- 
minatc hcuc pfaperfe in vobisfuerit charitasfocere docebtfficut &e contra- 
Pfeudo-Qe- nd e6S 1 U * A f^ ut€ Alienifnt^omne malumfacere odium docet. 
mcnscpifU. Vnde k ejrvosqui veri Dei efiis dtfeipuli,abjicite hcordibus 
maiora nego ^eflrts ante omnia dtfcordtas ejr animorum diffenftones, ex aui- 

tiaadprima- , J , J ,. , , . . u J r . ,. . <* 

tc? ti ansfere- "*** omn€ malum opnsprocedtt & bemgmtatem acjtmplicttatem 
da pronun- totamente feruate. 

Tvcrba ofeu- Verumtamen ] fcitote ctmcli , quodfupra omnes vos laborei 
do-Clcm, c- Epifcopus : quia vnufquifqueveHrumfuumpropritimfert labo- 
pift.r.Ruffin. remiille vero ejr fium ejr-fingulorum. Et ideo licutille pro 
te?ufd.iWd. v °bi s °mnibus:ita&: vosomnes m fummoperelaborare 
veri prophc- pro eo debetis, in tantum vt (fietiamneceiiefuerit) a- 
Tciufd.ioco n i masve ft ras P roe opon at i S: ficut&ipfe n ^/'w^fuam 
citato.vidc& provobis (fi neceile fucrit) ponere dcbct: ipfo dicento 
pfeudo-Aic- faluatore , ° Bonuspaflor animam fitam datproouibm futs. 

xand.epift.i. -» r / r- n • o • i • • ■ r ■ ■ 

mvidepfcu- Vos vctoobedtte p eis, & viguatepro eis , qmatpfiperutgt- 
do-Libct . c- lant,quafirationempro animabm vefiris reddituri : vt cumgau- 

i*a dio hocfaciant ejrnongementes. 

o loan.io. Nonefi l i //4701 aplebe aut vulgaribus hominibusar- 
pHcb.13.im- g;uendusvelaccufandusEpifcopus,licet(it/^r^4//^.v 

poftjrverbis v . . . r , ,. >•„ ■ \ « 

PauUnis fua ^uizpro merttts lubditorum dtfionttur a Deo vttareclorum, . 
commetaad- exemplo Dauidis peccantis, 1 accomparatione principum qui 
q* vcr^ba ifid ex m€r ' ti0 'febispr&uiiricAnttt-r. 

Hifp.xi.fnr. Sacerdotes { cnimexq uirere debent^eccatapopulorum , ejr 
hb.i.c.w.No faaacifolicitudtne vnumquemque probare , iuxta teHimonittm 

»a tid/tue iu- J ° r . . ' . ' *. . . . 

duA&ut aple- Domtnt per l titeremtam loquentts , Probatorem , inqutt , <2<?- 
birefivrmor- di tc populo meo robuflum , ejrfcies, ejrprobabis u viameorum. 
iin*tH*,d»m Ic j eo ifta ^^ lja in Y lt Ji ator x ^ faepimmc folett 

nmtjopuiiftii conuertere in malum> &welettis 1 -pomtmacu/am. Vnde \i 
futfi me*iti q U i fant vituperatores aut accufitoresEpifcoporurrL» 

fttue-h rcqi- , i- r 1 » • •• 

w«?» /«/^ij^ veireJiquorum iacerdotum, nonoporteteos 7 ^///^/r/- 
fontifirumam bns Ecclefid audin , antequam a eorum dtfeutiatnraflimatio- 

fro meritii 

fkbiurn.dijp.ict r adcomparaionecn. f eirfd.c.^^.eiufd.libri. t adHicremiam, 

u, vias. . x Ecdef.n 33. y imponet. z phraf.Conril. 4. Carthag.c.jo. 

»' Vi<<e Ci.ncil.j. Car hag. c.3. Conllant V p. fp.p.^. Chaired. cap.z. Adri.in.i. Collcfi;^ 

'a^clramo dat* cap. 4„r.ur. . ViticA ■Pfaido-Iuliumiepift.i^& .Pfcado-Fduem II. cpi-; 

Apl. 1., 



Enarifti Epift. 1 1. 15 j 

. bCJrcgor.Ijb. 

#/mifpiciovel opinio ^quaintcntione-, <{U.a.jide i qua tcme- n.c^ut jz. 
ritate, quat/V*, quaconfcientia , quovemerito;ii pro c Pnni ^c$ 

t-. * , u ■ ■ i - ■ 1 J • nondu faiOs 

Deo,autprovanagloria,aut b mimicitia, velodio,aut E^mti 2- 
cupiditatCi itaprsefiirapfcrintnccne. ciio f ipr a 

Ha:comniafidelitcrfimtperfcrutanda,&diligenter "m" 1 ^"' 
pertra∧!. Namfunt nonnulliquiprsepoiitosfuos No^bn i' e - 
perucrfcreprehendunt, fi vcl parumipiismolcitiexti- ^otDominS. 
tcrint. Idcirco re&ooculo c Primates JEcclfiarumvtilitcv *ipS *i©^T 
prasuidcant, nequiiquameoniminnocens vcxeturaut non dc t. ; . 
fcandalizctur,intendentes fententi2eDomini,quaait; fcop,s , faliis 

. i crmunibus 

Si quis d fcandali%anerit vnum deptfillis illis , mcMuscfttlli .ipicitis. 

vtfi/fiendaturmola afinaria in collo cins,& demcrgatur in pro- e vcrba Grc - 

fundummartS) &c. Deus autem omnipotens, (vt e nosa F-k^.c.j^. i- 

pracipitatajententi^prolatione compefieret )cum omnia nuda& pf e q*"p/e vt^ 

aperta fint i n oculis erm-, mala tamen Sodcma noluit audita iudi- " 0R> &c - e - 1 c j - 
' " V • r r n^ r j ■ l wt Conc »'- 

carc , * pnuiquammanirefce agnoiceretquardiceban- Aguifgr. r u b 
t u r . V n d e i p fc ai t , Dcfcendam ejr vtdebo vtrum clamorcm s ' crjftun °, v - 

, l J , rt . r ■ Cj7. fcaaera 

qutvenrt ad me opere complcucrtnt , annon est tta vt Jctam. ciiat concii. 
| Dcus^ omnipofens h cui nihil abfconditumeit, fed om- Tnburienfe . 
nia eimanifeitafuntetiam antequam fiant, non ob a- ^ d "a?" 111 
riudha:c&:aliamulta (quse hic prolixitatem vitantes p* videc.12. 
noninferuimus)per feinquirercdip:natusefl:,w7?^/»<7- ff*M*M la- 

,. . , /£ * . P r . j- o • j- mor Sodom. 

p/^A'fw/>///wdaretneprxcipitcsindiicutiendis&:iudi- & Gon>oirh. 
candis negotiis eflfemus; &ww^quorundam prius mukipic 
prafumamus crcdcre quam probare.] Cuius exemplo mo- da c m&c c ccn " 
ncmur, ' neadproferandamfintentiamvnquamprcecipitesfi- g(j hi&noti* 
mus,aut^w;'^indiligentcrque *W//?////*qu2equequo- dlliina * °" 
quo modo iudrcemus, [dicente Veritatis voce , k Nolttc_j cii.Tnbur. 
iudicarCyVt noiudicemini ; in quo enim iudicio iudicaueritis iudi- h omnipotcs 
cabimwii & reliqua.] Nammalaaudita nullum moueant, ! taq ^ c Dom J 

t. -i , , nusoccmnn 

[nccpajfim dicla , abique ccttzprobatione quiiquam vn- fckm;cur.in- 
quam credat:] fcd ante audita diligenter inquirat, ' ne re p«>Mjto 

1 . . . J . .. . ° r- • rs. • nemquaiida 

prxcipitandoquicquam ahquisagat. SienimDomi- M - tat - nii vt 
nus m omniumSodomorummalci, quorumclamor ad ccelum^ grauitaris no 
vfqueperuenerat,<7w/7/<j/?^priusneccredereneciu- p 1 '"*^.^ 

m l.i h tni- 
numantcpraefumanius&c. i Grcgor.ibid.pauloantc. Gjuain renotanium vide* , ntj 
Adprofer.---prtcipites ejfedebeamts, ne temere indifcuffa iudicemw, ne paffim diflajineprobatio- 
netredamtu. k Mauh.7. 
1 huc yfque Concil. Tiibur. m Nphraf.Gcn.18. 

V z 



ij6 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

* Dcusfcii. Ji care voluit quam ipfeea cum "fidelibus tcftibus di- 

teftibus opus . n j- 

habuiirmhii ligcnter lniicitigans qux audierat,opcreveracitcrco- 
taic Mofcbo gno(ceret:multo magis nos ° humant&cpcccztovcsho- 
nceumfideii- mines y quibus incognitafunt occulta iudieia Dei , hxc 
hm ufiAm praecauere, &nullum ante veramiuitamque probatio- 
im,citi ? «- ncm i U(1 i ca re,aut damrtarc dcbemus manifeite, Apo^ 

oumenta di- „ . . . . ■ >■ r 

Figcmius in- iiolo dicente raulo, qui ait : ? 'Tuqutses quititdicaijeruum 
ucftigemjs, a iienum< fiuo enim Dominofiat, autcadit Vnde &:per pro- 
mcn-o°tcfta" puetam Dauid Dominusloquiturdicens,'! AV///*f*/*/- 
t»m voiui'. [ere in exceljum cornu vcjlrum, loquentes in cerutce veteri : quia 
oN.phraum. ne q U t ab Oriente,ncque Occidenie^ nequeafolitudinemontiam: 

pnoabitLc- r \ . '. ... . . . . l , ,■ . •• • 

dor loca i jed Deus Iudcx bur.c numtltabtt & b/tncexaltajii: qutacalix tn 
faifaiio ara- mA ^u Domint esi, vino meraco r adplenum mix'tts,eyfrofina- 
rc^quod^eft hittx.to.. Verumtamen fcces eius f potabunt btbentes omnes 
in quarft; fci: imfijterra. Ego autem annuntiabo infcmfitcrnum, l piallam 

licet.ncm.nS Deo Uco b.. 

ante probt- _ * ;./ . '. 1t . — . ,- . . 

tivnemdam- Et alibi idem ait rroplicta, u Abincrefationetuz , Deut 
n.md im. Jacob, ccnfiopitus efl currus <& cqutts. Tu terrtbtlis es , ejr quts ad- 
p^i^' uerfum te ? Ex tunc ira tua.De ccelo anmmtia bis iudicium , terra 
intcrp. Hicr. timenstAcebit^cumfirrexeritadiudicandum Detti,vtJaluosfia- 
r vfque ad c j at omnes miusterra. 

plennm. — * ni • •; • /■ <-* •/ oi- 

fHicron.cpo Et Apotrolus ait, *Mwi vtndicram,cgo rctrtbuam. Sc ah-- 
tabun', vaig. D j inquit idem Apoftolus, y Suffiat vnicuique z obiurgatio 
t YBie'&H!e- *l u Afit apluribtts , ita vt ■ magls dont tis ejr CGnfi lcmini j nefortc 
ron. cant bo. abundantiori trifiitia ahfiorbeatur b is qui in anguftia cft.Pro- 
u Pf.7f.Hc- pt eY quodobfecrovos^vtconfirnietisiniWo^ charitatem* 

ron.inrerp. t 1 J . J . * 

xhocApjfto JbtDominusinhuangelioait; d Dtliges DominumDeum 
lus njn air, tuumex toto corde tuo,ejrex tota ar.irna tua^ejr ex omnilm viri- 
referr* vide bustuts^ & froximum tuum ficut tiiffim. 
Dcu .31. DiUclio f enim froximi malum non operatur. Profter quod, , 

J I jp 0r ' 2 .• g iuxta Apoftolum , inexcufibilis es , homo omnis quiindi- 
iufmoJi cft. cas'iin quo enimiudicas alterttmyteijf.m condemnas y eadem h a- 
% vt c contra- g Cn s q U& mdicas. Scimm eriim quoniam iudicium Deieft fi.cun- 
babforb\mir dum veritatem in eos qui talia agunt. Exiflimas antem hccjho- 
qiii cjufmodi mo omnis quiiudicaseos quitaliaagunt , ejrfiacisea^ quia tu efi- 

• . , fuaies iudicium Dei? An dtuittas bonttatis eitss, & oattentia , & 

cimllum. J i> . • / • • 

dLnc.io. longanimttatts contemnts r Ignoras, 4 quontam bemgnttas Det 

e- & cx omni adpanitentiam teadducittSectmdum autcmduritiam ttiam r ejr 

naenie tua, & 

pxox^ i" Rom.13. gjKom.^ h,cnimagisi i j^noraas. . 



Eu arifti Epift. 1 1. i 57 

impcenitens cor , thefiurizas tiii iram in die ir£ & reuelationis 
iufliiudtcijDei , quireddet vnicuiqttefiecundumepera eim ; his 
quidcm quificcundum paticntiam boni operis r glortam ejr hono- 
rem ejrincorruptionem qtt&rentibusvitamaternam: htsautem, 
qui k excontentione } & qutncnacquiefcuntveritatiycredunt au- kquifumcx. 
tem iniquitati , ira & indignatio : tribulatio ejrangufliai in om- 
nem animam honnnis operantis malum r Iudmprimum y ejr Gr#- 
chgloriaautem ejr honor,ejrpax omni operantibonum,- 

Et alibi idcm ait Apoftolus, ' Caufiti enimfumus, m o- l Ro °M- 
mnesfitb peccato efieficiitfirtptum efl, Jguia non efliiuftus quifi GraJcoTon^ 
quam } non efi inteiligens, non efi requirens Deum. Omnes decli- nw. 
naucrunt } fimulinutilesfactifitnt,noneflquifaciat bonum, non 
eft vfique ad vnum. Sepulcrumpatens eji gttttur eorum , linguis 
fiuisdolofe agebant :venenum afpidumfiub labiiseorum. £)uorum 
os maledtclione ejr amaritudine plenum efi , veiocespedes corum 
adeffundendttm fanguinem : contritio ejr infelicitas inviis eo- 
rum } ejrviampacis non cegnotierunt^&non efl timor Deiante^ 
oculos eorum. Scimtit autem,quoniam qu£cumque icx loquitur y 
his qui in lcgeftnt loqttitur , vt omne os obfruatur , & fubditus 
fiat miindus omnis Deo , n quoniam exoperibuslegis noniutti- n quia; 
ficabitur onmis caro coramtllo. Per legemenimcognitiopeccati. 
Tiunc autemfineltgeiufiitia Deimanifeflataefl ,teflificata ale- 
ge ejr Prophetis. Iufttia autem Deiperfidem Iefu chrifiin om- 
nes ejrfupcr omnes qtti credttnt. ° Non enimeftdiflwclio. Omnes o r qui crcdut 
enim peccaucrttnt } ejr egent gloria Dei Jttttficati gratisper era- incum « 
tiam ipfius } perredemptionemqtt<e eflin Chriftohft, quempro- 
pofitit Dempropitiatorem perfidem in fianguine ipfim,ad ojten- 
fionem iuflitid fiapropter remiffionem praccdcntium dcliclo- 
rurn ->in p iuftentationcm Det,adottenfionem iuttitid citts in P foflenta» 
hoc tempore ; vtfiit ipfie iujtus & iuflificans eum , qui exfide efl tlone ' 
lefuChrifli. kem idem^ §his accufabit aduerfim eteclos Detf <jR m,8; 
Dctts qut iufificat. fj}nis efl quicondemnet ? Christus Iefits qui 
mortuus ett, lmo qut ejrrefurrexit , quiett addextram Dei, qui 
etian? interpcllatpronobts. Quis ergo nosfeparabit acharitate^ 
Chrittif tnbtdatio ? * anguttia ? an pcriccutio? anfiames >. an rananguftia' 
nnditas?an pcriculttm: an gladtus-,ficut ficriptu eji ', Jjjtuia } propter 
lemortificamur tota du ', dttimati fiumusficutouesccafionis. Sed t ^ngUd,' 
in his omnibusfiuperamHsprcpter eum quidtlexit nos. Certtfsfium 
mtm 7 quianeque mors, neque vita^neque angelt , ncqueprtnci- 



ij8 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

patust neque virttttes, neque inHantia, nequefutura, ncquefor- 

titudo , neque altitudo , neque profundum , neqtte creatura alia 

poterit nosfeparare a charitate Dei, qu£ eUin Chrisio lefu Domi- 

no nojlro. 

t Rom.i). Debemm^autemnoSyVt aitidem Apoftolus, firmiores 9 

u non nobi j. imbecillitates infirmorumfuflinere, ejr u nobisplaccre. Vnufquif 

que veHriim proximo fuo placeat in bonum ad &dificationem. 

Etenim Chrijlus nonfibiplacuit,fedficutfcriptum eU } Imprope- 

x i . Cor. i . fw improperantium tibi cccideruntfuper rne. 

Benedtffus x Deus &" Pater DomininoHrihfu CbriHi,pater 

mifericordiarum, ejr Dcus totiusconfolationis, quiconflatur nos 

in omni tribulatione nofira, vtpoffmus &ipficonfolarieos qui 

in omnipreffurafunt , t>er cxhortationem qua exhortamnr & ipfi 

a Deo; quoniam ficut abundant pafftones ChriHiin nobls , ita 

y ita & pcr. y per ChriUum abundat confolatto noHra. Sitte autem tribula- 

mur pro vcHra exhortatione &falute,fiue exhortamurpro ve- 

. f . firaexhortatione , z qu&operatur tolerantiam earundempafiio- 

qux. num quat ejr nosyatimur , &fies noHra firma eH pro vobisi 

a quodflcut. fdentes* cpiomamficutfocijpajfonumefiis,ficeritis&confo- 

lationis. 

b i.Cor.io. pidelis h autem Deus, quinonpatietur vos tentari c fuper id 

quodpotefiis ,fedfacietcum tentationeetiam prouentum vtpcf 

d hic iinise- fitisfufiinere. Propter d quod, charifiimi y fecJaminicha- 

pift.4. pfeu- r itatem,& Amulamini meliora, & (biritualta;<k; adiuuate vos 

do-Clcin.co- . tx r •ii i • 

funditimpo- muicem, vtDeo iemper m omnibus placerevaleatis. 
ftor vcrba j) eHi « zutzmyacis Citcum omnibus vobis. AmerL.. 
Sl^ U *ll DatoKal.Nouembr. f Gallo&Bradua viris ClariC 

Cor. Tf .i. CofT, 

e 2.Cor.i$. 

f A.D.no. C E N S V R A. 

Bieunio an- 

tcquamfcde- ¥ M f ostor. decantato Ecclefiarum Chrifti &EpifcoporumHy- 

retEuariftus. J menseo, verfionemBibliorum vuigatamfrequenter nontamci- 

vidc Buronjj C atquam deprauat ; pbrafes Cypriani , Conciliorumque }.& 4. Car- 
thag. vbi commodum eft imitatur. Primatum (quorum mentio in 
monumentis Conciiior.Carthag.anriquioribus nulla) munus agno- 
fcit; Rumniprimse pfeudo-Clementis epiftolae interpretis, Leonis, 
Gregorij M.Ifidori Hifpalenfis &c. fententias mutuatur; fallaci no- 
ta epiftolam fuamclaudit. 

ALEXAN- 



Alexandri Epift. I. 1^9 



ALEXANDRI P APAS^™*'™ 

_ . n T putus iib.r. 

Epiit. I. 

Alexandcr Eptfcopiu , omnihus a orthodoxis per avcrbashi. 
diuerfas prouincias , Chnflo Dommo cij cpiIt '** 

jamulanttbut. 

?H^W oGTTJNTIBVS nobis metum ditiini iudicij ', 

! Jratres charijjimi , ejr pojl vttam hancvnumquem- c M *!j{," 




J§*t qa^^prout gejferit ,recepturum\quidveniat inquere- d priuatoiu 
^^ /am tacere non Iicuit,fed nobis,vobis loqui neceffitas d:cio » &h "" 

/• / r, 1 1 1 mano confl- 

imperauit, atcente Propheta, b txal ta vt tuba vocem tuam. i 10t 
JEt cui omnium Ecclefiarum commijfacjl cura ,JidiJJimulemau- e Prouer. n. 
diam,Domino dicente, c Reieciftis mandatum Dei, vtfta- S p^/^/i 
tuatis traditiones veftras. ^uid enim aliud eft rejicere^j adconfc.a.c. 
mandatum X>ei,quampriuato d confilio, iudicio humano, nouis g Z-^h.i.Pro 
rekus conjlwuendis liberim delcciari ? <foitm sion, 

Vnde&ralibifcriptumeft., e Netranfgrcdiaristerminos *<* cftEccic- 
antiquos, quos pofuerunt patres tui. Terminos indubitanter sa^rdoies 05 
tranfgreditur , quiftatuta Vatvum pofponit atque con- vidcfup.pfcu 
fundit. Peruenitnamque f adconfcientiam Apojiolicafcdis, d .°-C'cna. c- 
quod nonnulli funt tam ftolidi , qui Dominica praice- h^His verbis 
pta, &Apoftolorum, eorumquc fuccefTorumftatuta. vtitur pfcu - 
minimeobfcruantj&eosdequibus Dominusait,s6W JjJJj* lh 
<vos tangit , tangitpupilLm ocuh mei , non folum tangerc i i.ioan.3. 
minimedubitant, fcd etiamperfeaui non formidant. kvcrla A ' nt 

n \- h r r . * -. .... non prophe- - 

£tlicet h nosperiequantur, quianecnosfineilhs, nec tc.fedbomi- 
illosfmenobisperfequipofTunt, quoniamilliusfumus niad prophc 
difcipuli qui ' animas fuas profratribws prxcepitponerc_j \ i^Ezcch. x. 
tameneispericula&perditioneseorumno fumusaufi Ordinemver 
celarc, ne prophetica k (quod abfit) damnemur fenten- borum . Scrl " 

■ , r v *■ . . ' pturae mucr- 

tia, quxaitj^/^^^/^^iniquoiniquitatemfuam, t it, piuriou 
animam tuam libcrxfti; Si au tem non annuntiaueris ei,fangui- omirtir - 
mm eim de manu tua requiram. Eft enim & hoc ad han c kcum^H^fc 
fandamfedem^perlatum,quodpudetdicere;&:norL na?niis obie- 
iolam Sacerdotali,ied etiam omni ehriftiano nomini dare A folct 

impoltor. 



i6o Epiftolarum Pontific. cenfura. 

n fortenon- eftinimicum, ideft, quod#<?#tf////^ n EpifcoposvclSa- 
o dc chiru- ccrdotes autmetu compcllunt, auc ° viextorquent-, aur 
gaphis cx- fraude decipiunt aliquas confeflionisfuadn altcram.. 
torcIS n™ B partemquam debeant, aut pro fuarum non requifitio- 
P ficfjpw ne rcrum,aut (quoddetenusen)pro ahenierroris ie- 
pfeudo-Ana- cta fcripturas facerc ,&: propriismanibusroborare , &: 
innoccn-. c- coram populis recitare atquc confteri. Aliquos dicunc 
put.+. vigi. carccnbus &: ergaftulis recludi, vc faltem his territi in- 
Lus epii-i- fiJns deuient DommiSacerdotes, &: fuisfaueant vo- 

adRom. bc- ' 

ci. tafumtn.i luntatibus, 

zpijcoporum Relatum infuper eft ^adhuius Sanctx &: Apoftolica: fe- 

nigoua & tu- , . r J-/ r • r jl 

duta, *tqu^ dtsaptcem i cmiu.mmzi;umai[ooutioncscaujdrum , eycm- 
qttereU,q«*m niumncgotia Eccleilarum abipfoDomino cradirafunr, 
cieU^qul- q i "fi<*dcaput,ip{o dicence principi Apofcolorum Petro, 
jliones quaft Tu i es Vetrus , ejrfuper hanc petram Ecclefiam meam xdijicabo i 
Adeaputjtm- q U0£ i quidam*w#/j Chrifli , eiufque San&xEcclefiadn- 

ter vefti enna c «' * > \. 

ejfevuit: ioi fidiatores,SacerdoccsDei adiudicespublicos accufa- 
dcm , omniu reprsefumanc; r r««zmagis Apofiolus f Chrifcianorum cau- 
demapveVan- f 4 * a ^ Ecde/ias deferri,ejribidcm terminaripr&cipiat. 
uumEpifcopo. Taliter l prtnaricantes pr&uaricatifunt in Deum fuum,&: 
™ m *%*"'*' nonobediuncpra*cepriseius,dequibus u Dominusper 
matorum m- Prophctam Oicx loquitur , dicens, Quaii x vacca lafici- 
gotia cauja- u j e ntes declinauerunt ', & ^diiexerunt afferre iq-nominiamprote- 

rum.eidemS. rt t r • o,- l ■, „ • /r „ ^ n 

fedi teftruata ^tonbusjuis. &idem, z ' V&eis,quomamrecejjcrunt amewajta- 
ejfe ajferit, h: c buntur,quiapr&uaricatifimt in me: ejr ego redemi eos,ejr ipfiloeu- 
X cr f ° j 1 / 71 / " tifunt contra me mendacia:Et non eUmauerunt ad me in corde^j 
trahit tituiu fuo,fed vlulabant in cubilibusfuis:fuper triticum ejr vinumru- 
rapitt? : <juafi rnir.abant &recejferunt a me : & e?o erudiui a ejr confortaui 
Bcci efit i n brachia eorum, ejr in me cogitauerunt malitiam. Reuerfifunt vt 
quafcdes col effent abfqueiugo y facJi funt quafi arcus dolofus. b Abjuiet eos 
locata : n>c- gominus, aitidem Propheta, quia nonaudierunt eum-,& 

mincritmcc- . 1 ' 7 ' * ^ 

rim Lcdor, cruntvagiinnationibus. 

Rom. Eccic- De his cnim Clericis &c Lai'cis,quiEpifcopos vel reli- 

fiam nullotn _c j • i - — • * 

inaiiaspote- quos baccrdotes pnus tamad c Prtmates coruin quanu 

ftatcm a Dco 

accep rfe,quicq'4dV)gilitis fpirim fupcrbi» afBatus fibi fuifquc arroger. q Matth.itf'. 

r verbi Conol.^.Carihag.c^. I priuatoram. t Efai.14. 

u loquitv.r Ofcas dcio. (ribubusrefteHicronymo. x O r cc.4.itf. 

y Ibid.vcrf.18. i O^cc 7, id cftdeccm ttibubus. vidc Hieronyrtf. 

a eruHiui cos. b Ofcc 9. Dcusmeus. 

c dctiiuloptiniatus fupra duimus. 

adrc- 



Alexandri Epift L i 61 

ad reliquos accufant iudices , quam auribus eoruniv m i num ioqaI 
aquibusielaefos aeftimancinculcent; vtabeis,aut ius negamus. 
fuum, autiuftam recipiant Apologiam,itempereun- d °' h c J c * u * 
dem d ait Dominusprophctam, e Audidomuslfrael, & ccrdocs, & 
dommreq^is aufculta , & attendite Sacerdotes y quia vobis iu- «jeaditc do- 
diciumefi\quoniamlaqueusfA^iiefiisjpeculationi , ef r*/f f*- f ^' ta ** pJJ" 
j?anjumfoper Thabor , vicJimafquc declinafiis inprofundum t pulus voca- 
quieosdeuorantveliniuftelaeerant, f quioculiDo- tur ad ' iud f" 

i ^ cium& nul- 

mini dicuntur. iuscxci P i;ur, 

Namiimodoquifquam principisfecularis^or/y/^/^- vc&saccrdo 
ceraret, autamoueret , eflet reus criminis Maieftatis, an {*", & p r °^ u $ " 
non?ProfecT:6autmortitraderetur,autperpetuanota- qui jndi-xc- 
returinfamia. Siprofeculipotcftatibustaliaabhomi- \* : P ?"}* * 
mbusfiunt, quidprohisneriputatisdequibusDomi- ramsaccrdo- 
n us ait, h <P#/ vos taiv.pittanrit pupillam oculi mei? Procul- tes > fimul ■«- 

j . . / . ^S £ * r ' o ■ diant quid 

dubiohiquieos periiequuntur , &;amouere nituntur f ccctint * & 
iniuftecontra'Apofttolicamau&oritatem,etii * amor'- cur tradanr 
teprohibentur,dice:nte Domino, k Nolo mortem 1 pcccn- ™^ l *£*S c 

r . r Hicron. 

tonsjedvtconuertaturr™ £r <w#d/:perpetuatamen n no- f omncspij 
tanturinfamia,&:exiliodigniiudicaimir^///»z0. De r arii «rc cc- 
quibus a temporibuis Apoftolorum&: infra ifta tene- 2 ^ ntur 
mus,acquedecretaihabemus , quibus°fw//#z (accufan- gnot.phraf.^ 
di Epifcopos \c\ teji ificandi in eos) vocem obftruimus, Ij^mus hic 
quosnon humanlsfed dp.uinis p a&ibus mortuos ejfefcimus. de Sion non 
DequibusDominus^loquiturpereundemProphe- dc Saccrdoti 

v J- , , *.. r t /7 • » • • bcs folis in- 

tam: Calummampatiems Ephraimjracttts ejt ludiciOyquomam rc n,g cn da. 

c ccpit abirepofl* (ovdcm. Etegoquafitinea Ephraim, ejrquafi i «|uafi vcro 

putredo domui luda. Et %>idit Ephraim languorem fuum , ejr Iu- ^tjf f ucr ° t 

da*vinculumfuum\ejrabiitEphraimadJj[ur,ejrmifit adregem vium ccrpo- 

vltorem,ejripfenon poteritfanare vos,nec foluerepoteritavobis rli Ep' fc opo- 

. <.« . t *. r ji r r r rumaducrfa- 

vtnculum. 1 C^uienimiacrilegaperlequunturperiuaiio- riis p ror0 g a , 

ne, &lacerarenituntur Epifcopos, vel eos qui Do- re. 

r L * ' . fcEzech.33. 

1 impij. m conucrurur aviafua. n a quonotantur? o Dccrctum faabcs Adriani I. 
colleii. Ingclramo da;a»c.i9.plaCuiteorumaccuf. Saccrdo:es,6c teflif.obftruere. 
p vocibus. q Ofee y. f fordes. Quod dicit(Dominus) hoc efl : opprimitur Ephr, im 
abAffyriis, ptimcm aPhul.dcinJc aTcglatphalafar, poftea aSalmanafannon quod illiiu- 
fH fucrint,qui eumoppreifcrunt.Scidcircoeis traditus fit:fcd quod qui quondamfucrut po- 
pu'us mcus, mc cos dcfcrentc tradnntur ad po:nas:oc in hoc vidctur c{fe c.dumnia, fton Dco, 
qui iuftam infcrt fcntcntiam.fed his qui tormcn f a fuftincnt.dum pciotibus fcaduetfari : s c6- 
ccduntur. Hicron. f Hacc non cc ha»rent fo perioribus.nec probat locus Iocli s.Dominum la- 
akriinS*cerdotibus:fcdDeii vindiciefutuiCiniuriarfipopulofuoabalicnigcnisirrogataru. 

X 



i6z Epiftolarum Pontifical.cenfura. 

tnonaiiara- mino' re&efacri£cant,indubitanter eum perfequun- 

lionc facrifi- . .. . c r Tr 

candt munus tuv &c dtlamant cuius vicerunguntur. 

Bpiicopiiin- Vnde ait Dominusperloel Vrophetam iNunquidvl- 

cumbit q.a ti me mrcddidih\ismiht ? Et fivlcifciminivos contrame , cito 

qualcumpns j . <+■ * 

ommbus) ffit vetociterreddamvicijjttudinemvobisjupercaputvefrum.* Et 
£««a««v i»- perOfeasProphetam^' Dominus inquit: J>uisfapiens,ey* 
rLc'X vos intelligit z ifta? intelligens^ejr fciet a ea ? Jg///* recl* vU Do- 
red dctift mi- *??;#/, ^- iufli ambulabunt in eis ^pr&uaricatores vero corruent in 

wr Doaum» €ts ' ^ ci P fa P er & ^eritas auV £hivoi -audit^me audit:& qui 

Tyrum, Sydo vosjpernit^me fpernit. 

ne-n,Paie>ii- His &; aliisfuitiqfiampiurimis DominicisprarceptiSj 

nos.vidcHie . i • i • i i • - 

ron. inhunc vitantes hominum perditiones, cum ommbushuius S. 
locum. jedisy c quam Dominus caput totius Ecclefia? conftituir, 
nuiio C modo wembris,vAi2L fieri prohibemus,neconfundatur popu- 
coh*rctpr X lus Dominiin seternum. Nam d &:apra:deceiToribus 
Ccd - . noftris inhibitum lcgimus , vt nemo contnftet Do&o- 

y Oica5i4. r j r r s • i r 

z intciug.t. rcs > ncqucaccujattonemaauerjmeosj/japtat. ipicnamque 

a haec. Apoftolorum princeps , inordinatione B. Clementis. 

c Nec fedem populum inftruens, ait: c <%uicumque contrijlauerit DocJo- 

Roimna.nec rem VeritatU^peccatin Chrijium , ejrpatrem omnium exacerbat 

fcdcm occu- j) tum propterquodejrvitacarebit. 

pantem , ca- __ /, • & * . . . _ . . 

put Eccicfix -fctdoctorgentiuminquit, * Stpraoccupatttsfuenthom'0 
a Domino fa aliquo delicJo, vosqui/pirituales eflis , & fuftentate illum in 
fuirtc' C f«pius Jpiritu lenitatUjonfiderans teipfum ne & tu tenterU ; alter alte- 
monuimus. rim oneraportate, ejrjic adimplebitU legem Cbrifii. Has con- 
d Koc vcro ficl crantes pietates , &:periculavitantesanimarum vna 

jnhibirum a , ./ . \ 

Sixtopythag. cum omnibus Dommi bacerdonbus , qui nobilcum in.. 
cuiuspro ver hanc h _/2£T47«conuenerunt vrbem , & ' cum omnibus 
crypha^rec^ nuuis capitismembris,ficut aBeatis Apoftoiis, &. a re- 
fuir Geiaiius liquis fanctis patribus , & afucceilbribuseorumacce- 
Papa sice- pf mas ftatuentes decernimus , omnes quifanctos pa- 

n.mfent.ifo. i r 1 , i rn 

crtfninationes tres periequuntur , nut amouercvcldtlacerare mannclie 
adutrfu* jkr nitimtur y k infames eife &: alienc-s a Jiminibus Ecclefiat 
p £m U Ji?Ad- vfqueadfatiifaCtionemfierij Qu^ia l ftc odit Deuseosqui. 

tnittere vidc 

& Adrian.I. Colleft. C67. c vcrba Pfcudo-Clem.cpi-ft.i. inrcrp.Ruffiho. f Galiat.^. 

g Iral.jt vulg. inftruitehuiufmodi. h Imo facerrimam.cuiusinfronrefcriptustitulu» 

blafphcmicP Apoci7r i fiomnium capurcft Rom. fedes, tu vcrocnm oronibushuius ca* 

pitis membrislegcm fanxifti. ConciliumOEcumcnicum tcccngregaiTeoporcuir, . 

k ruum nonfi f inf lmianorare fedprincipji. 1 veiba PxotliCunilaniinop. ad.Domi- 

n«m Antioch.fic Adrianil.CollecXlngciramo dat&c. 71, . 

AAuerfass 



Alexandri Epift. I. i£j 

aduerfuspdtres armantur , vtpatrum inuaferesvel deftru&o- 
res ; qui ideo infames efficiuntur , quia patres perfe- 
quuntur. 

Quodfinec loquieislicet, quibus ni Doc"toresfum- mvmnfum- 
mi(quosEpifcoposvocamus) propter eerum fcelera, ffiu * ?° a - r 
aduerfantur ; quantomagiseis , quieosinreitantnec t3 , r ac . 3# 
confentiendumeftnecloquendum, ne n participeseo- nNoc.ioia- 
rum inucniantutfeeleribus ; quia ° nonfolum qttifaciunt, £' JJJj 
fed ejr quiconfentiuntfacientibustci funt ? Vnde Sc B.prin- 
eeps ApoftolorumPetrus , qui in ordinationefancTri 
pr#decefforisnoftriClemetisinftruensClerum&:po- 
pulum p ait , Siinimicm i fuerit Clcmens alicuiproattibus pvcba p r C u- 
fuisyvos nohte expeciare vt ipfe vobls dicat y Cum illo nolite amici A Clc J?' i" 
effe\ fed prudenter obferuare debetis , ejr voluntatieius abfque_s no litcrp. 
commonitioneobfecundare,& auertere vos ab eo cui ipfumfenti- H cft. 
tls aduerfum \fednet: loqui hls quibus ipfe non loquitur , vt vnuf 
quifque qui in culpa ieft , dum omnium veflrum cupit amicitias 
r ferre, feftinetciriusreconciliarieiquiommbuspr&eftivtper ' reparare. 
hoc redeat adfalutem, cum ebedire cceperit monitis pr&fidcntis. Si 
vcro quis amicusfuerit his quibus ipfe amicusnon efl , (jr locutus 
fuerit his quibusipfe non loquitur, vnus eft & ipfe ex illisqui ex- 
terminare Ecclefiam Dei volunt: Et cum corpore vobifcum ej[e_j f inimici. 
videatur,mente dr animo contra voseft:ejreftmulto neqttiorho- l E '~ a - Dci -, 
ftis hic,quam illiquiforisfunt^ dr euidenter inimicifunt . Hice- dtat^Hinc" 
nimper amicitiarumfpeciem , qua. c inimicafunt gerit , ejr Ec- marus iib.de 
cleflam 1 dtftergitac vaftat. d £™ io Lo " 

Similiter ^fihuiufmodiperfonisquaedamfcriptur^, p Dominus 
quoquo modo per metum aut fraudem,au t per vim ex- non . icftawf 
tortaefuerint,velvtfeliberarcpoflint,quocumque ab confcffio^nem 
eis^confcriptaf velroboratarfuerintingenio,adnullum compeiien- 
eispradudiciumautnocumctum peruenirecenfemus: d " m: fcdcor 

r ,, • • r ii- v r • r ciTc fonrcm 

nequevllam cisinramiamvelcalumniam, autafuisfe- maiammco- 
queftrationem bonis vnquam,audore Dco&: fandis g^tionum , 
Apoftolis eorumquefuccefloribus,fuftinerepermitti- in^a^cra- 
mus. Confeflioverointalibusnoncompulfafedfpon- p«nr. 
taneafieri debet, x ipfo atteftante qui ait: Ex ^cordeenim l u ? th ' l l' d * 

j ; 11 r 11 cordc cnim 

ptocedunt homicidia, adulteria ,fornicationes, bla/pemta, z &: cxeunt.maiae 
cacteraqusefuntadhaecpertinentia. co & u , ,, 

kt i i r r i furta.falu 

Nectantumattendendafuntquaehunt, quantum, tc ft imon i a . 

X 2 



I 



G\ Epiftolarum Pontific.cenfura. 



a Gcn. 4 . q U0 an i mo fiant : quorum exempla fi omnia fcriberc 
c of« g!hu- cceperimus, ante dies quamexempla deficient. Vnde 
ius loci allc- &illud eftquod*- Dominw admunera Abelrejpexit,lte: noxi* 
g-noncmim ^ £ am : quiamap;is intendit ad offerentis animuirt, 

peruncntem ttV * ^ t. o 

ctrcncmono quam ad ea quac otteruntur. Inde &:Dominusper rro- 
vidcr. s&am phetam inquit: b Dominus ftt cooitationeshominum Etper' 

hunc redJit r >'■■*, r i r / r • i 

Hieron. j» Oicxait, Ingutture tuojit tiwa, quajt aqutlajuper domum 

gutturc tuo fit ^^/^j&rcliqua.Et Dominus aitin EuangeIio,7« d ^«- 

tu *, o ropye ^ oratteris , intra cubiculum tuum ; ejr claufo oflio ora pa- 

ta,vt-voafe , . /:- J /r 

r«r« & duM trcm tttum. Omnis enim conreiiio quae ht exnecemtate, 
fittfi aquda £j es non e f t . fc Apoftolus ait, Corde c enimcredituradtu- 

fuptr domum r rr r- j r i a i • 

Domint rege Jttttam ,ore autem cunjejjtojit ad Jalutem. Amplius autenL 
venne ch/ti- refpicit Deus ad cogitationes 8c f [pontaneas voluntates, 
ciM^tThtf. quamada6tusquiperfi.mplicitateautperneceiritatem 
nec fides cft fiunt. Confeflio crgo in talibus non extorqueri dcbet, 
cofeifio fpon fe^ potiusfponte ^vrefiteri. PeiTimumeftenim,defufpi- 

tatiea , nec . r r rv ■ > i 

Pauii locns cioneautextortacoreiiionequenquam iudicare,cum 
impoftor s magis infpeelior cordis fit Dominus quam operis:&: po- 
prc^pouo cr- ^i^ requiric Dominus cogitationespuras &: volunta- 
e Rom 10. tes bonas,quam labiamendacia. Vndc &: Dominusper 
f an po eft p ro p nctam loquensait, h Popultts ifle ' iabiismehonorat,cor 

cogivoluus? , *. 1 /1 \ 

^uicquid autemeorumlongeejtame. 

vuithomo, Pcius k malumforenona^ftimo, quam Chriftianos 

n6°quicquid fuisinuiderc Sacerdotibus, nouit enim D ominus quifimt 

facit fponre ettti. . 

f.icittadrnn- jvon potefi J autem humano condcmnarteXixmine , amm 

uttamenho.c r r . . ,. ■ . ■ 1 r 

cniiheio vo- Dcu* Juorejeruauit uidtao. St m omnia namquein hoc ie- 
lutatis Greg. cu l vindicata efient , locum dininanon haberent iudicia. 

4 Quodautemadaiiosiudicespriusnoiidcbeaiitqua 

gN.phraf. ad Sacerdotes vel n auditores Eccleiia? aceufari , ita a 
hEf.u.29. tempore Apoftolorum & infra obferuatum&defini- 

l" cre fUo & r . . s ~. r . ,. _, 

labiis tummuenimus. biquiserga tpncQpum o.ut° anctoresy 

k locusP.mi- quamlibetquerelam velaclionemiuftefe habere cre- 

i.Tim.i. nun **. l 

probatmal m .ffe inuJdcrcSa.crdot:bu5 ; (cd f. hdamenrum Dominifirmurn-ftare. 

i* V rbaConftanciriiadiattcs Conciljj tvJicxnircfcren.ccAdrianocap.fi. colleft. Iftgelra- 

toodata?. 

m verbaEnnodij epift:;i<). lib.z. iPfcudo-Anackto iamdcprauita. Gluodjlxtritate fuhfi- 

flereti lecumfcc. 

n .icrmes, idcft E.Tifcopi: fwTtirrian.procpift.lJiJ.r c.zi. nrpcrrer^-vr :nrT.idcmonftra-i 

bimus. Tdemla.:bct.fta;utum Pfcu.4o-Anacl.epiil;2.Pfcud^-Siw.II.,cpjft.ii.cV:c. t 

^- Aftprcs, 

*- dilleritv. 



Alexandri Epift. I. ieSc 

didetit, ipferedemptoris fic (cuius p adio noftra eftin- P. flc Gr g-<> 
ftitutio) viarumnonimmemor fedfeclator egregius: Tnjiruah^ct. 
i qui cum malediceretur non malediceb&t , ( e d tan qu am o ui s, »# popuii 
x coramtondentcfe, obmutuit : acpro iuis perfecutoribus f raterntt * m 
mcrucependens l apud patreminterceiiit : nonpnus -flw&c. 



r Pe.2. 



Primates aut alios iudices adeat, quam ipfos, a quibus .°- 
fe laefum l £j?imat t conueniat familiariter ,&non fcmel ficuta^ii. 
fedfepiftime, vtabeisautfuamiuftitiamaccipiat,aut f Luc.23. 
iuftamexcufationem. Boni nempe &vere Chriftiani f ext fi tm *' 
lijominiseit,remipiamomnibusamicitJasacpacislegi- vatic.Turria 
buspriustentare,quam iniudicio (vbifrequeterama- ni ioco ciu * 
riflimus animasrancorinnafcitur) fuumius pertinaci- tt pfaij*. , f 
terexperiri.Siquisenim cumDeo,quipaciseftau£tor, x Kfaj. 4 i. de 
habitare cupiat, ei ncceife eft vt xx pacemtnqutrat. Si au- „1^" ^! 
temfecusegerit,&:abipiis&:abaliis communionepri- wcnus ifraci 
uetur, tanquam Apoftolcrum, patrumqialiorumcon- loq . uhl3rD °- 

r ' 1 • r» 1 /- > minus per 

temptor. DequibusaitFropheta: x Eruntquafinonjint, Propheum. 
ejrperibuntviri quicontradicunt yyobis. y tiw. 

In Sacramentorumquoque oblationibusquannter Do m h n f c ° r,a 
Mi(larumfolemniaDominooiferuntur, z ^^ Domi- patfionis ab 
ni mifcenda efl;vt eius , cuius a corpus ejr farifruis conficitur, ? uan ^ difta 

cr 11 • ir r ■ ■ 9 r J n . fcr: pta rcci- 

pailiocelebrctur;itavt,repuliisopinionibus fuperfti- taodacbVuo 
tionm~n->panis h tantum ejr vinumaqua permixtum inSacviR- mcrc • idcA 
cio offerantur. Non debet cnim(vtapatri-bus accepi- qi ^ r r c ^* 
mus, &ipfa ratiodocet) in caliccDominiautvinumJo- fitoujtv. vidc 
lum,autaquafala orferri; fed vtrumque permixtum • c qnia £™ r ,ficale ' 
vtrumque ex Utere eitts inpzftionc i'ua.profuxiJ/t- lcgitur. I- ronymi C pi- 
pfavero Veritasnosinftruit, calicem & pancm in Sa- ft>! ■*• 
cramento oftcrrejquando ait, d Acceptt Iejuspanem.ejrbe- Conc.^Or" 
ncdixit, c dcditque difapulisfuis , f diccns; s Accipite ejrman- tha g- «p.14. 
ducate,hcceft enim corpusmcum^quodprovobistradelur. h Si- yj^LV'}" 
militer poftquam ccenautt, accepit calicem , deditquedijcipulis led. Martia! 
ffis,dicens', Accipiteejr bibitcexeoomnes: quia hic 1 eftca/ix ?" :ar - c - tf? 
fanguinis mei^quipro vobisfundetsr in remtjfonepeccatorum. Aurdiln c 

4- 
c Concil.^.Bracar.c.r.ex Cyprianocpift 63 «5cIiIH.epift.ad Rcdemptum ScMartino Bracir 
can.ff.ot Ambrcf.dc Sacram.I b. j- c. r. 

d confjnditimpcftof verbaMaah.ztf. i.Cor.u. LuC.xi". c acfrdgir. 
fLucn. g i.Cor.n. 

h ha*c verb.iadic6ra : excjr.oncMiiTar, ' i hicefr enim. ' 
V I noci & ?»terrciTeiiamcnfi 3 myfVcrit!m iidei, cruj pro vobis & pro multis &c; 

x. ,. 



166 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

u GasdTf.' Crimina m cnim , atquepeccata obl.it is his Dominafacrifciis 
Bracr. debentur. Idcireo &:pafllo eiusinhiscommemoranda. 
n H.ftoriam eft,quaredemptifumus,&fa:piusrecitanda,atqueh$c 
fcmci fea fl- Doniino n offerenda. Taltbushofiiis deleclabitur ° &: pla- 
piusrcciu-e, cabitur Dominus , &peccatadimittetingentia; nihil 
quH^Doai- enim in ^ acri ^ ciis maiuseflepoteft , quam corpus & 
noofTerrc. fanguis Chrifti. Nec vlla oblatio hacpotior , fedharc 
o necpaaius omnes pra^celiit. QuxpuraconfcientiaDominooftc- 

Hcbr. 13. de j /1 „ r J 1 1 

Eachariftia rendaeit, &pura mente fumenda , atqueab omnibus 
vctba facir, veneranda : &: ficut potior eft cseteris, ita potius excoli 
ncc sacra- & venerari d ebet 

metaproprie vcuuauucuu. 

loqugJoDcu Aquam ?*»/>« fale confperfam populis bencdicimus: 
piacanu fci q vt ea CLm &i adfperfi fan&ificentur & punficentur; 

Chnltu , cu- Jo ., r r , .. r • 1 n- 

imSacrificio quod&: omnibus Sacerdotibus raciendum efle man- 
piacatLs Do- damus. 

mo^fidcifcfi Nam ^ficinis vituUadjperfm fanguine populumyS^7i- 
bcneficiis o- ficabat atque mundabat : multo magis aqua fale adfperfa, 
Sat l a' r &f*" diumifqueprecibusfacrata,populumfan&ificatatque 
modo exhi- mundat. 
bcnt:hinc P a- Et r fi fale adfperfo per Helifasum Prophetam fterili- 

nis 6c calix x 

Euchariftiza- 

tus corporis & f-inguinis Dominici appdlationcm fortiuntar. Hinc & illa Cypriani ver- 
ba cpift. 6).p£jfioefi Domini facrifieium quodofferimus <Scc. p Impence a particula tnim bar- 
dus impoitor orditur Decrecum jquod cum prxcedemi nullo modo cohaue 1 1 Monendus eft 
&lc£tor, Aqu.tfalfae vfuminter Donariflas primam fuiile cx OptKOConftarcpoirc.quili- 
bro 6\adixrfus Parmenianum, Schifmaticorum fuperrtitionem ex.igi at his verbis, Oaqua, 
&c. refiabat tibi pofipromotionem non leuiter dtgradari: pr&jentia Moyfiin te amaritudo mori- 
tur\ & kfchifmxticu hodie cum Catholicorum turba dulcedo tua vexatur:parts patimur bellum, 
pares txpeftamus vindicem Deum, &c. vidc pontificalcm librum. 

q nonqj.rnm. s quofinc,fedquo iure aqua? falfae benedicas, qua quoflibet adfpergai. 
r Impudcnsvcro tuablafphemia,ecintolt-randaaud.icia eir. in:o!ciaudum cft quodcoffi- 
mcntatua diuinsinibitutis facrilcgo aufonun aequipararc , fedlongepraeferreniteris : bla- 
fphemia temcritate non vacat.quod collationcm i Paulo imcr Chrilti fanguincm vituleque 
cincres inftitutumadnngas piacularcs torquerc noncrubcfcii: falfumvcro c(T,i.Cincres vi- 
tuljefanguincadfpergendosfuiflc. 2. Cincrcsillos abfolute loqucndo fan&ificaffe popu- 
lum Iudaicum : fan&ificaruntenim, non difrefs fcd ^totj , ademundationtm carnk ; idquc 
non naturafuafti ex irifiitutione diuina , vt vcrbis vtar B. Aria? Montani in locum Pauli He- 
br.9.13. f Inf.i&oElifaeinttllumtuxj'^A«^>!C77i;^patrocinium. Nami.nonflneimpulfu 
diuino&vocationepcculiaria Prophetafal fontibus immiitum tcftatur fcriptura 4-Reg. 
c.t.vcrf.ii.Aniimile mandatum profcrrepofiunt confccratores, nc execratorcs dicam,aqu£ 
falfve ? i. Sali virturem fanandi aquas Propheta non tribuit fed Dominus: ncc fal aut vas no- 
uam "Uquid contuliffe naturali virtute aifanandas aquas, agnofcit Caictanus inenarrat. 4.» 
Rcg. 3. Sifili qualitatemnouamaDcocollatamdcmus.perfplcuumcfteamnonfupcrafic 
modum nature corporalis; fiquidcm tcrris gcrminandi.aquae fcecundandi tcrram vis ab ini- 
tioinfeminata cft: Quam vcro aqux falcconfpcrfelnditam vultAlexandcrhypobolimzus, 
propria cA Spiritn» fan&ifi.cantis,nec crcaturx vlli propric ctmmunicui potcjj. 

casa- 



Alexandri Epift. I. 167 

tasaqusefanataefb quanto^maeisdiuinisprecibusfa- VF^wcan- 

* _ ... * r 1 t ■ cipicndie cx 

cratus n JteriUtatem rerum aujert humanarum,ey' cotnqutnatos £ jC/ n d C s au _ 

fanclificat,atque mundat, ejr expurgat ; ejr c&tera bona multipli- teai V£ * Wl di 

cat, ejr infidias Diaboli auertit,ejraphantafmatis verfutiis homi- qu" 1 ^- " u Ji 

nesdefenditf ctoritatc ca- 

Nam x fi tactufimbrise veftimenti Saluatoris, falua- l ct ^ •'* r *!" 

. r rr i i • ,Je bcnedi- 

tos lnhrmos efie , non dubi tamus : quanto magis vtrtute a.o. 
facrorum eius verborum diuinitus facrantur elementa^, «q-idtfgui- 

• i /• • 7 1 r nis Ciirjlti 

quibus Jamtatem corpons ejr amm* numana percipit rra- ^^ rcIi . 

gilitaS? <3 l ' um * facis, 

Hisergo&aliisinftrurftidocumentis, votafing-ulo- qc ! ' Iituo 

rv " '•>. • c J r ■ ■ o ■ ■ c • • q»»cquid a 

rumDominiSacerdoresreipicitc&invirtutcbpiritus Dcocx fC aa- 
Sancti diuinis prccibus per minifterium vobis diuini- '««eccdecft, 
tus collatum perficere ccrtate. Elementa J quoque, £/. !!&* hi» 
tam ea quaeprxdiximus-, quam ca^tera diuinis apta vfi- porcmis af> 
bus, &humanisneceiTaria infirmitatibusfacrate; z in- c ma in llb * 

r , • ji Sacr..mcnto- 

iirmoscurate,&:ca!teraqucead vospertinentdiligen- rum Grego- 
terpcrficite ; ipfe enim SaJuator a tribuendo nobis ri J d,a °» & 

~ 1 j-r • i- r • • r • / •• Mnlaii Ro- 

exemplumdiicipulis iuis ait , In nemwemeo d&momae\i- n , sno c im 

cite , infirmos curate, xgros fanate, leprofos mundate &:c. Su- »"'• 

/>rrinfirmos etiam manm imponite,ef bene habebunt. *Qjj°tverba 

ir-4 c a. t* • ■ ■ r 1 j fudjsiotpcc 

ridemquoque bancta? 1 rinitatisiicdocendamapa- catacumuJas. 

tribusacccpimus, vobifque tradendamfnbditis deftina- naTn P ri£ no 
mus. Efaias namque Propheta c ait: Vidi Dominum Sabacth r r c Luc.Va*" 
fedentemfiperthronumexcelfum,& Seraphim /iabant incir- «eftaua vir- 
r ///'/# eiusvfix aU vni,d?jcx aU alteri; duabus velabant facicm ^J J m - d< ? fe ' 
eius,& d duabus veUbant pcdes eius, e duabusvolabant, ejr exiiflfcl ridc- 
flamabant ad alterutrum , dicentes, Sanclw, SanBus, Sanclus % ae > non 6m- 

bda? aj pcr 

a'trcc^a;iin6 
camatrcata, f.matum profluuiimhxtnorrhouiTat. 2.Veiba <ju!busaq laluftralishodiecon- 
fecraiur, feu verius inc;nra;ur, Dominicavcrba noneiTcfcdhumanabla ctamentaplan^m 
eft. 3. Si fi n ' b -■ s c Tataa Domino vis C;ua;dam,cioiulierisattre&anris,nonanimopropric 
fcd corpori lalutaxisfuit , con-ra cjuamde tuocommcnto pronuntias. Nfilj igiturtib» blan- 
diri de virtute verborum DominicorumjquibjsdclHtura penitnscft f^pcrfli rio tvd. 
■f- hocaddiuinosrfus elcmcntacon^ccraniimunus, Romanis facrijfirulis collati m fai/fe 
doceu qui porcit : ncs negamus. 2 Si manrlatum de infitmis curancUsadRom. Ecclefix 
Sa^c-dotcs pcrtinc 3 cur manus arxiliares a-grotis non rorrig^nt ? 

a Piofperi v.rbis os occludendum impoft jris, TentatioChrifti, inqnir, truditio Chritliani 
ift Imitatortiinim magiftri debent ejje difcipuli: non infatiendiimtraculis qm nemoexig\t;fedin 
cu0dieuda-hamili! ' fyte.atqutpMisntiajad que. »os Domimu fuo inttttauit exemplo Scn: .1 « 1. cx 
A^guft.in pfal 90. b impoftorconfuditverbaBjangeliftarumMa th 10 &Mar- i6.icg s . 
3rcc-Oomirtica?locutionfamatauir, c VLrbalthicij Clarilib.aduerf. Varimad. ArianUBS 
^ti^ty^tofntta^diStnH; d duabusaatemvclabanrA c & v duabws-velab»Kv 



168 Epiftolarum Pontific.cenfura. 

Dominus Deus Sabaoth. Si Trinitas non eft,quare tertio SancJus 

dixerunt t Aut ftvnitas non eft, quare fub trina repetitione v- 

num Deum ac Domintim intimauerunP. Si Trinitas non eft, cur 

f Gcn.i. «* Genefeos { libt:o dicitur .DixitDeus , fecitDcus, ^Be- 

nedixitDeus ? Sivnitasnonef,quaretertiodixitDcus , e$* 

Deos plurali numero non commendauit ? Si Trinitas non eft, 

quarein Exodo% diflum efi Domine, Domine, Domine mi- 

diaum eit ferator 6c mifericors?S/ vnitasnoeft, quaredumtertio Do- 

Dom. Dom. m ine diceret \pofteaJinguUritcr miferator dixit,ejr non mife- 

Dcus mucr. ^ ^ tores . V f pfares oftendcret<tntimauit?Si Trwitas ncn eft-, cur 

Abraham h adtlicem Mambrc fedcns, tribujaiic occurrens,vni 

pcnc n fcdciL Domincdf/x/>, ejrnon (vt vtderat) trtbus Jalutationisobfic- 

■ e od quiumreddidtt? Sivnitasnoneft,cmcum l MofiDcus Abra^- 

quarccum. ham, &: Dcus Ifaac, &: Deus lacobtertiodiceret, vnitatem 

o(iendens;Wocm'mi nomen cftdixit, ejrnon Hxcfuntno- 

mina woft.vzdcftgnauit? SiTrinitas non e(l,quare Dautdtertio 

viAcc ^/A7VBenedicatnosDeus;Deusnofter,Bencdicatnos 

Deus \ Si vnitas non eft , quare cum tertio Dcwmnominajjet , 

Benedicat^/.v//: & non benedicant adiunxit ? Si Trinitas 

mEfai.j7. noneft,cur Efaias denuo m dtxit : Dominus,Deus Sabaoth, 

DomncDe*. £) eus Ifrael,quifedesfuper Cherubim? Sivnitasnoneft, 

cur n Qui fedes dixit,ejrnon Q ui f edetis adflruxit? Si Trini- 

n quarc. a ^-$, J ■ »i / • 

o quarcin tasnoneft, °cur//zlibro regnorunW/r///*r, DomineDeus 
Rcgudicitur om nipotens, Deuslfrael, fermonestuifidelesfunt? Si 
2 Rcf 8 vnitasnoneft? curTui dicitur , ejrnon V cdripotiusintima- 
p quarc tui. tur? Si Trinitas non eft , cur in Pflmo 5 8. 9 cantatur, d omine 
qcanitur. DCUS virtutum, Deus Ifrael, intendead vifitandas om- 

rquare. . -, \ r ■ > • 

nes nentcs?^/ vnttasnone(t r cur lntende po(uu,& non m- 
f a^oc tUS tendite vt f prasdicatus eft intimauit ? Si Trinitas non cft, 
qwarc. r cur/# Apocalypfitcrtio u dixit Sanc7us,Sanc7us, San&us Do- 

u dkitur. mmm D eus omnipotens,qui eft,&: qui erat. &c. Sivni- 
qu? Ua fum & tas non eft,quare * qui eft, &; no qui fun tpluraliter defignatur? 
qui critpiu- ^ frinitas non eft,quare in Deuteronomio ^diclumeft,Domi- 
ral Deut nus Deustuusmifericorseft,c^andietVocemtuam. Si 

vnitasnon eft \quarepofuit audiet,e<7" non audient intimauirt 
z lofue 1. Si Trinitasnoneft,quarein Iefu Nau£ dicitur libro: z Dominus 

Deus Deorumeft? Sivnitas noneft ,quarecu\dtxit , ejrnon 
t rrt xt ^ri fu n t more locuttonis a in d uxi £? Si Trinitas non efl, quare He- 

bHcuasoia- ■ % • j i 

do. j.Rcga8. Itas b loquendo m oratione, Domtne, Domwc > Dcux ljrael> 

oftende 



Alexandri Epift. I. 169 

tftende quia tu es Dem mem dixit ? Si vnitas non eft, Jjhare o- 
ftende pofuit,&non oftcnditc? ftTrinitasnon eftcur Mardo- 
ehamorando c Domine,DomineDeusomnipocens,om- c Efthcr.14. 
niain poceftate tuafunt dixit ? St vnitas non eft , Quarein 
tmpofuit,&non m veftra fignauit ? Si Trtnitasnon eft , cur i dehVnauit 
ttiam Indtth e orando dixic, Domine,Domine, Dem cmnium c iuduh. y.o- 
virtutum,reffice in orationem mcam? Si vnitas non efi, quar<L-j randa ai * 
refpice,ef non rejpicite f defignauit? Si Trinitasnoneftqua- f uVnifieauli 
re in Hieremia ° dicitur , Dominus Deus veHervcra.x eft ? 
Si vnitas ncn eft,g)uarevci'?>x cft h dixit, fanonvcrzccspo- hdi!i[ Cm *° 
tim intimauit? Si Trinitas non efl^qnarein Apocalypftfcriptum 
ejl, DominusDeus&: SpiritusProphetarum,mifit An- ' A P 0C +- 
gelumfuumoftendere feruisfuisquas oportctfieri ci- k^uarec 



um. 
tir. 



to? Sivnitas noneft, k curquem Patrcm,ejrFiliumdrSpiri- L dl 
tum fanclum nomwaffet , Miiicdixic, x & nonmiCctunt ,fnb nindixT™' 
m prxtaxato trium perfonarum ejr nominum numcro n in- °Dci.t.<r. & 
troduxir? fiTrinitasnonefl, auare in Deutcronomio ° dixic I9 - dlcuur - 

•^ J j pibici.c 19 

DominusDeusvefterhiceft Dcuslftvnitas noncft,quarc_j q poicns cil 
Hi c eft dixit>&£ non Hi i'unt,pLrali numero defignauitffi Tri- dici ! ur * & n0 
nitas non eU , quarc in eodcm dicitur libro , P d om in u s d eu s icnfcspiuraL 
tuus, Deusmagnus&potens cCo.fi vnitasnoneH,quare_j &«. 
°> magnus &: pocens pluraliter non nominatur* ftTrimtas fM^h^t*' 
/7<?# eH,cur Tobias cumjilium fuum in Rages ciuitatem cum Ra- t docuit. 
fhaele Archangelomitterctbenedicenscos r itadixiffe docetur : u F crci P icIl% 
DeusAbraham, & Deus Ifaac, &DeusIacobipfeim- x Rom.ii. 
pleacbenediclionemfuaminvobis?^^//^-^^; eH,qua- y voiueri*. 
re Ipfe impleac dixit , ejr non Ipii impleanc intimauit ? Po- z J 01 "! 5, 
Jlremo ftTrinitas nonejt,quare Dominm dtfcipulosfhos ( in no- ium. 
minePacris,&Filij , & Spiricus Sandi vniuerfas gentes b {umomni ; 
1 mi&t baptiz,are>fivnitasnon eft, quareln nomincdixtt , ejr enim°£ratia f 
non Innominibus 11 pr<zcipiendo perdocuiti fiTrinitas non eft, cbaritas ac 
quare Paulm Apoftolmait * cx ipfo, & per ipfum , & in ipfb ^T^sT £ 
func omnia? ftvnitas non eH, quare cx ipfo pofuit, &non ex eft&patrisac 
ipCisadHruxitlftenimcertocertimyvolucritisvnitatemTri- F;li J>q uomo 
nitatisagnofcere afepediclo Dottore gentium ApoHolo z poce- tatevnum n6 
ftis vniuerfacondifcere,drfequi Catholicamfdem ejr a horum fL nr qui na- 

rcfbicereprauitatem. GraciaDomini noftrilefu Chrifti, tura «q ;fl ? b - 

■ ' • J u • t-^ • o • c c • • u • i * ,mia ;bin - 

^«/r,&:cnaricasDei,&; communicacio 5.bpincus- b /- uicem fepa- 

pfa eH Patrts, &filij & Spiritus Sancli gracia j & iic fidem rarJ non P of -: 



170 Epiftokrum Pontific. cenfura. 

S.Trinitatis & inteliigcre &;docerc,Domino adiuuart> 

te, pleniter poteltis. 

ldcirco igitur,chariilimi,fidei regulas iuxta huius e- 

piftola^finempofuimus, vtin eiusconfeiTioneftdeliter 

perfeueremus, &: Domino auxiliante bonam Rdemha.- 
e lac.4. bere mereamur. c ^uicumquevoiuerit amicus effe fectdi hu- 

im^inimictis Dei cenjittuitttr. Anputatis quiainaniter fcriptu- 

d dicat. YA d c iicit, tdinuidiam concupifcit Spiritmqui habitat in nobis, 

e di i t. maiorem autem datgratiam ? Propter quod e di ci tu r , Dcmfu- 

t ergo. perbis refifiitJjumiUbus autem dat gratiam. Subditi f igitur e- 

. ihteDeosefistiteautem Diaboioi&fiiqjetavobis. Approptn- 
g fra:res mci. J J , . ' ,. » . J «*> , 11 r 

h lacj. quateDeo-i&appropinquabitvobis. EmudatemanmMccatores, 

i addir. im- & purificate corda dupltces animo.Miferieflote^lugete^ plo- 

k° h^^erbis rate ' ^fa veHerin luBum conuertatur , ejrgaudium in mcero- 

vfus pfcudo- rem.Humiliaminiinconf^cciu T>omini-,& exaltabitvos. Nolite 

Clem. epift. d e trahere alterutrumfratres; s quia quidetrahit fiatri ,autaui 

x, paucisim- ... ,, r . J . 1 , ■ > 1 1 „• 

mu • ati s . v i d e tudtcat jra.tr em juum , detrahtt lcgt ey tudicat legem. St autem 111 - 
infra pfeu do- ^f/V^tf legem^non esfacior legisfed ludex. Vnm entm efi legislator 
f^M.rh^ * &iiidex,quipotefiperdereejrltberaye. Tuautem quises^quitu- 
m Luc.6. dicas prox imum ? h Agite nunx-> aiuites, plorate vlulantes tn mi~ 
Mat.f.Lnc.6. f eY iis veHris quA adutnient vobis. Diuiti& veftra putrefacidt, 

n malupro--'- , a . 1 a x . /_ /• i __ "_/ 

pter fiiium /"^ > C^ vejttmenta vejtra a ttneis comejta jnnt. Aurum & ar- 
hominis. gentum vefirum aruginauit,ejr arugo eorum in tefiimonium vo- 
m.rces Ct " m oiserit^ejrmanducabit carnes vefirasficutignis. Thefauri'\aflis 
p ./Eihnus vobisiraminnouifftmis diebm. Eccemerces opcrariorum , qui 
nv.Uvnn cum, me ff fer untregion.es vefiras , qntfftaudata eflavobis , clamat » 
fuia fi Bc_fi'ii ' vindiclampofcens retenti laboris , ^- clamor eorttrn w 
fed cumvctc aures Domini Sabaoth introiuit. Epulati efiisfnper terram^ ejrin 
\n , 'i 16 ' luxurt/s enutrijhs corda vef/ra in die occiftonis.AdduxiHis ejr oc- 

vitimus Tra- J J - '. . . . J 

i.mi confui.i- cidistis iuHum & non reHitit vobis. 

tus inciditin Va: k fratres, hisqui/nW^/vos. Vos vcroquanto 

A. 114. trnc .. , . . . l . * . 

coii eam ha- amphus trwulamtm y ZAino pnrgn tiores atque bcatiores 
buitimp. a erflciemini 9 iitamenipfatribLilatiopaticnterfuerity?^- 
fcxi^cTv ro p ortata ° Vndcipfa Veritasperfedixit; Beati l quiperfecu- 
Euariffo non ticntm patitmttir propter iuHttiam. Et alibi, m Beatieritis 
furceffir ante cumvosoderinthomines^&perficutivosfuerinty ejreiccerint 
Adr an IIL& vomcn veHrum tanquam malum.. n Gaudete ir/tlU dte-,&exul- 
Rufti^Coif. tatCy ° ' quonium merccs veft? \tmult -^> l in ccsk \ Data'9.Kal. 
A J n d na' Bar0n " Augufti p Traiano ficHeiiano Viris CiariaXoiT. 

CEN- 



Alexandri. Epift. I. 171 

C E N S V R A. 

"TJ V i v s epiftolse arrifex falfa nora confularifarraginem fuam 
iTJ conllgnauk, barbaroeloquio porrentofadeaquaefalfse &a- 
liommelemenrorumconfecrarionedogmara ediileruk; inqu;e- 
ftione de Calicis Euchariilici mixcione Hieronymi,Concilij 5. Car- 
thag. Concil.j. Bracar.Canonis MilTae phrafes eftimiracus: fencen- 
tiasdeniquelchacijClari, Siricij, Coiicil.^.Carrhag. Ruffiniprimae 
Clemencinse inrerprecis, Procli, Ennodij, Adriani I.pro aibicrio de- 
fcripfic. 

£ljnnam diciifnerint Ecclefd aclores. 

Quam cemere,quamque contra loci ipfius quem illuftrare voluic 
{ f :nzcnzinm Ealef. actorcs Eptfcopos dtttos putauericTutrianus, denre- 
hendetquifquisaduertericPfeudc-Alexandruma&oresabEpifco- 
pis diftinguete , & vnius Ecclefiae actores plures Epifcopum vnum 
agnofcere. Cum iraquealios abEpifcopisactoresquarrerenoso- 
porceac.Nocabimus, 1. A&orem dici quicaufam agtt ; fic enim Valen- 
tinianiN ondh de aduocati< prp:ti/andk monecnouumprofelToremei 
officio quod vetetanus infedetic non inferendum,ne nonfit tam attor 
^?»o/;/^y«4.'orrf/ffri«4:ficeciamFrodoard.Pvhemenf.hift.lib.2.cap.5. 
referc Sonnarium tunptrfe quam perfuos attms caufam egiffe. 

2. Adcor dicicur qutlitem mtcndit cuique reus oppomrur.Hinc in- 
ter alias regula iuris Attor rei forum feqnatur. De hoc adtorum genere 
verba facitPaulus fencent.lib.2. tic.i. Valencin. nouell. lib.2. cic. 
12. &c. 

3. A&ot dititut Vttticus,colonw ftndiiyominoCMenofteffori oppo- 
iltus.Huiufmodi attoru meminerunc Paul.fent.Iib.3.tit.7.Columella 
Jib.i.cap.7.ck8.CaiTiodoruslib.8.epift.23.&adeofdema<aores per- 
tinere videcuc munus agentmm domiu , de quibus loquicur Gregot. 
Turon.lib.7.cap.42.EorundemmenriofrequensinlegibusRom.vc 
Cod.Theod.lib.9.cic.29.c.2.ck.30.c.2.1ib.ii.iic.7.c.i6\rk.i5.c i.lib.12. 
tit.i.c.6".6ci79. Videndus&Anian.incerp.c.7.ric.(>.lib 1.&C.4 cirul. 
22. lib.4.&c.2.cic.29.1ib.9.Hinc4flom/«w^lib.c) C0d.The0d.ric.2r. 
c.2. attorts rerumpriuatarttm lib.io.tit.^.conft.i.&c 2.6>c\ib .u.tit.7 . con- 
■ftit.6.attorespatrimonij\ib.n.tit.i6.CA2.att9resretDminicAib.i2.tit.i9. 
conft.j.Concil.i.Carchag cap.6\& 8. 

Hincquodnamfueric attorumEcchfu munuscolligereliceat *?*- 
Ao'y»c. Plures cettevniuseiufdemqueEcclefiaeadtoresfuifle docet 
Concil.;.Aurelian.cap.i7.Teftatut idemGregorius, cuiusin epifto- 
lis diftin&a mentio attorum Ecclefu Komana lib. i.epift.s>.& 55. & lib. j, 
epift.44. F^»i4»ilib.7.Indic^.2.epift.i3.^w«/««rfeiufd.lib.&Indici. 
epift.44.ioi.i02.&lib.<>.epift.35. M^wM//ilib.$>.epift.46'. MedioUnen- 
Jis lib.10.epift.41. Tbejfalonicenfts lib.i2.epift.3. 

Attwnarios, eofdemcum^ntwfuiiledocetidemGregor.lib.i. 

Y 2 



ry z EpiftolarumPbntific. cenfura. 

epift.42. &78.1ibio.epift.}.&lib.i2 epiftio. ipfifque Ecclefiarum 
attoribus feu a&ionariis , parrimoni j facri curam demandaram di- 
ferte fcribic lib.i.epift 42. Fueruntergoaclorcs,nonEpifcopifed 
curatores redttuun ,& reclorespr&dioi um Eulefujlicorum: quod vel itnora- 
uit vel dilTimulauitTurrianus. 




ALEXANDRI P J P AB 
Epiftola I L 

VileBifJimisfratribus omnibus Eptfcopis, per dmerfas 
conjlittitis regtones, Alexander Epifcopus. 

g Vlli, fratres,dubiumeft, quiaboniamalis- 

ty femperperfecutionempatiuntur&: tribulan- 

z 1. Per.j. i ^^c! S tur. Propter quod a humiliemur fubpotentimanu 

b omnespij >Js%t<\ I ^ • 1 lf • - u 1 • • xt 

Deo co e.ra- ^^^^-6 Dc7?;/ liberet nos/# tepore tnbulacioms. Nam 
u funtciufq; dcutleorugienscircuit , qu&rens quem deuoret ; fic Diabolus 
famihares & non ce fr at circuire , & quxrere quos ex fidelibus per- 

domeilici. ' *t • • r • • c 1 

c nuios Apo- dat,& maxime lllos quos ardentiores m ieruitio ialua- 

ftoios pro- toviSy ciquc b familiariores inuenerit; familiariores dico 

Dom nus°A- eos quos Cibi facrari, &c in ordine c Apoftolatus confti- 

lexandri fc- tui voluit. Ipfi enimpro populo interpellant, & d populi 

cuio confti- p eccatA comeduntj quiaprecibus fuis&oblationibusea^ 
tuivoluit. r ? j r vj.. r 

d Ofc« 4 . delent atqueconlumunt. C^ui quantodigmorcs rue- 

ineptam di- r j n t , tanto facilius pro neceifitatibus pro quibus cla- 

ci conwao- mantcxaudiuntur ; e Multumenim, vtaitB.jIacobus A- 

mnium in- poftohiSyValetdeprecatioiuJtiaJJtdua.tQ^mcmmvospci;- 

ttrpr.iumc 2'equicur ,ipfum cuius leeationefungimini perfequiturj 

temabimp)- 1 ' f 9 9 . f 1. _ 

ftotetiuiatn quia iicutipfe rilms Dei s mediator tmt Dei & bomwum> 
cxooiiciong j ta h ^ vos e j us v i ce i n Ecclefia eftis conftituti, vt inter 
nx us flai Deum &;homines legatione fungamini. Si quis autem 
fcrics. legationem veftramimpedit,non vniusfedmultorum 

e Iicf. 

f hdc locum 

cint Concil.Trihur. cip.izj; g i.Tim.r. h TmoquiEpifcopum mediatoremfacirtolc- 

randusn ncrtA guftino ludke.cuius hsec verba fnnraducrf.Parraeni :n. libx.<ap.8 Siita 

dirertt (Icannes) hoc fcrtpf-vobu, \)t non peccetu, &Jiquu feccftuerit, M*d'Morem me haheti* a~ 

ffd Pat>em;e. % o exoroprofeccaiu r ejlru.-jicut Varrnemanui qundam locomfdiatorem foiuit Epi- 

jcopum inttr populum & Deum; quu eumferrtt bonorum at rjue fiieltum Chrifitamrumi Quisfi- 

eui. Afrojjfilum, Chrrftt, & nonficHtAntkhrtflum>intH*rat*ir l <Jtc.. 

profe- 



Alexandri Epift. I L 175 

profe&umauertit. Etficutmultisnocet, i^a amultis 
arguenduseft,&:bonorumfocietatearccndus.Etquia 
Dei caufam impedit &: ftatum conturbat Ecclefia? , id- 
eoque^ eius liminibusarceatur. 

Ab omnibus quoque talis eft cauendus , &: non in^ 
communionem fidelium vfque ad fatiffactionem reci- 
piendus. ^Eftenim ftatutumolim, vtquiflatumcon- i vide can. 
turbat Ecclcdxy^abeiusliminibusarceatunneccum fide- ^ p ° ft,1 °;, 

. . . • 1 • k phraf.Con- 

libuscommunicet,quieorumbonaauertit. C1 i. 4> Auic i, 

V os ergo ] fidilecJtonem habueritis ad inuicem , &: vnani- *«■ 
mesfueritis , facile tales fuperare poteritis. Si vero J t 2,"^i ' 
(quodabfit)dilcordesfueritis , &caninodentevos^- vunturpfeu- 
7W^T<fcceperitis,nonfolum eosno.niuperabitis, fed &: do ,, via ° r r c " 

„* ... , . r 1 • • • „ . pilt.2. Pfeu- 

vobisipfisnocebitis, atqueabeisiuperabimini, & m w- do-Marcd- 
noccntertortcperibitis. Qui autem ex veftro ct3d|egio ln - epi&i. 
fuerit,&;abauxilioveftroiefubtraxerit,magisfchifma- n fc cpi ft F ^ '* 
ticusquamSacerdoseiTeprobabitur.E^/inquitPro- m n.phraf. 
uheta , cfucimbonumejr auamiucundumhabitarefratresinv- ?, ^ {i \^ 1 ' 

r '7 / . • n X r hts verbis v- 

#«#z. llli veroinvnumnonnabitant , qui a rratrumio- «rurPfcudo- 
Iatio fefubtrahunt, aut (quoddeterius eil) fratribus iui.epift.x. 
infidiasprxparantaut laqueosponunt- 

De his cnim & eorum iimilibus Dominus per Ofeam 
Prophetam loquitur dicens, Propter hoc lugebit terra,ejr o Ofear^» 
infirmabitur omnis qui habitat in ea, in bejlia agri , ejr in volucre 
cceli \fied ejrpifies maris congregabuntur. Verumtamen vnuf- 
auifique non iudicet>crnon arguatur vinpopulus enim tuusficut 
hi qui contradicunt Sacerdotn ejrcorrucs hodie, ejr corruet etiam 
Tropheta tecum. T{oltefcci tacere matrem tuam. Conticuitpopu- 
lus meus-, eo auodnon habuit fcientiam. Quia tufiicntiam repu- 
Ufli>refellam te ne facerdotio fiungaris mihi Etoblitaes legis Dei 
tui^obliiiifcarfiliorum tuorum ejr cgo. Sccundum multitudinem 
torumfc peccauerunt mihi, Glonameorum ?ad ignominiam p inignonv 
commutabo. Pcccatapopulimci comedent, &adiniquitatem co- 
rumfitbleuabunt animas eorum :ejrerit ,ficut popu/us fic Sacer- 
dos i ejr vifitabofiuper eum vias eius , ejr cegitationes eius red- 
dam ei :■ ejr comedent, ejr non fiaturabuntur. Vornicatifunt , ejr 
non ceJJaucruntrfuvMam Domwum dereliqueruntin mn cuflo- 
diendo. 

Hxcsai&e&c fiatces^bona femper agere feftinatc $ 

Y 3; 



174 Epiftplarum Ponufic. cenfura. 

q Ioaii.13. Qil ia q tn hoccognofientomncs, dicit Dominus, quoniaja, 

metefls dtfctpultf dtlc&ionem habuerttts adinniccm. 
t vcrba Syno- Bonum r namqite eft proculdubio , & omnibm timentibm 
di La eran. j) e um defderabilc , cohtbere dtffenfiones & altcrcationes , fra- 
Lcontuh.' 4° tribufque fubuenire , & inuicem noninuidere fedad- 
p.4,0. iuuarc. 

f fus 8 pfc"udo. Nosergo/qui difcipuliDomini&did& eiTecupi- 
iuilpiiii. mus, porcare crucem Chrifti ,&compatifratribusde- 
bemus, &nonquafcumqueeisiniidiasautfoueaspra*- 
u hic^vcrba P ararc » T Jia talionem meretur qui fratribus fouearru 
repccit p r eu pra^parat. Nolite l errare , fracres , quia Deusnon irridetur. 
do Ekuih.c- u Huiusreigratia Dominus vobiScommiiitEccleiiam 
pfcudolioan- mam > vcproomnibus laboretis, & cun&isopprcifis o- 
nescpiit.i. pemferre nonnegiigatis. 

xHicrem.21. Vnde x &:DominusperProphetamloquiturdicens; 
z h^c ead. m H*c dicit Domtnm,Iudtcate mane tuduium, ey eruite vi oppref 
kgcrc cft in f um J e nianucalumniantis ,neforte egrediatur ? quaCiignxin- 
da zl-hyti- dtgnatio mea, ejrfttccendatur , & nonftt quiextinguat. z Vos 
ni.vnicapfcu ergo qui in fumma ipecula a Domino confticuci eftis , 
do-An:hcn, atC edere eos&: opprimereoporcec, quiin fracresfedi- 

& pfcvido- , 11 r \ 

Athanafij ad tiones oc icanaalaexcitant^nelimul cum eispereatis. 
Fciiccmii. Salutate omnes a qui recfe laborantin Euangelio Chri- 

b Turriln. &*> ^ m ^ e gubernant nauem eius , nccohabitantes inea 
proepift.iib. demerganturautfurfocentur. Salutat vos omnis Apo- 
^'^' A uxa- ftolicaEcclefiainDomino. Amen. Data7.Kal.N0- 
drinon Trx- ueiYib. b Traiano &: Heliano viris Clariif. CoiT. 

iano &He!ia- 

noJedTraia- Q E N S V R A. 

no & Vettte 

Cojf. inexem- f Mpostor. nouam inepramque loci prophetici de f omedentibus 
plart vetutio j| p eua(a interpretationem cudit ; in Scripturae cirationibusvulga- 

X.t^O.t r~i tamvetfionemfequitur: verbisSynodiLatetanenfis fub Martinol. 
bltcthecAjcrt- # » y .„ ... . n .i /- 

ptum ejl; licet abutitunquze diueriis locis caetens Komanae iedis Antiitibusfup- 

noncumTra- pofuit, hicquodammodocoaceruat; tandem mendaci nota Epi- 

iano.feifum ftolamconfignat. 

uiEmilio.&c. 
ReJpjEmi- 
lianum ^Elianum voluifti diccre.qui cum L. Aniiftio Vctcrc confulatu frn£rus ciT, A.D t 18. 
quo tempore nondum ad Epifcopatum euectus fucrat Alcxandi r, cuius promotio inciuit in 
A.D. 111. Annio Vero II. & Augure Coif. Sic ccnfet Baron.ad cund.anm m. 

ALEXAN^ 



A lexandri Epift. III. 17 j 




ALEXANDRl P J P JB 

Epiftolalll. 

Alexander Epifcopus ommbm diuino facerdotio fungenti- 

bm pax a & mifericordia multiplicetur , &fa- * ««*«** 
pientta atque bona njoluntcvs in omnibus 
augeatur & fructificetur 
in Domino. 

R AT IJ b Deifi;mus,£ra.tres chariiTimi, idquod i i.Comj. 
fumu-s. Idcirconobisprouidendumeft & op^ 
s i)id6decertandum,nc/»^i/4f///iniieniamur, c S ra:ia dat 

U r 1 , 1 ,. 1 • ' f <\ c n ° u lolum 

ied (eadem c nobis cooperante gratfia) rru- coo r eratione 
duraDomirio plurimumrcportcmus. Quodaliterfie- fcd& opera- 
rinonpotcft miiiapientiam fectando, eiufqueprcece- d mcdit ° n1, 
pta d lcBiontbus ejr hymnis mcditandoyiitquCiCO adminicu- fn ftus cft lc- 
lantc,implendo, orando, vigilandovoluntatem eius ^ionis h y - 
(uiquantumipielargitusruerit) perncere itudeamus. tioniowod 
e AVr enim ncgltgcndam grattam nobis Dominus dcdit, fed vidciur non 
fideliter exerccndam tribuit. f DilecJio cnimfne fimula- P ercc P ]i * e 
tioneir\r\oo\s eiie,&: appareredebcnquia omms Zquio- ei.i\m. 4 . 
ditjratremfuuwjjomicida ef;Qui vcro diligi t eum h in Deo f Ro »'i*« 
manet,& Dettsineo. Vnde&: Apoftolus ait, Noliteiudi- i^lnU, 
care fratres l inuicem ,fed hociudicatcma^is neponatisoffen- l6 - 
dtculum k fratr is vclfcandalum. Et Dominusinquit/j^W Iftzi™' 1 *' 
tibi^nonvisjicrialteri^ncfacids: &alibi, Tn n hcccognofcent i hi S V c b\% 
omnes, auia meieflis difcipuli, (i dileffiionem habueritis adwui- vfl,s non Dj - 

of-i • •-„•**< «/"1 /7 f m.nusfedTo 

fcw: &: Salomon ait , Samjictum ° jalutareejt attendere^> biasc. 4 . V crf. 
mandatis,ey difcedere ab omminiquit&te. Summa enim ini- i£ 
quitas eft,P/^/;Ti,^/r4/;m&:accufare. Vndefcriptum, m er a s aIl0 °" 
eft,'! Omnis qui dctra.hit£ratri{uohomicidaefl,dr T omnis n i.an.ij. 
homicida nonhabet vartcm ant htreditateminregno Dei.Sc ° EccI _5f. 
alibi, Caucte vos (fratres chariilimi) r neparticipescjficia- q harcfcn k- 
mini (quodabiit) malts eorum; 8c non folum cauete a r« fcripta 

nonefrjnli- 
brisfacris. r confnnditimpoAor vctba PauliEphef.j. cum vcrbi» loannisi. cpiil. cap.j. 
verf.ij. i Noiaphraf. 



iy6 Epiftolamm Pontific. cenfura. 

t imode r.t- t alibus,fed&: cauere alios abeis&auertere docete.De 

p onbus & • r»i » #• i 

pra^doniou» his r eiiim Dominus ait per rrophetam Micliasam , U F* 
j oqu i rur i' ro ^j CO gitatis inutile ejr operamini malum in cubilibw veftris \ in 
cu pifccrc a- ^* matutinafiaciunt ittud-, quoniam contra Deumeftmanus eo- 
gros & viois r//^. 2:/ concupierunt agros, ejr violenter tulexunt, ejr domos ra- 
xcr loiicic, p uerHn t\e3r*calumMabanttirvirumejrdomumeiu5 , virumejr 

c:l dcr.ihc- ', ,. ..... . , ■ r 

rc fi atri ? hxrcditatem etus. Idctrco dtctt Domtnus hac , £av ^gw cogitoju- 
u Mich.i. pcrfiamtliamiftam malumvndc nonauferetis collavestra\ ejr 
buinin ^ri- ^ ambulabitis fiuperbi y quoniam tepuspeffimum eft.Indtcillafu- 
puit impo- mctur fitper vosparahola , c^ cantabttur canticum cum fuauitate 
itor quo vcr- dicentium-, Dcpopulatione vaflati fumus , 6<*w 00&W/ meicom- 

ba propher* n r\ t jw • \ i £ J . 

torqucrct in mtitata ejt. gluomodo recedis z ame, cum reuertaturquircgio- 
detradurc!. #^ noftras dinidat f Vropter a quod non erittibi mittens funi- 
libuh am °* culum fortis h in costu Domini. Ne loquamini loquentcs,Nonftil- 
zrcccdct. labitfiper iftos , non comprehendet confufio , <af/W/ c Dominus 
apropterhoc j^.^ INunquidabbreuiatus eft Spiritut Bomini , auttalesfunt 
c Domus 1 1- cogitationes eius ? Nonne verba mea bonafuni cttm eo qui recle^j 
cob. graditur ? £/ £ contrariopopulus meus in aduerfirium confurre- 

manTvi ndi- x ^* Defitper tunicampal/iumjuftuliftisyejreos qut tranfibantftim- 
ftam Domi- pliciter conuertiftis in bellum. 
niinAifynos Etecontra d dehisquiaccufanturvcl tribulantur, per 

praedicat r» i C r "l • • 

Nium,&bo- Naum Prophetam conrortans eos iic loquitur Domi- 
nitatem ad nus, e BonusDominus , ef confortansin die tribulationis , e£* 
Jioc*a i EpV fciensjperantesinfe : ejrin diluuio pratereunteconfiummationem 
fcoporum ac faciet loci eius>ejrinimicos eiusperfequentur tenebra. J^uidcogi- 
curacores? faf ^ con!ra Dominum*. confummationem ipfefaciet. Non con- 

c Naum r.7. J '. . 

f pcrfcdt. fitrget duplex tribulatio , quiaficut ftina feinuicem complettttn- 
g sixti py- *uy ^fic coniiiuium eorum pariter potantium\ confiumentur quafi 
k^finlmcrp ftipulaariditateplena. Ex te exibit cogitans contra Dominum 
pijfibHe eft, malitiam,mentepertra£}ansprauaricationem. HacdicitDomi- 
&c hommes. m ^ - p e r f e di f fuerint , ejr ita plures ; fic quoqae attondentur 

heiuid.fcnt. ' *■ . J . '^ t -> l 1 

191. ejrpertranjtbtt. Afjltxi te 3 cr non ajjttgam te vltra. 

i pfai.139.no Facile ^eft i £ra.trcs ) verbofiaccrehomin.em,Jcdnon Dettm, 

k SixrTfeaV. Sapiens h »^» f/? qui nocet, nec ' w linguofius in malum fo 

1 ° j • diriget in terra. 

1 EiufJ. fenn ^yk vero ma livultquijidelisefl. 

1tfo.pr.1uo 6c I J ^ J 

peffimo inge Malo enim 2>c l prauo ingeniojides altena eft, 

nio,&cnota- a u en i m Apoflolus deinfidelium ivnorantia^Sieum covno- 

biciutemLe- r J J * * 

ftorfcntentiajSixtiiGclafioApocryphiiannamcratas. m Locus Paulinonprobacfideta 

uijfent, 



Alexandri Epift. 1 1 1. 177 

uijjcnt,nnmquam Dominum glorucrucifexiffent.CruciRgunt njo aiienlfST 
cnim Dominum qui eum in Sacerdotibus fuis perfe- ^d eum que 
quuntur; quia°cruxacruciatudtcitur. PMagnum vero cru- ^prud^em 
ciatum fuftinec qui vim patitur. in fcden in- 

Scd tameni beatiquiperfecutionem patiuntur propteriufii- Curf ere. h*c 
tiam. Ecce, aitludas r Apoftolus,Veniet f Dominusinmil- fince - £""£ 
Itbus feuisfacereiudicium, &: perdere r omnes impios, ejr argue- *. Hifpai. u 
reomnemcarnem ^^»/te u operibus impictatiseo- l *' 
rum. Hxc,fratres,valdetimendafunt&perpenden- o Liectcroa: 
da,neveniens vnufquifqueadiudicium,poenasr#;»f»z- *«*««!■»«- 

r 1 • n ■ ■ 1 • /-> j» ■ r>» • catur.nonfc- 

ptisrccipmtyicdcumiujtuglcin&mijgupa^pius Dominus q uiluc cos 
praftare dtgnetur, qui viuit & regnat per fecula cuncta. ^ cruciant 
DataKal.Maij, 1 Heliano, &: Vetere viris ClariiT. £ g*j£ 

Cofl. tes.Domin* 

C E N 5 V R j*. inipfiscruci- 

figcre; abuti- 

Hlc rurfusvsj«#flW vuIgatamScriprurae verfionem fequirur, tur impoft. 

commenta fua pro diuinis oraculis le&oribus obtrudit , Sixci * erb ' Grc g* 

Py rhagorsei fencentias cicar, Auguftinum.Gregoriumoc pacres Con- E ^' J 7 ' 1H 

cil.2.Hifpalenfisimicacuc,falfamconfulacus notam coronidislo- p hoc^fa-pif- 

coadiicic. fime falfum 

cft. 

. _ — qMa th.j. 

, _ - ■—.-.«—»•—• r h«ecn6di- 

*S IX T I L P A P jE iutoto^ 

Enoch refc- 

I. 



Epift. 



rcn eludaA- 

poftolo. 

f vcnit in 

fan&s. 

t contraom- 



Omnibm * in Deo Patre & Vomino noslro Jcfu Cbrislo 

iXAcdiisfratrtbus , m cbaritaie Domini noshi lefu n « s * "g^* 
Cbrijlt, Sixtm Romand Ecclefu u du*i» qu* 

,a 1 • / locuti funt, 

bArchiepiicopus. &c> 

x hoc fine 

HARissiMi 5 c 7f^///fragiteinomnibus,vtfi- ciaudumur 
^ deles &non infidelcs inueniamini. Nolito fcr ? 0, l£mi' 

/* ? // /7 • • vcroisuonn- 

d imitarimalum,jedquodb0numejfagitc;(\uiaqut n ; xo.dctem- 
exDe0e/lbenefacit- 3 qui e a\itcmmale,noncxDco, P orc M'* 1 - 

17f.183.1j7.106.1u.x17.i47.de Sanftise».if.43.lib.jo.homil.j.$.8.j. y A.D.118. iricnni» 

antcquam Eujrifto fuccederet Alcxander. 

* Xyftus dicitur Eufcbio hift.hb.4c4. 

a Iud.vcrf.i. b dcArchiepifcopi titulovide?nfr.acpift.Pfctido-Tclcfphorl. 

« 3.Ioan.vcrf.t. d Ibid.verf.u. e qui malcfacitnonviditDcum. 

z 




1 7 8 Epiftolarum Pon tifical. cenfura. 

fed ex Diabolo eft. Fidcm enim re&am vos tenere o- 
portet, vtdhTentientesab Apoftolicanon fitis do&ri- 
f yerba itha- na# f y mm cnim verum Deum,Pattcm &c Filium,* Prophe- 
ucrf. varima" ^ & Apoftolis oftendimus prtedieaturn, a qtttbm ctiam Spiritttm 
dtl c.2.— eos SancJum credimusnon efte dtjcretumjfiia Propheta dicentz_j y 
cdam nos v- g £ mm Deus , & non eft alius pra^ter me. Et per 

num &c vcm , ©. r . . .. r . „^ £ 

DcumiPro- metpjum iuro,quia exiuit exoremeo ventas , & iermo 
pheti» &c meus non ■ reuertetttr \ quia mihi inclinabitur omne ge - 
hpcrlnemcr- nu,&omnis lingua iurabitperDominum,dicens:Iufti- 
ipfum. tia&gloriaadeumveniet. EtvtinboctesiimonioPatrem 

% aufcrerur. ^, p;/j, mi fi m ulfuiffe k cognofcatis, Paulum Apoflolum l au- 

k cognoicas. v f. •> J f . *> . . . . . / ^ 

l audi. ditc dtcentem, m V t m nomine,//^7///,Iefuomnegenune- 
mphii.i. cl:atur cceleftium,terrellrium& infernorum,&:omnis 
nquoniam. linguaconriteatur , n quia Dominuslefus ChriftusirL, 

gloria eft Dei Patris omnipotentis. £>updfi (fecundnm 
o fecundute. °aliquos) Eiliuscfl ' minor patre fuo,ergominorata eft ejrgloria 

PatrisinEilio.Etvbicfl , qttodtn Salomone Scnptura loqttttur, 
p Bcci. x6. dicens, p Sicut enim in confpe&u eorum, inquit, ^magntfi- 
qmamfcaa- ca tus esmnobis , ita in confpecFu noftro r maonificaberis 
rmanifcfta- millis, vtcognolcant telicut 0"//^cognouimus ; quo- 
bcris. niamnoneft r DeusprasterteDomine. Diligenter atten- 

t cognofce. de£c 'agnofce filium efjequi " magnincabitur/////^/f/<?,df# 
ummfcfta- veneritviuos ejrmortuos iudicare. Item Efaias, x Audite do- 
x^Ef' 6 niusIacob,&; ? ^//^///domuslfrael, quiegrediminiex 
y reiiduum. vtero, & erudimini a puero vfque ad fene&utem : Ab 

initio ego fum,& quoufque fenefcatis,ego fum:Ego vos 

fcci,ejr ego fuftineo : ego remi ttam,ego fufcipiam, dicic 
z ibid. Dominus. Etiterum, z £gofum DominusDeus; a prxter 
a &pr*tcr. menoneftaliusDeus, annuntians nouillimapriufqua 
bitemibi, g ,&ftatimconfummatafunt. Item b alibi, Audito 

audi mc. \ r r 

c <|ucm. me,Iacob&Ifrael, c ^//0/7/4/22 egofeci. EgofumDomi- 
nusDeus tuus, &non eftaliuspractermc. Item d alibi, 

d Itcm ibi. . . r .„. 

hgolumDominus Deus/»^ pnmus, &:egoiiouiiiimus; 

.* & in ea qiiaty^mienturafuiit in e nouiffimis , ego fum. 

f crcaui & Itemtbi , Ego fum dcus qui te creaui , * quite adiuui , & 

adiuuj. communiuidextra mea. Et vnitatem Putris ejr Eilij affi- 

Znansloquiturdicens , Egoteftis vefter, dicit Dominus 

Deus: &; puermeus///,quem Ego elegi, vt fciatis & cre- 

dacis quia egofum,.ef ancemenonluit aliusDeus, & 

poft: 



Sixti I. Epift. I. 179 

poftmenonerit.sr#//w hiquinonfanefapiunteliganr g V num tibi 
cxduobtts: Ant t.\tca.ntiu PatremdrFiltttm Deumunum^aut & Hscreticei 
ftfolumPatrem Deum effe h contendunt , erao ' illis Demi- ? 1 & C e j °" 
*?#* n oft e r /ry *# Chrijtus Dei Filitts non ertt Deus,quiafcripttim rc &c 
^//, k Ante menonfuitaliusD^, &:poftmenonerit. h contcncl ». 
Sifecundum 'tales //4 f/?,f»r Apofoiustalia pradicat , <£ *w/- k LYai.34. 
</<? w Fiiium Dcumfiper omnia benediclti inftnuat , in Q u o r u m l f« = * n ' J 5 te* 
patres, //?^/>, n exquibusChriftusfecundumearncm, m ^>m9. 
quieftfuper omnia Ceusbenedi&us infecula \ItemE- o fi c dick. 
Jataf ° ait, Dominus Deuslfracl, quiliberauit^,/» p dc Efai 4J * 
-/Egypto.Ego fum primus,& ego poft hsec,&: pra*tcr me 
noneft Deus;ficutcgofum,qui ftet&: vocet,&: praepa- i e itii A 
retmihi ex quo hominem fcciin feculo. Item^alibi ; In 
/^ efrDeus,&:nefciebamus,&; noneftaliusDeusprseccr 
te.TuesenimDeus,&:nefciebamus,Deus lirael Saiua- 
tor. r Vnm Detts nonfunt Pater ejr Filitts? Qttis eji hic Dem,in r si vnus. 
quo effe dicitur Detts , pr&ter quem alium Dcttm non ejfe Prophe- 
ta f ixpcmtmero proteflatur ? ejr Hieremits f Hic oeus no- ro fu nume " 
fter, *//,&: nonapplicabitur aIteradEum;quiinuenitr tB.iruch.j. 
omnemviamfcientia? , &:dedic eamlacobpucro fuo, 
& Ktncldilecio u fuo. Poft hax in terris yilhseft, &: inter u eicclo. 
homines conuerfatus eft. Etin Sahmone x habctm,Mi- xBccl -^« 
fercrenobis, Deusomnium, &:oftendenobislumen J 
miferationis , y Sc immitte timorem cuum fupcrgentes [ H ^ cfar * 
quse non exquifierunt tc, vt cognofcant^///^ z non eft a- % qwoniam. 
lius neusnifitu. Item a alibi, b Domine Deus Ifrael,non f D r !' nib '' 
eft tibifimilis inccelo furfum, neque in terradeorfum, 
ejr in pfalmo 17. Quoniam quis Deus prasrer d ominum, , 
autquisDeusprauerDeumnoftru? c r^/'#(7^^Etpluit e G « n i?- 
Dominus aDominoignem&fulphurfuper SodomanL, 
&Gomorrham, &:euertitciuitatesillas. SifolmPater 
Detts e[i , quispluit ignem ejrfulphur a Dominoftpraprtdidlas 
ciuitates d vt eas euerteret ? qu<ero rejponde. Et in Dcuterono- d vt fupnd. 
7»w, e Dominusfolusdeducebateos, &:non fuitcumil- c Dcut - 32 * 
lis Deus alienus. Et Paultts Apofiolm, f Vnus Deus,quiiu- f Rom. 3. 
ftificatcircumcifioncmexnde,&:prsepuciumperfide. Dcus inc i 0,t - 
EtadCorinth. ^Deus eratin Chriftomundumreconci- gl .cor.r. 
liansfibi. ejriterum, h Non eftDeusnifivnus. EtadGala- bi.Cor.8. 
/^,'Mediatorautemvniusnoneft, Deusautemvnus * Gai.4. 

Z z 



iSo EpiftolarumPontific. cenfura. 

fc Ephcf.4. e fl- # £t vnitatem Patris , Filijejr SpiritusSanfti demonttrans, 

1 hcnimhx- , r . r ., r k c cc 

rcuce. Fphejiis Jcrtbensttaconfirmat , buttcrentesinuicem la, 

mvoheris. charitate,follicitiferuare vnitatemSpiritus in vinculo 
o ft°pc.ius pacis. Vnumcorpus &vnusfpiritus, ficutvocatieftis 
pofoiiti, invnafpevocationisveftra^VnusDominus,vnafides, 
P pcrgcre V numBaptifma,vnus Deus. Si ] non fanefapientes,^»/- 
q vcrba Add.i tatemfidei m wolucxintjimp/icicorderecipere', exhoc itaque^f 
ni i. Coika. tefiimonioin vnofeiritu, n poteru n tfimul Patris ejr Fi/uvni- 
daf^cTcv tatemcondifcere. Patremtgitur (vt fiuperius ° comprehen- 
dem icfcn fum c(x)in diuinis Uteris ingenitum propriepo(itum,nec^ deqe- 
Ptcudo-ia- rg p {f un t: penitm nec probare : fediquia idipfim fdes exigit 
c ii. k " Chrijliana , abfique v/la dubitatione ingenitus crcditur , qui ta- 
t sixti Py- tnenfiecundumferiemfcriptmarum in Filto afiegenito vifiuseffe 

j. Deca:tero > ^/rfftf//proptermalorumhominuminfe- 

tPauiusfcm. ft at i nes ,vt in accufatione Dominiminiftrorum , primo 
fcnt.i. Conc perfiona,fides,vita, ejrconuerfiatio b/afpemantium enucleatim 
Cauh.7. o 4 . perprutetur. i\ta r fidesomnesactushominispraecede- 
prTsymrna 1 - re debet; qui* f dubius infide infidelis eft. Neceiscmnino 
cho Concii. ejl credendumquiveritatisfidemignorant,nccrec7<econuerfib- 
Rom.r. pro t ionis yitam ducnnt ; quoniam talesfaci/e&indiffcrenter lace- 
vide inf.pfeu r<*f C^ criminantur recle ejr pie vtuentes. I dcivco fujpicio eo- 
do-Tcicfph. rum difcutiendaejl primum ejr corrigenda\ neque r accufatori- 
«ianiConrta- bus fifjpeftis ,vc\ de inimicorum domo prodeuntibus eft cre- 
tinop. cpift. dendum. 

adLeoncm c. Erant enim quidam qui n prius videbantur ejfe ex nobh\ 
x pfai.i 40. fiednon erant ex nobis.Si vcxo fiuijfent cxnobis,manjiJfent vti- 
yHicr.<j.imi quenobijcum , &non conturbaiTentfratres. x Exacuerunt 
Aor^vcrbf w * w > vtaitProphetZylingHasfiirtsficutfirpentes, venenum 
Marrini i.Sy- afptdumfub labiis eorum. Quapropter h'i rcfpuendi funt ii 
nodica-.ddi incorrigtbiles apparuerinr , .. &c vitandine nomino fa- 

ta? Conc La *-* *** 

tcran cad ha mulantes decipiant. 

bem piudo- ^/.i/^ 7 er ^ t dilecitffimifupervias, ad/picientes &: inter- 
pSudo Li - ^ogantcs defemitu Domini antiquis > ^" «z/a/f/* z qutejl via 
bcr. er.ift.iz, a Dornini&wtf & re&a, ef ambuiate inea , &inuemetisre- 
\ & vrdct " & ^«/W» ammabus vettris. Datm6. KaL Maii fubHadria-* 

mttrrogatc. J .. .. -,. ' 

a via^bcna HO b & VerO. 

Sfarmm. 

h» fcdit Six',«tb ^J). l3?; jd i4a*cjuo..totat€arporc Adriiisnrnullumconfulitum.gcfEt. ?id'e 

Baron» Annal. 



Sixti I. Epift. 1 1. 181 



C E N S V R A. 



1y Oftqu3mtorum2.caputoperis aduerfusVarimadumab Ithacio 
fcripri exicripfit vanfaMtt ac Concilij 5.Rom. fub Symmacho, 
FlauianiConuantinopolitani,Marrini,AdrianiI.&SixciPythai;o- a C ; „*„„„: 
ra?i ienrentias fuo more attexuir,coronidis vice hccitiam Hadriani uerfal* noir.i 
confulatus cumVeronotamfuperaddidit. naiiui cafos 



S I X T I 1. T A P jE 




c(Te dicatcr, 
falfa, ftulta, 
fufefba,fctle- 

Epiftola 1 1. ftft^Sw 

Sixtus a vniuerfalis ApoBolic* Ecclefia Epifcopus , f £*}**. 

omritbus Epifcopis in Domino falutem. lc ue 6«go- 

1 J ' J rioMagno c- 

Ggnoscat ' veftra Sapientia , chariilimi pift.3s.3i. & 
fratres,quiainhacS.fede Apoftolicaanobis #' lib -4.sf*e 

/••/*• •/- r>, • ro gcmtiuo 

&: reliquts Eptjcopts , ca^teniqucDomini iaccr- cafu icgaiur, 

dotibus, ftatutum eft vtfacta vafa c nonabalijs t0| e'abjiis 

quamafacratis, Dominoquedicatiscontredentur ho- ^em^Jnim 

minibus. d Indignumenim valdeeft, vt facraDomini fonarc vidc- 

vafa,quxcumquefint, humanisviibusferuiant 3 autab *??. ac Cm '. 

... * „-\J* • / 1 ., 1. • r thohcA, quo 11 

zms c\aam e anemtncfamulanti&tts , eique dicatis r /r4- mienonfoifi 
#*»/»;' virisjnepro talibuspra^fumptionibusiratus do- B^efia*. fcd 
minusplagam imponatpcpulo fuo,& hi etiamZquinen gulos c ' dc £ 
peccauerunt, ,mala patianturautpereant, quiapcrit iustus gnariaupof 
/i?r///^^/w/>w.-Attendite,fratrcs,ne-taliavcftrisiiL ^fcnbuihd. 

-7 i -i /*• • 1 • /' • /• Hifral. orjg. 

jLccleiiispcrmittatisdeincepsneri , negrex pretioio iib. 7 .c.i 4 . 
Chriftifanguineredemptusinpraecipitium (quodab- b co gnofci- 
fit) ruat : Propter h quodafjumite armaturam Dei, vtpcjfitis quid r^b^ 
r^/^hisquicontradicantveritati; &induitevoslori- pfo lifcidine 
cam inftitia,ca/ccatipedes inpraparationc Euangeltjpacis. "td**' h b 

Si * quis vero veftrum pulfatus fueritinaliquaad- pfeudo.se- 
ueriitateJicenterhanofancliam&Apoftolicamappel- P£ e piit.* & 
let fedem,& ad cam k quafiadcaput fuffugiumhabeat,ne 6 ° tc S ™. m tl 
innoccnsdamnetur,autEccleiiafuadetrimentumpa- -ficaic- 
riatur. Si autem cineceiTe fuerit, l eamqueappcllaro ^^ cConc ' 

Apofr.yi.cclle&.Martini c. 4F. e An foli Clcrici Deoferuiuiat-t dicati funr?alircr Apoft. 
Rcm.n.&Petrus i.epift.c.2. f N.phiaf.' g hoccomtntumi.im rcfur.iuimm.vidc pfea- 
do-Anadcr. cpi4.2. h verbaManini I.Synod.cpiir .& Conc.Latcran.arma-rcfificreindic 
maloaduerfus omncmha»reticum virum icdogmata &induicc> &c. i TideJup.pfcudo- 
Anacl.epifi.i. k fupra,fedcm neneaput r cd <:4/>irweficdocuimus. Se^ct in Eccldia Chri- 
ftus vt caput.eius adminiflri paftores.Gmnes,in quos nulluffl ius Papa? Rono. 
1 ' Quando oantigtt, cos quibus ueccffe eMrRom.fedemappcMarc,. non.iufos? plures 
q^ibus «ppdlarenonliccbatscutBntendacicyrdfflmtTccrRomam nauigare aufos fcgimusj 
H<4T (dum4icwi;WicdaW2S3«f pe.yatioaM<?^Bift4io <a»i'^m fuWcutet"*tglcxerit, neminem. • 

22 3J 



i8t Epiftolarum Pontific.cenfura. 

tnviile pon- rmn i me aufus fucrit ; tevocatm m tamen ab hac fandta, 
maii ^tuuio fede fucricnon renuat venire; fed confeitim,vteinu- 
prsenocatao». tiatum fuerit,venire fcitinet, 8c caufas pro quibus vo- 
l «rTv^Tfl- catuse ft prudenter difponat; atque (i neceilealiquid 
turc^erocu corrigere fuerit, cum his quos hic primos inuenerit, 
XnxvTiyjje; cotrie:&. JdEcclc&am tamen /#*»?, nonpriusreuerta- 

dabancur a>.:- ° ,. , * a .. : ( r \ . n 

tcm ab Epi- tur,quam htens " Apc ffo Itcts >v eljormat is plcmtcr initru- 
fcjpis tcirc cIqs atque purgatus Cit yffuerit vnde : vt poilquam do- 
relc^l^for- mum teuerfus fuerit, cognofcant vicinifui, qualiter 
m.taaiiono hic fua aliorumque caufa difcuifafucrinquatenus eam 
tniBCv<i»H- abfqucaliquaambieuitatenunciare&rprxdicareom- 

i-**An«*«w nibuspoiiit. 

dtccbantur: Abhac enimfancta fede,afanetis Apoitolis,/#m*,de- 
irufaitndfo^ fendi 6c liberari EpifcopiPiuilifunt;vt ficutcorumdi- 
lum Mcrc- fpoficione^ordinante Deo,primitusfuntconitituti;fic 
pohtar.orum nuius fa nc \ x fedis(cuius i difpofitioni eorumcaufas & 

(quorum me v - *\ r .. 

minit Conc. iudicia ieruauerunt) protecrione ruturis temponbus 
3.Canh.c.z8. {i nt ab omnibus peruerfitatibusfemper liberi. Vnde r 

Conc. Cirth. . . . . l , . r ■ i 

j.c.7. Miieai. culpantur hi qui ahter circa rratres egennt, quam hu- 

cto.) fcde- iusfedisrectoribusplacere cognouerint. 

uam Epifco- y^ taliter confideratis,atque cumreliquorumEpi- 

pi cuiufuis. 4 . (■ * *■ r 

vidc Concii. fcoporumdccretis, 1 tanquam ommum curamgerentes,pro- 
Chaiced.cn. pt er f c d^ proprid apicem decernimus,* vtnemopontiii- 
Ba ; iamonis r cum aliquem fuis rebus expoliatum Epifcopum , aut a 
isZonataB.T- fedc pulfum excommunicateaut iudic^are prajfumat; 
toqi.e emm ^fa n0 n efl priuilegium quo expoliaripojjit iam nudatus. 
ur avruTiKgls Siquis autcm aliter agere prxfumpferit,fciat cen- 
& tiplwti&s furam huius (cdis t u cumomnibus membris fi/is ,iibi ventu- 

docct; «cx r . -cl"l r* < 

can. 66 C6c. ram:&: iicut egent,itarecipiet: bibene, bene :Jt x graue, 
Africani m- grauhft peffme,pefftme\ quoniam y digmttefl operariu* mer- 

tuvtiyn eafde 

c *m ^mXvti" 

q&ji cflc contendit. o Literas nonpnrgantcos quibos dantur, fed purgatos doccnt ; quod 

inipsiior vclnonaduertit vcl diffimulauit. p qu:.ndofa£tutri ? profcra^ mandatnmim- 

poftur. q fopra Jixit Domiho refcruata Epifcoporum.iudicia , nunc Rcm. fedi fcruantur. 

Vidc pfcudo-Cltm.cpift.i. 

t Acfuoculpanfur/forte X parafitisRom. CitafcopiincmoenlmprudensafferueritEccie- 

fiamantiquam Vrbici P. , <eiug» coliumfubduliffe, velabeius nu$u pcpendiffe. videpfeu- 

do-Vidor. epift.i. pfeu<l<-Iul.cpift i.cap.i iifdemvcrbis vtentes. 

f verbaSovwmcnMd lioadSixtumtranftulit impoftor, /«, JV ^toVtov Knhfj^vlcK eum$ 

^^fe»'^f,^Si««^^^^».videhift.lib.^c.7.hifl:.Tripartit.lib.4.c.if. 

t hoc ftatuit Con^.t.Rom.rub Symmacho. vidcpfeudo-Iulium epift.x.c.8. 

u cxplicethocOEdipp'^, x notabarbarifmos. y Lac.-io. 

cede 



SixtiI.Epift.IL ;% 

tredefia. z Nos, fratres ^nu/Iimperderevolumusi fedipfefe nli^epift.ad 
perdic.quipieconiiderata^wm/j &qui Apoftolorum Cyniiu. Ce- 
&c huius fancbe fedisDecrcta 3 libenterviolat. «^jJSt 

Sed h mmcfratres^ commendamusvos omnesDomino, & p f cu do cie- 
w^ zrati<eeius,c7uipote/l peYficere & darehareditatem d vo- *enc.cpilU. 

i . " • /*->*.-/•„,/* t, .> •»/ pfciulo An.x- 

biscum<wz«/to,S*/?##. e IpJeautemDeuspacts &conJola- r clcu cpiftl 
tionis\.det vobis idipfumfapcrein alterutrum : vt vobis inui- pfcudo-ste- 
cemfuccurratis, ScnonCitis diuifi^t vnartimesvnoeret ? h * n r l c P lk *' 
ef ^»0 r ^r^tr honoriJTcemus eum in concordta &r. coniolatio- b vcrba Mar- 
ne fratrum, s quipotensefi confrmarefecundum Euangelium tini [• Synod. 
*■/#*, h iuxta rettelationem myjhrij xtetni , temyoribus l fcili- Latcran. ° r 
cetperpetuis , quibus vobismunerafuturorumgau- c Aft.io. 
diorumlargiendafunt. Datao.Kal.Aprilis, k Hadria- diniana.fi- 

„ n , *■ cm$ omnib. 

no & Vero viris Clarifi. Coii. i P f C *ut6 &c 

e Rom.ir. in 
C E N S V R ^. alteru-r. mic 

TA n t a fermonis impuri fpurcities eft , vt vomere dicas.non '" ^ ^ ^ 
loqui: fingit Dtum iufios pto miufits />M«ir*.idque /i/;</?iwtjEpifco- n jb us vnani- 
posomnesRomaniPapaemrfit/aw expedare , ci\i(<{ue fnmatu wftrui mes &c 
debere; fed & cc.'p tri qui alitcr quam eiplacet agunt; verba Sixri III So- { }o concor- 
zomeni,ConcilijRom.5. fubSymmacho ,&Martinil. defcribir: dia orthodo- 
mendaci denique confulatus nomenclatura farraginem fuam con- * ^^'j^ 

flgnatimpoftor. h fccundum. 

i tcinp. a> 

— _ . — . . — - temisdic. 



TELESPHORfPJ P jE^mZI 

cuin Vcro co- 
fulat.mri&i- 
ti~m cic. 



Epiliola. 



Chariffimisfratnhus, & ddeflijfimls Epifcoptf , Telefyho- * ™ cI * o **°" 
rusP\pman#vrbis b Archiepiicopus Op«'« i »>. 

t *■ l l. 6c Auguit. 

Salutem in Domino. c P i >>. ^y. 

b Primo-rff- 

8M REDIMVS e fanciam fidem veflram in Apoflolorum e~ cbieptfcopi & 

S24 /• r j o/ a i r r Arth'e r ifcom 

**** ruditionejundatam, &: banc a tenere } hancpopulis vmuerjis tus mcrili 9 \ n 

Epi ■hanijPa 
nario.hercf 6% & ^9.Hoc au cm opus inchcatum A.D.374 Valtntiniani maioris vndc-:jm">, 
22oimorr: Tcle.ph. EanJcm vo^e habc: litvh, s (f ricjL r.cen.iore alqi:.-)acidi iisorationi 
2i.aNaziani£.n> fcri P ia- p-i\ A 0.372.13110 dictr. vltimum >;b;it Athanaiius.^rc/j/f^c^» ti- 
tuloCcleitin im.Lconcm^Cyr.lium cC'..f.epiLSt-rn n % aftaCr.nc.Eph f.lcCJttlctd.hjnc f e- 
cjucntior Arthiepifcoporuojcmortainmcnumcn .sEccleiuiTics. <■ iniiiuai epitT.Damafi 
adEpifcopos Ulyrici^ide Theodor.hi^.lib.i.c.ri.Sozotn.lib.^.c.sx.h.il.triparc.Uh.j.c.io. 
d haac *o% 



184 EpiftolarumPontific.cenfura. 

c impodor ex p oner6j quA lidtlicetaconftitutis Aboftolorum , corumquc^ 

fua fomnia r l rr n • 1 sr ■ ■ n n 

harrar. iucccuor\im y nuUaratione dijjentttjper quostujtumejt c&teros 

f invrbcnon crudirt. 

gandacTn 8 ^ Quapropter cognofcite , c a nobis & a cun&is Epi- 

^ia. fcJes c- fcopisinhacfan&a&: Apoftolicaiede f congregatis, 

npio.usno ftatutum cfle, vt feptem hebdomadasanteSan&uiTL, 

elt , fcd dos r^ r , -#•*../» • • ■> 

fea potcilas I aicha omncs ^clericiinjortem Domim vocati a carncie- 
fedcmis. iunent: quia ficut h difcreta eife debet vita clericorum 
ffct'c.tvuic * Laicorum conuerfatione, ita&: in iciunio debet fie- 
pon ificate. ri difcretio. 
h Lexchrim Et ficut ' Laici &: feculares homines nolunt eos re- 

nonlpecialtter . .. . c • \ r • 

ciericu. fei cipere in accuiationibus&inramatiombusiuis , ita 
gcneraiuer k nec Clerici debenteos recipere in impulfationibus 
§TzDomino mis ; ' quoniamin omnibus difcrctadebetfemperefle 
uibut* .- Ucet &fegregata vita & conuerfatio Clericorumaciecula- 
in Euange.to rmm Lai*corum:&: ficut hi amplius funtapplicati diui. 

qutinm Itnt * *• 

fmceptn jpe nis cultibus , &c m familiares Domini dicuntur Saluato- 
ciaiia, qutjo- rlSy j ta mo ribus &:conuerfatione atquefan&itate de- 
umbioribm benteflediftin&i. Hasergofeptem hebdomadas ora- 
mundi,&A- nes Clerici n acarne&deliciisieiunent, &hymnis&: 
^atltlbmfi- V1 g ims atque orationibusDomino inh^rere die no&u- 
utnianuutt- queftudeanr. 

'n^TdVhl No&e vero fan&a natiuitatis Domini Saluatoris 
•vnicuiql [di. ° Miflas celebrcnt, &: hymnumAngelicumin eisfo- 
in ordim quo lenniter decantent; quoniam &:eadem no&e ab An- 
^d\u!uhinllf- g c ^° paftoribusnuntiatuseft, ficut ipfaVeritastefta- 
fimucanterob- turdicens, p Pajiores erant inregione eadem,vigilantes ejrcu- 
feruandacen- f{ oc { lsrites njigilja* noflis ^uviigregemfuum: &ecceAn%elus 
Parif. lifc.»! Dominijletit iuxtaillos-, 1 & timuerunt ttmoremagno,ejrdixit 
c -7- Hlis Anvelu* , Nolitetimere. Ecceenim EuanveliZo vohis vau- 

iQuandof*- ,. & , ■ t ■ * n i- 1 j 

a«m vtLaici " lum niagnum quodertt omm populo,quta natusejt vobts hodte 
cicrico» ab Saluator,quieft Chrijlu* Dominusjin ciuitate Dauid.Et hoc vo- 

accufat. fub- 

moucrcnt? hcciicm fotoniauifJsm&AduV. k hocftatuifTediciturSilucfterinConcil 1, 
Rom.c.14. vidcfup.pfeudo-Clcm.cpift.i. 1 nonfequitur,difcretadebet cflcvita.ergdfcc- 
cufatio non recipicnda: con.ru fratuit Conc.Epaun.c.14. m omncs pij Dcmini familiam 
confthuunttcftcPauloEph.t. n crgo & apifcibus (quos carnem habcre ufTcriiApoftolus 
i.Cor.ij. vetcrcs '-J/ »'»<« per cxccllcatiam vocauci un ) abftincndiimrabftincndum £c a vino, 
in quomaximumlibidinis in-.enciuum.Dc priica- Bcclcfia-abft ncnt*a, vidcBam.homil.i. 
de iciunio.Ep <pha. in >.cyu azwrvpa Chryf0ft.h0miL4.ad populu Amioch. Auguft dc morib. 
Ecci.cap.^. Fulgent.de fidc ad Pctrum C.41. o h.vc omnia c ccenofa libri Pontiiicalii gur- 
gitehauftafant. p Luc.r, q fupcr. r &clariusDcicircumful£uUos,&utn. 

kUfim 



Tdeiph. Epift. vnica. i8j 

hisfignum, inuenietis infantempannis inuolutum &pofitumin rc n° tt n ^ ** 
pr&fepio. Et fubitofatia ejl <um Angelomultitudowiliti&caele- pcnonb. 
lejiis, landantwm Deum>ejr dicenttum, Glortainalttjftmis Deo, l *■ u fi Coa 
ejr in terrapax hominibm bona voluntatis. I+ , \ vlJc & 

Reliquis f enim temporibus Miifarumcelebrario- poatificaie. 
nes ' ante horamdieiterciamminime funt celebran- " fi h J : ' ra, 'i C -T l " 
dae,quia& u eademhora Dominuscrucinxuseft , & m u fcnbit 
iuper Apoftolos Spiritus Sancrus defcendiile leeitur. Mif ^s c. ir. 

ri. l ■••-•* I / v ° ideiti. qua- 

AbJbpifcopisautemide Angelicus^w»»* x pt0tem- drance dei 
porc &:loco MifTarum folenniis celebrandmefk, atquc S U1 * 3. in<». 
folenniter recitandus ; iptienim rqui proprio erecorpm ^f^to» 
Dommif<7///fo/«#/ab omnibus funt audiendi, obediendi cum ioanne 
atque timendi,&:nQn z i//4a'r<W/aut detrahendi\ quiaa conc 1:acCil1 

• i /- r>k i L j- • ri ■ o rtt • uinus & Bc- 

quib. ieDominipopulusbenedici,y*//Mr/,&:inftruicu- Zi> &cxad- 
pit,nullatenusdebeteosarguere,necvulgusineorum uerfanis Lr- 
accufationefufcipi. Populusenimabcisdoccndus eft jhuSanu^S- 
&:corripiendus,&:nonip{iabco;quia' l »tf»^/?^//f//)»//^ fcnius, Mai- 
(upermaziflrum. Nullo modoigiturDominiPontifices dona.-us.Bar- 

» i- - c J l r^ • • -rr a "diu$ , &c. 

&: reliqui Sacerdotes , quibusDomini commmaeit cicm.confti. 
piebs, ritepopulumpQiTuatcorrigere,fideceptionisfe ii.8.c 4 o.dc- 
cognouerint Ustueoinfeftari. ™jj* ? rcc A c% 

i n - > r i ry »• concipiendas 

Vnde ° iusium ejt omnes tn vmuerfo c orbe DocJores legu , e a h ^ra j . quia 
qu&legisfuntftpere\ &non d SacerdotesDomini labiis tunc P ,laiu » 
fuis autquibuflibetmachinationibusw/f«W.Dum e- pronunuauit 
Bimipfosdifponuntaut cupiuntmaculare,potius(ei- >*» Domurfc 
pfos maculant & vulnerant. f: := ro & ui " 

•T eanoraCnri- 

Dei* ergo accujot ordtnamnem qui eos qui ab eo confti- ft..§ crnc.fi- 

/##»/#rSacerdotcs accuft, ^/damnaricupit;a quibus^ xu§. Horam 

omnesfideles cauere debent;quia f nonfolumqmfaciunt, fimsp!venc- 

Jedetiamquiconfentiuntfacientibm,reiJunt. Chriftusenim •r.ibHem fcri- 

Dei FiliusDominus nofter, humano generi faluteriL, B*. t S d,d ! 

, o nc.lib.i. c.ij. 

r<?W0/?<a?plenam, denobis ait, % Qujvosrecipitme recipit ; x Not.phraf. 
& h quivos (pernit,me (pernit. SiergoDominus ineisre- vidc P omifi - 
cipitur &: rejici tur,proculdubio tpfimfunty qui in eis re- y a p nra(is Hic 
iiciturvel fufcipitur. roncpift.i ac 

8r. facro 
Chrifti. 

z N.phrafcs. a Matih.io. b verba Damaiiadcpifc.Illyrici. c Romanorumorbc. 

d & non fidemdo&rinis v iriis macolarc. 

c verba Adriani I.collcd. lngclramo datxc.i.exlfid.fcnt.lib.j.c.39. i Rom.i. 

g Matth. 10. h Luc.io. an ioli Clerici ipfius Domini efic dicendi Lta i 

Aa 



i86 EpiftolarumPontific. cenfura. 

i Rom.14. £ t i tuquises quiiudicatferuumalienum ? Proculdubio 
ahaDci,.aa tranfgrenor es legis Dei, k &: Apoftolorum atquePro- 
Prophcuru. phetarum : &non folum harum fed etiamlegum hu- 

Noubit le- r rA , j. . ° - 

etar, li a - R u- manarum. Omnesemm leges, tam diuina? quam &: 
mcntum Tc- humanac, alienum feruum iudicareprohibent. Qjiid 
leiphon va p Utas e rit de te , cum tranfgrefTores & conculcatores 

leaiinecCle- f , . , o v 

rkosnccLai legis Dei damnabuntur ? rrorecto& tudamnabens, 
cosaquoqua quiapoftpofuifti mandatumDci, & tuamadimplefti 
^iMccBi» voluntatem. Quoniam iicutdignifunt vitaquiman- 
Dei ferui s uf . daturn Dei adimplen t atque cuftodiunt,itarei &cperdi- 
do I acm P ' CU ^^ unt m orte, qui ea poftponunt &; in vanum du- 
pilt.i.&c cunt. EfteniminApoftolicisfcriptuminftitutis; Alte- 
1 hocvcroo- r j us 1 vitam nemo Uceret ^&Ldemaloahenoos mumnonco- 

mncm impu . 

dhnmtxijic. **4Wt- 

rat qaod Ki- Accufatores m ve*o ejraccufationes quasleges fecnli non ad- 

don Hifpai. m jttunt,&nos fubmouemus>&C Accufatori n omwmo non cw- 

fynonyma 7y f m J » •>. 

pro Apofto- di dcccrmmus>qui abjentc aduerjario cartjamjtggertt, antc^> 
licisobirudit vtriufque part/s iuftam dtfcuffwnem. 
fanTaLuit Nechi ° quinonfunt idonei fufcipiantur ad accufatio- 
Synonym. li. nem , &omnes ?qui aduerfus patres armantur infames effe^? 
a.cj) vitam cen r emm , Patresenimomnes venerandi funt, nonrc- 

nonlaceres,de -> .. , .,, ., ... .... 

maic aiieno os fpuendi , aut injiaiandt. Hi vero 1 qutcum,wimicis moran- 
tuum non co- tur ^ aut q U j fUfpe&i habetur,minime recipiantur, quia 

inquints. 1 • 1 

m confonJii eorum asmulatio lacerat etiaminnocentes. 

impoitor vcr Hunc r murum firmiftl mumjlatuerunt patres nofrij&C nos 

baEiinodijm cum e j s contraperfecutores noftros; vt hoc remedio 

Apol. pro ' i r \ 

symma ho& eorumpellantur machinamenta, &; vos fecuriores &; 

Adriani i. fan&iores famularimereamini veftro Saluatori. 

flrerbaAoia- Cxtevum/ confderat impius tuflum > ejr qu&rit vtoccidat 

ni in con sti t. eum . Dominus non derelinquet eum in r m an 11 s eius , ejr non 

Cod ? Theod condemn&biteum cum " iudicabiturilli. Expecla Domwum, 

v.de Pfcudo- ejr cuflodi viam eius , ejr exaltabitte, vtpofideas terram - y cum 

lul. cpift. ». 

c 9 . 

o videpfeudo-Anacler.cpifr.t. cx eod.Aniano conftk.ij.eiufd.fimli. p vidc cpift. Pro- 

c!i ad Dotnnnm Aniioch. cx a.€t. 14 .Con ril.Chalced. & Adrian.colk6hc.71. 

q fnM.tiur.lib.f.Pauli Con.il. r.Rom.fubSymm cho. 

r Verba Dam Ai loco citato : patres nojlri j .8. Epifcopi habito trxBatu in vrbe Nictna hunt 

tnttrum frrtifpmum cont*a arma Diabolicaflatuerunt , & hoc remedio vsmna mortiferafuntj 

depul/a, icc. 

£ pipl }6.jnterp.Hieronym. t Hicron. manu vulg.manibus.. 

u H cronyni.iudiCttiur. 

inuribunt 



Telelph. Epift. vnica. 187 

interibunt impij,videbis. Vidiimpium robuflum & *fortifft- xHlcroft -£r- 
mumficutir.digcnam virentem: Et tranftti^C' ecce nonerat\efr vuig.dcuatu. 
qnafi:tieum->&non eflinuentm. Cuflodiflmplicitatem 3 ejrvide 
reclum ; quia erit Y in extremum viropax. Prauaricatores au- y ad. 
tem z 'mtctibuntpariter ,& nouiffimttm impiorum peribit.Sa- f Hi er.<rV/e- 

. . n r \ * ' • r 1 r 3 r -i buntur.valg. 

Imautem luflorum a Domino ^fortitudo eorum a tempore trtbu- dift)ertbunt 

lationls. Etattxiliabitureis Dominus, dr liberabit eos y &: b eri- * ? Hicroa. & 

picteosab impiis,&faluabiteos'> quiaJperaueruntineo.Etali- L"/' tntem ~ 

bi, c Quidgloriaris in malitiapotens: Mifcricordia Dei efhtota b h cron. & 

die. Infidias coqjttauit liwrua tua, qttafi nomcttU tuaacuta,fa- v "jKf r *«- 

raw dolum : Dilexmt msiiitia.m magtsquam vonttm , menda- ron.fcucrp. 

cium magis quamloqttiiuflitiam. d Dilexifli omnix verba ad de~ d ^rtiuam 

uorandum, c lingua dolofa. SedDeusdeflruette infnipiter- /'hJ^ & 

num, terrebitte, ejrettellet te de tabernaculo tuo, &eradicabit vuig Hnguam 

te deterraviuentium. f Videbuntiufliejr timebttnt , eyfuper delo J am 

... „ . r . J r . .. r J 1 i viucnuum 

ettm ridcbunt:Ecce vir qui non pojmtfortitudinemjuam Deum, fcmncr. 

fedfperauit in muhitudine dittitiarumfuarum: confortatuseflin 

infidiisftis. Ego autemflcut olitta virens in domo Dei ,/peraui in 

mifiricordia Dei infecttlum % tkin xtcrnum. Confitebortibi g fcoiium 

infculum,quoniamfeci[Ii'. ejr expecJabo nomen tuttm^quoniam <em P lternu - 

bonum in confpeclu SanBorum tuorum.Dc talibus enim in- 

fidiatoribus&accufatoribusferuorumfuorumloqui- 

tur DominusperProphetamdicens, 0s h tuum dimififti hPf.49.Hic- 

admalitiam, ejr lingua tuaconcinnauit dolum. Sedens aduerfu* [^"'"n ' & 

jratremtuum loquebaris , ejr in l Jiliummatristuafabricabaris vuig. adutr- 

opprobrium. H^cfecifliejrtacui '■> exiflimaflifimilem tuimefu- f m ' 

tttrum : arguam te ejrproponam te ante oculos tuos. Intelligitc_j 

\\xc , k qui obliuifcimini Deum , neforterapiat & non ftt qui k hoc 

hberet. 

Languentes autem inifto conamine notandifunt, 

&: a talibus repellendi: Tales enim membra funt Dia- 

boli,qui l furfum atqttedeorfumperuolans, qua>itquospoJfit vi l*[ a Con " 

occidere, quospofJit m feparare , quospofitdeuorare. Propter fhminop. c- 

qttamremvioilandumefi ,& armis cceleftibusfumus mu- P ift * adLeo " 
1 . 1. P . J 1 • • 1 s> - nemc.i. 

niendi,neineius compedesincidamus,aut ciusfiuets mfurcrarc. 
illaqueemur. 

Decet n enim in talibut caufis hoc maxime prouideri,vt (ine_j n . vcrb ^ Lc0 " 

/7 • jl 1 • n i- j . nls cpift.8. 

Jtrepitti concertattonum & charttas cnftodiatur , ejr veritas 
defendatur , atque innocentes &: Domini miniftri illsefi 

Aa z 



t8 8 Epiftolarum Pon tific. cenfur£ 

liberentur. De bonis ergo ac legem Domini cufto- 

dienribus,fratribufqucadiuuanribus&:nonnocenti- 

bus ,fe&fupportantibu* , aitperProphcramDominus, 

rPfal.2r.H1c o Ngnfedicum virisvanitatis , ejr cumfnperbis non ingrediar. 

p iniquis. Odtui Ecclefiampejftmorum , &cum ? impiis nonfedebo. La- 

uabo in innocentia manm meas , ejr circuibo altare tuum , Do- 

q Hieron.& mines vt *J daravocepraedicem laudem, ejr narrem^w- 

vuig. vt au n j am rahiliatua. Domineddexi habitaculum Domustua, ejr 

UudU, # t- locumtahernaculiglori£tU£. Neauferat cumpeccatoribus ani- 

narrem mam meam , ejr cum virisfanguinum vitam. r In quorum ma- 

vuig Cr ^OT n ibu6fcelusefl\& dextra eorum repleta efl muneribus. Ego au- 

m *m. tem w fimplicitate mea gradiar a redime me ejr miferere mei. 

Pes meus ftetit in retto , in EcclefiU benedicam DominunL. 
i rerba Da, Concordent igitur f f«w omnibus Dei facerdotibus hae 
TdE ifc PI i?- cbMtetHfentzntiXyinquibusvosjFxos&jFrmos exiftercj 
lyr. concordet iudicamus. Deus r vos incolumes cuftodtat ,ftlij chanilimi. 
tumicc. mh o ata XV. Kal. Martn u Antonino S*c Marco viris Cla- 

ckaritatuve- •rrr* CC 
fir* lementta ""• -Vifll» 

in qua&cc. 

t lub/.ripiio, C E N S V R A. 

cpift.Danaan' 

ad Oricnta- f^ © n d i t impoftor noua decrera de ieiuniis & miffis in noc*re 
les. v^ nariuiratisDominicelcbrandis.-fingiraLaicorumaccufario- 

?f S h dlt T !b ne< ^ erico$ uibmoros , & conrra accufarionesLaicorumaduer- 
A n °T aa fnsClericosrecipiendasnoneiTc-.VerfionemHieronymi cirar: Da- 
1/4.. n; Hus mafi.HieronymijPtocli.LeouisFlauiani.Eunodij, Ifidori,Adriani, 
au-cna to o & Anianiverba varijs deprauarionibusfaedar; mendacemconfu- 
hoc tcmp '.ic larusnotamepiftolse.adiicit. 

M. rci .uAit- 

tonno Con- 

ful.itusinifiq-.isintclligatbinosMkrci Aorcli; Amoninl cuna Amonino Aiig. A.D 141. & 

i47.At memincritLe<£tor,i.Co:ifulum mnnommjfc i c< gnomni poriiTimum.idnotari fo- 

lita. i. An;cn num Augrft aM.rco diftin^ inon d-bere, cum ipfeMarcus Anfon ; nusdi- 

dusfuerir. 3. Quicquidfir;ci:m Sixfus A D. 142. 8.1dus Apnli» martyriumconfummarif, 

T^lcfphorus codem anno ij.KalJSiartij fcribcrcnon potuiu 



HYGINI 



Hygini Epift. I. 189 

HTCJNI FA?jE 

T" CL 1 # T *K*ccpifl. 

Epiitola I. fecunda dici 

A debuit, quia 

ffyginm inChrifli nomine a alma? vrbis ftow^ Epifco- ta,-faotamen 
f>«* , a*w## /» Jpoftolicafde &> dotlrina 



uuncs. 




degentibus, Salutem. * ■?■ phra - 

O ' iim,dcgcrcm 

fide,&c. 

Ha ri s s 1 Mi y b Deusfiliumfuummiftin fimili- b Rom.s. 

tudinem carnispeccati, & depeccato damnauitpec- ^ "1«! 'ad- 

catum in carne,vt iuftitia legis impleretur. uc/fus vari- 

i 7 ////** c nonfcundum Deitatemfohma Vatre^j niadumc.3. 

mijfm cft.fedfecundum carnem,quam clementer ejrpiepro nobis CX j nanj c u ^ 

ajfumere nondedignatus ef.7{am quodfemetipfum (exinanita pauiuiu ma- 

d maieflatis fu£potentia) idem fe Fttius miferit , Apoftolus [1 f l , f. fce4 " 
a jl j- -^ * r : r ■ ■ c r acmfiliusmi 

conteJlxtur& dtcit, e lemetiplumexinaniuitrormamier- r lt A po ftoia 
ui accipiens, 6c humiliauit f femetipfum fa&us obediens 1 ai c °mcita- 
vfq;admortem,mortemautemcrucis. Et Efiias, sNon ^phiu. 
legatus,neque Angelus,fed h D*7#ipfe?v///V/, tefiluabit f feipfum. 
nos.//m i alibi,Palamapparuinonqua:rentibusme.ef f ?f*^ '« 

1 t-x 1 • i r i- /-i 1. hfcdipfeDo 

Hieremias, Dereliquidomummeam,dimiiihaeredita- minus venit 
temmeam , J Veni&faclusfumillisinopprobrium. ^ &fa | iau it. 
tnMichaa , m EcceDominus veniet, & commouebun- kHieremiiz. 
turfubeomontes. £//#Z</f/w74, n Gaude&;exultafilia rciiuui. 
Sion;quiaecce°venio, &commoraborinmediotui, m M^h'i 
dicit Dominus. Et Jpofto/uxadTimotheum^Humanas n Zachar. r. 
fermo& omniacceptionedignus, quonia lefusGhri- ° ccc ^g j « 
ftus venit in huncmundumpeccatores faluosfacere. p * 
Et Malachias, ^Eccefubditovenietin templo fuoDo- qMahuh.j. 
minus, quem vos quseritis,&; Angelus Teftamenti que 
vos vultis. l in Euangelio, Non veni vocareiuftos, fed r &inEuag. 
peccatoresin pcenitentiam. Item f alibi', Quiditobis, 7 i f' 1 : ... 
& quidtibi, IeiurihDei ? veniltiante tempusperdere, 
nos? Venit Filiushominisfaluare&quatrcrequod pe- 
rieran Item* alibi r * Nemoafcenditin ccelum, niiiqui t ,•■,,-. r<) n 
deccelodefcendit,rlliushominisquieftinccclo; iVw»- *'hicomiiTa: 
quidin histantis ac taltbustejlimoniis, quibusfe Filius u Dtia u tlwm 



190 Epiftolarum Poncific. cenfura. 

*luw h ' Jemetipjovcniilctefiatus efi, x poterit quis dicere , abalio ejr 
z voamtatc non ajemetipfo vemj]e?dum manifeHum ejl yquo d qtti carnem 



- nostram divnanter affumpfttS v oluntane,^ non ab alto mif- 

b vumtepo- r „ • ,r- • „ t, L • 

temise fu« /w a vcncnt. Namquiin Patre manens b vbiquepotenna^ 
coniifti-. liia.conJtstit, vbi quo a Patre mitteretur c omnimodo»^» 
d fecuior um habuit; quoniam nuilapars d ccelor um ac terra a confiecJu Pa- 
ceiufd.vcrba tris exctpitur,vbtfecundum vosa Patre Filiusmitteretur? 
k 4 f 'fw- u * EtPaulus, c Renoitamini,inqittt^SpiritumentisvefirA : ejr 
f eum qui. induite nouum hominem qui * fecttndum Deum creatus efi in iu- 
gHeb.4. fiitia ejrfanelitate veritatis: &adHebr&os, s Ineoenim iiL. 
hiiictcnt.na. q UQ ^ailus cft h ipfe ejr tcntatus eft,potenseft&eis qui 
tentantur auxiliari. Vnde, fratres fancti , vocationis 
y^w^rcoeleftisparticipes , confiderate Apoftolum& 
Pontirlcem confeflionis noftrse iefum , fidelemcxi- 
k Coioii. j. ftcntem ei qui vocauit l eum. EtadColoJfenfes, k Nunc au- 
1 Yniucrfim. tem deponite &c vos vniuerfa, 'iram, indignationeirb, 
m turpiio- malitiam, blafphemiam; turpiaqueverba m exore veftro 
nprocedar. nonprocedant. "Nolite mentiriinuicem expoliantes 

yetcrc ho- vos o ve teremhominem cuma&ibus fuis, &c induite no- 

uum, eum qui renouaturinagnitionemfecundumi- 
maginemeiusquicreauiteum. Nunquid tsqui?vniucr- 
crj.it!" f am crca.turam>vifibilia ejrinuifibiliaproprtipoteftatisvirtu- 

q ex nihiio te procreauit,acfecitfeipfum antea 1 aut poTimodum (quoddi- 
r pr ° ci edUU & cere ne fa e ft) cwwit velfacere potuit ? 
f ciufd.cy. Et f DominusinEuangelioait^rgtf^/^rw/»/^- 
t ioan 10. mus Ef iterum, u Qui odtt me , & Patrem meumodit. Et 
qui°vi n Ji 4 rnc iterum, vtomnes honorificentFiliumficuthonorifi- 
vidit &p.i- cantPatrem.£/ x z>fr«w, Vtfintinnobis vnumficut &: 
trera.&item. vnumfumus,Tuin me &:eg;oineis. Etiterum,Om- 

x loan.r. *2 t • d o n 

* hicomifTi niamea tua iunt. ^Ettterum: Egoinratre,&:l ; aterirL 
ab impofto- me , & iterum , y Paterin memanensfacitoperahxc. 
y^ioan^. & loannes EuangeliHa ait , z In principio erat Verbum, 6c 
zioan.j. VerbumeratapudDeum^&DeuseratVerbum. Eti- 

1 ioan 1 IpfC * terum a *tf e a ^ P^thos, Tres fun t, /'/^//7/ , qui teftimoniu 
b tr e $ funt perhihentin terra: aqua,fanguis, &:caro;&: tres h 'mno- 
3°*- . . ^rfunt, quiteftimonium perhibent in ccelo , Pater, 

c Ocitatis 

quavnfifunr, Verbum & Spiritus ; & hi tresvnum funt. Nositaquein 
p a r:;m&Fi- natttra c diuinitatis, (quizvnumfiwt Pater,&Filius,& 
trcm &c CPa " Spiritus San&us) «ft- Patrem diqtto tsmpore credimu* pr&- 

»0e, 



Hygini Epift. I. ic>r 



d Deitas Pa« 



cejpjje , vt maiorft TilmnecTiliumpofleanatum ej[e,vt d Di- , 
uinitateP^/^minoretur. C£terum,fratres,faluoin_ rctur in n- 
omnibusRomana;Ecclefixpriuilegio, e W/^^/f/r0/><?- Il0 - ... 

. r . r ° . . r _ r l evcibaAdru 

litanus,abjque cAterorumommum comprouinctaltum Eptjcopo- ni i. coiicft. 
ruminsiantia,aliquorumcaufts audiateorum \ quia f irritx ingeiramo 
erunt aliter actse quam in confpectu eorum omnium, ^|JJ; 
v cntilatx-y ScipCcfif cccrit, ^ coerceatur afratribus. tioch, c .o, 

Criminationes h maiorum natu peraliosnon fiantnifi «n. Apoit.jt. 

.•. .... . r r j • • o • Marum Bra- 

•beripfosqMcrtmwAtntendiwts ii tamen ipli cugnicxirre- car# QO u c ^ t 
preheniibiles apparuerint l ejracJispublicisdocuerint y om- 94- 
nifefujpicione carere 6c inimicitia , atque irreprehenfibi- j^jJJJjf * 
lem fidem habere ac conucrfationem ducere. caufam in s y 

Necnon&: k peregfina ncgotia & iudiciaprohibemus,quia " od ° P ro ^- 
indtgnumesivt ab externis iudiccntut, quiprouinciales ejra gmoxRoma 
feelecios debent habtre iudices. minendum 

Nosf quidem ex m omni pafte carpendo occafones ab- ^^cf? 
fcindimus;Nosfitpern£memores difiip/in^^quibufcunquc ms . 
cadentibus dexteramporriirimus , ejra ruin&pr&cipitio quos {*, vlJ . c ,Iur ' 

rr 1 ''oTrr-j--i Pfeudo-Iul. 

pofiumusreleuamus ; &: derenlionis adminiculum to- ep ja. 2 . c ; to , 
tis viribus prxbere cupimus. Anian. intcr- 

Certe °Ji vclmensfit recti confia , vindifia dignus efi qui a- J£ * *"£ lt,IJ * 
liis exi/titcaufipericu/i.Quivcio innoccntcmvclfratrcm Ccd. Theod. 
quocumque ingenio perfequitur,P/^/f in (ciugulum mor- Conc - Canh. 
tisimpingit, vtait diuinus & Beatus prtco , Noli detraheres itan\'cap.6\ 
ne eradiceris. Noli accufareneaccuferis; ^nohiudicare^ Chai.-.ed.c.2r 
ne iudicerisiquizin quo tudicio tvdicaueru, iudicabitur de te. J^, ^ n jf~ r 

iVc»w r crediturnosodtjfequorumrelatione non Uditur. iib.2.c 4 ^ 47 

Dicit { enim Dominus, Omneregnuminfe diuifitmnonfla- ^- Afit i--n- 
bit\ &omnis fcientia , aut l regula aduerfim fe diuifia non ramud.tafc. 
fabit. >f. 

Ideoque necelle eft, u «ztf concorditer falubres fufci- ^ArciucT' 

k verba A- 
dri.ini T. eiufd.col'ec3:.c.i7.cx C.Theod. lib.o.tit.i. ccnflit.io. videpfcudo-Iul.epifT z.c.icr. 
1 ver oaEnnod. in przeccpto de Ccliulanis p.t7i. m vel ex vna parte carpcndi occ.f. 
incidimus &c. n qualcmcumqre SacerdotaUm dcxt.vi lcnt.bus fer reporrig. 
o eiufd.ibid.poil.lin.il. p perict;lo,dumcnim fufpicionibus pattfacit accefTum,^t fra- 
rerni origodifaiminis, & oui pcccndi fomenta tribuir ipfciug, 
q Matth.7.7. aliis verbis. 
r verba Enn;d.in apolog. pro Symmacho p.zr^. 
f vcrbaMartini I. in Synudicaaddita Concil.Latcran. 

r lex. u verbaLeonis epiitol. 87. cap.x. Sufere& fratres vt ccncordi ofadientia fnht- 
brts, &c. 



x fcnihil. 



y A.D. 140. 
SixciVlII.fe- 
derc coepit 
Hyginus A. 
D.if4. Gla- 
brionc & Vc 
riano CoiT. 
vidc Baron. 
Annal. Bcl 
larm. Chron. 
&c. 



191 Epiftolarum Pontific.cenfura. 

piatis hortatus, x mhilper contentionem agentes ,fedad omne^j 
ftudium deuotionis vnanimes,diuinis ejr Apoftohcis conftitutio- 
nibuspareatis. Data 17. Kal. O&obr. x Magno &: Came- 
rino CofT. 

c e tf s V R A. 

POs t cty am cotamhancepiftolamcontexuit cx Atelat I. Sy- 
nodi,lchacij,Leonis,Matcini I. Adriani I ScEmiodij diuerfimo- 
de corrupcis fencentiis , ad rmem notam temporis mendofuTimam 
addidicplagiarius. 



H T C I N I P APj£ 



* prirmdlci 
debuit, prius 
c-nitn data 

fingituc. 

2 i.Cor-7. 




b i.Cor.cr. 

cimpoftoro- 
mittit vcrf. 
14. vititmm 
partem & ij, 
d Dcus. 
e z.Pct.i. 

f tradidit 
cruciniudic. 

rcferu. 



g addit. im- 

pofturis. 

hacluxurio- 
fa conuerf. c- 
ripnir. 



Epiftola*IL 
Hyginus Papa Athenienftbus falutem. 

VL TA *mihifducia eji apudvos,£ra.trcs,Sc mul- 
tagloriatiopro vobis\ Repletusfum cenfolatione ,fi- 
perabundo zaudio in omni tribulatione veftra. Tri- 
bulor enim quando de vobis audio quodnon 
oportet;a?#/<?/^ver6 , quotieseaintervosfiericogno- 
uero,quaebonosChriftianosdecetimplere. 

Nolite, b fi atr cs,iugumducere cumirfdelibus. Vnde Do- 
&or gentium loquitur, dicens ; §ju& participatio iuftitiai 
cuminiquitate ? c Quis autem confenfustemplo Deicum idolis ? 
Vosenim eflis templum Dei viuifecut dicit d Dominus; Quy- 
niaminhabitabo in iiiis,& inambulabo, &ero iilorum Deus, & 
ipfterunt mihipopulus. Si c enim Deus Angelis peccantibusnon 
pepercit , fedrudentibus inferni detraclostntartarumtradidit, 
f in mdicium cruciandos referuari ; & originali mundo nonpe- 
percit ,fed otlauum Noe iuftitUpraconem cuftodiuit , diluuium 
mundo impiorum inducens: & ciuitates Sodomorum ejr Comor- 
rhAorum incinerem redigens , euerfione damnauit , exemplum 
eorum quiimpie afturifint ponens : 5 quidputatis iniquis & 
perfcuerantibus innequitia eorumerit? Iuftum vero 
Loth oppreffim a nefandorum iniuria ejrconuerfatione h eruit: 
adjpcftuenim &audituiuftuserat habitans apudeos,quide die^j 

indiem 



Hygini Epift. 1 1. 193 

in diem animttm iujlam iniquis opeributcruciabant. Nouit Do~ 
mtnuspws de tentatione eriperejniquos verhindiem iudicijcru- 
ciandos rejeruare : magis autcm cosquipoft carneminconcupi- 
fcentia immunditi& ambulant, dcminationemque csntemnunt, 
audacesfibipUcenteSifeffasnonmetuunt l facere blafpheman- * inrroducc- 
tes. Vnde k alicni crrorisfociumafuipropofiti trami- l c '. , 
terecedentem, aut Apoitolicxfedisiunionibus mo- rcefttnep.1. 
bedientem,i'ufcipcrenonpoiTumus : necimpetercre- P ccdo Pj i 
cte credentes , vel San&orum Patrum imTionibus ob- d\<o$&u. 
temperantesperinittimus:c]iiia interfldeles &inride- Pfeudb-luiij 
lesmagnadebetci]edifcrctio. * C,1J " 

Si Deus,fratres, ' iiifttsnmpepercit, quid de nobispec- 
catoribus ficripuratis? Cuftodite vos m abomniinquina- * ^lh^l 
mentocarni$& corporis , vt falui fitis in dieaduentus connarium 
Domini. Vnum "autem hocnonlateatvos,vt ait Apofto- D ' ^' .*'!?' 
lus, charijftmi, quiavnus diesapudDominumfecutmille anni, pepertitfc. 
ejrmilleanmficut vnusdies. Nontardat ' Dominus promijjionem m * C ° T >7. 
fuam^fedpatienter ° cxpe&atpropter vos: nolensaliquosperi- ',*'"" & ,pi " 
reifidomnesadpcenitentiamreuerti. Adueniet autemdiesDo- n i.Pe%5. 
mtnivt fur ,in quo cceltmao-no impetutranfient ', elementavero ° ^"t 1 ^ 

1 ri «,-.*/ r ■ t-rr , , ^ , cxiihm£'.fcd 

calorejoiuentur. p CumhtccxgoomntadtJJoluendafent , quales paticnter a« 
cportet vos ejfe in Sanclis conuerfetionibus ejr pietatibus , expe- S* c - 
Bantes drproperantes in aduentum diei Dei , per quem cceliar- & ^eTn ipf» 
dentes feoluentur,& elementaignis i calore tabefeent? Nos tr- fum op 



cra e- 
xccrentur. 



roccelosnouos, ejrterramnouam, &promi(faipftusexpeclamus, xccrcntur 
.;.,.,...... r ' jj fj r » q ardorc. 

z» qutbus tustttia r tnhabttat. Deus ■ d/*/^># <?#*»/.$• <rratt£,qui vo- r habi rar. 

cauit nosin tternamfeam gloriam in Chrifto lefo modicumpafe { l p . er - r - 

/w, ipfeperfeciet, confrmabit , & l feolidabit. Ipfigloria & impe- t qu f c > . lldablt " 

riuminfecuUfeeculorum. Amen. Data lo.Kal.Martij u Ma- u a D. 140. 

gno & Camerino Co£ I4 - inrc Hy- 

• gini electio- 

ncm v fupra 
CEN5FS1 diximus. 

VErbis vulgatae Noui Teftamenti verfionis vixttiaverbade 
fuo addidit <&n2o\us ; haec tamen obferuate, liceti. Falfo i- 
pfum negate Deum iuftis parcere -, 2. Mendaciter epiftolam configna- 
re , &c. 



6 b 



194 Epiftolaram Pontific. cenfura. 



Anicctu Pio P I I P JL P j£ 

praeooniv O- 

* uluslib2> Epiftola L 

Omnibtu Ecclefiis , in eadem qua fumus fide & dotlrina 
manentihus > Vius^ AfoHolic* fedis 

adctimloAr a ArchkpifcopUS. 

chiepifcopi 

Epm N vfc^ *Wi^ RATIAS ^agimus/fratrcs, Deo, quoniam 
do-Teicfpho (f u&$L&$k c crefcit fides vefira , & abundat charitas vniufcu- 
?' tl r- ^^^Miufque omniumveftrum ininutcem iitavt nestpfiin 

bx.Theti.i. K^srzJrS^? / • / • • 1 r- • r 

agerc dcbc- vobts glortemur tn Ecdejus Det. 

» i s - Videte, fratres,videte vt d nemovosfiducat volens , m 

c ir uper humilitate ejr religioneAngelorum qua non vidit,ambulans,fiu- 
d Coio£f.2. Jlra inflatus fienfu carnisfiua, & non tenens caput , ex quo totum 
corpU4,pernexut ejr coniuncJionesfubmintfiratum ejrconsiru- 
e CoiofT. j. cium,creficit in augmentum Dei. 

infarcun?' ic- S e d c induite vosficut elecli Dei , fiantii & dilefti , vifiera 
gimuB Bufcb. mifiericordia, benignitatem, humilitatem , modefiiam,paticn- 
Chron. ad A. tiam,fiupportantes inuicem,& donantes vobifimetipfis,Jiquis ad- 
g H jnc Hcr- uerfius aliquem habet querelam. Etficut Chrijlusdonauit vobis, 

maau Pij fra- jf a $> ijjqs. 

"r"it Ter! Caeterum noiTe vos volumus,quod f Pafcha Domini 
tuii. iib.3. dieDominicaannuisfolennitatibusiit celebrandum. 
cam. ccnt<a lfti ser cro temporibus Hermes e docJorfidei & Scriptura- 

AluifCJ orjcoti. ^ * ^ * i 

An vcro p.u r um effulfit intet nos. EtlicetnosidemPafchapraedi- 
dcruerit fa ^ a J- e cclebremus , quia tamen quidamindedubita- 

tcrnarum lau » ? • i t t 

a,<t, r,r-x,rr, r u n t: a a c or ro bc ra n d a s a n nna s eo r u m ,c*u em Herm x 
nem agere.iu Angclus Dominiin habitupa/ioris apparuit,& h pr#cfptt ci,vt 
dicum ferat p A f cna (fo e Dominico zoomniousceicbraretur. Vndc&vos 

lcao: memi J n ' r» • • n • 1 /- 

rer r inrcrim Apoitolica auctontate inftruimus , omneseademfer- 
ii.iup (i; . s uare debere,quia& noseademferuamus :necdebetis 
poJyh^m " acapzte quoquomodo dijfidere. 

proiHnriari. Cauetediligenter omncs k nequis vosdecipiatperali- 
jrn^ir^^vt ^ 11 ^ 111 Aftrologiam, vel philofiophiam &inanemfallaciam r 

crj cra; cxfat 

liber p fVoris i vcte*ib s prtrdi atus.Inqro d. P'fbarericve'b ni qnir'em. E.mdcm canti- 

leaamcani-iPon;iri*.alisfcriptor. i phraitsLeunisepiit &^.c. xi. k Coiorii. 

ficundum 



Pij Epift. L 19 j 

fecundum traditionem hominum, fccundum elementa mnndi>& l adt * itarn ' ir n 
nonficundum Chnjtum &c ' traditionem rectam /» Chn- m& e ftj : . 
fto enim habitat omnis plenitudo diuinitatis corpora!iter y m vt ° v, ; rba Dj - 
fitis /# ///0 repletiqui ejl caput omnis principatus ejr potefiatis-, ^ ^ t[ ^ 
qui&: hanc n fan&amfedemApoftolicamomniumEc- 16. mhiiad 
clefiarumr^/^prsecepiMpfo dicentePrincipi Apo- Rott \ icd , s 
itolorum , Tu es Petrus, ejrjnper bancpetram aatpcabo Eccce- quiofi Pc.rus 
Jiam meam,e3« porta inferi nonpraualcbunt aduerfis eam: ejrti- Cum c * cris 
iidabo clauesregni ccelorum, & qucdcumqueligauerisfuperter- cicf.vnjotrf» 
tvm»> «7/ ligatum & in ccel o : ^- quodcumque filueris fuper ter- »on Romang 
^w,m>/0/«/awrrf '«codo.Sinedubioqui contra man- KfT^ 11 ' fi 
data Dei agit peccat , & qui conienium pra:itat erran- p c .rus Bctic- 
ti. Quid° cnimprodefi ilL xfuo errore non pollui ,quiconfenfum uar m capuc 
pra/taterranti > Oues Penim paitoremiuumnonrepre- tilul , hic 
hendant, plebsvero Epifcopumnonaccufet,necvul fedi eius co- 
gus eum arguat; quoniam 1 nonesi dificipulws fuper magi- cn^Ecd^- 
Jirum,nequefierum fupra Dcminum. fi ? capiu fub. 

Epifcopi autem r i Deofint iudicandi qui eos r fibi ocu- »«&» doreai» 
loselegit : Nam*/rt^/#autprau£vit#hominib. non n>am6tum° 
funtar£uendi,velaccufandi,autlacerandi,ipib Domi- erte opone- 
no exemplum dante,quando^r feipfum, & non per a- ^ o ' n ^ l u J ra 
Mnmvendentes Sacerdotes, &:ementeseiecitdetem- cxOptato. 
plo, ejrmenfasnummulariorum proprio euertit flavello ,dr l c- ° n*cvcrb* 

• •i / r r i-L-n 1 "i 1 • citaAnfJm. 

lecitde templo. Etficut alibiperFrophetamloquitur; Luccofia in 

Demfetit injynagoga deorum y in medio autem deos dificernit. vv,ber u Ub. 

Si u quis vero^Tuo propofito retrorfum exorbitauerit y }' fed / rd ne 

. it» * 1 r. i /• 1. 11 r ^ r • muc.fo:funt 

&iuilum Apoitolicseiedislibentertranigrellusruent, amem Hor- 
infamis e&icitur. Reprobariergooporteteorumredar- mif ^x cpift. 
gutionesquiinre&a flde fufpe&i funt : "^&s autem Sc p cpv.Rom, 
conuciia.tio primumferutandacik, &:denuoquiirrepre- r. fub«ymma 
henfibilesapparuerintjfuntrecipiendi, d-non prius; ^L^^t 

fwi/Ji fierint, 
eum nec rgprehendere icc.prifumant q Matth.io. r vcrbalfiMor' Hlfp 1. fem. lib 3 '9. 
Recloies k Deoiudicandifunt, afuis autemfubditU netjuayuam iudicandifunt, exemflo Domi- 
m quiperfe -vendentts columbas, & num.Stc. 

i E ifopos oculoi eilc Domini afTcrunt Pfcudo-Clcm. cpift.i. ffcudo Anadcr epifl.l. 
Pfeudo-Alcxand.cpift.i. Pfeudo-Hufcb.cpift.i. Pfeudo-Melchiad.epift.i. Pfeud^-Iul.epi- 
ftol.i. Pteudo-Felix.cpift.i. Pfcudo-Damaf.epift.4. &c. 
t & proiccit i templo vcl licurdicit pfalmifta, Deus Scc. 

u liidorus Ibidem. Quod ix a fide exorbitauerit rcdof , tunc crit arguendus a fubdi- 
tis , &c 
% Adrian.I. colled. Ingclramo dat*e c. 4.^.1 J. 

B b % 



i<)6 Epiftolarum Pontifical.cenfura. 

Lndit im°o- ^^ v ^ onm homo, tc&zntc Veritatis voce,ex hono thefau- 
ftor verba Lu ro cordisfuiprofert bona,e£* malus homo ex malo thefauro cor- 
cx cum vcr- jj s {\x\profert mala. Exabundantiaenim cordls osloquitur. 

bis Macihsei. T j \ - r . r • r .*-... 

z Ad.ian.i. Ideo z per[ona & opmio/if 1///4 vnmtcuiufque m lnitio 
locis citatis. rimandaeft, quia bonifemper inreftantur amalis. Bo- 
a viJe ifid. ni enim cummalis 3 licet mixtifintin Ecclefia,vix con- 
Hifpai. fcnr. cordareinueniuntunquoniam diflimilis eft eorum co- 
^tapfiJ gitatio,voluntas fcadus. 

9 4. Nihil b enim prodeji homini ieiunare &: orare,& alia reli- 

b CxCinus gjonis bonaagere,nifi»2^w abiniquitatereuocetur,^- 
Nouerimui ab oblcciatiombptslingna cohibeatur.VndeaitPropheta, 
&c mhiipro- Cohibe c linguam tuam a malo , & labia tua ne loquantur dolum. 
nfjlramiiTJ- Biuerte kmalo,&fac bonum. 

nw ac vigiliu Nemo enim bonum faciens , alteri verbo aut facto 
*jfi l gamt4t,& noccrcvultiquantommusin^fit/piaonemdcbctvenire^ 

mentem m- *■ /? 

jiram non e- ndelis homo , vt dicat autfaciat ea qttdi patinon vultf 
rmndemtu, Quiaomnis fufoicio potius repellenda eft , quam ap- 

&c.quidentm ', , , x . . L , . v l ■ * 

prodeji affli- probanda vel recipienda. e Charitas enim non qu<x.ritqu<z 

stio corpora'.u fuafunt, (co\c\ux2\iovum \ quiavnius caufa multorunx, 

' n ^ u *L"i non eft pra^fcrenda. f Seclamini charitatem , dmulamini 

qUUtti (y00- L /7 / • /7 / 

tretiationibui jpiritualia: Charitas s enimpatiens efl, bcnigna eji : charitas non 
poUuamtM? &mulatur, non agit perperam , non inflatur , non eji ambitiofa , 
d Sixti Py- t^on qttarit quajuafunt ,nonirritatur ,noncogitat malum , non 
thag. fct \c%. gaudetfuperiniquitate ,congaudet autem lerttati. Omniafuf- 
decet „ e nno n f er t>omniAcredit, omniaJperat,omniaffinet. Chariias num- 
fnjpidon e ve quam excidit. 
Aiat quafiid Scmper roeo vos, vt detenora rejiciatis, & meliora. 

(eceru 169. /* • • • 1 „ • • 1 /■ r t 

Giuidpatino perriciatis ; qma n nos non fpintum ' mundt accepimus ,Jed 
i/M ab alio ne- spiritum qui ex Deo eft,vt fciamus qtt£ a Deo donatafunt nobls-, 
Vuclul^' & eafedaminiindiffcrcntcr. Data 7 .ldus April. k Cla- 
f 1 Cor.14. ro &: Seucroviris ClarifT.Colt 

gl Cor.ij. 

h ' C °' z l,. C E N S V R A. 

1 hmus mu't. 

k seuctus u yj A nc epiftoIamPio fuppofitam indlcanr I. Sryli barbaries; 

xro con'u- j—| ^ fabula de reuelarione Htimx fada. 1. VulparseBibliorum 
lmim non r • . .... . , / » 

adrtvniftra- verlionis , Leonis, C ettcihj^. Romani fub Symmacho, Hormif- 

runt, piofe- ^ae , IfidoriHifpalenils, Adriani I. Sixri denique Pyrhagoraei fen- 

4.cn,c tenrise varie interpolatx. 4. Notx confularis mendofa confignatio. 

Pll 




Pij Epift. 1 1. 197 

VII PAPjE 
Epift. II. 

Pius Romantevrbis Archiepifcopus , Italklsfratribus, 
Salutem in Vommo. 

C 1 t 1 s , fratres , quia Dei agrkultttra fumus; a ^Cor.j. 
ideo eius adtutores efle dcb cmusfe ctt ndnm gra« 
/wwquamipfe deditnobis.SiautemhocefTe 
neglexerimus , nihil dubium eft quod dam- 
nabimur. Si veroincius feruitiopro viribus laboraue- 
rimus, verique eius adiutoresfuerimtis, eiufquevo- b ibid. 
luntatemimplereftuduerimtiSjprofedoabillo ditabi- ehunciocum 
mur; quia. vniufeuiujque opusqualeJit 3 wt ait Apoftolus,^/>i marus j c ^ 
Domim declarabtt & ignisprobabit. tu Eccicfi^. 

Ad c fedemautemApoftolicampcrlatumcft, quod d "*£*•£ 
d tntervoscontenttonesoc asmulationes:htpr£edia diuinis nonj &Tbco 
vfibustradita, quidamhumanis applieantvfibus, &; d ° f - AA - C. 
Domino Deo (cuitraditafunt) eafubtrahunt, vtfuis s r.tifci!'c6ft! 
vfibusinferuiant. Qu.aproptcrabomnibus e //7//#^r- 40. 
tationis contumelia depcllcnda eft, nepr^diavftbusftecretcrum ^™* ** 1 
caLftium dicata f a quibufdam irruetibus ve xentur. Ouod nerum hfcc 
ifi quifquam pra:fumpferit,facrilegushabeatur,&:ficut vcx e"'ur. 
iacrilegusiudicetur. Ipfos autemquihocagunt , CJe- ° oftor c 
ricos&Domini Sacerdotesperfequi,eofqueinfamare prianu imi- 



ffclo- 



audiuimus, vtmalumfupermalumaddantj&dcterio- fan ' 

r • ii- 1 i /••***•* ■*■'■ quenrem./a- 

rcsnant;non intelligentes quod z Ecclejta uomim w re defosEph 
facerdotibus conftftit &C h wfcitin tcmplum Dei.Et ficut qui fi^min ec- 

t- 1 r r> • n o • '• o J ■ chfiaefe, & 

EcclcfiamDcivaftat, & eiuspraectia &donana expo- E cc!e?iam i n 
liat&inuadit , fitfacrilcgus:fic &illequieius Sacer- fyfcopo, ttfi 
dotes infequitur,facrile.q;ij reusexiftit,&;facrilcgusiu- V i ' curnEf r t ' 

1 ' D ■> ' o jcopo n<>n Jmt 

dicatUL*. in Eclejiano 

Aemulamini} £ra.trcs,cbarifrnata meliorafe nolitetalia. e fl* ? c - Vjdc 

. . r ■ r ■ i- Cpitt.69. 

agere:nec k ets commtjcert aut conientirequi tahaagut: h e hcf.z. , 

quQmzm^nonfolumqHitaliaaztMtyfimthuiuscnmimstci, * '.Cor.ij. 
/, r . l r .; . ki.Cor.y. 

Jcaqtujaaemtbuiconjcnttiittt* L R omu 

Bb ? 



198 Epiftolarum Pontific. cenfiira. 

J^ c hunc lte * Non m ergo grauius peccatum efl: fornicatio quam, 
Hiacmarui facrilegium > icd ficut n maiuseft. peccatumquod ifcu 
lococi-ato. Deumcommittiturquamquod inhominem, iic° gra- 
guft! 1 0^4" uiuseftfacrilegiumagerequamfornicari. 
conra c c- De talibus enim ait Apoftolus > * Et vosinflatieflis , & 
fCOn / C g l \'r non ma &** ^ um habuiftis , vt tollatur de medio veftrum qui 
libaducrf. ' hoc opmflccit. Ego quidem abflens corpore ,pr&flens autemjpirttu, 
Androimchu Um iudicaui vtpraflens eum quiflc operatm eft , in nomtne Do~ 
pV.Com. dc mtnl no ft r i Ic fi Chrifti , congregatis vobis drmeo [pi/itu, 1 iru 
fomicarih lo virtute Domininoftn lleflu ChHJti, huiujmodi tradereSatan&in 

qui Pauium i n t er itum carnis , vt fbiritm falum fit tn die Domini noftri lefu 
no ncgamus: , .,.. a . JI . , J . j r . . J J 

memineritta Chrijtt. Non ejt bonaglortatto veftra. Nejcttts quta mcdtcum 

snca u&ot fermctum totam maffam corrumpit ? Lxpsrgate (inqui t Apo- 
h» f°riptori ft° lus ) vetmfermentum,vtfltisnouaconJf>erfloflcuteftisafy- 
de fpoiiaro- mi. Etenimpafchanoftrumimmolatm eft Chriftm. Itaqueepu- 
ribu$ Bcc'cfi» \ emur non infermento veteri,neque infermento malitia ejrne- 

rum,nonde rj- • r • [> • „ ■ r 1 ■ 

pudiciriemu qutttA,jcdm az,ymtsjmceritatts eyverttatts. Scrtpjtvobtstn e- 

licrcuiarum piftoU, aitidemipfe Apoftolus , ne commifceamimfomica- 

bus afere pro r *** ' non vf ^ ue fi y nicartis huim mundi, aut auaris , aut rapaci- 

pofitu fuiffe. bm, aut idolisferuientibm > alioquin debueratis dehoc mundo e- 

q cum. xifle. NuncautemferipJivobis,non commifleri.Si r ciuisJrater 

fratcr nomi- nominatus estfirmcator , aut auarus , aut tdolis feruiens , aut 

natur. maledkm, aut ebrioflm, aut rapax,cum huiuflmodi nec cibumflu- 

mere. Quidenim mihi de his quiflorisflunt iudicarel?{onne de^j 

his qui intmflunt vos iudicatts ? Nam eos quiflorisflunt Dem iudi- 

cabit; Anflerte malum ex vobis ipfls. 

1 1 Cor 6 nec Audet f aliquis veflrum , habens negotium aduerflm alterum, 

hic locus dc iudicariapudtntquQS-.ejrnonapudfncios^ Annefcitis quoniam 

f^.crjiegis a " Sancti Deidemundoiudicabunt? ttfiin vobisiudicabitur mun- 

g ra . dm, indigni eftis qui de minimis iudicetis?Ncflitis qu oniam An- 



nicarns 



uius pcccarc g e [ os iudtcabimm*. quanto magisfecularial Secularia igituriudi- 

fuir "impo- ciafl habueritis,contemptibiles quifuntin Ecclcfiaillos conftitu- 

Stot. te ad iudicandum. Adverecundtam veftram dico ificnon efi in - 

f _ ter vosfapiens quifquam quipofftt iudtcare x fratremfuum ? fled 

trem. flrater cumflratre tudiciocontendit , ejrhoc apudinfideles. Iam 

quidemomnine deliclum efl in vobis, quod iudiciahabetis inter 

vos. Qu/irenonmagis imuriamacctpitis ? guarenonmagis 

fraudempatimini ? Sedvos iniuriamfacitis ejrfraudatis , ejr hoc 

JYAtribm, Anneflcitisquia iniquiregnumT)einonpoJfldebunt ? 

Holite 



PijEpift.IL 199 

Noliteerrare ; neque fornicarij, nequeidolisferuientes >nequz~> 
advlteri, neque mclles, neque mafculorum concubitores, nequ^j 
fures, neque auari ,neque ebriofi , nequemaledici> nequerapaces 
regnum Deipojfidebunt. Et h&c quidem fuiflls ; fed ablutieHis, " atJ jv| 
fedfancfificati eftis* innomine Domininofiri lefu Chrisii, ejr x v«ba vaie"- 
in Spiritu Dei noflri. tis - G ^tiani, 

Decastero, (faluainomnibus Apoftolica auctorita- nu ^a^a! 
te) qusecumque x funtadreligionis obJeruantiamperfinentia y Cod. Theod. 
locisfuis, &afu&DicecefeosSynodis audtantur. EtfiquisSa- ^lZJk' ri I'*j 
cerdotum vel reliquorum Clericorum fuo Epifcopo mos tficaTfa- 
inobediensfuerit ,autinfidiaseiparauerit , autcon- r J l c "" /; *>»» 

1 • o • „ ^ 1 iidem in neto- 

tumeliam,& conuinci potuent,mox ^Curu tradatur. ttti Ecdtfiai 
Qui, z a.\itemfacitiniurtam,rccipi2tboc quodinique gefpt\ c " obtmtndi 
3 corrummnt enim mores bonos colloqnia mala. Euigilatetufli f^t^ex *"* 
ejrnolttepeccare. DataldibusMartij b Claro&: Seuero bujdam dtjfen 
viris clariiT. CofT. ^»/*« *£■ 

bujque dehftu 

HViv s epiftolae artifex vulgarx Scripturarum verfionis , & y jb ' d - con #i". 
Theodofiani Codicis verbis impudentercorruptisaburirut; ^uecle^icum 
Idempiaetereade CJericisEpifcopoinobedientibus curiae traden- mdignum of- 
dis^decretumcudirquodsetatemPijferrenonporefr. Tandem,no- ficio fuo Epi- 
tam coniularem tempori quo PiusRomanamEcclefiamadmini- fiofmiudica- 

ftiauit minime congruenrem adtexit. u r er,t *;"{' 

/** mttiijterto 

fegregautrit, 
— — — — ...■■■■ — ■ aurfiquipro- 

T 1 1 P A P AZ %Jfii 

, ** derelique- 

iftola III. Tint,ccnt>nuo 

fibi eum cu- 

DireHa lntfo Epifopo Viennenfi. &c 

• ,~ zColoff 3 rc- 

^gSftSl \t T E q^ a M p <oma exiifTes , foror n oftra Eu- cipiet. 
^^&|prepia(iicutbenerecordaris)titulumdomus ? r lCori ': 
^l^J^lfu^pauperibusailignauitjvbinunccumpau- ab a.d. \ s %. 
e*szsv^&'* peribusnoftris commorantes A Miffas azimus. f dl ^ 7 - uto 

* ■** <-> hoc tco^pi re 

nu^lusScncri 
cumClaroconf- l.uu», IuliusSeucrusmagiftratumgc.Tu. A.1J7. lun.Clams cuni Ccihego 
A.i7i. Anketi VI. 

a An Pij feculo Miflfe voeabulum ad Caiberumenorum & vUireruorum mjfTic ncm, fub- 
f q en:eraqncS.icramtntoruiD admini&rutionemfignifican.iamin vfu Eccieiiarfuerit Lc> 
ctoris cruditi iudiciam citc. 



Epi 



200 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

na^Jru vJa- ^ e tc MLtzm,fuperbeate > poitquam ad b Senatoriam vr- 
na dica ur, bem Viennenfem perrexiffci , quid facrum iit noflecu- 
doccai q i pi muS ; & vt fementem Euangelij iamfparferis audirc/ 
cNorabitLc- multum defideramus. Prefbyteriilli qui ab Apoftolis 
aor hanc educati vfque ad uos peruenerunc , cum quibusfimul 
Sfrautifaif- ver bumfideipartiti fumus ,aDomino vocati in c cubi- 
fc Pij ponnf. libtts dtemis clauftenentur.Sancl:us d Timothcus &c Mar- 
& Hctui*. fi- cus p er Donum certamcn tranficrunt. Vide, frarer, vt 
dentis Scna- lllosimitcns iequenaomcquc vinculis mundi illigcris. 
tons aiicrit Feftina palmam perfcuerabilem cum Sanctis Apoftolis 
ptoVadA i"i tcncre J quam per multas pafflones Paulus fufcepit, &: 
kj 4 . 6ci66. PetrusjcuicruxcharitatemChrifti rollcrenonpotuit, 
Eorundc na- Sah.itant te- e Soter & Eleutherius dieni preiby teri ; fa- 

talemmMar r . . . _ *> . * -,. < . , 

tyroi. Rom. hita rratres quitecum viuunt lnDomino.Chennthus 
adfcr P u ad f primarches% Satanse multos auertit a fiderGratia Chri- 
fe£* ftihabetincqtdecuo, 

Baron. 

c vtcrque Ec- — . 

cl. R6. rcxit, __ _ _ __ * _ ji-, 

nicab a.d. y // T A P _/£?. 

I7f. a.li79. 

hicabA.i7i>. T- '/L TU 

adt93- Epllt IV. 

f fi Cherin- * 

thus A.D. 41. 

reftitit Pe;ro 

A&.u. quod 

Epiphanio jK§[ rj 12 T t a l v s a Epiftolas Martyrum portans ad 
haercf.18.Ba- (|| . [tfp nos V enit, laudium nohis in&ltimabile faciensdc 

ton. Annal. gsS ^ M» . ^ • j • • 1 • c n 

T.m.i. li ide ^jfw tnumpho eorum > qui.dixit nobis Sanctunx, 
A.D.n. Fauii «** a^sss h Ferum, coMcvzm noftrum,vicT:orem de mun- 
P ucnmk° P " diprincipe triumphaiTe. Tu vero apud Senatoriam vr- 
A&.if. quod bem Viennenfem eius loco a fratribus conftitutus, 

ex Epiph n. 
haercf. i8. ic 

Philaftrioharrcra^critipfe-nctBaronius, iudicct Lc&oranad A..166. vitatn produxi(Tcdi- 
ccndus fit. g Pium pontificcm hac fcmigrajca voce Chennthum hierclurcham notaflc 
minus v; riffimileeft;for:e Patriarcbes lcgendum cft. 

a AttaliPergamcni(qtiemft/>.o> 'i£i$ct4<»t& piotu v jcatEcKVIcnnenlisjgloriofacertamina 
d f riptahabcsapudEufcb. hift. lib y. c.i.palTus cfl A.D.179. c Ma c Baron adA.D.iS-". 
§ 4. honc Vctntnprimum Ecclefu Vttnnenjis Epifcopum, qui Traianitempore Epifcopatumeiut 
Eecltfit actepit voca::Crefr cnsPauli difcipulu. Vicnnenfcn Etcl.fundauit fubNeronci.uai 
Galatiam rtuerfo (vr Adonis verbis vtat)Zacharias Apoftolomm difcjpui. Epifcopatum ad- 
miniflrauit: idemqncmarjyric coronatus eft fub Traiani-: huic fucceffii Martinus ctiamdi- 
ft. q«6 l viuis fublato.Ycrus auditor ipfc Apojftolomm Ecclciifgubernaculis admo- 
t\ • •tt.vidcAdon.Chron. 

$c c O. 



Direcia eidcm luslo Viennenfi Epifcopo. 



PijEpiftTV. 101 



& c C^^Epifcoporumveftiais, vicievtminifteriuni, c 



quod accepifti , in Domino impleas. CuraautenL, fincmanicis. 
SanaorumMartyrumcorporaiicutw^^D^quem- ^g"^ 
admodum d airauerunt Apojtoli Stephanum. Carceres p0 r U m orm- 
fanel:oruinviiita,nealiquis tepefcatinfide. Martyria m cntum, di- 
fan&aSpiritufan&oproba, vtperfeuerentinfidceis &^ 



itcnt anu- 



incitatorinfifte. Presbyteri &:Diaconi nonvtMaio yiutis flu- 
rem,fed vtminiftrum Chriftitcobfcruent,plebs vni- gJJJj^*"? 
uerfafaditatetuaprotcgatur. Fratresnoftri,quosper duosMon*- 
Attalumrrcw^^^detyrannifaiuitialiberatiiamre- chos <&gr- 
quiefcunt in Domino. Prefbytcr Paftor c titulum £X»> <fc 
condidit., &: dignc in Domino obijt. f Reuelatum^ caaob. iniu. 
mihiefTe fcias , collega Beatiflime, citius me finenL a^Niiuiedc 
huius vitxfadurum. Vnumflagitabo, in communio- ApoftoLi 
nefta,&:mci neobliuifcaris. Salutattes Senatutpau- f «*|*««wJi#B 
^rC^r/// apudRomamconftitutus. Salutaomnecol- ^cpiTn^fc- 
legiumfratrumquiteeumfuntinDomino. puitura Lu- 

cas Acc. i. 

C E N S V R A. T^SH^. 

QVamvis has ambas perbreues epiftolas , ex ViennenfiAr- **$es- <&>*- 
chiuo ptoditas,germanas atque legitimas efle^cum rerum ar- 0** £ »■**">'- 
cumentum 6c admitabilis quaedam cum aliis horum temporum "(*• ^f 7 ? 
geftis conteueratio , tum iimpiiciiiimus llle antiquitaas candor, ^ 
quem in omnibus prae fe ferreBaronio videatur facile iudice ipfo # c A.D.161. fi 

Sucmuis quantumlibet lcrapulofi ingenij eas reeipere perfua- Baronio crc- 
eant: nontamenabomniimpoftuiaefufpicioneliberas erudku* ?* mu ** 

1 _ . ,. t . r A. D. itfx. 

ledtor ludicabic. Baron.AnnaL 

Tom.2. &ad 
16. Iulij la 



*AN I C E T I P A P Al M«, r[ oi.no 

ti». 



g Sicprcfbr- 
3,, tcroi Clc- 

inent vcca- 
tos ab Apo- 
ftolis fcribit 



Epiftoi 

Ankctm vniucrfis Ecclcfisfcr G al! ix prouincias 

conflitutis , iw Domino falutcm. «»•«&,« ^ 

ON RVM *operum> & JpirkuaUumfudiorumDeum j£""f* 



Auttoremej[e y nondubium ejl y qui b benorumhominum Ts. sic&i 

gnir. adMa 

gncf.cos As-n7n>*muntyU Xxisixai in Eccl. ctfc.an veroiimilia fcripfcric Pius iudiccnt pij. 
• AnicetumimmcdiatamHygini fucccfforemucitQput.Ub.a,. 
a vcrbaLconiicpift.ji. b quiqaorutaiacitat. 

Cc 



20i Epiftokrum Pontific.ccnfura» 
c nobis prx- i nc jtat mentes Scadiuuat aciiones. £>uodnobis c euidenterappa- 

fcnci experi- . A , /7 ■ • »■'* 

ruit, a cuminterlonginquajpatta regionum vnum* cordavc- 



mcnto 



demer. ftra fcn{ctu.ntconJiIium',6c quse dejiderabatis refponfa,nori 

fnter 4 ldcGa vnms fed plurimorum epiftoladntimarunt. 
c vnamfum- De ordinationibus vero Epifcoporum>fuper quibus 
pferunt cor noS con ful ere yoluiftis , olim iii San&i praedeceiToris 
quod a nobis noftri Anacleti ordinationibus quaedam f iam Decre- 
dcftderabitb. ta reperimus. Scimus enim s Beattffmum Iacobum>qui di- 
fcrlVnienda- cebatur Iujfus , qui ctiam fecundum carnemfrater Domini 
cio dcprche- nuncupatmejl } a Petro, lacobo , ejr Ioanne Apoftolis Hierofo- 
diuYus. lymorumEpifcopum^^r^rf/^w. Siautem nonminns 
bisVus pku- quama tribus Apoftolis tantus virfuitordinatus Epi- 
do-Anadcr. fcopus; patetprofeclo cos formam "inftituente Domi- 
h nihii nec a no fradidijfe, non a minws quam a tribus Epijcopis Epifcopu m 
Domino, nec ordinari dcbere. 
ab Apoftohs $ e j crefcente numero Epifcoporum , niii neceilTtas 

dc ritibus rn . • j i_ • 1 • j n r i „ 

Spifcopom mteruenerit,debent etiam plures augen,id eit, 11 ' Ar- 
ordinaiione chiepifcopm diemobierit , &: alterordinandus^rr^/^'- 
obfcruan^ is ^ ele&:us fuerit,omncseiufdcm prouincia_ Epifco - 

dccrcuctt. J f ' . r i 

i ncmo anic pi ad iedem Metropoleos conueniant , vt ab omnibus 
a.d.joo u- jpfcordinetur. Oportetautemvtipfe k qm iWisomni- 
0pifcopiMe.ro bm praeefTe dcbct, abomnibmiMis eligatur&c ordinetur. 
poiuis detu- ReliquiverocomprouincialcsEpifcopi , lineceiTo 
chielfcopo 1 - f uerit J x c&teris confentientibm atribusiuflu Archiepifcopi 
rum mcntio confecrari poiTunt Epifcopis. Sed m meliuseft, fiipfo 
in fcriptisE- cum omn jbus eum qui dignus eft elegerit,&: cuncTipa- 
fcpft dixi- riterySrr4#m»*Pontificcm.. Etlicet iftudneceilitate 
mus. cogenteconceirumiit,illud-tamenquodde^rfA/^//?<?- 

k Leocpiit. ^- co-nfecratione pra-dictum eit atq.ue prxceptum, ld 

89. cao.f. qut r r ~l' r ii 

pr&futuru* efi eft vt omnes n Sujfraganei eum ordnxent , ° nuilatenus 

omntbHt,-abo [ mmuca ri licet : quia qui illis prar eft, abomnibusEpi- 

*«-> qravcr- fcopisquibus pra.eft debet conititui. Sin aliterpra:- 

baciiatCon- {urnptum fuerit, viribus carerenondubiumeftyPquia. 

cii j. urc j rr j. iaer | t e nisfecusacl:aordinatio. 
iian.c.3. 

1 ftamtum 

Concil.Nicafnicao.4» vlde fupn pfeudr-Anaclcf.epift.z;. m CenciliAntioch.cap.ij, 

n An voxfi rTr.igan.orumn • afucrit Ecclef. Chrrftiinie Anicctifcculo, Joccat cui coua- 

per um cftj aiihi noni ia vide ur. 

o Atnion Tcci Apo b larom Iicobum (rcrefcrcn-c) ordinantium»vcftigiis inrKererc?a« 

fortelae bi gri Ji:s infern rfuitArchicpifcopali5?: > 

p Concil. Anrioch. cap. 19^ 

v (e 



Aniceti Epift. vnica* 103 

Ipfc autcm Archiepifcopus nihil deeorum caufis, ^c^l^i 
autdealiiscommunibus ,iuxtaftatuta Apoftolorum, t.och. cj.coi 
°* abfaue cun&orum illorum agatconfitto : nec illiy nifi ,ca • W«»ni 

-// , . 1 • • ^ r r c.4'Epitomc 

quantumad propriasparochiaspertineMineiuojquo- Aunani. 

niamtaligaudetconcordiaaltiflimus , &c r eleriatur in r nota phra- 

. . r °. ° flm. 

membrts/uu. f Supra mo . 

Nu//t f Archiepifcopi Primates vocentur,nifii//i quiprimas nuimus Apo- 

*«*«** ciuitates, quarumEpifcopos Apoftoli&fuccef- ftolos nullo? 

fores Apoftolorum regulanter Patnarchas & Prima- Patnarchas 

tesefTcconftituerunt ; nifialiquagensdeincepsadfi- conft.tuitfc: 



no amvs 



rem 



demconuertatur,cuineceftefit , proptermultitudi- , mpoI ° 
ncm/^r/^wprimatemconftitui. Reliquivero,^/aIias imi ari a- 
Metropolitanasfedes adeptifunt, non Primates, ledMetropo- f^ty? 
Utaninominentur. SiautemaliquisMetropolitanorum i ng ciramo 
inflatusfuerit,&:iineomniumcomprouincialiumpr^- dataec.ij. 
fentia, velr^//wEpifcoporum, auteorum, autalias fi c ^f^6- 
caufasnifieas tantumquae ad u proprtam{uamparochiam piari Vatica- 
pertinent, aeere, auteos grauare voluerit , x ab omni - no ' & Florcn ,- 

1 n & & ii- r tmonnfac ta 

bus diftrictecorrigatur, ne taliadeincepsprsdumerc ratio conuin- 
audeat. Siveroincorrigibilis, eifque v inobediensap- c ". Turrian. 
paruerit,adhanc Apoftohcamfedem(cui z omniaEpi- J*^J* 
fcoporumiudicia terminare praecepta funt) eiuscon- uvideBpiro- 
turaaciareferatur, vt vindi&a deeofiat, &ca?teri ti- mcn A driani 

. . Conil. An- 

moremhabeant. tioch.c.9. 

Si autem a propternimiamlonginquitatem,auttem- xgrariasagi- 
porisincommoditatem,velitinerisafperitatem,graue Sca/am con- 
adhancfedemeius caufamdeferrefueritjtuncad eius ciiiomm in 
Primatem caufa deferatur, &; penesipfum b huiusfan- f' 08 £?-]- 

r» r 1 r» • 1- *>*< aUCtOfi- 

ctse fedis auctoritate ludicetur. tatcm. 

Similiter c fi aliquis Epifcoporum proprium Metropo- Y not * Lea ° r 
litanumfufiefium habuerit,apud Primatem Dicecefeos, autapud lc „ { o cui pr? _ 
hancApoftolicamfedemaudiatur. ^ui d maioreftve- fidcnt obc- 

1 • dicntes efle 

dcbcrc. 
2 niltalcvelaChrifto, velab Apoftolis, vclavctcri Ecck{iapra?ceptuffl eft.quicquid r bi 
arrogcnt Romini pr*fu!cs:in cr qucs Vigilius epift. z tamfummaEpi fcoporum negotia &iu- 
dicia atquequerelat , quam & maiores Ecclejiarum quaftiones ad Rom. Ecclefinm referenda effe, 
fcribit. a hzcomniacomminifcitur impoftor. 

b quafivero mendicata vrbici Antiftitis audoritate opus babcant Mctropolitae quibus 
( Africana Ecelcfia tcfte) decreta Nic&na Epifcopos aperttffime commifetunt. 
c haecexcollc&.Adrianil.adlngelramumc.iS.&ttf.tranflataabimpoftore. Adrianus vc« 
roecan.9.Ch.iLed.dcprauajo. d Matth.13.11. 

Cc 2, 



io4 EpiftolarumPontific.ccnfura. 

ftmttt, fccundum DominicamiufTioncm^/^^rw/W- 
t icd 3.10. fl&: & c quato maior^ in omnibus } humdiateipC\im. Charif- 
f phii.x. fimi,noliceincervoscontendere, f necquserat aliquis 
gi ioap.4. ma i ore j[f c .. j fc ( li uxta Apoft&lum-,dilifficevose/»ir/«w;. 

n le^ucntia X . • i»- • r- 

non coh*rcc. <p/4 charitas ex.Deoefl: ejr omntsqut diligu rratrem ex Deo 

i.pct j. mtus efti&coo-noCcit Deum. Quinondtli<zit> nonnouit Deum;< 

17. &c. qu&ntam Deuscharttasejt. 

k ddidcria Pafcite (inquit princeps Apoftolorum) ^«/' /» i/<?£/5r <?/? 

l^phraf E> re S> em ^** > prouidentes non coacle fedjpontanee ficundum* 

mTit.1.7. Deum: neque turpis lucri gratia,fidvoluntarie \nequevtdomi- 

1. Tim4.11. mntes i n cleriSifedformafacligregis ex animo. Et cum appa- 

Conc. Car.h. ruerit princeps paHorum, ferciptetis immarcefcibilem glorU cq- 

4-c 44. Aga- ronam. 

thc.zo. Bar- E c tj uxta a [i um Apoftolum,fracres,w«»<w.f ^/fott^r- 

cinon. cap.j. t . J 

Martin Br^c borum qutprddiflafunt ab Apoflolis Domini ne/lri lefit ChriHi,, 
coi'ea. c.66. qnidicebant vobis auoniam in nouifftmo tempore vcntentillu- 

Goncil. To- J r r . . / , .. / / • ■ ■»'•>■ 

let.4. cap.4. JoreSjJecundum dejidena K ambulxntes tmpietatum. Hifunt quts 
Pontificalc. figregantfimetipfis y antmales,jpiritum nonhabentes. Vos autcm, 
o ra urum charifftmt, fuper&dificantes vofmettpfosfincfijjtmd veHr&fidei, 
gnoiam fuif in Sptritu SanBoerantes, ipfis vos in dtletfione Veiferuate, ex- 
(c dcmSrtra p ec J a ntes miferiwrdiam DomininoHri iefiu Chrifliinvitamt- 
ixAz appcn- ternam. Et hos quidem arguite iudicatosjllos verofiluate de igne- 
diccm , Le- raptentes.Ahisautemmifiereminiintimore,odientesejreamqu£ 

h Th o carf9a ^ e fl maculatam tunicam. 
logii n6 um Prohibete, l frarres>per vniuerfasregionumveftrarum 
in men cn? Ecclefias, vt clerici (qui laicis &: fimplieibus virruris, 
ff™ p .ilx, honeftacis, m pudicicia:, &c grauicacis exemplar efle de- 
cum fcrji.e- benc; ac feipfos, canquam (ignum purioris vica?., rudio-* 
»**/* Tpule r * DLls ac * imicationem prudencer exhibere) iuxtaApo-- 
W ctterufu. ftolum n comamnonnutrtant , fed defuper capucinmo- 
mtn, daarin* d um .fpherae a radant : quia ficucdifcreci debencefTe io. 
^iVionZ* eonuerfacione,itaP&:in tonfura&omnihabitu difcre» 
nonhabitui ti defrent apparere. 

£" - ..1 Haecvobis, fratres , vtpetiftis, cuftodiendamicci- 
ft.1.17 <f-i- mus, &:cuftodireprxcipimus, ivtinnomine Iefuomnz_j 
cumque nou*( u fl e ff atur cosleftium , terreflrium , ejrinfernorum ; ejr omnis 

(imtu fuetttu o-J J . . J r r t J . n . . . _, 

bk prtmu* kngua confiteatm , qutaDomtnus lejus ChrtJimingloriaeH Det • 

tutntur , in 

vtjh >iutlv j ifcrzsi' • fulla admuaiio, vtcumque tlacueru inudetentc detr*3ion'u eftneclat^. 

du,&(. q phd.z. 

ftfrtt: 



Aniceri Epift. vnica. 205 

^/r/Sr.-cuihonor&imperiumperaeternarecula. Data r vaIcas ^ 
S.KaLIunij r Gallicano& RufHnovirisclariiT.Cofl'. Chriftinata- 

li ad A. 17J. 

C E N S V R A. <l uo co.ona- 

tusAnicctus, 

NO t a confularis huic epiftote addita non congruit : fufpefta ^""«JX 
item raftra, Arcbtepifcopal* dignitatis, Prtmatus, Patriarcbatus gna-usannus 
mentio :quicumque Aniceti perfonaminduit,vulgatacBibliorum rcperitur in 
verfionisLeonis, Adrianil. ConcilijNicsni&Antiochenivetbis faftis-.Magi- 
abufuseft. flraium gef- 

iit cum Ami- 

ftio vcrcre 

■——■"-— RomulusGal 

S O T E R I S T A P jE "«•» */r 

ir_. Tclcfph» 

. _ ro fcdcntcA. 

Epift. I. D.I33. Sixti 

1 primi i cum 

Soter, Apoflolic* fidts Archiepifcopus , Campanis mo Rufino 
ommbusjalutemmuommo* cft scmiui 

06ra ius Ls» 

Avdere vosoportet, fratres, quod,diuina_ "*'™JjiJ_I 
hirgientegratia, A familiaresDomini vocami- n» noaine 
jni, eiufqj/^r^/^dignitatefLingimini. Nune ° mi g° rccc " 
autem rogo vos , vt circaplebes vobis commijfas A.D.144.T©. 
laboraredizncmmijScfrucJuofosmanipulosDominoTCVOY- lefphori 3. 

. •> J / 1 coniulatfi ic- 

tare nitamini. nucrunt L 

Paulusenim Apoftolusdefideitaloquitur, dicens, Torquarus, 
Qupdantepromifiratperprophetas fuos in Scripturisfanttis de * d P otI " sL » 
filtofuorfutfaftweHoiexfemineDauidfecudumcarnem.Item dratus, & L. 
ipfeadGalatas , d Poftquamautem venitplenitudo tem- Cufpius R»- 
poris,mifitDeusFiliumfuumexmuliere e /i^?//w,&; fa- HwKai i! W 
ctum fub lege. £/4*5/ Philippenfes , f \nfimtlitudinem homi- -dnotjntur 
numfaclius, &habituinuentusvthomo._'//»/?/SW;o. ? mi _*„! r f" 

_ r V, . a rr n fens.&MAn 

lnnrmataeftinpaupertatevirtusmea-&_ofiameacon- t oniu$ Rufi- 
turbatafunt; & fuperinimicos meosfaer^s fumop- nu »- i>«-i- 
probrium. Itemibh O bliuioixi £_&//** fum tanquam mor- p J e Ankct^ 

idcft, ab A. 
D. 167. ad 17T. nuUius Gallicanl , n illius Ruffinl mcntio in Confulum" faftis. 
a An omnes Campani faccrdetij dignka:i ornau funt.&munus publicum inlicclefu cxcr- 
c- ii-C dicendi funt ? 1 

b phrafisPfcudo-Clcm.epift.i. Pfeudo-Amclet. epift.j. Pfendo-Liberij epift.ij. 
c Ihacij aduerfus Varimadum c.9: R'om.1. 1 
<t. Gal;4+ e-t.atuflft f <FhU., .fimilifudiftc^ £ traditus 

Cc- 33 




zo6 EpiftolarumPontifi^. cenfura. 

tuusacorde, h fa&us fumtanquamvasperditum. i £/m 

i inpfaimo. 70. Tanquamprodigium fa&us fum multis,&: tu adiu- 

torfortis.£//'»7i. Vtiumentumfa&usfumapud te,&: 

ego femper tecum. Etin %6. Matcr Sion dicct homo, &: 

homo fa&us eft in ea,&: ipfe fundauit eam al tiiTimus.£* 

kin87. j n k jj t Fadus fum ficut homo fine adiutorio,inter 

mortuosliber. Etin 10S. Etegofa&usfumillisoppro- 

brium,vidcruntme, &:moueruntcapitafua. Etin ior. 

1 ung,jiaris. Vunlaui &: fa&us fum ficutpailer l folttarimin te&o. Et 

l ^ nI - in Euangclio. Verbum caro fa&um eft , Sc habitauit ia, 

nobis. Filim igitur fecundum carnem dtciturfaclm. Namfe- 

cundum Diuimtatem a Patre nufquam legitur facJm , fed ge~ 

nitm. 

vs. vcrba I- Dn m "' enim Pater loquitur-, filim loquitur ; ejr cum Filim lo- 

thac. eiufd. qgfay^ n p a trem in illo eife loquentem documentis coelefiibm 

n cumfiiius comprobatur-, Psulo Apofiolo attefiante ,quiait; ° Muitifarie 

loqaiair.io- multifpf modis olim Deus locutm <?/?Patribus inPro- 

qu.turpatcn j tis nouiiTime autem locutuseftnobisinfilio. Etvt 

p.trcminii- r * . \ r rr 1 

loioqui. eundemFiltumexcepto Patrts prtcepto p aoccamfutfjelocu- 
oHcb.i.mui- tum QxEfaid PropbeU volumine proferimm documentumi 

tispartibus& T l.-r^ • T-iiJ-r- 1 

muitis&c ^HarcdicitDominus , Inilla die icietpopulusmeus, 
loq ens. quoniam ego fum ipfe qui loquebar in feruis meis Pro- 
P g° f " amus ' phetis, r Euangelizans auditum r ^*f#:ef cccc adfum. I- 



r &Euangei. temtbty Ego fum Dominus, quiloquoriuftitiam, &: an- 
r auditua»- nU ntio veritatem. l Jtemtbi , fcgo cogitaui &: locutus 
go^m'" C " fum; & adduxi,&: creaui,&: feci. u Et Apoftolm, An expe- 
t decft icba. rimentum quseritis eiusqui in me loquitur Chriftus? 
ut.Cori). ^tnpfalmoul, Loquebar in x teftimoniistuisincon- 

X UCiCif. 



fpectu regum,&: non confundeb ar. Et ipfe Dominmin E- 

IoajB uangeltOyCdco afeilluminato dicit y yEtvidiftieum,&quilo- 

z ioan.4. quitur tecum ipfe eft. Et Samaritand mulieri ait : * Ego 

io»n c. fum, quiloquor tecum. Et addifcipulos, a Verba quas e- 

golocutusfumvobisfpiritus&:vitafunt. EtadPatrcm, 

bio.m.17. b Egoadtevenio,cHiaecloquor in c mundo. Etiterum 

c inhocaau- jud&is dixit, Loquor vobis , &:non auditis. Si autemve- 

d°dicirioan. neric alius,illum d audietis. £*/ftr#/», e Haeclocutus eft 

y .audiftis. Dominusin gazophylaciodocensin templo, &nemo 

eioans. 20. a pprehenditeum,quianondum venerathoraeius.£ftt 

giiumiocBti tohis emmbw qu* fuperim dift*funt>non f docetur Filius 

pracepto 



Soteris Epift. I. ioy 

frAceptoPatrisfuiJfe locutmfedmagis proprium exercuijfe_j 
in loquendo * fermonem. 

Efaias h quoque Propheta ait ; H£C dicit Dominus : Ego 
feci terram ' fenfu meo,ejr hominem fuper eam: egofolidaui cce- 
l.im manumc»; ego omnibusfideribtu mandaui^vt Mucerent 
in ccelo: Item ibi\ Ego omne conftlium meum l ftatui, ejr omnia 
qiucumque cogitauiegofcci. Item ibi : Sic dicit Dominus; 
qui conftituit coelum Sc terram, &: fecit eam, ejrfimda- 
uit m eam. Item ibi, Ego n primtts , &egoin aternum : mamus 
meafundauit terram, & dextra meafohdauit ccelum. ° Et in. 
Hieremia : Egofeciterram in fortitudine meamagna^ejrin 
brachiomeoexcelfo. Itemibi, P Dominusfecit terramin vir- 
tutefua magna^ejrerexttorbemterra vinfipientia ejrprudentia 
fia extendit ccelumyejr pofiit fonum aqu& in ccelo. 

Defendtte^chzvifcmi^ogovos-iContramalcuolos ho- 
mines inconcuffnm Ecclefajlatum^ vos Chrtfttdextera de- 
fcndatrnacuum. Data Nonis Maij r Ruftico &: Aqui- 
lino viris ClariiT. CoiT. 

C E N S V R A. 

PSeudo-Soter Campanos omnes Sacerdotes , Clericos folos 
Dominifamiliaresfacit:Ithacij,Clari&LeonisSenrentiasmu- 
tuatur: Epiftolamdatamfingitann.il. antequamAnicetofuccede- 
retverusSoter. 



g ifljpcriu«h 
h Iihac. c. 11, 
cxEfai.48. 
i fcrmonc 
nieo terram. 
k iuceanr. 
1 tfafcit. 
m ip- r c dcfi. 
niuit. 

n cgo f um 
primus. 
o Iicmib/. 
P &inH erc 
m ( a , domi- 
nuscji i 4cc. 
Hier.ci. 
q vcrta Leo- 
nis cpiit. 2f. 
defenitite con- 
t<a h&reticos 

l»lo»C:.£um, 

&c vt & zie- 
slrum Chrifti 
dtxtera defen 
datur imfe- 
rium. 

r A. D..i£ 4 , 
Pijl ; apae7. 
fucccifit Pio 
Anicctus an. 
i^7.fcdetn te 
nuirad. ann. 
i>|. quo in 
cius locum 
lubAitotv? 
So cr. Maij 
4- vidcB.iro. 
Ar.nal. Tom. 



S O T E R I S P JPj£ 

Epiftola 1 1. 

Vikfliffmkfratribus pcrltalU pYouincicvs^SanBis 
con&ttutis Eptfcopis^ Sota Papa. 

t- • • • K • a vef taLeo- 

IVINIS a pr&ceptis ejr Apoftoltctsmonttts D in- niscpift. 4 . 
1 formamur, vt pro omninm Ecclefiarum (latuimpi- blnc »«m ur. 

. .. £. - . - -j /• 1 c ac fi qviid 

gro vtgilemus af+cau; c vzjiqutavjquam reprehen- &c inutnia- 

fiominucnitiir obnoxium , celeri foltcitudine^ , «ur. 

d ab igwr*nu&mptrittay%£pr&fimptwnts vfiirpationereuo- * ut aur \ 




£emm, 



p. icfumpt 



io8 EpiftolammPontific. cenfura. 

cvidc Pond- Sacratas Dco foeminas vel Monachas , facra vafa , vcl 
nc^em .n So facratas pallas pencs vos contingere , &: c incenfm circa al- 
tcre.<5c b ,m- tat j a deferre,pcrlatum e(t ad Apoftolicara fedem: que 
i.€ e £ mt. »o. om nia repretieniioae , &: vituperacione plena eflc, 
c.27. z.ic»r. ^nu/iitcOicfapientiitmdubiumefi. Quapropter huius S. 
QoiJhloli ^ c ^ s au&oritatc hxc omnia vobis refecarc fundicus, 
e. + 4.caUe& quancociciuspoceris, ccnCcmus:Sc f nepefiishdciattus 
MuL.ni b a ^///«/^/^rpcromnesprouincias^abllergicitinlmcman- 
Cunc p«:u damus. 

fubL idoa.co Aic enim Apoftolus: s Defpondi enim vos vni viro , t//>- 
* biaf v + ! i lnem cafixm exhibere Chrtjlo: Ilia ejlenim virgo Eccltfia y Jpon- 
lij cp i tt.i. /* f»;/** viri Chrijli, qn& nul/ofepitttur errore vcl in honefta 
f ^hr iL Lco reprehenfionc vitiartwt per totummundum vnafitnobis v- 
g vcrbaLej- niuscafi&communionis integritas. 

m» cpiu.40. Vnde confurgite, chariffimi y V cumDeo y & affiftitecv 
h v Tm r- tnduentesarmxJpirittts y aduerfitsmxlignantescontrxfdemeius 9 
tini 1. ad 1 a l &probetu rfiiritusfipienter , /W r# wr^< illorum y fiex Deo 
trc$ Conc 1. y;^/. Scriptumejl enimin Hieremia, Probacorem dedi ce in 
fuh^p 4 °jT P°P u l° rneorobuftum,&fcies, &probabis vizmi/lo- 
Sed confurge- rum. k Mulcum namcjuenobis neccjfariaefi vigi/antia 1 tanti 
re cumDto & Sacramcnti CapientiA d>fcretionis y qux occu/ta tenebrarumre- 

con/ijlerepro- 3 J 3 >7 

pre ei. uelat, adrequtjttionem butujmoat rei ey Jcrutattonem \ quomam 

1 vt appro- i At€ t quodammodo ejr abfconditur-, vixque comprehendttur do- 

k coru !malf a l°fi exifiens ma/itia y pro eo quodfibipietatem cal/tde b/andiatur, 

1 & tantum vtvaleatfcrutantittmmentemlatercyQuodvtiquefciensB.A- 

bf *f U poftolusaity Namhuiufmodi pfcudo ApoftoJi, operarij 

m t.Cor.n. fubdoli, m transfigurant fe in Apoftolos Chrifti.Sed non 

tran>figuran- mirum ^qnxndo ipfe n Satanas transfiguratfe °in Angc- 

nip r ccnim. lumlucis.P fiminiftri eius transfigurentur velutmini- 

ovci^t Ange ftri Iuftitise , quorumfinisc\f/fecundumoperaeorunL.. 

lumiucis. seddrDominus inhocprdmuniens noSyXitA Attendite afal- 
p oc nonmi- _~ . . . * . . n . 

ram fi. iis Prophetis, qui veniunt ad vos in vefhmen tis ouium, 

1 Mattb.7. incrinfecus auccm func lupi rapaces. A fru&ibus eo- 

r rcfcrcntL s. r — *•••*.#. /• 1 

t diccntcs. rum cognoicetis eos. Ergo tn tdtpjum ex toto corde ve- 
t pfai.rig. ftro r rcfcrccis xnte omniafuper txliquxfiione deprecationem, 
u luccrna c- , f jj ceC i s cum j) aH ^ t Rcuela oculos mcos,& confide- 

xvcrbaipia- rabomirabilia de lcge tua : Luccrna u pedibus meis 
^iarioaddita x ver bum tuum -, & /umenfemitismeis. Qupniamyivx xit B. 
D*n.i. DanielPrephetXiSxpientia&fortitudoeiusfunt. Datfipien- 

tixm 



Eleutherij Epift. vnica. 2.09 

tiam fapientibu<s,&fcientiam intelligentibus difciplinam.lpfes 
reuelat profunda ejr abfcondita , & nouit intenebris confilituta, 
ejrluxcumeoeft. ghiafepientiam ejrfortitudinem dedifilimi- 
hi, & ottendistimihi qu£ rogaui te. 

Data 10. Kal. Iunij , z Cethego Sc Ciaro viris Cla- 
ris Coff. 

C 2 N S V £ A. 

TOta haecepiftola, pauciflimis exceptis quaeeConcilioLao- 
diceno & Gelafio tranflara videntar , e Leonis 6c Martini pri- 
mi fcripcis deprompraeft : admicm addita Confulum nomencla- 
tura tempori quo fedit Anicerus congruit,non Soteris pontificatui. 



2 A.D.iyt. 
Aniccti <>.Ba- 
ron.fcdiiSo- 
ccrab A.17J. 
ad7o. 



Epiftol 



EL E VTT HE RI 1 P AP jEti^m. 

vocant Tcr- 
tullian. dc 
<l. prarfcript. c. 

30.Eufcb.lib. 
S- cap .). 
Elcatheriutn 
Irena^ s, O- 
piatus Augu- 
fiin. h 



Elcutherius Efiificofm^vniuerfis Ecclefiisper Gallise 
frouincivs Domino mdiuntibus , in 
Dominofalutem. 




AGNO a munere mifiericordit Dei totius Ecclefa a Vcrba Lc °- 
CatholicA multiplicata funtgaudia , cum m u 1 to s "£ 2ett , «- 
populosad Domini feruitium feftinarc co- diuifliEccic. 
gnouimus. Quade renecefTariumiudicaui- .?tl lic ,*" 

. *> r — ' . ... nas ji> Tatia- 

musvosinftruere,vteicas, b quas vitarevosaudiuimus ni caftra 
irrationabiliter,non rcfyuatis. Scitis, fratres/legiflato- wafiiric.j A 
remdocuiiTe, Omnia quacrczuitT) euserantvaldebona. cMofcsGcn. 
Etipfa per fe Vcritas ait; d 2{on quodintratinos,coinquinat i. dc omnib. 
hominemifed quod cxitdcore. Vnde conftatnon f debe- omnino Cfc * 

C • r T\ J L •!_ « tUflS lo T"" 

rerefutanefcascommunesquasDeusadcibos tnbuit tur, nonde 
fidelibusfuis/EtinadibusApoftolorumdemundisc- folis efculen- 
(cislcgitur it 3., ^Pofieraautemdieiter tr ibus facientibus do- dchriftusdc 
mefticis ,ejrappropinquantibut ciuitati,afcendit Petrusinfiu- lotioncioqui 
periora , vt oraret circa horamfextam. Et cum efuriret voluit ™^ ^ e Jj" 

tia nihil. 
Matth. if. c proccditex. f vidc Pontificalc. g A&.io. dc mundis efcispropriclo- 
qucndo non lcgiiur, fcd degcmium (<juas immundarum cfcarum typus adurobrauit) yo- 
cationc. 

Dd 



£io Epiftolarum Pontific. cenfura. 

J . * ' co _ guftare. Paranttbus autem h eis, ceciditfuper eum mentis excef- 

hsciciu pra:- Jus* 3 ejr vidit ccelum apertum,& defcendensvas quoddam vclut 

ced. Itnteum mavnum , quatuor inittls fubmittt de ccelo in terram , in 

i ltnoimpoi- <- l . . J . • ... 

iibiie eit eos quoerant omma quadrupedia, ejrjerpentta terra , <?- volatuia, 

q^i vitri Ga <•#/*. EtfaBa eft vox adeum ; «frrrg* /V/r* , occide ejr manduca : 
J a ?' m ^ bi K^iitautem Pttrus\ Abftt Domtne , quta numquam manducaui 
tant, iidRoaa. omne commune ejr immundum. Et vox tterum fccundo ad 
Bpiicopitri- eum, QupdDeuspurtficauit ^tucommunenedtxerts. Hoc au- 
tier* n s ? li» te mfaclum eft per ter. Etftatim vas receptum eft tn coelvm. 
exortafuedr, De accufationibus ergo Cleiicorum , fuper quibus 
kiicut (om- COnui lti fumus, quia omnes eorum accufationes diffi- 
niaiti ; nihii c j le ' eftadfedem Apoftolicamdeferre , finitiuaEpi- 
enm dc . * c oporum tantum iudiciahucdeferantur ; vthuiusS» 
Ec°cLvniuer- ^cdis au&oritate finiantur, k ficut ab Apoftolis eoru- 
faicm auao- qu e fucceflonbus multorum ccnfenfu Epifcoporunx» 
wmibA™- ^amdcfinitumeft. Nec l in corumEccleiijsalij aur 
ftoiis coftat. pr#ponanturautordinentur,antequamhiceorumiu- 
i i Concd. fl. £ terminenturneeotia. Quoniamquamuisliceat a- 

Sardic. pn- . „ . . . & . . ^— ,. ^ 

mum decre- pud rrouinciales Sc Metropolitanos atque Prtmates 
tum cft.n n eorum ventilare accufationes vel criminationes, in non 
fhedram "- tamen licet diffinire fecus quam prxdi&um eft. Reli- 
lius qui ap- quorum vero Clericorum caufas apud prouinciales & 
pe i'auic ad lyfetropolitanos acPrimates, Sc ventilare&iufteflnirc 

Rom. Bpnc. * 

fubftituendu nC<tf. 

quam R om. iudicantem n tamen oportet cuncia rimari , ejr ordinem re- 
con^ti "cn* rum ^enatnqutfitione difcutere, interrogandi ac proponendi,ad- 
ten;umtuic jiciendtque pr^bita pattentiaabeo , vt tbi actto ambarumpar- 
rit. vidc can. ^ um i Jm j tata j? t plenitcr. 

m imo fcm* Nec ° htigmtibm i u d ex priusfta velit fcntentia obuiare^j, 
petii-uit;nec nifiquando tpfti2.mperacltis ommbus p nihil habcant/W qux- 
tratiom r>ro- ^-ionc quod proponant. Ec tamdiu a£tio ventiletur,^//^ 
ba-i pn cfe ^ reiveritss i inueniatur. Fr^w»/frinterrogare r ^r- 
n n^ i 1 " f 'i tet i nea ^ u ^pr£termijfumfortafcremaneat^ { c^iQdi\mi.cd.: 
rV-^daric conucniar. 

14 cx Cod. Jnducix f enim non modicxadinquirendumdan- 
d ^s cnft. 1 !! das funt,neaiiquidprgpropereagia.quacumquepartc 

o Adrian. ; - 

bi '. ct Aniani inerprer. p iam incon^cnr^or.e rrsttn ;bucr ; nt q:'od prop.quoufcjuc &c, 

cj nquiraiai. r imcnogiri. f addii. Adriuni. JL t de lndudis videpfcudo- F lic.II 

cpift.i.cio. 

videatur 



fct. 

a minirce 
iecit. 



Elcuth. Epifl vnica. m 

videatur; quia u perfurreptionem multa prouenium. Nihil m J c " n \ v! £' 
tamen x abfque/egitimo&cidoneoaccu/atoreRat. ftoi.34. VC rf. 

Nam y dr Bominm nofter lefus Chriftus ludam z fu- D,on y f - «i- 
remefTe fiiebat s fied quianonefl accufiatm y a ideonon eft x Tit.cap.11. 
eie&us. Conc.6. To- 

Et b quicquid inter Apoflolos egit , pro dignitate minifterij i"'*S!«w*£ 
ratummanfit. Namfi leges feculi accufatores rcqui- gtumoqutftiH 
runt, quanto magis Ecclefiafticxregulse ?Docent c e- con<iemnetH ^ 
nim terreftria &c humana, quse fint Ecclefiaftica &: rVcommTin 

CCeleftia. l.Cor.j.intcr 

Deaccufationibusvero comprouincialibus, itale- Jf c " Am ~ 
gitur effe flatutum : d Siquis fiuper quibushbet criminibm zcumfur ef- 
quemlibetClericum pulfandumcrediderit, inprouin- 
cia,inqua confiftit ille quipulfiatur , fias c exerceat acliones; liu 
nec <&flimet eum alibi aut lorgitM ad iudicium f pro trahen- b vtrba Ar,a ~ 
dum. lllivero quipulfatptsfuerttfiiudicemfitflecJumhabuerit, AnVftaf imp 
liceat appellare. c.7.pro digni- 

Caueant s etiam iudices Ecclc/ia , neabfcnte eo cuiui caufa tatecomi Jf a > 

., r r J . . . J . . . J , bentficia ter 

i>cntilatur Jententtam proferant ; quta imta ertt, tmo etiam ey indignu dat»-. 
caifam in Syncdoprofaclo dabunt. nul1 * ex hoc 

Proditoris h vero nec calumnia,nec voxaudiatur. 2{emo faiterunt* 
l enim debitorem zmplius potefl cognofiere,quam i//e qui in- choccom n- 
iuriam eiufquc fuftinuit nequitiam. Iu . m , rc P ctlt 

r^ J rr\ J i -i • n • r a pfeudo-Da- 

vJpprefius k namque ab omnibus m cunchsfubue- maf. epift.4. 
niaturcaufis.Hxc^omniafummoperefuntattenden- d Adriani 1. 
da.Neccriminatio minorum,quantomagis Epifcopo- inL^mo " 
rum, facileeftrecipienda, diccnteDomino, m iv>»/^- daraecap.s.s* 
queris turbas adfaciendum malum. &: alibi, n iVb#fufcipias V™ cltr * CHS * 
isocemmendacij; &in Paralipomenonlegitur, ° Omnia fuerit tdc.vi- 
cordaftrutaturDomimiSyejromnemcog-itationemnouifihomo de Ani.>aum 

J ., ■ r . _ .. £ in Nouclli 

vero videt tnfacie>Deu4 autem m corde. nemmem exhi 

htri.icc. Di- 
geft-t. 49 tic.1^.1.3. e cxcratvelexequatur. f pertrahendum. g eiufd.colled.c49 cx 
Concil.^.Carth.c.jo. vide pfcudo-Iul.epift.2.cz4. 

h veiba Aniani inconftit.z.tir.io. lib.xo. Cod.Theodof. Si quuproditor futurus efl , nec cal. 
icc.iUimaud.eo. i verbaconftit.3. ciufd. xhxxiinemo enim delatoremplmfotefl, &c.pcrc- 
ius fuftinuitncquitiam. 

k ead.vcrbahabetpfcud0lul.cpift.1cap.27. lvideibld.cap.3z. 
m locus Exod. 13. x. non probat accufationcm Epifcoporumnonrccipicndam; fedmala 
nulla Jmitanda. n imoibid.verf.i. 

o i.Paralip.28.&i.Rcg.iS.verbaconfuditimpoftor,tranftulitvero vcrba cx cplft.An. l ftaii; 
ad Anaftaf. Auguft.cz. 

Dd z 



iii Epiftolarum Pontificalcenfura. 

P ycrbaCon- Etalibi fcriptum eft, p Non poteflhumanocondemnari 

ltaiiiiM ad . r r • • j- • 

patrcs Conc. examme,quem Deutjuorejeruauitiuauio. 

Nkaem re - Igitur^ omne pondus , ejrcircnmJiantiaQL&uttfanovxLVCL, 

noT cofica * ^ocu.mcnt3.perpatientiam,Jratres 3 comvrimcrc fatagitc; 

c j i . & 57 . x ficientes quiafiubuerfi fiunt huwjmodi, & delinquuntproprto o- 

qHebi.n. xcdamnati. 

f Ruai;. Quiaquifratresaccufantvelinfeftant, noneos di- 

t h.c ve ba ligunt,fed magisnegligunt, &peccant, dicente Apo- 

ioannh ver- ft°l°> c Dileffto proximi malum non operatur: 6c alibi , l ^ui 

bai. cpift.c. nondiligitfratremfuumquemvidety Deum quem nonvidet 

A ' , „, cjuomodopoteftdilipere? u Nos enim humiles corde a&C3.au<e 

u vcrba Vi- *_,/.*./• <•> • v r • 11 ■ ' 

doris Epifc rectajunt adtutore Domino* iamcnzcr vintulo chantatts vo- 
Carthag. ad bifiumjumus conflricJi ; &: v religionem Catholicam in omni- 
pam°concii* bus fortiter defienjantes T improbls probe refiflere nonnegli- 

Lateran. fub gittlUS. 

Manino i. Vnde diclrum eft, a Negligcre enim cumpofifis- deturbare^j 
4,u. U peruerjos ,nihil diudcfl quam fouere. Ncc h carct firupnb 

x fapkmes fioeietatU occulu qui 1 : manifefto facinori deflnit obuiare. 

^ver^nfide Huius d rei g rati 5 vniuerfalis vobis a Chnfto Iefu 
ac rciigio- commiiTa cft Ecclefia,vt pro omnib. laboretis, &c cun- 
ncm : .. r ctjsopemferrenonncgligatis. 

z ftudiofios 1 & b „ ,,. , 

itaquc a Ca- Frater e autem Jratrem adwuans, exaltabitur, & allidens 
thoiicis im- diflipabitur. Qu.3.t)ror)tcrre!euate f fempcr opprcJfos,%cor- 
a'vcrba Feii- rt f lte inquietos , vt zizania Dominicam meilem nonpofi 
ci»iu. cpift. /^/furfocare. Data$. Idus IulijPaterno h &Bradua~ 

1. negligcre -^ ClariiT. Cofll 

«juippc cum, 

&C 

b n n carcr, ludicia Pontificiorum. 

c euidentcr 

facin ri. -q ^o«.^^.D.«87.§.2. Poflemus equidemhaud iniuria fufpi- 

d H$c eid. fScionempraetexereadukeratae epiftolae -, cum quacin eapofita 
hahcn pfeu- 7-* , . ,. r . . r , ,. r . r ., n _ -f . 

do Alcxand. i unt "de mdiciis fuperaddira exicriptaque videantui exConftann- 

e^iftr. & nilmp.conftitutione, 8cinrerpretatione ad eamappofita,qu3cin 

pfeud- Iaan. CodiceTheodofiano leguntur. &x. 

U erift> 1. 

pfcu"!o Aiha- 

nif. incpift.'dLiberium. c ficIegkGrcg.lib.7.Ind.i cpift.ito.vidcturalludcreadPro- 

uerb 18.19. f Tob. iz.xi. g i.Thcff.f. 

h- vn^ura Parernicum Torquato Confulatum adnotauit Caffio orus circa AnnoD. \\y. 

A: Ca'Tt')dori ilnc Mariani Scoti , qui cxidiusCodice i m depranara fompfit, nuilam per 

hos-H dri nj inncs.h bcndim elT> raticnemraoncBmi, m\ A. 111. fti. Triarij Matcrrri 

cnrn M.Aarclio BfaduaConfulatusinciditinA. D.187. Eleutherjj ^. quem fortenorarc vo- 

luitimpoftor. 

€omiu4 



Eleutheri Epift. vnica.' 2,13 

Contius in not. ad q.$. can. 5 o . iudtcantem. AdulterinameiTe hanc E- 
Ieutherijepiftolam,velexhocfragmentoliquec : haec enim funt 
verba Conftantini Imp.inli.i.C.Theod. deiudiciis,qu3eplufquam 
100. poft Eleutherium annis funt a Conftantino refcripta;quae illius 
epift. fabricator fuppreiTonomine compilauit. 

Anton. Auguftin.in cap 8 .coUect. Adnan.l. St quis Clericus fuptr quibus- 
libtt &c. Videntur eiTe haec verba fumpra fficemporaparerencur) 
ex verbis Aniani mterpretis nouellae Valenriniani & Martiani , ne- 
minem exhibtn, &c. 

C E N S V R A. 

Impoftor verfionem Noui Teftamenti vulgatam fequicunPaulo 
Ioannisverbaadfcribit; dictaScripturaead figmentorum fuorum 
confirmationem obtorto collo trahit ; noua dogmata cudic ; cen- 
tones ex Leonis,Felicis III. Anaftafij , Adriani I. Victoris Carthagi- 
nenfis,au6toris commentarij in Paulum Ambrofi) tirulopraenotaci, 
canonum qui Apoftolorum dicuntur, ConciliorumCarthag.4 & 
Toletani 6. CodicisTheodof. & Aniani incerpreris di&is concexit; 
noca denique mendofa Epiftolam confignac. Nihilominusproba- 
turaduerfariis: Uguntur (aicBaron.adA.D.i?7§.i.) ltter<& Elcuthert 
Papa ad Epifcopos GsUtarum-y quarumftjpec-tes argumentum , mhileft quod de 
iu dubitis, cum ea tllos inprimu admoneant, de quibw (vt vidimus ex hteris Ec- 
ckfiarum Viennenfis & Lugdunenfis) iamfub Marco Imp. cum martyresdeti- 
r.erentur in vinculu, de cibis vtendu, occafione Alabiadu abftinentia , fuerat a 
fanclu martynbus controuerfia excttata. &c. 

Bi . Si fpectes argumenrum, nihil eft quod epiftolam ab Eleuche- 
rio fcriptam perfuadere pollit. Eft enim canco praefule indigniili- 
mumquodfcribitimpoftor de caufis Epifcoporum apud prouin- 
cialcs &c. vencilandis,a folo vrbico Papa dcfiniendis. FalfiiTimum 
eft Ecclefias Gallicanas vicaiTe efcarum vfunv,id enim de folo Alci- 
biade narrar Eufeb.hift.lib.j.c.^.Falfum icem a marryribus Alcibia- 
dis occafione excicacam folummodo concrouerfiam : compofita e- 
nimfuit Alcibiadecenfurae ccelefti,fraternifquemonids humili- 
tercedente. 

Biniw in Notis ttd hanc epift. 

Htcepift. njponforia eftad epifiolamEpifcoperum ac Martyrum Viennenfts 
& Lugdunenfis Ecd. incarcere confcriptam : cuius argumentum hocefi; Alci- 
biades cum pradtclts martyrtbus numeratus, ficut ante, tta etiam tn vinculis e- 
xemplo Montaritfiarum r tres quadragftmas & lUegitimas xirophjgias obfer- 
u<inttum,vttam durtter & auftere degebat,eoquemuhos altosji leles offendebat. 
Confnltus igttur hac de re Rom. Pontifex , alijque aliarum EccUfiarum Epifcc- 
pi, ElfUthrnusrfJpondit,acxeropbagias Montanivdut tUegitimas ac fuperftt- 
ttofascondemnat , vtpote quipriuatus homo wnpnradetusfu ^poteftatem ba- 
bens obligandt (vt tntendebat) vniuerjam EccUfiam ad mua ietunia , nouas 
etiam ieiuriwumleges obftruandas. 

Dd 5 



H4 Epiftolarum Pontific. cenfura. 

Ri. Suahoc locofomnia narratBinius: i. dumfcribitPfeudo- 
Eleutherij epift. nfponfortam efle ad EpiftolamMartyrumGallica- 
norum. 2 dum fingit Alcibiadem, qui paflus eft Lugduni,eundem 
eiTe cum Alcibiade il!o Montani aflecla qui Eccleiias Afiaticas tur- 
bauit. 3. dum mendaciter admodum fandtiftimum martyrem in- 
famat , quafi petra fcandali fa&us fueritin quam impingcrent fra- 
tres.Noratusquidemdiuinitus AlcibiadeswV aMat Tvmr ok.mFo.kk 
-u3toa^tc//V©-*, atnonquifquis exemplar fcandali prac oculis haber, 
fcandalizaturdefacto. Abftinenriaergo Alcibiadis periculofi fuit 
exempli,fed ne cuiquam periculum crearer,tempeftiue correptus a 
Domino melioribus cefllt. 4.falfumeft<;0«/«/f«waGallis Rom.Pon- 
itfalisfque Eziftoposbac derc. y falfum deniquc Eleutherum "jpon- 
dijft qusc hic fuditBinius ; quid enim fimile vel Eufebius vel epifto- 
la quam pro manibus habemus memoranr? Vr paucis expediam fi 
Eleurherius a Gallicana Ecclefia confulrus ea fcripfit quae barbarus 
eflfictor ei fuppofuit,pe(Timeconfultoribusfuisconfuluifl*e,eorum- 
que expectationem fefellifle dicendus eft. Verum quidem eft Mar- 
tyres Gallicanos adEleutherum fcripfifle; atfalfumipfos eius con- 
fulta requifiuifle , ac non potius Ecclefiarum aliarum paci confu- 
Llb.j.c.5. luifle: 'ifia* xf iciy (refte Eufebio) epift. ad Ailanos fcripta» fubiunxe- 
runr,fimulque tgU eV .\<rtm)y<i>fV}t&!cij\h<polt e^apa^cwepiftolas, v 
fiUafdtKha. kj EAevdtpw m 7tn^wfyU/Sojy'<fhint.i7ro) nt 'ffioKx.KtHrKvv eipluivt 

Bin. in haec verba, iudkanttm tamen oportet &c. Uorumverborum ar- 
gumtnto posl Comium etiam Baronius bancepift.exiftimauit ejft corruptam & 
adulteratam, quod ea qua de iudiciu in ipfa fcnbuntur ex conftttut.Conftantini 
& interpretatione ad tam appofita,qua in Cod.Tbeod.ltb. 1. dt iudiciis extat,fu- 
peraddita,exfcripta & huc translata videantur. Sed cum tadem infra in epift. 
decretali lulij Papa ad Orientales cap.$ i.& in canonib. Hadrian. c.16. verbk 
prope iifdem referantur-ftdedque ipfo Cod.Theodnfimo quipoft temporalulij Pa- 
pa comptlatuseft antiquiorafint, manifeslo conslat banc de iudictu conftitutio- 
nem ab Eltutberio lulium.a lulio Tbeodofium;adeoque a Pontificibus Imperato- 
rem y non contraab imperatore Pontifictm , banc aiiafquefimties conftitutiones 
mutuajfe,&accepijfe. Etconfequenur bacde caufanonmodonon (velut fpu- 
rium & illegitimumpartum Ecclefia) rtfpuendum;fedpotiustanquam matru 
germanafoetumgermanum plurimis pofterorum Pontificumfcriptis, quafifilto- 
rum vultibusfimillimumtab iniuriit inimicorum vindicatum obuiuamplexibm 
tffe acceptandum &fouendum. 

y.. Hic rurfus plura peccata congeritBinius. Nami. fibi temerd 
perfuadet Iulium au&orem epift.ad Orientales,quam a Mercatore 
confi&am fuo loco ad oculum demoftrabimus. 2. pudendam con- 
tradi&ionem inuoluit , dum hic eandem Iulio fuppofitam pro ge- 
nuinaepiftolamagnofcit,quamalibiw««rfo/iw,corr«^f4»i, & a quo- 
dam tx diuerfis compilatumftatuit. 3. abfurde , ex eo quod Cod. Tbeodo- 
Jianuspoft lulij ttmpora compilatusfit , inferre non dubitac Theod ofium 

a lulio 



Vi&oris Epift. I. %i$ 

a Iulio cotofUcutionema Pfeudo-Eleuthero fctiptam mutuaffe. Licec 
enimTheodofio iubente edita f aerit compilatio legum ciuilium, 
nontamen Theodofium conftitutionum fingularumaudore fuifle 
credere par eft. Propius a vero abfuiflet Binius,fi fctipfiflet a Iulio 
non Theodofium fed Conftantinum M. mutuatum ; abfuiflet ta- 
men,quandoquidemLex,cuius verbisabutitur perfonatus, fmelu- 
lius, fiue Eleurherus , lataeftConftantinoCaefare2. &CrifpoCae- 
farei. CoiTideft A.D.521. Succeflit autem Marcolulius A. 55^. vj. 
Kal. Nouembr. Non iraque verba Pontificis mutuauit Imperator, 
fed imperatoris & interpretis defcripfit fententias nebulo Decreta- 
liumepiflolarumeffidor : Quem fi vlteriuspatrociniofuorutari 
perrexericBinius , edicat quaefo quofatofadum fuerit, vt Decreti 
abEleucherio&Iulio(fiDeoplacer) conditi partem fibiConftan- 
tinus , partem Anianusinterpres vindicauerinr, obliuione fepulta 
Pontificalis legiflacionismemoria. 



V I C T O R I S T A P j£ 

Epiftola I. 

ViBoY^ Roman* ac * vniuerfalis Ecclefut b Archiepifco- * Romana 
pm, c Th e o philo Ep/fcopo,& cunclisfratribus ucrUis* d?ci 
l n d Alexandria Dommofamulantibus. nunquam po 

/ ' tuit , niu to 

inDomino Salutcm. fcmuquoL- 

dorusHifpal, 

^j0^M Vlta mihl g ratu ^rio eft, djlectiilimi fra- i JO ct vniuer- 
'fM }JphM tres, quod e mamfeUato (fctrt f optamus) per fctemie-C 



ul^ tres, quod e mamfettato (fctrt f optamus) p 
Wk^W&ti V atum Da tumme Euangdtca s claritatis , e^ *£ peilari d £ 
^^^** tcclcfta iammagnaexpartc pernitttferrortsno- ter, 
^ depulfa , g credtunobis dtfhenfationis ftuCzus crefcit & fc , AnmAr " 

r -/ • r^ chicp.Ropi 

aucrmentaturmDomino. invlu Ecclc _ 



Celebritatem fancti Pafcha^dieDominicaagide- fiaefueriiVi- 
bere,&:pra:deceiroresnoftriiamftatuetijnt, &nos il- ^"d bi'/ 

• m s. 

c Theophtk s Alexandrinns fedr ab A.D.;8j.ad ^n.obiit Vi&or A.D.io?.qi em fuas Thco- 
philo Cselar enli v-ccs »n quajtado imanci 1 m caufaeemandaikfi-iibit Bcda 
d comm^nt m T..r.iani ^e A^ex ndria Afi . mox rcfclkmus. c verbd Leonis epift.j^. 
f optauimus. g voitatis & ab viuucriaH i±c l. pcrnitiofiffimi. 
h' i lefTabilirergaudctEUS n Dominocjuodcrcdita: &c. 

j dePioidtefta ur .n i Enf bjChron. inicrpoluuit dc ElcuiherioAdo.de Vi&orc libcr 
Pontiricdc Vi&ore cVEleuth. Bcda de ff.atat. 



nS Epiftolarum Pontific. cenfura. 

cpav^Ti! m dvobiseademdiecelcbrari folemnitermandamus; 
&8 4 c.n. quoniamnondecetvt k membraacapite difcrepent, l nec 
i not.phraf. contrariaeerant. 

m id cft, cclc , ° , . m , . . /..-.- , . 

bretur dic o* quarta*frY7>»4'^T0 ffl Lunaprimimenjis , vfqueadvt- 

Domintca cefimum trimum eiufdem mcnfis diem , eadem celebre- 

qnar.am de- t ur feiiiuitas. 

cimacoLuna 

primimcnfis £odem n vero Baptifmus celcbrandus cft Catholi- 
proximc fe- C us: fed tamen finecefle fuerit , autmortis periculunL, 

qucme, prie- . . -i i r i . 

uriapfo j£- ingruerit,gentiJesadfidemvcnientes,quocumquelo- 
quinoaio. co vel momcnto, vbkumque euencrit, fiue in flumine, 
cai/ Ponuh " fi ue ** mari^fiueinfontibm^ tantum Chrijtiana confeffwne cre- 
n B p:ifimi dulitatls clarifcata baptiz,entur. Ipfis quoque quodinBa- 
foicnn.s tcm ptifmo polliciti funt,fummoperc eftattendendum,nc 
doccnt Ter- infideles fedfideles inueniantur. Ipfi vero ° qui infide- 
tuii. dcBapc litatisnotaadfperguntur, infamesefrlciuntur, atquc 
*2\ S w?iT mter fldeles minime reputantur. H^c vero ftatuta 

pilt i.rv.ero- L 

nym. cpift.*i ? nulla debent improbitate ccnuelli , nulla nouitate mutarii 
& ad cap.14. q U j a aliaratioest ^caufarum fecularium,aliadiuinarum. 

Z.icharisLco 4 j • • J 1 n r 1 • f 

eptft.4. Gc- Auaiuimusnamque, apud vos veitrofquediuerfa, 
laf. cpift.ad iudiciafieri,(Sc:incertaiudicari./»f^Af, r charifiimi,nul- 
nfi^Condi! ^ atcnus iudicemm quoadujque veniat Dominm , quilatentia 
Gcmnd. c.4. f producet/# lucem, 1 &: illuminabit abfeondita tenebrarum, 
Macifc z. c.j. &:manifeftabit u confiliacordium.Q uia quamuis x vera fint, 

AiH;hlo.c.i8 1 t r r „ ^~" r n- • »• • • 

Toiet.17.c1. ^^ tamen credendajunt^niji qu&i manirelus mduiis com- 
Mogunt. fub ^Yobantur i nifiqu£manifeJto z iu.dicioconHincuntur i nifiqu£ 
Lconc iu.c 4 tfr< J /;7£ , iudicUrio publicantur. 

vtde & col- c-i- * 

ie&. Mamni bimiliter,ea vos iudicare,ad Apoftolicam delaturrL, 
Bracar. c.49. eft fcdem, qusepraeternoftramverbis definire non li- 
lc# p ° " cetau&oritatem,ideftEpifcoporumcaufas. Vndei- 
o Apoftatas taconftitutum a liquet a tempore Apoftolorum, & 

iafajnia nova d c j nceps . 

uerunt pnn- r>i • h r 1 • j- 

cifes Chn- rlacuit b vt accufatus vel mdicatus acomprouin- 
fliani. vide cialibusin aliquacaufaEpifcopus licenterappellet,& 

lib.n. tit.39. * 

conft.11. p vcrbaLconisepift.f4 c.^.ntJlIapofTunt. q ibid.pauloamc. rcrumfccul. 

r verballidor.Hifpal.fynonym.lib.x.c.i^.variccorrupta. noniudic. quoufq. 

f producir. t qui illuminar. u qui m .nifcftat. 

x quamuis enim vcra funt. 

y qujercrdtindkjisdcmonflrantur. z cximinc. 

a Te kclorifacumfaccrciiqucr. b cad. habet Pfcudo-Sixt.II. cpift.i. Pfeudo-Iuliuse- 

pifc.i. cap.j. 

adeat 



Vi&oris Epift. I. 217 

adeat ApoftolicsefedisPontificem: c quiautperfe,aut licTl'^' 
per vicarios fuos eius retraclari negotium procurer. 
Etdnm iterato iudicio Pontifex caufam fuam agit, 
nullusalius in eiuslocoponaturautordinetur Epifco- lb d c,; & 
pus: quoniam quamquam a comprouincialibus Epi- 
fcopis accuiati caufam Pontiticis fcrutari liceat; # e non c imo com> 
tamendiffiniriinconfulto Romano pontificc permif- mttfi Mctro- 
fum eft; cum B Petro Apoftolo nonab alio quamabi- poi . UlS Clc " 

r- j • cl r r\ • f r\ /• ■ r ncl ou '^t 

pio dictum iit Domino/ glu&cumque ligauertsjuper terram, teite Ecci. a- 
eruntli<iata& in ccelo; ejr qu<x,cum;iue foiueris fuperterram,e- fric - t- P " ad 
runtjoluta & tn ccelo. f C(ldem po _ 

Etalibiin inftitutis legitur Apoftolicis, zsiquispu- tefiu cxteris 
taueritfe apreprto Metropoittano <?ranari,apudV atriarcharrL, A P° 1 * 01 '* *i» 
vel Prtmatem D/^r^/m,autpenesvniuerialis Apoitoli- coii.ua. vide 
ca:Eccleiizeiudiceturfedem. Matcb.rg. 

Nihilaliudeft,fratres,talisprsefumptio,nifi Apofto- f.^ V w°™. 
lorum fuorumque fucceirornm terminos tranfgredi, impoitordc- 
eorumque Decretaviolare. prauauucan. 

/—1 • r ■ n ur • t- ] 7' Cnalccd. 

Culpanturenim,vticnptum eit, rratres,quialiter ab Adriano 
circa Epifcopos iudicareprjefumunt quam Apoftoli- coll c&- in- 

„ r 1 • n /: i -^ eciramoda.e 

cxicdisPaparhenplacuerit. fnfcrtum. 

Et quis ' eft qui iudicat eum quem Dominus fibi $c h finxerunt 
huicS.fedireferuarevoluitiudicandum? hocfcriptum 

* ■ „ . n , rr-v picudo-Sixr. 

AitnamqueDominusperrrophetamhiaiam, K Do- i. cpift.i. & 

minm Deus auxiiiatcrmem\ ideo nonfum confufm. ideopofui Pfcudo iuh* 

faciem mcam vtpetram duriffimam^ ejrfcio [ (]uia.non confun- 2 ? Vp 2 fcudo- 

dar. Iuxtaefi quiiufiificat me. £>uis m contradicit mihi? Ste- sixtusii.ep.i 

mm ftmul. £)uis e(i aduerfarimmeml Accedat admeiEcce^> &c - 

J ^*-— ' J J » 1 neminem 

Domtnrn Demmcus,auxtitatormem;. £>uis eji qut condemnet Dominus fc- 
me? Ecceomnesquafiveflimentumconterentur ■> tineacomedet di Romanx 

„ . / • • ^ • /• r ■ r ■ -. iudicandum 

eos. Qmsex vobisttmensDomtnumjandiensvocemjerutJuii rc f cruau i t# 
Quis n ambulauit in tenebris, & non eji lumen eifjperet in no- k Efai. ro.7. 
mine Dominijdrinnitatur fuper Deum fuum. Eccevosomnes l <P omam - 

/ • ' iifn - / / • / • mcontradi- 

accendcntestgnem , acctncrijiammis, ambulatetn Lumtnetgnis cct . 

veflri , ejr° flammisquas fuccendi(Hs\ de manu meafaclum efl n s ui * 

L L J / / J ■ *• o&inflatn. 

hoc vobu \ tn dolortbm dormtetts. 

t^iudtte p me qui fequimini qnodiuflum eft,ejr qu&ritisDo- p Efai.cji. 
minum : 1 Accedite ad.petram vnde exciftefiis , ejradcauer- * attcnduc « 
nam laci de quapracijiefiis. Attendtte ad Abrahampatrem ve- 

Ee 



n8 EpiftolarumPontific. cenfuraJ 

jlrum,&adSaram, qu&pepcritvos\quiavnumvocauieum, ejr 
benedtxt ei , ef multipltcaui eum. Confolabitur ergo Dominus 
Sion>& confolabitttr omnesruinas eius ; & ponet decretum eius 
quajidelitias, ejrfolitudinem eius quajihortum domini. Gaudittm 
ejr Utitia inuenietur in ea>gratiarum aBio & vox laudis. Attcn- 
dite admepopulus meus, & tribus mea me audite. Qtria lex a me 
exiet,driudicium meum in Ittcempopulorum requiefcet.?ropz_j 

rbrachiamea eft iuftus meus , egrejjus eft Sahtator meus , ejr f brachiunL, 

iudicibunt. meum ^/ w iudicabit. Me infoU expecJabunt,dr brachium 

meumfuftinebunt. Leuate in ccelum oculos veftros,{jr videtefub 

terra deorfum,quia cceltftcutfnmus ltquefcent,& terraftcut ve- 

flimentum atteretur,& ha bitatores eius (icut h&c interibunt. Sa- 

lusautem mea in fempiternum erit , & iuflitia mea non deficiet. 

f popu us judite me quifcttis inslum , populus: f lex mea in corde eorum* 
Nolite timere opprobrium hominum,& blajphemias eorum ne^ 
metuatis. Sicut enim veftimentum , Jic comedet eos vermis : & 
ficut lanam ,flc deuorabit eos tinea. Salus autcm mea in fem- 

t genendo- fiternum erit , driufltttamea m l gcner ationc generatio- 

nes. num. u 

u harc no co- ^JMultis mundi huius illecebris , multis vanitatibus refisien- 

hsrcnc fupe- , . , .' . . a . •/• . 

rioribus;funt dum efl , vt vera chantatis $L contwenttA obtmeatur inte- 

auce Lconis gritOS. 

x ? confudit Dominus * enim nullum vttlt perire , fed omnesfoluosferi. 
importor ver Certus yautemfotm vos ad hac emcndanda veidcfendenda, 
bai PC.3.& Domino z 4or///*;z^,proficere. Data/3 Kal Aug.Com- 
y VC b.i Leo- modo a &:GrauioncvinsClarill.Coli. 

nii cpiil??. 

z Do.u.x.1. c E jj s V R A. 

fufficerc '-. , . . ' 

a null s Gra- t ThTERATOR ngmenta ngmenns cumuiar, vulgara verlione 

u;o in fift.s y vtitur; fcripruiae dicta fiueprudensfiue imprudens,impudens 

confularibus: C erre,mifcet : Leonis &HidoriHifpal. verbalicentervfurpat : falfa 

cumGi.brio Confulumnornendarurafarrainnem fuam coiicludir. 

ne f. comuu , rt n 1 11 .a ,■, . 

tum aJmirJ B -ronM A.D. 98. §.6. Porroad quoddam ConcilmmRoma- 

ftrauit A.D. num , circa hsec rempora a Victore cclcbrarum , accerfitumfuifle 

188. Bl.u he- Theophilumipfam, liber deRomanisponrificibustradit; licetab 

rij P ..p^ 10. aliquofciolo.quiignorauitTheophilum MctropolitanumEpifco- 

yi e ^°y- pumCscfareaePal^ltinac,pofitus fitibiTusophilus Alexandrinus, 

c>>r A. T94. R efcienteparicerillum vixifTe fub Arcadio Imperacore: idemque 

Commc o& errorillapfus eft inepiftolam quae ibidem pofica legiruradTheo- 

Pertinacc i philum Alcxandrinum. Porro eam longe diuei Tam eile ab ea cuius 

Cod. meminicBeda, quae a VicloreadTbccphilumCacfarienfemfcripra 

fuic, 



Vi& ons Epift. I. uy 

fuir,cum il li vices fuas delegauit, vt conuocato confilio de ea te a- 
gerer.omnes puto faci Ic inre!ligere.Sed& quod falfu fit Confulibus 
confignata, impofturse non leuemfufpicionem adduxit catdeea 
alij. 

Eadcm habet Biriimin not. adViclorls vitamfin not. 
adhanc epiflolam hacaddit. 

Hic (Theophil. Alexandriae Epifc.) fub Atcadio Imp. vixit. Ira- 
que ad Theophilum Metropolitanum Cefareae Paleftinae hanc epi- 
ftol. fcriptam eiTe patet ex Eufeb. lib. j. cap. 22. vt fupra diximus. 

Refutatio dijputationis Turriani pro haccpijlo/a. 

Hallucinationem impoftoris Theophilum Alexandrinum cum 
Caefarienficonfundentisnotauerant a Magdeburgenfes,his verbis: a ccntur. z. 
Damuftu refert,Tb*opbtlum Alexandria Epifcepum acceijttum tff : quodprope- ca P- 9- dc ij- 
modum fide carere vhietur , to quod nulltts Tbtophilw hocfeculo Alexandridt, noc " s ' 
reperitur E n ifcepw, & Eufehhu Tbeophilum Epifcopum Ctfartenfem vocat. 

ClarifTimumveritatis fulgorem non ferens renebrionispatro- 
Hus l) Turrianus,hanc Magdeburg.cenfuramexagitat:,Qtt///(inquit) b Turrlan. 
obftat,qnominuseff t eodem tevpore alter Theepb-lw Alexandrta Eptjcopw} P ro epift.lib. 

r„ Obftat ipfa Iefuitae herbam porrigentis confeflio:agnofcit e- 3 ' ca P 10, 
tilmde A'exandria Afnc&pyobarepotviff? MagdebuTgenfes.eiuiE^itQoyum 
nonfuiiTeTheophilum, quem accerfiuiiTe diciturVi&or. Obftat2. 
iudicium Baronij &Binij erroris atguenrium pontificalisau&o- 
tem:Obftardeniquepr3efulum AlexandrinorumabEufcbio,Nice- 
phoro, & alii$contextuscatalogus,vnicumexhibensTheophilum 
Timotheo A. D. 38 j. fubrogatum : ei fucceflit Cyrillus nepos A.D. 
412. 209.4 Vidtoris obitu ; quo fedente Ecclefiae Alexandrinae prae- 
fuitnonTheophilusfedDemetrius, ab ipfoEleurherij Pontificatu 
ad Pontiani tempota per 40. annos paftoris munere defun&us. 

Turrian.Hoc Vtttor Ponttfixdictt, & idem poft eum Damafw affiimat: 
2$os ergo fuijfe probamw,quU ht duograwfiimtpoMificesteftantur. 

R^.Turriani teftespetfonatos hiftriones efle aio.Victoris nomen 
mentitut ille lpfe qui Clementis Scaliorum veterum Romanae fe- 
dit antiftitum pet fonam induit , plumbei oris & ferreae fronris ra- 
bula.Libri^ Pontificum gtflif au6tor,derra6ta pererudiroslarua,Da- 
mafusampliusnoneft fedignobilis fabellarum confutor ; cuius 
fubleftam fidem,pueriles nugas, pudendas contradiclionej , mulri 
iampridem ex aduerfariis ipfis fugillauere. 

Turrian. Afianierantqui(tuxtaparabolainDomini)medicoindigebtnt: . , , 
nonautsmPahftmi. Syn. Anmin! 

Ri.SoIosAfianos infifticauft claudicaffe (vt c Athanafijverbisvrar) &sdcuc Sc 
agnofco; at quicumque (velpertranfennam)viditquaeveteresde in epift. »d 
Pafchali controuerfia fcripferunt, non omnes Afiae maioris incolas Afros - 

Ee 2 



no Epiftolamm Pontific. cenfura. 

IudaizaiTe afleuerare mecum non dubitabit. Certe de Ofroenis, 

Ponticis,& Palaeftinis, quos omnes & Afianos fuifle, & medicinam 

f rarribus laboranribus propinafle conftat, nemo nifi ahnus affirma- 

uerit eosmedicisopushabuifte. Vtrumque ergo indubitatumeft, 

Allaticas parceciasEphefiorum ritui mordicus adhaefiife. 2. Eidem 

ritui addi&os Mefopotamos,Syros, Cilicasfuiflcicumprius tefte- 

tur Eufebius, pofterius Athanafms doceat.Eft etiam notandum, fru- 

ftra Turrianum Palaeftinos ab Afianisdiftinguere, cumquartadeci- 

manos inter Arianos & Oxianos extra Afiamminorem quaerat; 

quaiiveroPalacftinavltra maioris Afiae limiresporrigatur. Credi- 

«T de Mcfopo derim aurem Syros, ' Mefopotamos &c. in Afianorum partes ttan- 

tamis fa . ciur fliflc; iion ab initio, fed inualefcente fchifmacc, etiam apud Ponti- 

Turrian. i li. co$) e quorumcaputFirmilianus Palmae, qui cum Vidtore fenferat, 

dc c.j &8. f ucce fjf or ^RomanaeEcclefisnonmedicammanumimplorauitjfed 

y™ o p. g. ^gjit^inem fuo iudicio deplorandamexaggerauic: vccuiuisob- 

c vidccpift. uiumiic.Vi&otemrigorefuo nonprocurafle remcdium,fed auxif- 

Firmiliani femorbum;necerrantibus incuiTifle cerrorem,feddeuiisfocios,er-> 

ad Cypnun. rori pacronos quodammodo quaefiuifle.His femper artibus Roma- 

Bufcb. hift. nu$ h C onfuluit Ecclciiae. 

llb.f.C.2Z. /r 

f Turrian. Turrian. f De Alexxndria Afnu verba Viclorit intelligi non pofft , probau 
pro epifUib. quidempoterant Mdgdeburgenfes:at non loqiu Vtftorem Pontificem de A.txan* 
&Hb I0 C V, & drtlt l ^ a ^ uit <l"bitarep9tejtjikgat qu& Eufebius itb.yfcrxbit ? 
lib.8.^17. 7 ' ^.Vtinfulfo Iefuitaede Al rxandnaAfncanaxommento \temoc- 
cludamus,de Afi3e,Afric3e,Libyae,^Egypri,&c.diftincTtione& limiti- 
bus pauca dicemus. 

* Afiae quadtipartitam fignificationem apud veteres fuifle.noue- 
runt erudiri. Ajia enim mawr vocatur , quicquid terrarum inter Ta- 
naim &Nilum vel fmum ArabicumOrienrem verfus iacet. Afiami- 
nor dicitutmaiorispa«nobili{rima, decemprouinciascomplexa, 
Afiam ftricTe fumpram,cuiuscaput Ephefus; Pamphyliam, cuius ca- 
put Perge - , Hellefpontum,cuius metropolis Cyzicus;Lydiam,cuius 
pppidum fub metrcpoli Sardenfi : ^w/fuiflcreferr SuidasPifi- 
diam, cuiuscaputAnriochia iliadequaLucasw^.13. Lycaoniam, 
cuius capur Iconiurrr, ariam,cuiuscapuc Aphrodifias, pofteaStau- 
ropolis;Phrygiam geminam,Pacarianam icilicet & Salutarem me- 
tropolibusLaodicenae& Synodenfifubie&am ; Lyciam, cuiusca- 
put MyraaLuca^<;/.i7. nominata ; infulas adiacencesRiiodo me- 
tropoli fubdicas. 

In Afia minore binas Alexandria-s veteres agnouerunt , in Helle- 
fponto & C aria ficas.Hi.iius meminic Scephanus de vrbibus,ac ean- 
dem nemo Epifcopali folio infignitamfuifle fcripfit. Deillalo- 
quitut Vtolem.G^rgraph hb.f.c.z.tabul.i.Afu. Eiufdem Epifcopi fub- 
k;ipferunt anno D.3^.7. Arianorum Sardica fecedentium A.D.448. 
Syuodo Conlhnrtiiopoiitanae aduerfus Eurycherem-fubFlauiano 
congtegatae anno D. 4J1. Synodo Chakcdonenfi ; circaajinoD. 

4^0. 



*Afia. 



Vi&oris Epift. I. %%% 

460. SynodicseEpifcoporum HellefpontiadLeonem Aug.Notan, 
dum tamen eosnullibi AltxxninA } fedfemper Troadis Epifcopos 
nominari. 

In Afiamaioriplures Alexandriae fuerunr, Arachofiorum , Aria- 
norum,Oxianorum,Caramanorum,Sogdianorum;quarummemi- 
neruntPtolem. Geogr.Ub.6.cap.a,.tab.^.Afi<t,c.\j.tabulaef.cap n. tab.j. 
ap%. tab.6.&c. Ammian. Marcell./jj/Uf/;.!}. Duodecim Alexan- 
drias ab Alexandro conditas memorat Chronicon Alexandrinum, 

1. tIuj /77Z£^ 7Ts;'Trt7roA/y fQfOTlpw TtTJxv KttXafAtjUu Mtupttoi nazw iu-rdeAov. %, °" e 

2. tjju fsfoc, Aiyu7r(gv. 3. tCuu Gtpa A pTru». 4. twu KtjS/wmr. j. twj h vid Iee 
S ic J 'S.x.(j5-t(iLp iv Aiycuatf. 6 ^Tw) , t^n7m(.a>. 7. twj <s%,i KwmpiJofTni 'Qa-aupu. 
'fe.fMv. 8. tLv 'crk Tfcod Tor. <j. 7iW!^ bajSuAftJW. IO. 7&) S9n MU- 

eH/)^tp«f.. 11. TUv'f)nYiif<mf. n. t&juKztvv. Legitur etiam inJ2. 
Cilicia Alexandriawmo-dicta, fub Anazarbo metropoli. Ptolem. 
tib'f.c.if.tab.4. Afu. HuiusEpifcopipIuribus conciliisinterfuerunr. 
HefychiusannoD-32j. Nicoeno , anno D.341 Antiocheno fubfcri- 
pfit. Dionyfms ad finem Encydicae Arianorum Sardicae fcriptae an. 
no D.347. fubfcriptus legitur. InActisConcil.Chalced.adt.tf.Cyril- 
lus Epifc. AnazarbiproIulianoAlexandiinodefinirionifidei fub- 
fcripiille-dicitar:lbid.ad.i4.BaranesAlexandri3e Epifcopus Conci- 
lio Antiocbeno in caufa Arhanafij Perrheni,circa annii D. 440.C0- 
aclo , fubfcriptus reperitur. Subfcripfit etiam Iuftiniani tempore 
Concilio Mopfuefteno Vrbicius Alexandrinus: ad finem canonum 
Concilijprimi Conftantinopolitani annoD.381. celebratiPhilo- 
mufus Alexandriae Epifcopus per Alypwmpreslyterurn fubfignaiTe di- 
citur. Qao loco notandum BiniumcaeterofqueConciliorumcol- 
le&ores confudiiTe quae ad diuerfos titalospertinebant ; fingunc 
nempe, Philomufum Alexandrinum per tWyphxm prcsbyterum Cap- 
padocu fubfcripfiile: quo quid abfurdius ? Quid intereft, an Cappa- 
dox fit, an Scytha qui vices alterius obit? Factameninterefle ; quo 
iure Cappadox Cilici maiium accommodet ? Vt igitur diftingua- 
mus quae confudit & iibrariorum '& colle&orum incuria , fciiben- 
dum putamus,Philotw<fus &c.fubfcripfetper Alypium presbyterum: deindc 
inchoamusaliumtitulumhocpa&o, CappadocU prouinciaeEpifco- 
pi, Helladius Ctfaritr.fis, Bafilij fcil. fucceiTbr,Metropolita Cappado- 
ciae primae, & Ponticse Dioecefeos exarcha- 

Ibid.in fubfcripr.Epifcoporum Pifidiae fimilis error irrepfit:nam 
Theofebtus Phdomehcnjts dicitur fubfcripfiiTe/w Bajfampresbyurum Lym. 
Vox autemLw* cum ad fequentem titulumpertineat, fcribendum 
videtur lycj* Epifcoph Tattanus Myr&fu &c.Ibid.in caralogo Epifco- 
potuPhrygia:Pacatianae, geminatoerrore, Tlhoubrus Efmmenfis per 
Profuturum pns..y erum C<t(art<i fublcripfifle fingitur. Claudendus eft 
igitur titulusinhisveibis per Profiturum prefy.trum , delendavox 
Cefare* , inchoandus veto titulus nouiflimus hocmodo Canapro- 
umctx ipifcopi:£mt enimfubMctropoli Aphrodifiade fedesEpifco- 

Ee 3 



m Epiftokmm Pontific. cenfura. 

palis Carum Cybynt, cuius Epifcopusdamnationem Neftorij pro- 
priochirographo firmauir.anno D.43i.Ephefi. 
.. Africxlimitemveceresdiuerfimodediftinxemnc. AUquandoe- 

nim Afrtca, fumitur }Ji^( pro proconfuUn ' pronincia ; cuius oiim capuc 
i Lamprld. Carchago,a Commodo 1 Alexandrta Comodiana didta. Dehac Africa 
i» conam. incelligenda funt verba Florilib. 4 cap. 12. Iornandis de regnorum 
f'CC'ftone, 6c Freculphi Lexouieniis tn Chnn. Aliquando rocus a 
NiloadOceanumprotenfjsrerrarum tractus fub Africae nomine 
venit ; hoc fenfu Penrapolis Cyrenaica, Libya proprie dicta, Mar- 
marica, Africanis prouinciis adnumerandse funt. Ptolomaeus , & 
fecundum Ptolomxum recentiotes quamplurimi, Af ricae exo? diu 
, vic , c - Me- afinu Arabicoducunr jalija k Philenorum aris, exquorum fenten- 
Lun.Li.i.c.7. cia olim in fexprouincias diuifa eft , Proconfularem Numidiam, 
( quae poftea in duas diiTecta eft ) Byzacium, Tripolim ; dc Mauri a- 
nias duas\ Caefarienfem fcil. & Sicifenfem. HancAfricae diftin- 
6tionemfequituriusciuile,NotitiaImperij Sextus Rufus in Bre- 
uiario. EandemVecus Ecclefiaperperudfecuca. Dicecefeos Afri- 
canae, id eft fex prouinciarum exarchum agnouit Carrhaginis Epi- 
fcopum,quifmgularumprouinciarumantiftites ad fynodum ple- 
nariam conuocarec, totius Dicccefeos curam fufciperet, &primaci- 
bus vniufcuiufque prouincix ( quibus non loci fed aecacis meritum 
4 tiuws ^tcrCelacconculiiTeconitar) praeeffec: teftesCyprian. epift. 45. 
j\.& 7$.Concil.fubeodemincaufaAnabapcifmi celebtatum, & 
colle&io didta Concilmm Africanum. 
Libya. Libya aliquando pro tertia orbis parte, aliquando pro terrarum 

tra&uaParsetoniopromontorio adPhilenorumaras porre&o ac- 
cipitur. Ulam fignificationem Dionyfius dt ritu orbu } 8c alij:hanc 
vetus Ecclefia amplexa videtur. 
yEcyptus. ^Egyptus eft quicquid Nilus alluic.Herodoc in&tterpe 1 ex oraculo: 
1 cap.18. eadem ^itTOT(Gr>», c/Sf/v 7ro7«|u«^fp^ jTreTaoJatiMT^ vocatur, ihid. 
Cj/>.8.Ariftoc. meteorol.lib.i. capic.12. Strabo/ib.i. IuftinJ/fr t.ex A- 
riftocelis fencentia,oftiumCanopicumnaturalecft,caetera manufa- 
c"b>.,(videlib.cic.) Hercdoto alueus Delta medium peruauens eft 
dire<5tusNili curfus. 

jEgyptumab Africa feuLybiadiftcrminac Cacabachmos:Salluft. 
debrllo lugurth.Fhiloladxus inFlau. Pompon. Mela,4cc. ab Arabia 
finus, vel(fecundum Agacharcidem reference Phocio) ab orience 

m Hicro- & occidence deferta: ab Aquilone mare Parchenium , a Meridie 
nym.inNa ^^ . 
hutn. cap. 3. * 

Hid. Ltym.ii. Alexandriam ancea No m dictam ad oftij Canopici liccus occi- 
14- dencale, n in httortAegyptio, in Afriupartc, id eft, in parce ^Egypci A- 

n M pV ^ 1 r b ^ r *- cantl fpe61:anrc ('Plinius enim jEgypcum cocam non Africae fed 
rc.io.' Afi2eappendicemfacit)ficaeft: hancoMarialacuseNilodedu&us 

o philo in aLibyafeparacjeidemaucemoxbispartijCui^Egypcus^tota^cuius 
Placc. olim caput fuit) accenfecur. 

^Egyptum 



Vi&orisEpift.L 223 

vEgyptum Africaepartemeflevultcum ofwJofytr Ptolomaeus : at 
alij & numero & aetate fuperioresdiuerfi abeunt. Quidamenim 
/Egyptum ab Afia & Africa tertium quid efle cenfent, intet quos 
chorumducerevideturPlinius. Isenimlicetlib.j.cap. i. Afncam 
a Graecis Ltbyam appellatam dicat, cjuia mare ante eam Libycum incbiens 
Aegyptiofinuur, &cap.$>. vniuerfamyEgyprum fecundum Artemido- 
rum&IfidorumAfiaeconiungat: eamtamenab Afia & Africa di- 
uidit. Proxtma ( inquit) .tfrica incolitur Atgyptus, introrfus ad Mertdtem 
tecedens , donecatergoprater.dantur Aethiopes: Inferioremeiusparim Ndtu 
dextra Uuaque dtmfus , amplexufuo determinat : Canopico cfiio ah jf- i, a,ab 
A(ia Pelufiaco 170000 .pafiuum interuallo. Quam ob caufam inter Infu- 
las quidam Atgyptum retulere. Plinij verba repetit Hietonymus , feu 
<\uisa\i\is,dclocisHrbraicuin Acla: eiufque fententiam propugii2te 
videtur Dionyfius defitu orbis\ medius enim incedit inter eos qui 
Afiam finu Arabico terminant, & eos qui eam ad Nilumexten- 
dunt.In horum fententiam ptopendere videtur ab initio. 

AM' »toi AiCuh (j$p imi V.updtms i%& ovyy 
Aotoy&ny^ctiujj.Yin, Ta.Aipa.ri icjSouaNeiMS. 

EV^tt, f&o£&CTttT& 7n?<i7VJ /AUyfif A/JU^iJ, 
Ko* TS/jS^Q^ (SyLTUW A[A.VK*CU110 KcWft)'o«. 

Ibid. 

1y\Udo\ -^>TiTO.TVX VOVMT&TOytC. S5f«tNf/A«, 

&paul6p6ftN//«i; 

i) AtCuUl) ^TWTif^VtTtU AtnfQ' Ajili'. 

& multis interiectis, 

NfiA©- J\ iX3iej.0V 7fr.dj£*V 7n\0l. OXJTCtf iuov 

IvJiyJs n u&oc. ycvoyJ^tyos cifjuaT Eputync;. 

Illorimiecontraiudiciumfirmareviderur, qm»7niiam Jfe tf t 'v* 
vcoipi(\s7iv\ ait enim ifthmunivcoyifay AiCuUv AcnhvJbs cu»s :&paulo 

infra , oufcv Af>p*fii»{ Afam T\ytxfrpic&ztJa!-)%i ^a.>-aajnc y EupUTi^r. 

Alijorbem vniuerfuminparres duas diflecanr,&Africam,qua- 
tenus ab ^Egypto dilringuitur, vel Afi& latut efle , vel ad Europam 
peirinere conrendunr : priorem fententiam proponit Silius Italicus 
M.i.poiteriorempropugnant Lucan. Itb. 9. Theodoret. btft. Lcclef. 
hb.4..ap y. Vtriufquefenrenri3EmeminitOrofias/;//?or./ji.i.c^/M. 
AdpoftcJtiorem veroproximeacceditnobilifllmaorbis in Orien- 
tem&Occidenremdbifio, cuifauerevidetur Ub. i.Machab.cap.it. 
t Hanc legum Auguftarum au&oriras, Imperij noriria,Ecclefix v- P Iuflinns 
niuerfac perpetua praxis firmat,quae Orientis^Egvptum ,Occiden- lib,u - vbi de 
tisAfricampartemfacir. Hinc ergo perenda caufa, cur tirulus Eu- f plK> ? ru b na 
cyclicac Sardicenfium patrum,Optatus i. i.diwrf. Parw». Auguftin ,$* e & ° H '£ 
lib.de paftorw.adfinem /Egyprum orienralibus prouinciis annume- t um de bel- 
iauerint: &Synodifexta& feptima, Alexandrinum, Anrioche- lo Alexan- 
num,& Hierofolymitanum /fero^Or/e«r»'nuncupauerinr; & A- drino. 
tbuui, epft. nd Afits, AfiiQiLMs Ecclefiasab iEgyptiacis & Libycis 



r cap^. 



114 Epiftolarum Pontific.cenfura. 

feiuiixeric. Quolocoduonocandaveniunc; 1. Inepce Nannium 
vbicunque Atbanafms Lybes nominac, Africanos incerprecacum 
fuifle: agicenimde Libybus rhrono Alexandrino fubie&is, cui 
q A. D. 369. nunquam ceruicem fubmifeiunc Afticani 2. <i PerperamBaro- 
M+« nium coniicere ipfummec Achanaf. ad Pencapolicanos fcribere, 

cumluce meridiana clarius fic cumde cocius /Egyptiac2e Dicece- 
feos ( cuius pars fuic Cyrenaka Pencapolis) decreco Africanos fra- 
crescercosfacere. 

Alij denique ^Egypcum ad Afiam pertinere ftatuerunt, inter 
quos primum nominandus venitHerodotus : isenimw Euierpexap. 
16. refellit Ionumfentenciam, quiifigyptum vno Delta concludi, 
cxterapartimad Arabiarn,pammabLibyam fpe&are volebanc ; 
kisargumenris. 1. SiDeltanoneftAiije nec Africae, non tres fed 
quatuororbispartesftacuendae func. 2. Nilusnon eric iimes Afue 
ckLibyae. 

Idem in r Melpomene , Africam ab ^gypco feiungic;hanc e- 
nim in Afue parces occidencales cum Palxftina, Syria,&c. nu- 
mcrar. 

2. Herodoci fencenciam tuencur non modo Arcemidorus & Ifi- 
dorus a Plinio nominaci, fed eciam Diodor. Sicul. lib. 18. Dexip- 
pus & Arrian-usapudPhoriumB bl.C0d.81. d^ ^z.Iuftin. hb.i^. Cur- 

flib.4c.2j. ciusM. 10. Freculph. f Lexou. Ado, Herman.jflCforow.quiAlexan. 
dromorruo in Afiae diuifionePcolemseo Lagi filio iEgypcumfor- 
tkc> contigifle volunr. 

3. Idem de Philone & Iofepho Iudaeis fenriendum videcur: licet 
enim ^Egypcumab AfiaSyriaque aliquando diftinguanc, hic anti- 
qutt. lib.io.cap. io.lib.i2.cap.n.lib.i3.cap.8.ille m Flaccum p-79J- 
edic. graecolat. Geneuenfis : vbi tamen Iofephus de priuilegiis reip. 
Iudaicae collatis, eiufdemque plagis agir, yEgyptiregesinter A- 
fianos6cEuropceosnominac/tt.ii.f^.5./ii.i2.up.3./^. lycap. y.hbr. 
l^cap.io. Anttq. &aduerf.Appionemlib.i.pag.\ 07 6. edit. gracolat. Ge- 
neutnf Videruraurem Philo folam Europam & Afiam agnofcere 
delegationeadCatump.j69.7jo.7j}. f 

4. HocipfumftatuitAuguftin.<i(?i;»«. Eccl. cap. 1 4. \bi vEgyprum 
extra Africae fines collocac ; & de Ctuit.Det, lib.16. cap. 1 7. vbi probac 
AflyriosiEgypcodominatos fuifle, quia cotam Afiam cenebanc, 
Seuer.Sulpir. tn Gallo. Paulin. in eptft. Sueton.de regtb. Hegefipp. hb. 4. 
cap.ij. Oiofms hift.lib.i.cap.i. Kidot.etymol.UbA^.cap.^. Damafcen. 
Ub.i.cap.i^. Bedzdenat.rer. a.u&ot\ibxi demundi Conftttut. apud Be- 
dam. Claudian. debello Gildontco , & Panegyr. de 6. Confulatu Honorij> 
Honor. Auguftod.de iwwg. mundiltb.i.cap.iS. Lorin. inAft. x. Scra- 
bo Ubr.primop.Si.hbr.ipag.i$o.lib.ij. p.785.790.801. 815 Pom- 
pon. Mela libr. 1. capit. 2. 4. 7. 9. Solin. cap. 35. Grauius in epift. Hie- 
ronymi. Quibus accenfendi videntur quicunque Afis limitem 
Nilumcredidctunt,Polyb./^.5.p.i9i. MeflalaCoruinus lib. depro- 

gtnit 



Vi&orisEpift.L izj 



genit Auguflt Volaterran. g(ograph. Itb. n. I.LeoAfric.^^r.//5.i. L. 
Coquaeus .'« I1b.16.de Ctuit.cap.i7. 

Norandum vero vereres omnes , & facros & ptophanos.fi quan- 
do proprie locuti funr,/Egyprum petpetuo extra Africe fines collo- 
cafle. 2. non ab Africa duncaxat,fed &a Libya diftinxiile. 3. Africae 
nomine velfolamProconfularem prouinciam, vel fexprouincias 
fupranominatas,nunquamiEgyprumintellexifle. Iten. ltb.i.ca.$. 
LibesabyEgypriis; Saluian. iib.S dtgubern.De>, /Egyptios ab Afris 
feiunxere, Plutarch. tn vna C&faris, Appian. de bello ctutlt hb.i. Florus 
hb.4..cai. (imoCsefar ipfe)dum rriumphos iEgyprium a Libyco 
diftinxere; luftin./«/\u Fieculphus Lexou. Ado , Herman. m Cbron, 
<ium referunt vniuerfas ciuitates ad Alexandrum iam ^Egypti po- 
tencem legationem inftituifle ; Lucan. hb. 8 . Velleius Patercul. ttb.i. 
Florus lib.^. c. 1. &c. dumPompeiumalulioC sefare profligaruani- 
mi pependifle fcribunt,an ad Parrhos,an ad yEgyprios,auc ad Afros 
f\iS,eiev,luftiniznus lib.i.c.de offic.pntfpr&torw, &cconjt.i.& i.detonfirm. 
dtgo/h dum totam Africam, imo tmtam 01 bupartem , armis Bellifarij 
(quiVandalicumlmperiumfex prouir.ciarum finibus conclufum 
euertit) Romano Imperlopairamgloriatur. 

His praemiflis facilis eft ad Iefuitse commenta refponfio. 

Turrian. Vaba Viilons Alexandnnu a[u conuemebant,non C&ftrien- 
Cibus. proepiit.lib. 

^l. Pfeudo-Victoris verba nec Afiaticis , nec Caefarienfibus , nec 3« c ap-i°. 
Af ris,nec yEgyptiis conuenire,mox conftabit. 

Turrian. ALxandrtnvs Afrtcd conwnire non pojfunt. 

Bi. Beneh2bet,quodlefuita aliquid obftate fatetur quominus 
alius a TheophiloB.Hieronymi coxtaneo Alexandrinae Ecclefiae 
clauum tenuifle dicatur Theophilus. Ac Alexandriam jEgypria- 
cam Africanam dici non patitut eorum fententia qui vel yEgy- 
ptum Afiae appendicem efle voluerunt, vel Africam Europar par- 
temaut Afix larus magnum efle ftacuerunc ; veldenique orbem in 
Occidentem & Otientem diuidendum efle cenfuerunt : Quotum. 
vetus Ecclefia iudicium fecuta cum fit, ftuftra Turrianus putauit 
Altxandriam extra Africanae Dicecefeos fines, imd in alio orbe fi- 
tam,fub alio tam politico quam Ecclefiaftico regimine conftitu- 
tamadAfricampertinuifle: nihil certecommune habuit Alexan- 
drinus prxful cum Ecclefijs Africanis, quarun^capuc Carchag. Epi- 
fcopusfuir. 

Turrian. De Alexandria Afi&loquitur Viclor,ftueiUaqu& Alexandiit A- 
ria dcuur, (ju&eHmltb 6. Ptohm&icap. 17. tab. 9. Aft& ; fiue tUa qu& Ale- 
xandrta Oxiana dicitur i qu& tfl in hb. 6.c.n.tab.y .&c. 

k*. NegauimusVictotemhaec fciipfifle; vtcamen demus,con- 
tendimusnihilominuseumdeAlexandria Arianorum, auc Oxta- 
xiorumloquinonpocuifle : 1. quia vtraque fuic excra fines Rom. 

Ff 



2,l& Epiftolarum Pontific.cenfura. 

itxiperij. i. neutram metropolim fuiiTe conftar ex Ptolomaco & 
Ammiano, Oxianorum Drepfam, Arianorum mecropolim Nifibin 
dietam fuifle referenribus. 3. neurram Epifcopum habuifle cuto 
arErmabimus, nififorte Turriani conuubernales nouas e mamifli 
epifcopatuumnotitiaseruant, nofque earum aucToritate obrutos 
ad palinodiam adiganc. 

Quid fi ad Alexandriam Cariae Pfeudo-VicToris verba totquea- 
mus, ? at c.a nec metropolis fuit , nec Epifcopali fede ornata. 
Totaergode Alexandria Ciliciaereftare poteft quseftio ; quam & 
Epifcopalithroiiogauifam,& quartodccimanorum errorem ali- 
quando fouilTe ex Arhanafto & veteris Ecclcilae monumentis didi 
cimus. At ea ad Afiaticam Dicecefim non pertinuit, fed ad O- 
rientalem,in quam conrortum fuilTe VicTorisfulmen nemo vete- 
ramfcripfit. 2. NonfuitMetrcpoIis, fedoppidum : fic enim vo- 
catur in Adis oncilij Mopiuefteni fub luftinianoicitca annum D. 
553. congregati. Non eft autem probabile Vidorem ad ignobi- 
lem Epifcopum , praereriro Anazarbenfi caeterifque fiue Orienrali- 
busfiue Afiaricismerropolitis, decreta fua rran!mittere dignatum 
fuiiTe. 3. Nonconftat(vt fupra monuimus) Cilicas ab inirio in 
fefti (negotio claudicafle. 4. lncerrum eft Alexandria: Cilicum 
vilumvnquam Epifcopum nomine Theophilum fcdifle. j. Cre- 
dibile non eft medicinam, quam Theophilo illi a Vi&ore propina- 
tam fingit Turrianus, Afiaticis, quibufcum commuiie nihil habuic 
Cilixnullius propemodumauctoritatis, falutarem futuram fuifle. 

Explanatur locus ex EpiH. Polycratis Ephefiorum 
Epijcopi petitm. 

lbkf. Turrian. Rfijcitmt Magtkbttrgenfo mftolam Vtttoru , qitia fcribit , non 

licere praerer fententiam Romani Epifcopi decidi caufas epifco- 
porum. 

-&. Meritoreiiciunthoc nominej nos vero alia quamplurima 
fupra norauimusjquae reiiciendam euincunr. 

Turnan. Si hu non tn menum foiycratu vemjfet non decere vtmem- 

bra a capke difcrepenr,na Papam procapite agnoutjfet, quorfumaitxntbxt 

ad eum fcnbere , er iam muXtuverbu tradtttomm Ajianorum commemo- 

rati ? 

Eufeb. hift. ^- Ad omiie.*Epi r copos daramepiftolamresipfa clamat : Eu- 

lib.j.c2p.22. febius vero,Hieronymufqueteftanturnoncam*d Vittorem ( vt cre- 

H ercn. in didicRuffinus) quam aduerfmeum fcripcam : fic enim ctfls B&2W 

CauL fcripfu Polycrates,ficur qfic Aipivluu oracionem habuit Demofthe- 

nes *, -Wc ApH5wo«iibros5. edidit Athanafius:nonideo Afianorum 

traditionem commemorauit Poiycratesne vrbiciPapae aucToritati 

fuccumbere cogeretur, fed vr facilius Afiaticarum parceciarum 

morem a VicTore damnamm Eccleiiae vniaerfseprobaret. Videcnr 

piane Iefuita -syas wt%<*.k*xTi%*iv~ 

Turrian- 



Vi&orisEpift. I. itj 

TurdaivOninium ( inqutt Polycrat s) veftrum minimus, &c. att 
hoc eji eius qui nnntijicem ncn agnofcertt capu^ ? 

Ri. Hoc eft etiu qutponuflctm Rom. nonagnofceretcaput,{ed. aduerfa- 
rium parererur, collegaram vero omnium & Eccleftse vniuerfae iu- 
diciumexerceretran Vi&or fuit omnesi pudeat Iefuitas futiiitatis 
Turrianicae. 

Turrian. Addlt Pdycrates, nonperturbaborexiis,&c.Si"».v/Z/tf Epi- 
fcopus f»s excommuntcare potefl q;n non (unt duionis {ua.qutd opus erat d:cw, 
quia&maioresmeidixeruntobedire.&c.^ft.f.ic). 

jfc. QuilibetEpifcopusiisquifusditionisnonfuerunt denun- 
tiare potuit fe nolle cum eis frarernitatem colere. Hoc fecit Vi- 
61;or,qucmtamen^(n»yJ.7wf Irenseus obiurgauit, quiaid *$foa? 
erataggreflus: porucmntveroomnes ovyKtxpcTHfjfyo: quoflibet cu- 
iuflibet DicecefeosEpifcoposgradumouere, &anatbemapronun- 
tiare. Porro quam necefle flt vt aucloritate legitima femper polle- 
recredantur, quibusverbaPetriActor.^. applicantur, exemplo fit 
AugulHn. aduerfus Crefconiumlib.i.cap.8. Ezecbtelt inquit,»/?<* 
(ntmtr. inopprobrtttmwctd>jfe) non dtceres , qut cum verbo Dti mntitur iw- 
fsh e certam n bomtnibtu non obedttv.ru , comra cenfurtscentradicluris, Nam 
JUuet s,rejpindtret tihifottajfe quodetfdem ludtis Apoflohrtfponderunt. Cui 
obedire cporrec? Deomagisquam hominibus? ttoc ttbi etiam ipfe 
re(pn> deti." : , Auguftinum in fyllabarum aucupeLaico ob fchifma 
Donatiexeciando,iusnonmodoEpifcopis Chriftianis fed etiam 
prophetis Deo plenis imperandi agnouifle : an dicentTurriani So- 
daies ? fac igicur Polycrarem ad vnum Victorem fcribcre , an idco 
fuperioremcredidit? at omnes omnium Ecclefiamm Epifcopos 
allocucumeumiamfupramonuimus,quos & iudiccs optauit, & 
iniuriaeaVictore, fimbrias infolentius dilatante, illatae vindices 
expedtauit. Vtrumque ergo verum eft,& Victoris minas fpreuifle, 
&fratrumfententiamreuerenrcr exquifmifle Polycracem; nec a- 
liud ex eius verbis exfculpere quifquam poteft. 

Turrian. Apofloli qtttdem dtxerunt, Deopotius obediendum; non 
q*ednegarcntobediendumeJfeprincipifacerd9:um t fdqiftx ntgannt tunc o~ 
bedtendum ejfe cum contrarium praciptret Dern, vt Polycrati vuitbatur, quan- 
quamfalsb. 

^. Atqui nullum Apoftolis imperandi ius principijSacerdotum, ^a. 13. 
<fc/«operChriftum, cructque fuffxxo ceremoniarum cbirograpbo , com- 
perere potuifle agnofcunc do&iflimiquiqueincerpreces. Auguftin. 
lib.i.deSerm.D.inmontecap 19. &epift. 5. Cyprian. epn\ 55- & 
69. Eeda,Gagneius,Salmon,Sa, Lorinus,&c.in A<5t.23.j. Duplici 
igiturdecaufanonobediendumcenfuerunt Apoftoli, 1 Quiaprin- 
cipesfacerdotum poceftace legicima caruerunc. 2 Quia diuino 
mandaco concraria imperari fibi crediderunc. Eafdem fibi Vi&oris 
minis non cedendi caufas habere vifus eft Polycrates,cuius hic pa- 
trocinium non fufcipio. 

Ff z 



2i8 Epiftokrum Pontific. cenfura. 

Tarrian. irendtu reprehendit Viclorem, non quod cxreretpoteftate excom- 
mttnicandi aUos/td quodftie ranone excommuvU <J[<t. 

R;. Iam diximus Epifcopis quibufcumque communem fuifle 
quofcumque fcelerum velhx-refeon magiftrosexcommunicandi, 
hoc eft communione fua indignos iudicandi.Hac ergo fingulis pre- 
fulibus pernr.fla poteftace Vi&orem caruiiTe credere non poruic I- 
renaeusjicer credideric poreftaris iftius abufum in ipfo minime fe- 
rendum fuifle. Non ergo Romanum pontificem Chriftianorum o- 
mniumvniuerfale capuc agnouic , fed Ecclefiafticacpacis turbo- 
nem cenfura Chriftiana coercendum pucauic. 

Expenditur lccus Iren&i hb. 5 . cap. 3 . 

Turrian. Ad hanc Ecclefiam [Rtmanam fal. ) propter pocenciorem 
principalirarem necefle eft omnem conuenire Ecclcfiam , hoc eft, 
eos qui vndique funr fideles : in qua femper ab his qui func vndi- 
queconferuaca eft ea quse ab Apoftolis eft traditio, &c. Amon fatis 
apertefigntfuauu hoc loco lnnaus , tjf, Ecclifiam Romanam caput ommum 
EccUfiarum ? 

^.Nihiltalefignificauir;fignificauicvero,idqueaperriflime,Ec- 
clefiam Romae.collecTam in quodam celebriraris faftigio fuifle col- 
locatam, J^Tv^ctcnXiVHv-rcw-TiuuTzw flraXiv, vc anceannos ii75.mo- 
riuerunc Chalcedonenfes pacres can.28.Eodem plane fenfu de me- 
tropolic Epifcopo quicumque fcripferunr Anciocheni pacres anno 

D.34L th 77 tA*<sr&tiyti£w aju itf^a. jvhv t» pr,'Tft<TtAfrcnw r Tf,i%&v7miT*tf 

%vi i-a.TxyiyuAT* i%o*m. De Roma vero, lmpnij arce.&c merropoleon 

metropoli,quam vere dixerit Irenxus ad eam confluere omnem Ecclt- 

* Serm.i. de fiam , ex ipfo Leone difcere poflumus , *cuius (inquit) nationis 

nat. Petri & bominesinbactunc^cumPetms pracdicarer) vrbenontfent , autqu&vf- 

paali - quamgentes ignorarent quodfcmadtdwjfet ?Omniumergoruncnatio- 

numhomines, omnium Ecclefiarum filios Roma finu fuo fouit ; vt 

de ea verius,quam deNola Paulinus,dicere potuerint veteres, innu- 

s meras vrbts vna tniramnr in vrbe. 

Turrian. .SineceiTeeftomnesfi f eles ad hanc Ecciefiamconue- 
mtfe, propteriradttionem , quam *b Apoftolis eadem Ecclefia vtprin- 
cipaliszccQipit, &propter fidan eius annuntiaramhominibus: Ergo 
omnestxcaEccUJiapindent tanquam membratx captte. Atqutprtus verum 
eft> &c. 

^. Atquipriusfalfum eft,&ab Trenarimenrealienum. E.& po- 
fteriuV Mensfan&itfimi marryris noneft, Ecclefiam Romanam 
pnncpilem dici debe.re, eamcradirionem Apoftolicam vtprtnctpa'tm 
accepifle, ad eam oh tradittonem &fidem conuenirenecefle efle. Harc 
©miilafomniauicleruica: adEcclefiam Romanam conuenire , noneftwf? 
fnrn Romana Ecclefia [entirr , fed Romam (in qua tum fuitEcclefia ab A- 
pofto!isin(litura,ob fidei puriraremcelebrisy^frf. Rom*c&Htgi,om- 
utih id eft touaiEuUjlim Carholicam, feuomnia Ecdefia? Catholi- 

ca mem- 



Vi6lonsEpift.il. 1Z y 

qx membra, omnefque adeo fideles fingularumRomanioibis Ec- 
clefiarum alumnos,quos vrbisprincipalitas,&negotiorum (ob vr- 
bisprincipalitatem) carba fedem mutare cogebat, quandoquidem 
Roma Eunccraccotius».M«//^o'»i '&h^f*» t EccIefiaRom3ecolle6ta,to- 
tius jk«u^»'j»£ fideles finu matemo fouebar,erarque Eccleiiarum om- 
niumqu2!:dam(vt itadicam)6377ou^,inquanaconfluebant Cbriftia- 
ni quotquotexiingulis orbis prouinciisob negotiorumpoliticotii 
necefiit;uem ad comitarum concurrebanr.Gwwanrf ergo apud Ire- 
txxamtftcongregari, Concil.Sardic. Aurelian.i. &5. ab initio ; cog'% 
Concil Tolet.8.ab initio: colligi, Concil.Tolet. 9. & 11. &Bracar.}. ab 
imrio;. t.luiua, Concil.Arelac.i.&Tolec.io.abinitio: coa.iunart,C6- 
cil.Hifpal.2ab initio:i^r^^ ,Concil.Toler.i2.& i}.7uy- S Ac)-^K,Ioan. 
18.20.A&.10.25.&19 3'2.&28i7.epiit.Epifc.iEgyptiorumadConcil. - 
Tyrieongregatum Athan.apol.2. Concil.Chalced. a<5r.i. cnW}*^, 
Matth.26.3. Luc 22.(76" Ioan.20.1. A<£t.4.5.26\27.3i.&i5.<>.&2o.7.8. 
Concil.Hierofol.inEnc2eniis,&aliud poftAthanafiiredirumcoile- 
ctum, Arhan.apol.2.Synodi Sardic.& Alexandrina,ibid.epift.Syno- 
di Alexandrinac fub Cyrillo ad Monachos Confhnrinop. shyw^-Z- 
&ouj. Synodica patrum Nicaenorum ad Alexandiinos,Synod Antio- 
ch.inenceniis,Ephefina Ac"t l.MandatumOrientaliumaduerfusE- 
phefinam fynodum: -Awrfi%&v Marc.cT.33.AcT:.3.ii. Concil. Antioch. 
can.9. -uu,a$fciZt3-0Li, Luc. 14.35. a